Sáng 18-6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm – Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực – chủ trì phiên họp thứ 30 Ban Chỉ đạo.
Tại buổi thông báo kết quả phiên họp, Phó trưởng Ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng đã thông tin về các kết quả của phiên họp.
Theo đó, từ sau phiên họp 29 đến nay, công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực đạt được nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội.
Trong đó, đã chỉ đạo cụ thể, thể chế hóa nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách, pháp luật có tính nền tảng, chiến lược, vừa kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, vừa tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông nguồn lực, phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số.
Cùng với đó, tập trung rà soát, xử lý các công trình, dự án chậm tiến độ, tồn đọng kéo dài, nguy cơ thất thoát, lãng phí và các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy.
Từ đầu năm đến nay, Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương đã rà soát, cập nhật thêm 1.501 công trình, dự án, nâng tổng số lên 4.492 dự án, công trình tồn đọng, kéo dài, có khó khăn, vướng mắc. Trong đó đã hoàn thành xử lý 1.531 dự án.
Đối với các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp, đến nay qua rà soát đã xác định cả nước có 30.595 cơ sở dôi dư, trong đó đã hoàn thành xử lý, đưa vào khai thác, sử dụng 14.992 cơ sở.
Một nội dung khác là tập trung kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, xử lý dứt điểm nhiều vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Từ đầu năm đến nay, cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp đã thi hành kỷ luật 65 tổ chức đảng và 3.375 đảng viên, trong đó có 2 cán bộ thuộc diện Trung ương quản lý.
Qua thanh tra, kiểm toán đã kiến nghị thu hồi hơn 799 tỉ đồng và 31ha đất, kiến nghị xử lý hành chính 356 tập thể và 1.192 cá nhân, chuyển 13 vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra để điều tra, xử lý theo quy định.
Các cơ quan tiến hành tố tụng trong cả nước đã khởi tố mới 1.985 vụ án/4.671 bị can, truy tố 1.886 vụ án/4.520 bị can, xét xử sơ thẩm 1.721 vụ án/4.415 bị cáo về các tội tham nhũng, kinh tế, chức vụ.
Đối với các vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo đã khởi tố mới 5 vụ án/52 bị can, khởi tố bổ sung 58 bị can trong 5 vụ án, kết luận và kết luận điều tra bổ sung 6 vụ án/77 bị can.
Ban hành cáo trạng truy tố 7 vụ án/136 bị can, xét xử sơ thẩm 9 vụ án/220 bị cáo; xét xử phúc thẩm 9 vụ án/153 bị cáo theo đúng kế hoạch của Ban Chỉ đạo.
Các cơ quan cũng tập trung chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Các cơ quan chức năng đã tăng cường áp dụng các biện pháp thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, trong đó đã chú trọng việc khuyến khích các đối tượng tự nguyên giao nộp tài sản, khắc phục hậu quả trong các vụ án, vụ việc thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo.
Từ đầu năm đến nay, trong giai đoạn điều tra đã tạm giữ, kê biên, phong tỏa, thu giữ số tài sản trị giá hàng nghìn tỉ đồng.
Trong giai đoạn truy tố, xét xử đã thu hồi hơn 1.300 tỉ đồng, trong giai đoạn thi hành án dân sự đã thu hồi trên 3.996 tỉ đồng, trong đó có hơn 1.841 tỉ đồng thu hồi được trong các vụ án thuộc diện Ban Chỉ đạo theo dõi, chỉ đạo.
Tăng cường kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong công tác cán bộ và trên các lĩnh vực, gắn với nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền địa phương hai cấp…
Về phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm, Ban Chỉ đạo yêu cầu tập trung vào các nhiệm vụ chủ yếu.
Như tiếp tục cụ thể hóa, thể chế hóa các chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp theo nghị quyết, kế hoạch của Bộ Chính trị.
Trọng tâm là tập trung sửa đổi Luật Đất đai và xây dựng, ban hành nghị quyết đặc thù về xử lý vi phạm pháp luật liên quan kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Đồng thời tổng rà soát hệ thống pháp luật nhận diện đầy đủ điểm nghẽn, kẽ hở làm phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực để hủy bỏ, sửa đổi, bổ sung kịp thời, đồng bộ và thiết lập các cơ chế kiểm soát hiệu quả.
Tạo chuyển biến đột phá trong phòng, chống lãng phí. Đảng ủy Chính phủ và các tỉnh ủy, thành ủy chỉ đạo quyết tâm trong năm 2026 hoàn thành xử lý dứt điểm các dự án, công trình tồn đọng, kéo dài, có khó khăn, vướng mắc và các cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy.
Một nhiệm vụ trọng tâm là tập trung kiểm tra, thanh tra, điều tra, xử lý dứt điểm các vụ án, vụ việc tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nghiêm trọng, phức tạp, xảy ra trong các lĩnh vực trọng yếu, then chốt của nền kinh tế.
Nhất là tập trung điều tra, xử lý nghiêm các vụ án, vụ việc liên quan đến dự án sân bay Long Thành, trụ sở Bộ Ngoại giao, trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, môi trường, khoáng sản, năng lượng, đất đai, tài chính, ngân hàng và các lĩnh vực trọng yếu khác…
Ghi nhận của Tuổi Trẻ Online tại đường Song Hành, phường Bình Trưng, TP.HCM, đơn vị thi công đang khẩn trương khoan khảo sát địa chất dọc tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành.
Các mũi khoan đang được triển khai nhằm thu thập mẫu đất, đá phục vụ nghiên cứu điều kiện địa chất khu vực tuyến đi qua.
Đại diện đơn vị thi công cho biết khảo sát địa chất là một trong những công đoạn đầu tiên nhưng có vai trò quan trọng.
Các mẫu đất, đá được lấy từ nhiều độ sâu khác nhau sẽ giúp xác định cấu trúc địa tầng, đánh giá khả năng chịu tải của nền đất, làm cơ sở thiết kế xây dựng tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành.
Theo đơn vị thi công, mỗi mũi khoan có độ sâu 70-80m và thời gian thực hiện 2-3 ngày để bảo đảm đánh giá đầy đủ điều kiện địa chất dọc tuyến.
Tuyến metro Thủ Thiêm - Long Thành có chiều dài 48km, có vai trò quan trọng trong việc kết nối trung tâm TP.HCM với TP Đồng Nai, sân bay Long Thành. Hiện Công ty cổ phần đầu tư địa ốc Đại Quang Minh là nhà đầu tư được giao lập báo cáo nghiên cứu khả thi.
Khuya 14.5, KIM Entertainment - công ty quản lý của Miu Lê đăng tải thông báo chính thức liên quan đến ồn ào của nữ ca sĩ Miu Lê có hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Theo đó, thông báo của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP.Hải Phòng (đã được Viện KSND khu vực 4, TP.Hải Phòng phê chuẩn), đối với trường hợp của công dân Lê Ánh Nhật (nghệ sĩ Miu Lê), cơ quan chức năng xác định cô là đối tượng thụ hưởng. Do đó, hiện chưa đủ căn cứ để xử lý hình sự và Miu Lê không bị khởi tố.
Tuy nhiên, theo đúng quy định của pháp luật, Miu Lê phải chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi sử dụng trái phép chất ma túy, đồng thời nghiêm túc chấp hành biện pháp quản lý tại địa phương trong thời hạn 1 năm.
Trước đó, ngày 11.5, các hình ảnh và thông tin Miu Lê đang làm việc với Công an xã Cát Hải (TP.Hải Phòng) vì nghi sử dụng trái phép chất ma túy tại khu vực bãi tắm Tùng Thu, đảo Cát Bà, khiến dư luận xôn xao. Đến nay, thì người này được xác định "chưa đủ căn cứ để xử lý hình sự".
Như vậy, trường hợp nào người sử dụng ma túy bị xử lý hình sự khi thuộc trường hợp của Điều 256a bộ luật Hình sự?
Luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho biết, từ ngày 1.7.2025, 4 trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy sẽ bị phạt tù 2 - 3 năm, cụ thể:
Ai tái phạm sẽ bị phạt tù 3 - 5 năm.
"Nếu chỉ sử dụng trái phép mà chưa thuộc trường hợp xem xét trách nhiệm hình sự thì người đó có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 1 triệu đến 2 triệu đồng theo điểm a khoản 1 Điều 30 Nghị định 282/2025/NĐ-CP và bị quản lý tại địa phương trong thời hạn 1 năm", luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Hoàng Hà, việc đưa đi cai nghiện chỉ đặt ra khi người đó được xác định là người nghiện ma túy và nếu đủ điều kiện luật định thì có thể cai nghiện tự nguyện hoặc bị áp dụng biện pháp cai nghiện bắt buộc.
"Ngoài ra, nếu việc sử dụng ma túy đi kèm hành vi khác như tàng trữ, mua bán, vận chuyển, chứa chấp hoặc tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy thì người liên quan có thể bị xử lý hình sự theo các tội danh tương ứng, chứ không còn là câu chuyện sử dụng đơn thuần như trường hợp của Miu Lê", luật sư Hoàng Hà chia sẻ thêm.
Sau khi có thông tin chính thức Miu Lê không bị khởi tố hình sự, nhiều ý kiến cho rằng, việc đưa hình ảnh của ca sĩ Miu Lê lên các trang mạng xã hội, và truyền thông khiến hình ảnh nữ ca sĩ không khác gì tội phạm.
Trao đổi với PV Thanh Niên, luật sư Hoàng Hà thể hiện quan điểm: "Khi nguồn tin chính thống nói rõ chưa khởi tố, báo chí phải đưa tin đúng ở trạng thái pháp lý đó. Có thể phản ánh vụ việc, có thể nêu người liên quan đang làm việc với cơ quan công an, có thể nêu kết quả xác minh ban đầu nhưng không nên dùng cách diễn đạt khiến công chúng hiểu rằng họ đã là bị can, bị cáo hoặc đã phạm tội".
Luật sư Hoàng Hà nêu, trên góc độ pháp lý thì báo chí phải tôn trọng nguyên tắc suy đoán vô tội theo Điều 13 bộ luật Tố tụng hình sự 2015, tức là một người chỉ bị coi là có tội khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của tòa án đã có hiệu lực.
Theo vị luật sư này, khi xác định một người chưa bị khởi tố, báo chí nên dùng thông tin và hình ảnh theo hướng trung tính, chính xác và không kết tội. Có thể viết "liên quan vụ việc", "làm việc với cơ quan công an", "chưa bị khởi tố", "chưa đủ căn cứ xử lý hình sự", nhưng không nên gọi họ là "tội phạm", "phạm tội ma túy" vì không đúng tình trạng pháp lý.
"Một cá nhân chưa bị khởi tố thì tiêu đề, ảnh, chú thích ảnh và nội dung bài viết đều phải phản ánh đúng chữ "chưa". Chỉ một tiêu đề giật mạnh hoặc một ảnh minh họa sai ngữ cảnh cũng có thể biến thông tin báo chí thành một bản án dư luận trước khi pháp luật có kết luận", luật sư Hoàng Hà chia sẻ.
Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới vừa được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký ban hành đặt ra yêu cầu rất lớn cho TP.HCM sau sáp nhập tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế, tiên phong về mô hình phát triển, thể chế và quản trị đô thị.
Nhưng theo TS Phạm Thái Sơn - giảng viên Trường đại học Việt Đức - thì để hiện thực hóa mục tiêu ấy, điều người dân cảm nhận rõ nhất phải là chất lượng sống.
* Ông nhìn nhận như thế nào về tinh thần cốt lõi mà Nghị quyết 09 đặt ra cho TP.HCM?
- Nghị quyết 09 không chỉ nói về tăng trưởng kinh tế hay vai trò đầu tàu của TP.HCM, mà sâu xa hơn là định hướng xây dựng một đô thị có năng lực cạnh tranh khu vực và sức hút toàn cầu.
Nghị quyết nhấn mạnh TP.HCM phải tiên phong về mô hình phát triển, thể chế và quản trị hiện đại. Nhưng khi đi vào thực tiễn, người dân sẽ không cảm nhận điều đó bằng các khái niệm lớn, mà bằng những trải nghiệm rất cụ thể như đi làm mất bao lâu, có mua nổi nhà không, có không gian công cộng để sử dụng không, môi trường sống có ô nhiễm không.
Đó mới là những chỉ dấu thật sự của một thành phố sống tốt. Nếu TP.HCM muốn giữ được vai trò đầu tàu, muốn cạnh tranh với các đô thị lớn trong khu vực, thì không thể chỉ nói đến đầu tư hay tăng trưởng, mà phải tạo ra chất lượng sống đủ tốt để thu hút và giữ chân người tài, đặc biệt là tầng lớp sáng tạo.
* Vì sao ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của "tầng lớp sáng tạo"?
- Vì đây là lực lượng tạo ra giá trị gia tăng chính cho kinh tế đô thị hiện đại. Trên thế giới, các thành phố cạnh tranh nhau không chỉ bằng ưu đãi đầu tư mà còn bằng môi trường sống, văn hóa, khả năng sáng tạo và mức độ cởi mở. Người có trình độ cao thuộc tầng lớp sáng tạo ngày càng có nhiều lựa chọn nơi sinh sống và làm việc.
Họ sẽ chọn nơi có giao thông thuận tiện, khu ở chất lượng cao, không gian công cộng hấp dẫn, môi trường làm việc cởi mở, cơ hội phát triển nghề nghiệp, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đủ mạnh, đa dạng về văn hóa, di sản và trải nghiệm.
Do đó, nhiệm vụ cụ thể hóa Nghị quyết 09 không thể chỉ dừng ở cải thiện thể chế hay đẩy mạnh đầu tư hạ tầng, mà phải là xây dựng được một hệ sinh thái đô thị sống tốt.
* Theo ông, TP.HCM cần thay đổi gì trong quy hoạch đô thị để hiện thực hóa mục tiêu đó?
- Điều đầu tiên là phải hoàn thiện với chất lượng cao quy hoạch tổng thể thành phố. Quy hoạch cần đóng vai trò nền tảng cho liên kết vùng, phát triển TOD (Transit-Oriented- Development - mô hình phát triển đô thị lấy giao thông công cộng làm trung tâm), tăng trưởng xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển bao trùm về xã hội.
Nhưng vấn đề lớn hiện nay là chúng ta thường tập trung lập quy hoạch mà chưa chú trọng đầy đủ đến quá trình triển khai cũng như cơ chế giám sát và đánh giá triển khai quy hoạch.
TP.HCM nên đi đầu xây dựng một khung giám sát và đánh giá quy hoạch với các chỉ số định lượng và mục tiêu định tính rõ ràng. Đây là thứ hiện nay hệ thống quy hoạch Việt Nam còn thiếu.
Nếu không có công cụ giám sát hiệu quả, quy hoạch rất dễ trở thành câu chuyện trên giấy và tác động của quy hoạch không thể được đánh giá cụ thể, thực chứng, từ đó không thể ra được định hướng điều chỉnh phù hợp khi cần.
Ngoài ra, sau sáp nhập, thành phố cũng cần cơ chế quy hoạch liên phường, liên xã để giải quyết các vấn đề hạ tầng và phát triển liên vùng cấp cơ sở. Đây là điểm rất quan trọng nhưng hiện còn thiếu nền tảng pháp lý rõ ràng.
* Ông cũng đề cập khá mạnh đến vai trò cộng đồng trong quy hoạch đô thị?
- Đúng vậy. Tôi cho rằng TP.HCM cần tạo cơ chế để người dân và cộng đồng tham gia thực chất vào quá trình quy hoạch và phát triển đô thị.
Người dân không thể chỉ là đối tượng bị tác động, mà phải trở thành một bên tham gia xuyên suốt trong các dự án phát triển đô thị, cùng đóng góp, chia sẻ trách nhiệm và lợi ích với Nhà nước và doanh nghiệp, nhất là với các dự án cần huy động nguồn lực đất đai mà họ đang có quyền sử dụng hợp pháp. Điều này giúp tăng tính khả thi khi triển khai quy hoạch.
Bên cạnh đó, TP.HCM cũng nên mạnh dạn thí điểm thuê tư vấn chuyên môn độc lập đánh giá chất lượng hồ sơ quy hoạch, thiết kế không gian và thiết kế công trình, nhất là ở cấp cơ sở. Chính quyền giữ vai trò phê duyệt dựa trên đánh giá chuyên môn, thay vì ôm toàn bộ quy trình như hiện nay.
