Sau giờ đứng lớp tại trường THCS Phong Thủy, xã Lệ Thủy, thầy Hảo lại cặm cụi bên bàn làm việc, xoắn và uốn những sợi dây nhôm mảnh thành đủ mọi dáng thế bonsai.
Thầy cho biết công việc bắt đầu như một thú vui lúc nhàn rỗi, nhưng nay đã trở thành nghề tay trái ổn định.
Ngày nhỏ, thầy Hảo thường tìm các cây nhỏ trong vườn hoặc ven đường mang về trồng trong chậu. Niềm yêu thích ấy dần hình thành sự hiểu biết về thế cây và cách tạo hình bonsai.
Năm 2020, khi dịch Covid-19 bùng phát, thầy Hảo phải ở nhà nhiều hơn. Trong lúc lướt mạng xã hội, thầy tình cờ thấy hình ảnh những cây bonsai được uốn từ dây đồng và dây nhôm.
“Tôi thấy lạ và đẹp nên muốn thử làm xem có được không”, thầy kể.
Với 100.000 đồng, thầy mua lại vài động cơ quạt điện, máy bơm nước từ tiệm phế liệu rồi tháo ra lấy dây kim loại bên trong. Những sợi dây được gỡ ra, duỗi thẳng rồi xoắn lại thành thân cây.
Tuy nhiên, những sản phẩm đầu tiên nhìn khá cứng, các nhánh, chi tiết chưa được tự nhiên. Có khi vừa uốn xong, thầy đành tháo ra làm lại từ đầu.
“Có lúc ngồi cả buổi mà vẫn chưa ra được hình cây, dây rối tung. Nhưng vì tò mò nên tôi vẫn kiên trì làm tiếp”, thầy nói.
Để tạo dáng chuẩn hơn, thầy Hảo tìm kiếm các video hướng dẫn trên Internet, xem cách tạo thân, tán, rễ và phân bố cành. Sau nhiều lần thử nghiệm, những cây bonsai đầu tiên từ dây đồng và nhôm bắt đầu có hình dáng rõ ràng hơn. Từ một thân dây xoắn đơn giản, thầy dần tạo được các nhánh tỏa ra cân đối, mềm mại.
Khi đã quen với kỹ thuật cơ bản, thầy bỏ hơn một triệu đồng mua dây nhôm để uốn bonsai. Loại dây này được nhập khẩu từ Trung Quốc, đã qua xử lý nên có độ bền cao và nhiều màu sắc.
Theo thầy Hảo, công đoạn khó nhất là kết hợp hàng chục sợi dây nhỏ thành một thân cây hoàn chỉnh. “Từng sợi dây phải xoắn theo cùng chiều để tạo độ chắc, nhưng lực xoắn phải vừa phải. Nếu mạnh quá thân cây bị thô, còn nhẹ quá thì cây không đứng được”, thầy giải thích.
Sau khi tạo thân chính, những nhánh nhỏ được tách ra từ các sợi dây còn lại. Thầy Hảo tỉ mỉ uốn cong nhẹ để chúng tạo cảm giác tự nhiên. Ban đầu, những cây bonsai được thầy làm ra chỉ để trang trí trong nhà. Nhưng khi đăng ảnh lên mạng xã hội, nhiều người bắt đầu hỏi mua.
Theo thầy Hảo, một cây bonsai nhỏ có thể hoàn thành trong khoảng 15 phút và bán với giá khoảng 50.000 đồng. Tuy nhiên, những cây lớn, có nhiều tán và dáng thế phức tạp có thể mất tới ba ngày, giá lên tới 3,5 triệu đồng.
Ban ngày, thầy Hảo lên lớp giảng dạy. Buổi tối, sau khi hoàn thành việc soạn giáo án, thầy mới bắt đầu ngồi vào bàn làm bonsai. Một góc nhỏ trong nhà được dành riêng cho công việc này. Trên bàn là kìm, kéo, cuộn dây nhôm cùng những cây bonsai đang làm dở. Sau vài năm, đôi tay của thầy trở nên thuần thục. Nhiều khi vừa xem tivi, thầy vẫn có thể xoắn dây tạo dáng cây mà không cần nhìn quá lâu.
Hiện mỗi tháng thầy Hảo làm khoảng 50 sản phẩm, thu về hơn 10 triệu đồng. Vào dịp Tết, thầy thuê thêm 5 người phụ giúp những công đoạn đơn giản như cắt dây hoặc xoắn nhánh.
Theo ông Lê Đình Lý, Hiệu trưởng trường THCS Phong Thủy, thầy Hảo là giáo viên dạy giỏi cấp huyện môn Toán, có chuyên môn vững vàng và tận tâm.
“Thầy luôn trách nhiệm và gần gũi với học sinh. Ngoài chuyên môn, thầy còn tích cực tham gia các hoạt động xây dựng cảnh quan trường học”, ông Lý nhận xét.
Lee Jia En, 25 tuổi, cử nhân loại giỏi từ Đại học Khoa học xã hội Singapore, đăng ký chương trình Thực tập sinh (GRIT) của chính phủ sau tốt nghiệp. Đây thường được xem là giải pháp tình thế, giúp tích lũy kinh nghiệm tại các cơ quan nhà nước hoặc doanh nghiệp tư nhân.
Tuy nhiên, mức trợ cấp hàng tháng chỉ dao động 1.800-2.400 SGD (khoảng 1.400-1.850 USD). Mức đáy của khung này chưa bằng một nửa lương khởi điểm bình quân của một cử nhân đại học, chỉ bằng khoảng 2/3 thu nhập của một quản lý tập sự tại chuỗi nhà hàng đồ ăn nhanh McDonald's - vốn yêu cầu bằng cao đẳng.
"Tệ thật. Học bốn năm trời để nhận một công việc lương chỉ bằng một nửa bạn bè", Lee thốt lên khi mới nhận việc. Nhưng rồi cô chấp nhận đặt lòng tự trọng qua một bên.
Giống như Lee, nhiều người trẻ thất nghiệp tại Singapore đang tìm đến GRIT như phao cứu sinh. Theo các chuyên gia, xu hướng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thắt chặt tuyển dụng và những hệ lụy kinh tế do ảnh hưởng của xung đột trên thế giới đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến quốc gia phụ thuộc vào thương mại và nhập khẩu năng lượng như Singapore.
Trong quý I, làn sóng cắt giảm nhân sự đã chạm mốc cao nhất trong gần ba năm. Các khảo sát cho thấy tỷ lệ cử nhân có việc làm toàn thời gian thuộc các ngành kinh doanh, nghệ thuật và khoa học từ cả 6 đại học công lập đã giảm khoảng 10% trong giai đoạn 2023-2025.
Trước bối cảnh đó, Bộ Nhân lực Singapore khởi động lại chương trình thực tập sinh, tương tự mô hình trong thời đại dịch Covid-19. Họ nói cố tình đặt mức trợ cấp thấp để "đảm bảo các thực tập sinh vẫn ưu tiên tìm việc chính thức".
Dù vậy, chương trình GRIT mới chỉ tuyển được hơn một nửa chỉ tiêu dự kiến. Bộ trưởng Nhân lực cho rằng ứng viên đã từ chối nhận việc để chọn cơ hội khác tốt hơn. Nhưng các chuyên gia như PGS Kelvin Seah, Đại học Quốc gia Singapore, nhận định nhiều người còn e ngại vì thù lao thấp, cùng định kiến chương trình chỉ dành cho người không tìm nổi việc làm.
Lee còn nhớ cảm giác "xấu hổ" ngày trước, khi tham gia chương trình trong khi bạn bè đều né tránh. Cấp trên chỉ giao những việc lặt vặt như in ấn tài liệu để "công bằng với mức lương" mà cô nhận được.
Còn với nhiều người khác là chuỗi ngày bấp bênh chờ việc, khiến tinh thần bị bào mòn. Ng Hui, 26 tuổi, cử nhân ngành Hệ thống thông tin tại Đại học Quản trị Singapore, cho biết khoản trợ cấp 2.400 SGD của GRIT là "không đủ" để trả món nợ học phí 50.000 SGD. Sau giờ làm thực tập sinh tại một cơ quan nhà nước, anh phải đi dạy thêm cho học sinh cấp hai để kiếm thêm thu nhập.
Ng chỉ ở nhà vào lúc rảnh để cắt giảm chi tiêu, dành cả cuối tuần để ôn luyện phỏng vấn. Sau nhiều tháng gồng mình, Ng thấy "bất lực" vì không có gì đảm bảo mình sẽ được nhận vào làm chính thức.
Phang Jun, 24 tuổi, từng rải hơn 100 hồ sơ mới được nhận vào làm thực tập sinh ở một công ty công nghệ. Thấy cánh cửa ở lại không rộng mở, cô tìm cách kết nối với đồng nghiệp để tìm cơ hội, chấp nhận làm trái ngành để cạnh tranh với hàng nghìn cử nhân khác sắp ra trường vào tháng tới.
Sau thời gian chấm thi môn ngữ văn tốt nghiệp THPT vừa qua có thể thấy phần đọc hiểu với yêu cầu quen thuộc giúp thí sinh (TS) đạt điểm tương đối đồng đều, trong khi phần viết phân loại năng lực TS rõ rệt.
Nhìn vào cấu trúc đề thi ngữ văn, giám khảo dễ dàng nhận thấy phần đọc hiểu tiếp tục giữ vai trò "chống liệt" (điểm liệt là từ 1 trở xuống) cho TS. Thực tế điểm số chấm thi cho thấy điều đó.
Ngữ liệu được lựa chọn là văn bản thông tin với nội dung tương đối gần gũi, dễ tiếp cận, không đánh đố về mặt ngôn ngữ hay tư duy. Các câu hỏi cũng bám sát cấu trúc quen thuộc từ nhiều năm nay, đi theo trình tự từ nhận biết đến thông hiểu và vận dụng thấp.
Cụ thể, hầu hết TS đạt điểm tuyệt đối câu 1 phần đọc hiểu, 0,5 điểm (Theo văn bản, trước năm 1440, tri thức được lưu giữ ở đâu?). Câu 2 (0,5 điểm) cũng không khó, vì chỉ cần nhận biết và chỉ ra câu văn (chứa đựng bằng chứng về vai trò máy in đối với tác phẩm của William Shakespeare) là có điểm. Câu 1, 2 là dạng câu hỏi nhận biết và tái hiện kiến thức, TS chỉ cần đọc kỹ văn bản là có thể trả lời chính xác. Đáp án và hướng dẫn chấm rõ ràng, ít gây tranh cãi, song vẫn có TS mất điểm ở chỗ chép lại sai hoặc không đầy đủ thông tin cơ bản (câu 1) và chép dư hoặc thiếu ở câu 2.
Câu 3 đọc hiểu là câu hỏi thông hiểu và yêu cầu TS giải thích đúng (nghĩa của cụm từ tài sản bị giam cầm, nhiên liệu). Tuy có độ khó hơn câu 1, 2 nhưng vẫn nằm trong khả năng của TS trung bình nếu biết bám sát ngữ liệu. Đáp án chấm theo khung đóng (từ khóa: tài sản là của cải; bị giam cầm là hạn chế, độc quyền, không được truyền bá; nhiên liệu là nguồn năng lượng) nhưng khi chấm giám khảo vẫn cho điểm linh hoạt theo hướng mở, nếu TS diễn đạt theo ý tương đương. Tuy vậy, vẫn có nhiều TS không đạt 1 điểm do hiểu sai, thiếu ý hoặc diễn giải dài dòng không đúng trọng tâm.
Câu 4 và câu 5 có sự phân hóa rõ rệt nhất của phần đọc hiểu. Ở câu 4, hầu hết TS đạt 0,25 điểm ở phần xác định luận đề và luận điểm. Tuy nhiên ở phần nhận xét mối liên hệ khó đạt 0,75 điểm (có 3 ý), do đa số không trả lời được ý 2 (triển khai theo trật tự thời gian, không gian, tương phản) và ý 3 (thái độ của tác giả), nên bị mất 0,5 điểm.
Nhìn chung phần đọc hiểu có mức độ phân hóa thấp. Phổ điểm ở phần này dự kiến tập trung ở mức từ 2,5 - 3 điểm.
Ở phần viết, khi chấm theo rubric (bảng tiêu chí đánh giá được xây dựng với các mức độ cụ thể), thể hiện rõ nhất sự phân hóa năng lực của TS. Trước đây, việc chấm bài văn phần nào phụ thuộc cảm nhận của giám khảo. Một bài viết có thể được đánh giá cao nhờ văn phong mượt mà hoặc cảm xúc tốt, dù chưa thực sự đầy đủ ý. Ngược lại, cũng có những bài đúng ý nhưng diễn đạt chưa tốt lại bị chấm thấp. Vì thế, việc chấm theo rubric, theo quan điểm của lãnh đạo Bộ GD-ĐT, là để tránh tình trạng lệch điểm giữa các giám khảo, đem đến sự công bằng nhiều hơn cho TS.
Với thang rubric, mỗi mức điểm đều gắn với những tiêu chí cụ thể (theo đáp án rubric của Bộ GD-ĐT) khiến việc chấm thi trở nên chặt chẽ hơn, đồng thời tạo ra một trần điểm rõ ràng cho từng mức độ bài làm. Tuy vậy, do quá chi li theo từng ý, từng yêu cầu nên việc chấm của giám khảo sẽ chậm hơn. Đó là lý do tại sao quá trình chấm thi môn văn năm nay ở tất cả các địa phương đều kéo dài ngày hơn trước đây.
Ở phần nghị luận xã hội (viết đoạn văn khoảng 200 chữ, "làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?", TS dễ dàng đạt mức điểm từ 1 - 1,25 nếu đáp ứng được yêu cầu chung và nêu được một số giải pháp (cá nhân hoặc xã hội). Tuy nhiên, để đạt điểm tối đa (2 điểm), bài viết phải đạt trọn vẹn yêu cầu của rubric chấm về nội dung, kiến thức (1,25 điểm), kỹ năng phân tích và lập luận (0,5 điểm) và hình thức, ngôn ngữ (0,25 điểm). Câu này phân loại rõ nhất ở phần giải pháp (1 điểm), vì rất ít TS làm bài như các tiêu chí của đáp án đưa ra.
Sự phân hóa rõ nét hơn nằm ở phần nghị luận văn học (4 điểm, phân tích bài thơ Những chiếc lá của Nguyễn Đình Thi). Với thang điểm lớn, câu này đòi hỏi TS không chỉ hiểu tác phẩm mà còn phải biết phân tích, cảm thụ và diễn đạt một cách có chiều sâu. Nhiều TS không hiểu nội dung - chủ đề bài thơ, phân tích chung chung và kỹ năng diễn đạt chưa tốt... Trong khi đó đáp án rubric thì rất nhiều ý nên tính phân loại cao ở câu này cũng là điều đương nhiên.
Đây cũng là điểm mới của đề thi và đáp án chấm lần này: chống liệt, đáp ứng yêu cầu của một kỳ thi với hai mục đích, và thay đổi cách chấm (theo rubric) nhằm đáp ứng việc thay đổi cách dạy học văn theo Chương trình 2018 trong nhà trường phổ thông, đem đến công bằng hơn cho TS trong thi cử.
Trưa 18-6, ông Hồ Tấn Minh - Chánh văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, cho biết dự kiến 9h sáng 19-6, Sở sẽ công bố điểm thi lớp 10 năm học 2026-2027. Sở cũng sẽ công bố điểm chuẩn vào các lớp 10 chuyên.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, điểm các bài thi được chấm theo thang điểm 10, lấy lẻ đến 0,25 điểm.
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 thường như sau:
Điểm xét tuyển = điểm toán + điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + điểm ưu tiên, khuyến khích (nếu có).
Thí sinh chỉ được xét tuyển khi dự thi đủ 3 môn và không có bài thi nào bị điểm 0.
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 chuyên như sau:
Điểm xét tuyển lớp 10 chuyên = điểm toán + điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + (điểm môn chuyên × 2).
Công thức tính điểm xét tuyển vào lớp 10 tích hợp như sau:
Điểm xét tuyển = điểm ngữ văn + điểm ngoại ngữ + điểm toán + điểm trung bình của chương trình tiếng Anh tích hợp lớp 9 cấp THCS (theo thang điểm 10) hoặc điểm bài thi môn tiếng Anh tích hợp (dành cho thí sinh chưa học tiếng Anh tích hợp bậc THCS).
Được biết, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại TP.HCM năm học 2026-2027 diễn ra ngày 1 và 2-6 với quy định thí sinh dự thi 3 môn bắt buộc ngữ văn, ngoại ngữ, toán (nếu đăng ký nguyện vọng lớp 10 thường) và môn chuyên/tích hợp (nếu đăng ký nguyện vọng lớp 10 chuyên/tích hợp).
Năm nay là năm đầu tiên học sinh TP.HCM thi lớp 10 kể từ khi sáp nhập. Vì vậy, TP.HCM có số thí sinh đăng ký dự thi đông nhất từ trước tới nay, với 151.557 em. Học sinh lớp 9 ở 3 khu vực thi chung đề thi do Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM biên soạn.
