Đã có những lo ngại từ một số nhà đầu tư cho rằng thị trường có thể rơi vào cú giảm sâu như năm 2022.
Tuy nhiên, với việc lấy lại mốc 1.700 điểm sau phiên 01-4, chỉ số VN-Index đã thu hẹp mức giảm từ đỉnh xuống còn khoảng 11%, qua đó tránh được kịch bản giảm hơn 20%.
Theo thống kê của Tuổi trẻ Online, mức giảm sâu nhất của VN-Index trong đợt điều chỉnh hiện tại mới đạt 17,28%, thấp hơn so với cú sốc thuế quan diễn ra vào tháng 4-2025.
Trong khi đó, nhìn lại năm 2022, VN-Index đã giảm tới gần 33% và là một trong những nhịp giảm lịch sử của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tuy nhiên, rủi ro sẽ khó loại bỏ 100% khi thị trường vẫn đang ở vùng điều chỉnh trong 18 phiên liên tiếp, lâu hơn so với năm ngoái.
Về mặt thống kê, cần thu hẹp lại mức giảm xuống dưới 10%, tương đương VN-Index cần giao dịch trên 1.726 điểm. Khi đó, chỉ số mới ra khỏi khu vực điều chỉnh.
Ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Khối Nghiên cứu và Phát triển khách hàng cá nhân của Chứng khoán Yuanta Việt Nam, cho biết tín hiệu ở nhóm cổ phiếu vốn hóa vừa và nhỏ đã ghi nhận diễn biến tăng điểm tích cực hơn, phần nào xác nhận xu hướng hồi phục của thị trường.
Trong khi đó, nhóm vốn hóa lớn dù chưa tăng mạnh nhưng áp lực giảm đã suy yếu, giúp mặt bằng chung trở nên ổn định hơn.
Theo ông Minh, bối cảnh bên ngoài cũng đang hỗ trợ khi thị trường chứng khoán toàn cầu hồi phục và giá dầu có dấu hiệu hạ nhiệt, qua đó làm giảm áp lực tâm lý lên nhà đầu tư. Ông cho rằng đà tăng của giá hàng hóa thời gian qua chủ yếu đến từ cú sốc địa chính trị tại Trung Đông, mang tính ngắn hạn hơn là xu hướng dài hạn.
“Khi căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt, giá hàng hóa có thể bước vào nhịp điều chỉnh. Tuy nhiên, theo tính chu kỳ, giá hàng hóa nhiều khả năng sẽ ổn định trở lại trong quý II và có thể tăng trở lại vào nửa cuối năm, khi đà tăng trưởng của kinh tế toàn cầu cải thiện,” ông Minh nhận định.
Liên quan đến các yếu tố vĩ mô trong nước, ông Minh cho rằng tỷ giá và lãi suất vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ diễn biến giá dầu và sức mạnh của đồng USD. Tuy nhiên, điểm tích cực là áp lực lạm phát năm 2026 được đánh giá sẽ không lớn như giai đoạn 2022, do các yếu tố đầu vào như giá khí hiện vẫn ở mức thấp hơn so với giai đoạn 2022.
Trong khi đó, dòng tiền có thể quay trở lại ngân hàng, đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền rút khỏi các kênh như vàng. Điều này giúp giảm áp lực chi phí vốn và hỗ trợ hệ thống tài chính ổn định hơn. Từ góc độ cá nhân, ông Minh cho biết xác suất thị trường tạo đáy là khoảng 50%.
Trong khi đó, quỹ ngoại Pyn Elite Fund lại có góc nhìn tích cực hơn. Theo quỹ này, thị trường chứng khoán Việt Nam trong 5 năm qua thường phục hồi khá nhanh sau các cú sốc, với điều kiện không xảy ra những rủi ro lớn mang tính hệ thống như khủng hoảng năng lượng kéo dài.
Thực tế, từ giai đoạn COVID-19, siết chặt tiền tệ đến cú sốc thuế quan năm 2025, thị trường đều ghi nhận mô hình giảm nhanh và hồi phục trong thời gian ngắn.
Ở nhịp điều chỉnh hiện tại, thị trường đã giảm khoảng 15% trong 3 tuần do tác động từ yếu tố địa chính trị và đang có dấu hiệu hồi phục. Tuy nhiên, theo Pyn Elite Fund, diễn biến của xung đột và rủi ro năng lượng vẫn là biến số quan trọng có thể ảnh hưởng đến tốc độ phục hồi.
Ngoài ra, câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục được xem là yếu tố hỗ trợ trung hạn. FTSE Russell dự kiến công bố kết quả rà soát vào đầu tháng 4, với kỳ vọng Việt Nam có thể được nâng hạng và chính thức gia nhập các chỉ số từ tháng 9-2026. Khi đó, dòng vốn ngoại quy mô lớn được kỳ vọng sẽ tham gia mạnh hơn vào thị trường.
Đóng cửa phiên giao dịch 24/4, chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite lần lượt tăng 0,8% và 1,6%, lên mức 7.165 điểm và 24.836 điểm. Dù vậy, chỉ số DJIA lại giảm nhẹ 0,16%, chốt phiên tại 49.230.
Nhà đầu tư lạc quan trước các thông tin Mỹ và Iran có thể sớm quay lại đàm phán hòa bình tại Pakistan. Truyền thông nhà nước Iran xác nhận Ngoại trưởng Abbas Araghchi sẽ đến Pakistan. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng cho trên Fox News rằng đặc phái viên của Tổng thống Donald Trump - Steve Witkoff và con rể ông - Jared Kushner tới Islamabad sáng 25/4.
CEO The Wealth Alliance Robert Conzo cho rằng bất kể kết quả tại Islamabad ra sao, thị trường "gần như đang gạt xung đột sang một bên". Ông giải thích rằng thị trường lạc quan khi ông Trump liên tục nhấn mạnh xung đột sẽ sớm kết thúc. Bên cạnh đó, việc các cú sốc nguồn cung dầu trước đây thường chỉ mang tính tạm thời và mùa công bố kết quả kinh doanh quý I khởi đầu tích cực cũng khiến nhà đầu tư vững tâm lý hơn.
"Về cơ bản, thị trường cho rằng đây chỉ là yếu tố ngắn hạn, nên hãy tạm gác sang một bên và quay lại các yếu tố cơ bản", ông nói.
Một yếu tố khác hỗ trợ thị trường phiên cuối tuần là cổ phiếu Intel. Mã này tăng gần 24%, ghi nhận phiên tốt nhất kể từ tháng 10/1987. Hãng chip vừa công bố kết quả kinh doanh quý I vượt dự báo, đồng thời đưa ra kỳ vọng lạc quan về kết quả quý II.
Cổ phiếu các hãng chip khác cũng đi lên. AMD và Arm cùng tăng 14%. Cổ phiếu Nvidia thêm 4,3% lên mức kỷ lục mới.
Tính chung cả tuần, chỉ số S&P 500 tăng 0,6%, Nasdaq 1,5%, còn DJIA giảm 0,4%. Chỉ số S&P 500 và Nasdaq đã ghi nhận 4 tuần tăng liên tiếp - chuỗi tăng dài nhất kể từ cuối năm 2024.
Trên thị trường dầu thô, thông tin về khả năng đàm phán Mỹ - Iran khiến giá dầu Mỹ giảm nhẹ 1,5% trong phiên cuối tuần, về 94 USD một thùng. Trong khi đó, dầu Brent nhích thêm 0,2% lên 105 USD.
Chiều 8/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi). Tại đoàn TP HCM, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM, đặt vấn đề tuổi thọ ngắn của một số luật.
Bà nói trước đây đã từng tham gia góp ý Luật Thủ đô năm 2016, rồi 8 năm sau đến 2024 lại sửa đổi. Với lần sửa này, đại biểu đề nghị cần phân tích rõ "những điều trước đây chưa hài lòng hay chưa đấu tranh được" và liệu trong vài năm tới có phải tiếp tục điều chỉnh nữa không. Trên cơ sở xác định được những hạn chế của Luật Thủ đô hiện hành, theo bà Lan, cơ quan quản lý cần tìm ra giải pháp để áp dụng, tháo gỡ khó khăn cho nhiều thành phố khác.
Viện trưởng Viện Pasteur TP HCM Nguyễn Vũ Trung đề xuất không nên quy định các con số cụ thể tại Luật Thủ đô sửa đổi. Ông dẫn chứng tại điều 26 của dự thảo đang liệt kê nhiều chi tiết để thu hút nhà đầu tư chiến lược như miễn tiền thuê đất 10 năm, giảm 50% tiền thuê mặt nước, thuế suất 5%, miễn thuế 4 năm... Ông Trung cho rằng thực tế luôn biến đổi, nên thay vì quy định cứng nhắc, luật cần trao trao cho Hà Nội sự linh hoạt lớn nhất để có thể chủ động tạo ra dư địa phát triển.
Về các vấn đề này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhắc lại năm 2016 và 2024, đoàn đại biểu TP Hà Nội đều vui mừng khi lần đầu ban hành và sửa Luật Thủ đô. Tuy nhiên, luật tiếp tục cần sửa tại kỳ họp này, bởi theo ông, năm ngoái Quốc hội ban hành 89 luật. Trong đó, nhiều quy định vượt trội so với Luật Thủ đô hiện hành, khiến nó "lạc hậu", không theo kịp các luật mới và cả những yêu cầu về phát triển kinh tế - xã hội.
Chủ tịch Quốc hội cho biết tinh thần của Luật Thủ đô mới sẽ là phân cấp, phân quyền toàn diện, tối đa cho chính quyền TP Hà Nội. Việc này được thực hiện theo nguyên tắc "Hà Nội quyết, Hà Nội làm, Hà Nội chịu trách nhiệm".
Ông đánh giá dự thảo luật có 7 điểm nổi bật, trong đó có bổ sung miễn trách nhiệm pháp lý (khoản 2, Điều 34); thành lập đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt (Điều 6); tăng thẩm quyền tổ chức bộ máy cho HĐND hay tăng trách nhiệm giải trình và công khai minh bạch.
Chủ tịch Quốc hội khẳng định đây là luật hết sức quan trọng, có tầm nhìn chiến lược, thể hiện quyết tâm chính trị của Đảng, Nhà nước trong việc xây dựng Thủ đô vươn tầm khu vực và quốc tế.
"Nếu được hoàn thiện theo hướng cân bằng giữa trao quyền mạnh và kiểm soát chặt, minh bạch cao, luật sẽ trở thành bệ phóng giúp Hà Nội giải quyết ùn tắc giao thông, ô nhiễm, thiếu nhà ở xã hội và bứt phá về kinh tế để phát triển trong thời gian tới", ông nói.
Còn theo Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang, việc sửa Luật Thủ đô lần này cũng là tiền đề, kinh nghiệm để TP HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt sắp tới.
Tại tổ Hà Nội, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Phương Thủy cũng ủng hộ việc chuyển từ mô hình thực thi chính sách sang kiến tạo thể chế. Theo bà Thủy, đây là bước tiến quan trọng, tạo điều kiện để Thủ đô thực sự trở thành trung tâm dẫn dắt phát triển, thử nghiệm các mô hình mới, cách làm mới.
Đại biểu nói sửa đổi Luật Thủ đô lần này theo hướng "luật khung", tạo không gian để Hà Nội chủ động đề xuất và triển khai các cơ chế mới là phù hợp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) gồm 9 chương, 36 điều. Quốc hội sẽ tiếp tục thảo luận tại hội trường sáng 12/4. Dự kiến dự luật có hiệu lực từ 1/7/2026, nếu được Quốc hội thông qua tại kỳ họp này.
Số liệu thống kê cho thấy có sự tương quan giữa lượng tài khoản chứng khoán mở mới hằng tháng và diễn biến VN-Index từ năm 2019 đến nay.
Ví dụ, nửa cuối năm 2021 đến đầu năm 2022, số tài khoản mở mới đạt đỉnh cao nhất lịch sử, đúng giai đoạn VN-Index ở vùng 1.400 - 1.500 điểm. Khi thị trường giảm khoảng 40% trong 8 tháng tiếp theo, lượng mở mới cũng giảm theo. Và khi thị trường hồi phục, lượng mở mới tăng trở lại.
Sang đến năm 2024, thị trường ghi nhận thêm khoảng 2 triệu tài khoản mới. Theo thống kê của FiinTrade, nhà đầu tư cá nhân mua ròng hơn 77.700 tỉ đồng trên sàn HoSE trong năm 2024. Giai đoạn mua ròng đỉnh điểm rơi vào tháng 5 và tháng 6, khi VN-Index tiếp cận ngưỡng 1.280 - 1.300 điểm - vùng đỉnh ngắn hạn của năm.
Năm 2025, con số mở mới tiếp tục tăng lên gần 2,6 triệu tài khoản, đưa tổng số lên hơn 11,8 triệu, trong bối cảnh VN-Index lập đỉnh lịch sử 1.784 điểm.
Dragon Capital nhận định nhà đầu tư cá nhân không dẫn dắt mà thường chạy theo xu hướng. Dòng tiền có xu hướng đến sau khi thị trường đã tăng và rút đi sau khi đã giảm.
Trong tài chính hành vi, hiện tượng này được gọi là hành vi bầy đàn - xu hướng ra quyết định dựa trên hành động của người xung quanh thay vì phân tích độc lập. Ở thị trường có hơn 80% giao dịch đến từ cá nhân, hành vi bầy đàn có thể tạo ra vòng lặp tự củng cố.
Khi nhiều người mua khiến giá tăng, giá tăng xác nhận quyết định mua, dẫn đến nhiều người mua thêm cho đến khi dòng tiền mới cạn kiệt và vòng lặp đảo chiều.
Đây là xu hướng mà hầu hết nhà đầu tư nhận ra ở chính mình, dù không phải lúc nào cũng thừa nhận. Hãy hình dung hai cổ phiếu mua cùng một thời điểm. Cổ phiếu A tăng 20%, nhà đầu tư bán ngay với tâm lý "chốt chắc ăn". Cổ phiếu B giảm 30%, nhà đầu tư giữ lại, chờ "về bờ".
Một năm sau, mã A tiếp tục tăng thêm 40%, trong khi mã B vẫn nằm ở vùng giá thấp. Danh mục lúc này nghiêng hoàn toàn về phía mã kém chất lượng, vì mã tốt đã bị loại khỏi danh mục từ sớm.
Gốc rễ của xu hướng này nằm ở đặc tính rất cơ bản của tâm lý con người là nỗi đau mất mát thường mạnh gấp khoảng 2 lần niềm vui từ lợi nhuận tương đương.
Khi nhìn vào một cổ phiếu đang lãi 20%, cảm giác "nếu không chốt bây giờ, lợi nhuận có thể mất" thắng cảm giác "nếu giữ tiếp, lợi nhuận có thể tăng thêm". Và khi nhìn vào cổ phiếu đang lỗ 30%, cảm giác "chưa bán thì chưa lỗ" mạnh hơn lý trí "nên cắt lỗ để bảo toàn vốn".
Dragon Capital cho biết đây là cách bộ não được thiết kế qua hàng triệu năm tiến hóa để bảo vệ nguồn lực. Nhưng trên thị trường tài chính, bản năng này thường dẫn đến kết quả không tối ưu.
Quỹ đầu tư này nhận định dư nợ cho vay ký quỹ phản ánh mức độ sẵn sàng sử dụng đòn bẩy của nhà đầu tư, tức là mức độ tự tin của thị trường. Xu hướng này thường khá nhất quán. Nhà đầu tư có xu hướng tăng đòn bẩy sau khi thị trường đã tăng và giảm đòn bẩy sau khi thị trường đã giảm - đi ngược với lý thuyết tối ưu.
Trong tài chính hành vi, xu hướng này gọi là thiên lệch do thông tin gần nhất - khi nhà đầu tư đánh giá quá cao những gì vừa xảy ra. Ba tháng thị trường điều chỉnh liên tục có thể tạo ra cảm giác thị trường sẽ điều chỉnh mãi, dù dữ liệu dài hạn cho thấy điều ngược lại. Ba tháng tăng liên tục có thể tạo ra cảm giác "lần này khác", dù mọi chu kỳ đều có sự điều chỉnh.
Trong sự kiện đại dịch năm 2020, những nhà đầu tư bắt đầu đầu tư định kỳ từ ba đến sáu tháng trước đáy, tức là khi tin tức tiêu cực nhất, khi bản năng bảo "đừng mua" lại đạt kết quả cao hơn so với những người bắt đầu đúng tháng đáy.
Nói cách khác, xu hướng "thiên lệch do thông tin gần nhất" thường thúc giục nhà đầu tư dừng lại đúng lúc có thể nên tiếp tục.
