Hôm qua 27.4, trang Axios dẫn lời quan chức Mỹ cho hay nước này đã nhận được đề xuất từ Iran về giải pháp mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt chiến tranh, nhưng vấn đề đàm phán hạt nhân bị hoãn lại để chuyển sang giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, đề xuất như vậy là khó khả dĩ. Bởi vì việc phong tỏa eo biển Hormuz cũng là “lá bài” quan trọng để Mỹ gây sức ép với Iran, nên nếu chuyển vấn đề hạt nhân sang giai đoạn sau thì Washington sẽ mất “đòn bẩy” này trong việc thúc ép Tehran đình chỉ chương trình hạt nhân.
Trả lời Thanh Niên, TS Patrick M. Cronin (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) cho rằng trừ khi Mỹ hoàn toàn đánh bại đối thủ, nếu không thì phải kết thúc bằng thỏa hiệp ngoại giao.
Theo TS Cronin, Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn luôn cho rằng Mỹ đã hoàn toàn đánh bại Iran, nhưng điều đó là không đúng. Các chính trị gia, nghị sĩ Mỹ cũng khó ủng hộ việc Mỹ điều quân trên bộ vào Iran, nhất là khi chưa có được kịch bản khả dĩ nào về việc: Ai sẽ điều hành Iran?
“Tổng thống Trump nghĩ rằng Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sụp đổ. Tôi chưa bao giờ tin điều đó. Hầu hết học giả cũng không tin điều đó, nhưng nhóm nhỏ những người thuyết phục Tổng thống Trump thì lại đặt niềm tin như vậy”, TS Cronin nhận xét và chỉ ra rằng: “Có rất nhiều thông tin tình báo cho thấy Lực lượng Vệ binh Cách mạng hồi giáo Iran (IRGC) không sụp đổ và sẽ càng cố thủ hơn”.
TS Cronin đặt ra câu hỏi: “Chúng ta phải đạt được một thỏa thuận thì đó là gì?”.
“Hai điều mà Tổng thống Trump muốn, thứ nhất là chở dầu mỏ qua eo biển Hormuz. Vâng, ông Trump có thể đạt được điều đó với một thỏa thuận, nhưng ông không thể có được quyền kiểm soát như mong muốn dù từng nhiều lần công khai về việc cùng thu phí. Điều thứ hai ông ta phải nhượng bộ là việc xử lý nguyên liệu hạt nhân. Washington đưa ra một thỏa hiệp tiềm năng, là Iran không xử lý nhiên liệu nguyên tử trong 20 năm. Iran sẽ không đồng ý với 20 năm, nhưng vấn đề là Iran có thể thương lượng về thời gian”, TS Cronin nhận xét và nói xét cho cùng thì vẫn có cách để đàm phán giải quyết bất đồng giữa hai bên.
Tuy nhiên, TS Cronin cũng chỉ ra: “Vấn đề cốt lõi thứ ba là hỗ trợ cho các lực lượng ủy nhiệm. Và những gì chúng ta thấy từ các lực lượng ủy nhiệm, từ Houthi, là họ độc lập hơn so với những gì người ta nói ban đầu. Đúng là họ nhận được sự hỗ trợ từ Iran, nhưng họ đang hoạt động theo chương trình nghị sự của riêng mình. Vì vậy, Iran chỉ có thể làm được đến mức đó. Nhưng đây là câu hỏi: Nếu Israel tiếp tục tấn công Hezbollah ở Li Băng, thì liệu Iran có thể đồng ý duy trì thỏa thuận ngừng bắn cơ bản hay không? Iran có thể vẫn đồng ý. Điều này tùy thuộc vào nhiều yếu tố nhưng ít nhất thì Mỹ cũng phải gây áp lực lên Israel để hạn chế các hoạt động quân sự”.
Mặc dù vậy, vị chuyên gia này cũng đặt ra lo ngại: “Nếu Iran nghĩ rằng mình sắp đạt được thỏa thuận, rồi nghĩ lại để tìm kiếm nhượng bộ nhiều hơn, nhất là khi họ biết Mỹ không muốn kéo dài cuộc chiến”. Nếu kịch bản này xảy ra thì cần phải có sự hỗ trợ giải quyết của nước khác, và Trung Quốc có thể đóng vai trò trung giải để giải quyết vấn đề này.
“Tôi cho rằng hầu hết các bên đều muốn chấm dứt tình trạng này, bao gồm cả Mỹ, IRGC. Vì vậy, không bên nào muốn duy trì tình trạng này nữa, ngoại trừ có lẽ là Israel. Dù có liên quan cuộc chiến, nhưng xét về Mỹ – Iran, bên nào cũng muốn chấm dứt tình trạng bắn phá nếu có thể. Điều đó không hoàn toàn là hòa bình, nhưng là một lệnh ngừng bắn”, TS Cronin kỳ vọng.
Cũng trả lời Thanh Niên, ông Dov Zakheim (cựu Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ và đang cố vấn cho nhiều cơ quan nghiên cứu chính sách Mỹ về đối ngoại) cho rằng: “Mọi chuyện hoàn toàn phụ thuộc vào việc bên nào sẵn sàng nhượng bộ trước. Nếu Tổng thống Trump sẵn sàng nhượng bộ, ông ấy có thể sẽ ký kết một thỏa thuận có hình thức tương tự với thỏa thuận mà Tổng thống Barack Obama từng đạt được trước đây. Ngược lại, nếu Tổng thống Trump kiên trì chờ đợi – cứ chờ đợi mãi – thì rất có thể chính người Iran sẽ là bên phải nhượng bộ trước. Điều này đồng nghĩa với việc họ sẽ phải ngừng hoạt động làm giàu uranium trong vòng 20 năm như mong muốn của Mỹ, cắt giảm quy mô chương trình tên lửa, cũng như chấm dứt việc hậu thuẫn cho các lực lượng ủy nhiệm, cụ thể là nhóm Hezbollah. Tóm lại, mọi chuyện thực sự phụ thuộc vào việc bên nào sẵn sàng nhượng bộ trước. Đó chính là dấu hiệu giúp chúng ta nhận biết khi nào thì cuộc chiến này sẽ đi đến hồi kết”.
Phóng viên hãng thông tấn AFP tại Kiev cho biết hàng loạt vụ nổ đã làm rung chuyển thành phố vào rạng sáng nay. Vụ nổ lớn đầu tiên xảy ra trước khi còi báo động không kích vang lên, tiếp nối bằng 4 tiếng nổ khác.
"Đối phương đang tấn công thủ đô bằng tên lửa đạn đạo. Hãy ở yên trong nơi trú ẩn", thị trưởng Kiev Vitali Klitschko thông báo trên mạng xã hội.
Ông Klitschko cho biết đòn tập kích tên lửa đã làm bùng phát hỏa hoạn tại các nhà kho ở một quận tại thủ đô Kiev, thêm rằng "một công trình không phải tòa nhà dân cư" đã bốc cháy nhưng không nêu cụ thể. Ít nhất hai người đã bị thương, trong đó một trường hợp phải nhập viện.
AMK Mapping, tài khoản mạng xã hội X chuyên theo dõi chiến sự Ukraine, cho biết Nga đã nhắm mục tiêu vào thành phố Vyshneve ở tỉnh Kiev, địa phương bao quanh thủ đô cùng tên.
"Còi báo động vang lên sau khi tên lửa đã lao xuống mục tiêu. Một số radar phát hiện được tên lửa khi chúng xuất hiện trên bầu trời Kiev, song phần lớn dường như không thấy gì. Có khả năng tên lửa Iskander-M đã nhắm vào nhà máy sản xuất tên lửa S-300 trúng đòn cách đây hai ngày", tài khoản này cho hay, đề cập Nhà máy Chế tạo máy Zhulyany (Vizar) ở Vyshneve.
OSINTWarfare, tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở, cho biết Vizar là nơi sản xuất linh kiện cho tên lửa diệt hạm R-360 Neptun, cũng như tên lửa 5V55 và 48N6 cho tổ hợp phòng không S-300.
"Hai tên lửa đạn đạo Nga đã đánh trúng Vizar hoặc vị trí gần nhà máy này, trong khi một vụ nổ cũng bùng lên gần nhà máy nhiệt điện CHP-5. Bên cạnh đó, ít nhất 2-3 tên lửa Iskander-M đã lao xuống Kiev", AMK Mapping cho hay, nhưng không nêu rõ địa điểm.
Thị trưởng Kharkov Igor Terekhov thông báo hai người đã bị thương và hơn 20 ngôi nhà bị hư hại trong cuộc tấn công của Nga vào thành phố.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine và quân đội Nga chưa bình luận về thông tin.
Đây là lần thứ ba Nga tập kích tên lửa đạn đạo nhằm vào thủ đô Kiev trong chưa đầy một tuần. Các sự việc diễn ra ngay trước và trong khi hội nghị thượng đỉnh NATO được tổ chức ở Thổ Nhĩ Kỳ.
Tại hội nghị, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã kêu gọi các đối tác tăng cường hỗ trợ Ukraine về năng lực phòng không. Ông trước đó khẳng định Ukraine ứng phó tốt trước máy bay không người lái và tên lửa hành trình, nhưng bất lực với tên lửa đạn đạo do thiếu vũ khí đánh chặn.
Trong cuộc tập kích quy mô lớn của Nga rạng sáng 6/7, không quân Ukraine thừa nhận không chặn được mục tiêu nào trong 6 tên lửa siêu vượt âm Zircon và 23 tên lửa đạn đạo Nga triển khai. Giới chức Ukraine cũng ngầm xác nhận để lọt toàn bộ 4 tên lửa siêu vượt âm Zircon cùng 20 tên lửa đạn đạo Iskander-M/S-400 trong đòn tấn công nhằm vào Kiev hôm 2/7.
Ngày 25-5, Nga tuyên bố sẽ tiến hành các cuộc tấn công "có hệ thống" nhằm vào các mục tiêu liên quan đến quân đội Ukraine và các trung tâm ra quyết định tại thủ đô Kiev, đồng thời kêu gọi người nước ngoài - bao gồm cả các nhà ngoại giao - rời khỏi thành phố càng sớm càng tốt.
Theo tuyên bố từ Bộ Ngoại giao Nga, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov đã thông báo với Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio rằng động thái này nhằm đáp trả "những cuộc tấn công khủng bố liên tiếp của chính quyền Kiev" nhằm vào dân thường ở Nga.
Tuyên bố được đưa ra sau khi Nga tiến hành một trong những đợt không kích dữ dội nhất nhằm vào Kiev kể từ đầu xung đột.
Giới chức Ukraine cho biết các cuộc tấn công cuối tuần qua khiến ít nhất hai người thiệt mạng, 91 người bị thương và khoảng 300 địa điểm trên khắp thành phố bị hư hại.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha kêu gọi các đồng minh không nhượng bộ trước "sự tống tiền của Nga", trong khi phái bộ EU tại Kiev cũng khẳng định sẽ tiếp tục ở lại Ukraine.
Israel đã tăng cường không kích miền nam Lebanon sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố đẩy mạnh chiến dịch quân sự nhằm "nghiền nát" lực lượng Hezbollah, Hãng thông tấn AFP ngày 25-5 đưa tin.
Ông Netanyahu cho biết Hezbollah đang gia tăng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (drone), bao gồm cả drone điều khiển bằng cáp quang, nhưng khẳng định Israel sẽ mở rộng quy mô tấn công và tăng cường hỏa lực để đáp trả.
Theo Hãng thông tấn quốc gia Lebanon (NNA), hàng chục cuộc không kích của Israel đã nhắm vào nhiều khu vực ở miền nam Lebanon và thung lũng Bekaa trong ngày, khiến ít nhất ba người thiệt mạng.
Trước đó, Israel cũng ban hành lệnh sơ tán đối với 10 ngôi làng với cáo buộc Hezbollah vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Giá dầu thế giới trong ngày 25-5 đã giảm mạnh gần 7% khi thị trường kỳ vọng Mỹ và Iran đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận chấm dứt xung đột ở Trung Đông, qua đó mở đường cho hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz được khôi phục.
Giá dầu Brent giảm 7,24 USD - tương đương gần 7% - xuống còn 96,30 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô WTI giảm 6,30 USD - tương đương 6,5% - xuống còn 90,88 USD/thùng.
Đà giảm diễn ra sau thông tin các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran đã đạt một số tiến triển trong dự thảo biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài gần ba tháng qua.
Giới chức bang California cho biết nguy cơ phát nổ tại bồn chứa hóa chất công nghiệp quá nhiệt ở thành phố Garden Grove (quận Cam) đã được loại bỏ sau khi xuất hiện một vết nứt giúp giảm áp suất bên trong.
Tuy nhiên, 50.000 người dân tại đây vẫn phải tiếp tục sơ tán do nguy cơ rò rỉ hóa chất độc hại.
Sự cố xảy ra tại cơ sở của công ty GKN Aerospace từ ngày 22-5, liên quan đến bồn chứa methyl methacrylate - một loại hóa chất rất dễ cháy.
Trước đó, giới chức lo ngại bồn chứa có thể vỡ hoặc phát nổ, làm rò rỉ tới khoảng 26.500 lít hóa chất độc hại và gây nguy hiểm cho các khu vực lân cận.
Lực lượng cứu hỏa cho biết nhiệt độ của bồn chứa đã giảm từ hơn 38°C xuống khoảng 34°C nhờ hoạt động phun nước làm mát liên tục. Thống đốc Gavin Newsom cũng xác nhận bang đã nhận được hỗ trợ khẩn cấp từ chính phủ liên bang để xử lý sự cố.
Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva đã bắt đầu quá trình xạ trị phòng ngừa sau khi phẫu thuật cắt bỏ một tổn thương da ác tính trên da đầu hồi tháng trước, theo thông báo từ Bệnh viện Sirio-Libanes ở thành phố Sao Paulo.
Khối u của ông Lula được xác định là ung thư biểu mô tế bào đáy - dạng ung thư da phổ biến, thường liên quan đến việc tiếp xúc lâu dài với ánh nắng mặt trời. Bệnh viện cho biết các bác sĩ quyết định thực hiện thêm đợt xạ trị bề mặt nhằm giảm nguy cơ tái phát.
Ông Lula hiện 80 tuổi và đang chuẩn bị tranh cử nhiệm kỳ tổng thống thứ tư trong cuộc bầu cử dự kiến diễn ra vào tháng 10. Trong những tháng gần đây, nhà lãnh đạo Brazil liên tục chia sẻ hình ảnh tập luyện thể dục trên mạng xã hội nhằm trấn an những lo ngại liên quan đến sức khỏe và tuổi tác.
Đài NHK ngày 28-4 đưa tin tổ chức Nihon Hidankyo (Nhật Bản) đã khai mạc triển lãm tại trụ sở Liên hợp quốc tại thành phố New York (Mỹ) nhằm truyền tải những kinh hoàng của vũ khí hạt nhân. Cuộc triển lãm diễn ra bên lề hội nghị rà soát Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí hạt nhân (NPT).
Xuất hiện mỗi 5 năm 1 lần tại các hội nghị rà soát NPT, đây là lần thứ 5 triển lãm nói trên được tổ chức.
Tổ chức Nihon Hidankyo, hay Liên đoàn các Tổ chức Nạn nhân Bom nguyên tử và Bom hydro Nhật Bản, đã đoạt giải Nobel Hòa bình năm 2024.
Ông Hamasumi Jiro, tổng thư ký của tổ chức, chia sẻ rằng họ hy vọng thế giới sẽ không bao giờ phải trải qua những nỗi đau và gian khổ mà họ đã gánh chịu.
Triển lãm trưng bày hơn 50 hiện vật, bao gồm thủy tinh nóng chảy do sức nóng của vụ nổ và nhiều tấm ảnh. Một trong những tấm ảnh cho thấy một cậu bé tại một lò hỏa táng được cho là ở thành phố Nagasaki đang cõng thi thể không còn sự sống của em trai mình trên lưng ngay sau vụ ném bom nguyên tử.
Một sinh viên đại học đến từ Thụy Sĩ xúc động khi chứng kiến sự tàn phá và hậu quả lâu dài của vũ khí hạt nhân. Anh tin điều quan trọng là phải hướng sự chú ý về phía các nạn nhân.
Trong khi đó, một khách tham quan từ Pháp hy vọng hội nghị NPT sẽ tập trung vào việc làm thế nào để chấm dứt sử dụng vũ khí hạt nhân.
Phát biểu tại hội nghị NPT ngày 27-4, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nhận định triển lãm là "một hồi chuông cảnh tỉnh nhắc nhở chúng ta về cái giá của chiến tranh hạt nhân". Ông khẳng định thông điệp của Nihon Hidankyo gửi đến thế giới vào lúc này là vô cùng cấp bách và kịp thời.
