Khi tay đua người Pháp Valentin Debise cán đích đầu tiên tại chặng Bồ Đào Nha thuộc giải Supersport World Championship (WorldSSP) cuối tháng 3, Trương Tuyết (Zhang Xue), 39 tuổi, bật dậy, nước mắt giàn giụa. Đám đông xung quanh hò reo và công kênh anh.
Chiếc xe giúp Debise giành chiến thắng là của ZXMoto – thương hiệu do Trương Tuyết sáng lập. Đây là dấu mốc lịch sử, lần đầu tiên một nhà sản xuất Trung Quốc vô địch tại WorldSSP, phá vỡ sự thống trị hàng thập kỷ của các ông lớn châu Âu và Nhật Bản như Ducati, Yamaha hay Kawasaki.
Sự kiện chấn động làng đua xe thế giới đã làm dấy lên những cuộc thảo luận trên mạng xã hội về hành trình đi lên từ nghèo khó của ông chủ hãng xe.
Trương Tuyết sinh năm 1987 tại vùng nông thôn ở tỉnh Hồ Nam, lớn lên trong gia đình có bố mẹ ly hôn. Năm 14 tuổi, cậu bỏ học, xin đi làm thợ phụ tại một xưởng sửa chữa xe máy. Năm 17 tuổi, Trương mở tiệm sửa xe riêng nhờ tiền lương tiết kiệm.
Tuy nhiên, khát khao lớn nhất của Trương là trở thành tay đua môtô chuyên nghiệp. Năm 2006, anh quyết định bất chấp trời mưa, chạy xe máy bám theo êkíp của đài truyền hình địa phương suốt 100 km đường núi bùn lầy. Trương liên tục biểu diễn những kỹ năng khó để gây chú ý cho đến khi chiếc xe hỏng nặng.
Tiếp cận được êkíp, Trương van nài xin được giới thiệu vào một đội đua, tuyên bố sẵn sàng “giặt giũ, nấu ăn, sửa xe” miễn là được nhận. Sau khi chương trình phát sóng, cậu được một đội đua chuyên nghiệp nhận vào làm thợ máy kiêm tay đua biểu diễn.
Biết mình khởi đầu muộn khó tiến xa ở đấu trường chuyên nghiệp, Trương chuyển hướng sang nghiên cứu chế tạo. Năm 2013, vợ chồng anh chuyển đến Trùng Khánh – thủ phủ ngành công nghiệp môtô Trung Quốc – với khoảng 20.000 nhân dân tệ (70 triệu đồng). Anh mua linh kiện tự lắp ráp, độ xe, đăng lên các diễn đàn mạng và dần có tiếng tăm, được mời tham gia phát triển sản phẩm cho các hãng xe nội địa.
Năm 2017, Trương Tuyết cùng đối tác sáng lập thương hiệu Kove Moto, tập trung vào dòng xe địa hình hiệu suất cao. Đỉnh cao của Kove là năm 2023, khi Trương dẫn dắt đội đua trở thành đại diện Trung Quốc đầu tiên tham gia và hoàn thành giải đua khắc nghiệt nhất hành tinh – Dakar Rally.
Đang trên đà thành công, đầu năm 2024, Trương Tuyết rời Kove do bất đồng với giới đầu tư. Anh muốn tập trung vào nghiên cứu và phát triển (R&D) nhưng các cổ đông khác chỉ chú trọng đến lợi nhuận và thương mại. Trương tách ra và lập thương hiệu mới mang tên ZXMoto.
Sự am hiểu kỹ thuật và tinh thần làm việc không ngừng nghỉ của Trương Tuyết giúp ZXMoto phát triển với tốc độ “đáng kinh ngạc”. Năm 2025, hãng sản xuất hơn 25.000 xe và chi hàng chục triệu nhân dân tệ vào nghiên cứu cốt lõi, làm nền tảng cho chiếc xe vô địch thế giới ra đời một năm sau đó.
Sau chiến thắng tại Bồ Đào Nha, video dầm mưa xin lên tivi năm 19 tuổi của Trương Tuyết được cộng đồng mạng “đào lại” và lan truyền. Hiệu ứng giúp buổi phát trực tiếp trên cửa hàng của ZXMoto thu hút hơn 1,5 triệu người xem. Mẫu xe vô địch 820RR có giá 44.000 nhân dân tệ (khoảng 150 triệu đồng) ghi nhận lượng đơn đặt hàng tăng đột biến, đánh dấu quả ngọt cho người đàn ông dành cả thanh xuân để theo đuổi giấc mơ tốc độ.
Giữa tháng Năm, nắng New York bắt đầu rực rỡ. Ánh sáng chói chang rọi xuống những con phố đông đúc, báo hiệu mùa hè đang gõ cửa. Tôi đứng trên sân thượng nhà mình, phơi từng bộ quần áo dưới nắng.
Hai em mèo đen nhà tôi cũng thích nắng lắm. Mỗi sáng, chúng theo tôi lên sân thượng, nằm cuộn tròn bên cạnh khi tôi phơi đồ. Chiều đến, chúng lại chờ tôi ra thu quần áo vào. Chỉ sau vài ngày nắng liên tục, hai em đã quen nhịp hoàn toàn. Ngày nào cũng vậy, chúng đợi tôi làm hai việc ấy như một thói quen không thể thiếu.
Tôi nhớ hồi nhỏ, mẹ phơi quần áo mỗi ngày. Sáng sớm mẹ giăng dây, trưa nắng chang chang đã khô giòn. Chiều chị em chúng tôi ra thu, gấp gọn, hít hà mùi nắng thoang thoảng. Dù có máy sấy, mùi ấy vẫn khác hẳn.
Mùi máy sấy sạch nhưng vô hồn. Mùi nắng thì sống động, như mang theo cả gió biển, hơi muối và hơi ấm của quê nhà.
Giờ tôi ở New York bao nhiêu năm, mỗi lần phơi đồ trên sân thượng, tôi lại nhớ mẹ, nhớ cái sân nhà cũ, nhớ những buổi chiều chạy ra thu áo mà lòng vui lạ.
Mẹ gọi điện cho tôi mỗi ngày. Qua những câu chuyện của mẹ, tôi lại nhớ mùa hè hai năm trước khi trở về Nha Trang, nhớ cái nắng chan hòa từ sáng sớm, biển xanh, chợ cá và thói quen phơi đồ quen thuộc của bà vẫn không thay đổi theo năm tháng.
Tôi cười kể với mẹ rằng mấy hôm nay có sinh viên hỏi tôi: “Quần áo của cô thơm mùi gì mà fresh thế?” Tôi đáp: “Đó là mùi nắng”. Mẹ nghe xong cười qua điện thoại, bảo: “Nắng ở đây chan hòa từ sáng sớm rồi con ạ”.
Mẹ dậy từ tờ mờ, đi biển tắm, rồi ghé chợ mua cá tươi về nấu bữa trưa. Dù du khách đến Nha Trang bắt đầu đông khi mùa hè tới, mẹ vẫn giữ thói quen cũ. Sáng sớm mẹ phơi đồ, để nắng hong khô cả ngày. Bà bảo thói quen ấy không bỏ được, dù nhà đã có máy sấy.
Chúng tôi, tôi và em trai, giờ đã rời nhà đi du học rồi định cư xứ người bao nhiêu năm. Nhà chỉ còn ba mẹ trong căn nhà trống vắng, nhưng mẹ vẫn giữ nguyên thói quen phơi đồ dưới nắng mỗi ngày.
Tôi cười, bảo mẹ: “Máy sấy nhanh với tiện mà mẹ”. Mẹ chỉ cười: “Nhanh thì nhanh, nhưng cái mùi nắng khác con ạ”. Có lẽ cái khác ấy chính là mùi quê hương, mùi ký ức, hay cũng là nỗi nhớ của mẹ về hai đứa con từng là những đứa trẻ bé xíu trong nhà, ngày nào cũng chạy ra phơi rồi lại thu quần áo cùng mẹ.
Ở New York, nắng tháng Năm còn mới mẻ, còn e ấp mang theo hơi xuân. Còn ở Nha Trang, nắng tháng Năm đã gay gắt, đã tràn đầy.
Hôm nay, tôi đứng trên sân thượng, nhìn nắng chiếu qua lan can, qua những chậu hoa đang nở rộ, nhìn bộ quần áo trắng bay nhẹ trong gió và hai em mèo đen nằm lim dim hưởng nắng, chợt thấy lòng mình gần gũi với quê nhà hơn bao giờ hết.
Nắng New York tháng Năm khiến tôi nhớ Nha Trang. Nắng Nha Trang khiến tôi nhớ những ngày thơ bé, nhớ ba mẹ, nhớ cái mùi nắng quen thuộc không gì thay thế được.
Dù ở đâu, dù máy sấy hiện đại đến đâu, thói quen phơi đồ dưới nắng vẫn là sợi dây nối tôi với quê hương.
Và mỗi lần phơi áo, có hai em mèo bên cạnh, tôi lại thấy mình đang mang một chút Nha Trang về bên cạnh mình, ngay giữa lòng New York nắng vàng tháng Năm.
Đó là câu chuyện của các bạn trẻ Câu lạc bộ Ngôn ngữ ký hiệu (khoa công tác xã hội - nhân học - xã hội học Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn, ĐH Quốc gia TP.HCM) chọn cách lắng nghe bằng ánh mắt và trái tim, mong muốn xã hội đổi thay cách nhìn với người khiếm thính.
Những buổi sinh hoạt của câu lạc bộ diễn ra trong không gian khá đặc biệt. Ở đó chỉ có những đôi tay chuyển động, những ánh mắt tập trung và từng nụ cười nhẹ. Mỗi động tác được thực hiện chậm rãi, chính xác. Họ giao tiếp không cần âm thanh.
Điều đáng nói phần lớn thành viên câu lạc bộ đều không phải người điếc hay khiếm thính. Họ là những sinh viên bình thường song lại chọn học một ngôn ngữ không lời để hiểu những con người mà đôi khi vốn ít được lắng nghe trong xã hội.
Thành lập năm 2012, Câu lạc bộ Ngôn ngữ ký hiệu nhiều năm qua đã trở thành điểm đến của những sinh viên yêu thích hoạt động xã hội. Họ còn có điểm chung khác là mong muốn tìm hiểu, hỗ trợ cộng đồng người điếc. Các bạn không đến câu lạc bộ với suy nghĩ cho đi như bao hội, nhóm thiện nguyện khác mà là hướng đến sự hiểu đúng và tôn trọng dành cho những người kém may mắn này.
"Ban đầu tụi mình cũng nghĩ học cho biết thôi nhưng càng học, càng tiếp xúc mới thấy đây không chỉ là một ngôn ngữ mà là cả một thế giới" - bạn Cao Thị Hải Yến, sinh viên năm 4 khoa văn hóa học Trường ĐH Khoa học xã hội và Nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), chia sẻ.
Sinh viên Huỳnh Quốc Nam - chủ nhiệm câu lạc bộ - kể từng nghĩ người điếc cần được giúp đỡ nhưng khi tiếp xúc đã nhận ra họ không cần sự thương hại mà chỉ cần sự tôn trọng và được hiểu đúng. Điều này cũng làm thay đổi góc nhìn của nhiều bạn trong câu lạc bộ. "Có không ít người vô thức dùng cụm từ người khiếm khuyết với ý nghĩa tiêu cực nhưng thực ra họ có văn hóa riêng và cách giao tiếp riêng, tức là họ không thiếu mà chỉ là họ khác chúng ta", Nam nói.
Cuối tháng 3 vừa qua, chương trình thiện nguyện "Dấu yêu" do câu lạc bộ phối hợp tổ chức tại Trung tâm Hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập tỉnh Đồng Nai đã để lại nhiều cảm xúc cho các thành viên. Không có lời dẫn chuyện qua micro, không có những bài hát được nghe bằng tai nhưng ấy là không gian tràn ngập niềm vui.
Những trò chơi đơn giản, những tiết mục "múa dấu" theo nhịp nhạc, những cái nắm tay thật chặt… tạo nên một ngày kết nối rất khác. Các bạn nhỏ không cần cố gắng "nghe" để hòa nhập với người khác mà chính sinh viên chủ động bước vào thế giới của trẻ. "Có những khoảnh khắc mình không cần nói gì, chỉ cần nhìn ánh mắt và nụ cười của các em là hiểu, sự im lặng không còn là rào cản", một thành viên câu lạc bộ kể lại.
Sinh hoạt cùng câu lạc bộ, nhiều bạn sinh viên bảo rằng tìm được môi trường giúp mình thay đổi. Bạn Cao Thị Hải Yến, sinh viên năm 4 khoa văn hóa học, khoe rất tình cờ song bạn đã gắn bó khá lâu dù ban đầu khá rụt rè, giao tiếp không tốt.
Tham gia câu lạc bộ, Yến nói buộc phải quan sát nhiều hơn, chú ý đến người khác nhiều hơn, chưa kể việc học ngôn ngữ ký hiệu không chỉ là học động tác tay mà còn là học cách cảm nhận.
"Mình nhận ra trước đây nghe nhiều nhưng chưa chắc đã hiểu, còn bây giờ mình học cách lắng nghe bằng mắt, bằng cảm xúc, Nhờ đó thấy tự tin vào khả năng kết nối của bản thân hơn trước", Yến bộc bạch.
Bé gái 14 tuổi ở Nghệ An được gia đình đưa đi thăm khám và phát hiện khối u khổng lồ vùng tiểu khung với kích thước lên tới gần 30cm. Ngay sau đó, bệnh nhi được chuyển khẩn cấp lên Bệnh viện Phụ Sản Trung ương. Tại đây, qua siêu âm và kiểm tra chuyên sâu, các bác sĩ xác định bé có một khối nang lớn nhiều vách, chứa dịch không đồng nhất, kích thước khoảng 250x300mm, gần như chiếm trọn ổ bụng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
TS.BS Nguyễn Văn Thắng – Trưởng Khoa Phụ ung thư, Bệnh viện Phụ sản Trung ương cho biết, đây là trường hợp hiếm gặp khi khối u quá lớn, chứa khoảng 6 lít dịch nhầy và có tính chất ác tính. Khối u xuất phát từ một bên buồng trứng của bệnh nhi. Với đặc điểm u nhầy kích thước lớn, nguy cơ ung thư nên không thể thực hiện bằng phương pháp nội soi mà buộc phải mổ mở để đảm bảo an toàn và nguyên tắc ung thư học.
Trong quá trình phẫu thuật, các bác sĩ đã cắt bỏ hoàn toàn bên buồng trứng bị ung thư nhưng vẫn nỗ lực bảo tồn tử cung và buồng trứng còn lại nhằm giữ lại chức năng sinh sản cho bé gái trong tương lai.
Theo TS.BS Nguyễn Văn Thắng, khó khăn lớn nhất của ca mổ là khối u nhầy kích thước khổng lồ, nguy cơ vỡ và phát tán tế bào ác tính trong quá trình phẫu thuật. Tuy nhiên, nhờ kinh nghiệm chuyên môn và sự phối hợp chặt chẽ của ê-kíp, ca mổ đã diễn ra an toàn.
Đáng chú ý sau phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhi ổn định, hồi phục tốt và đang tiếp tục được theo dõi. Hiện bệnh nhi chờ kết quả sinh thiết hoàn chỉnh, tuy nhiên khả năng cao sẽ chưa cần điều trị hóa chất.
Thời gian gần đây Bệnh viện Phụ Sản Trung ương liên tiếp tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh nhi có khối u buồng trứng kích thước lớn do phát hiện muộn. Phần lớn các trường hợp đều xuất phát từ tâm lý chủ quan, nhầm lẫn dấu hiệu bất thường với thay đổi sinh lý tuổi dậy thì hoặc chỉ đi khám khi bụng đã chướng to rõ rệt.
Bác sĩ khuyến cáo, phụ huynh cần quan tâm hơn tới sức khỏe sinh sản của trẻ vị thành niên, không chủ quan với các biểu hiện như bụng to nhanh, đau bụng kéo dài, rối loạn kinh nguyệt… Nếu được phát hiện sớm khi khối u còn nhỏ và chưa có nguy cơ di căn, người bệnh có thể được can thiệp bằng các kỹ thuật ít xâm lấn như mổ nội soi, giúp giảm đau, hồi phục nhanh và bảo tồn tối đa chức năng sinh sản.
