Trong quá trình ngủ vào ban đêm, cơ thể con người rất dễ bị thất thoát nước thông qua đường hô hấp và bài tiết mồ hôi. Điều này dẫn đến tình trạng cơ thể rơi vào trạng thái thiếu nước nghiêm trọng lúc sáng sớm khi vừa thức dậy.
Bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường đưa ra lời cảnh báo rất nhiều ca nhồi máu cơ tim và đột quỵ não xảy ra trong vòng 30 phút sau khi thức dậy. Nếu ban đêm không bổ sung đủ nước, độ nhớt (độ đậm đặc) của máu sẽ tăng lên, từ đó làm tăng nguy cơ tắc nghẽn mạch máu. Do đó, bác sĩ khuyến cáo người dân nên hình thành thói quen bù nước đúng cách.
3 dấu hiệu nhận biết cơ thể thiếu nước khi thức dậy
Trong một video chia sẻ kiến thức giáo dục sức khỏe gần đây, bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cho biết người dân không cần phải thực hiện xét nghiệm máu. Chỉ bằng cách quan sát trạng thái cơ thể lúc vừa ngủ dậy, chúng ta đã có thể tự đánh giá sơ bộ xem bản thân có đang bị thiếu nước hay không thông qua 3 dấu hiệu sau:
Màu sắc nước tiểu: Đầu tiên, hãy quan sát bãi nước tiểu đầu tiên vào sáng sớm. Nếu nước tiểu có màu vàng sẫm, màu hổ phách, thậm chí đậm như màu trà đặc và có mùi nồng, điều đó chứng tỏ thận đang phải hoạt động hết công suất để cô đặc nước tiểu nhằm giữ lại lượng nước ít ỏi cho cơ thể. Đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang thiếu nước rõ rệt.
Trạng thái tinh thần và vùng họng: Nếu khi thức dậy bạn cảm thấy miệng khô khát, cổ họng khô rát, hoặc kèm theo các triệu chứng như chóng mặt, tinh thần uể oải, suy nghĩ chậm chạp… thì rất có thể cơ thể đã bị mất quá nhiều nước vào ban đêm. Tình trạng này khiến tốc độ tuần hoàn máu giảm sút, gây ảnh hưởng đến quá trình cung cấp oxy cho đại não. Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường chỉ ra rằng, những người có thói quen ngủ ngáy thường bị mất nước vào ban đêm nghiêm trọng hơn, do đó càng phải nâng cao cảnh giác.
Biến đổi trọng lượng cơ thể: Bác sĩ gợi ý một cách khác là đánh giá mức độ mất nước dựa vào sự thay đổi cân nặng. Bạn có thể cân trọng lượng cơ thể một lần sau khi đi vệ sinh trước khi đi ngủ. Sáng hôm sau, hãy cân lại một lần nữa trước khi uống nước và trước khi đi vệ sinh. Nếu cân nặng giảm từ 0,5 đến 0,8 kg trở lên, điều đó đồng nghĩa với việc cơ thể đã mất một lượng nước khá lớn trong đêm, cần phải bổ sung ngay lập tức.
‘Hai cốc nước vàng’ cứu mạng vào ban đêm và sáng sớm
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cho biết thêm, không ít người cao tuổi vì lo lắng vấn đề đi tiểu đêm nên hầu như không uống nước trước khi đi ngủ. Tuy nhiên, thói quen này ngược lại có thể làm tăng độ đậm đặc của máu vào sáng sớm, đẩy cao nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch và mạch máu não.
Để phòng ngừa, bác sĩ khuyến nghị mọi người nên thiết lập thói quen uống “hai cốc nước vàng” sau đây:
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường nhấn mạnh và lưu ý thêm, đặc biệt là nhóm đối tượng có bệnh lý nền “ba cao” (huyết áp cao, đường huyết cao, mỡ máu cao), những người thường xuyên thức khuya hoặc người dễ ngủ ngáy, càng phải xây dựng thói quen bổ sung nước điều độ. Việc này giúp tránh tình trạng thiếu nước vào ban đêm làm gia tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ một cách đáng tiếc.
Theo chuyên gia của Trung tâm Cấp cứu A9, thông thường khi gặp người bất tỉnh, chúng ta thường băn khoăn: Bế lên đưa đi cấp cứu ngay hay để nằm yên tại chỗ chờ xe cấp cứu? Trong nhiều trường hợp, hành động theo phản xạ chưa chắc đã đúng. Việc có nên di chuyển hay không phụ thuộc vào đánh giá nhanh nguy cơ, đặc biệt vấn đề chấn thương cột sống. Do đó, gặp người ngất xỉu, đừng bế ngay, hãy kiểm tra các tình trạng trước khi hành động.
Trước tiên, hãy kiểm tra nhanh, với 3 giây quan trọng cần nhớ, theo nguyên tắc A-B-C. Trong đó, A - đường thở: có bị tắc không?; B - hô hấp: có thở không?; C - tuần hoàn: có mạch không?
Nếu người gặp nạn không thở hoặc tắc nghẽn đường thở, cần phải khai thông ngay, kể cả khi cần di chuyển.
Có thể di chuyển người bệnh ngay, khi người đó không có dấu hiệu chấn thương; nghi ngờ nguyên nhân do bệnh lý (tụt đường huyết, đột quỵ, ngộ độc…). Nhưng khi di chuyển, cần nhớ các nguyên tắc: luôn giữ trục đầu - cổ - thân thẳng hàng; theo dõi đường thở liên tục.
Không bế lên ngay, khi người gặp nạn có nguyên nhân do: tai nạn giao thông; té ngã; có dấu hiệu thần kinh khu trú (đau cổ, đau lưng); nghi chấn thương cột sống. Vì một động tác sai có thể khiến tổn thương từ nhẹ dẫn đến liệt suốt đời. Trong trường hợp này, cần giữ nguyên tư thế, cố định đầu - cổ. Nếu di chuyển, cần giữ đầu - cổ - vai thẳng hàng như một khối và có cáng cứng càng tốt.
Đặc biệt, có một trường hợp cần đặt tư thế nằm nghiêng, giữ an toàn cho người gặp nạn. Đó là khi người đó có nôn ói, ngạt thở, không tự bảo vệ được đường thở. "Trong cấp cứu, đôi khi không làm gì vội vàng lại là cách cứu người đúng nhất", chuyên gia lưu ý.
Ngày 12/5, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk đã có báo cáo liên quan trường hợp cháu N.P.M. (5 tuổi, trú tại phường Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk) tử vong do viêm màng não mủ.
Theo báo cáo, người nhà bệnh nhi cho biết cháu M. phát bệnh ngày 5/5 với các triệu chứng đau đầu, đau tai, nôn ói và sốt cao liên tục.
Ngày 6/5, cháu được đưa đến khám, điều trị tại Bệnh viện Đại học Y Dược Buôn Ma Thuột, sau đó chuyển lên Bệnh viện Đa khoa Vùng Tây Nguyên.
Tại Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên, bệnh nhi được chẩn đoán suy hô hấp độ IV, nhiễm trùng huyết, theo dõi viêm não màng não, viêm phổi nặng, hôn mê chưa rõ nguyên nhân.
Ngày 8/5, gia đình xin chuyển cháu M. đến Bệnh viện Nhi Đồng 2 (TPHCM). Do tình trạng bệnh không cải thiện, rạng sáng 9/5, gia đình xin đưa cháu về nhà. Chẩn đoán khi xuất viện, bệnh nhi bị viêm màng não mủ biến chứng nội sọ, nhiễm trùng huyết, hôn mê không đặc hiệu, viêm phổi nặng.
Đến 2h20 ngày 11/5, cháu M. tử vong tại nhà. Ngành y tế địa phương đã xử lý môi trường bằng hóa chất tại nhà bệnh nhi, trường học và khu vực xung quanh; theo dõi chặt chẽ tình hình sức khỏe người dân, nhất là các trường hợp tiếp xúc gần để kịp thời thông báo cho cơ quan y tế khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ.
Đối với 35 học sinh cùng lớp và người thân của cháu M., ngành y tế đã lấy mẫu để xét nghiệm, theo dõi.
Thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, Phó trưởng Bộ môn Dược học cổ truyền, Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết viêm gan B hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Giai đoạn cấp tính thường tự phục hồi sau 6 tháng. Tuy nhiên, nếu bệnh kéo dài hơn (mạn tính), diễn biến sẽ phức tạp, đòi hỏi phải dùng thuốc và theo dõi định kỳ với tỷ lệ khỏi bệnh rất thấp.
Trước nỗi lo ngại về tác dụng phụ của thuốc hay viễn cảnh phải điều trị duy trì kéo dài, không ít người bệnh đã tự ý sử dụng thảo dược với hy vọng về một giải pháp "thanh lọc" cơ thể an toàn. Đó là lý do cà gai leo bỗng chốc trở thành một trong những cái tên "phủ sóng" khắp các diễn đàn, được ca tụng là "thần dược'" có thể thay thế thuốc đặc trị viêm gan B.
Cà gai leo có tên khoa học là Solanum procumpens Lour. Cà gai leo được sử dụng trong dân gian để điều trị các bệnh về gan như viêm gan, xơ gan và men gan cao. Theo các nghiên cứu hiện nay, cà gai leo chứa các hợp chất nhóm glycoalkaloid, đây là nhóm chất quan trọng có tác dụng bảo vệ gan, giải độc gan, làm hạ men gan, làm chậm tiến triển của xơ gan.
Ngoài ra đây cũng là một trong những dược liệu hiếm hoi có các nghiên cứu trên lâm sàng, các nghiên cứu trên bệnh nhân viêm gan B mạn tính tại các bệnh viện lớn là Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện 354, Bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã chứng minh hoạt chất glycoalkaloid trong cà gai leo có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan virus, bệnh nhân đều cải thiện nhanh các triệu chứng bệnh như vàng da, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, đau tức hạ sườn…
Theo thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, dù sở hữu những hoạt chất quý giá cho gan, nhưng về mặt bản chất y học, cà gai leo không thể thay thế phác đồ điều trị viêm gan đặc hiệu, đặc biệt là đối với virus viêm gan B. Trong khi các loại thuốc kháng virus như entecavir hay tenofovir tác động trực tiếp vào vòng đời của virus thông qua cơ chế ức chế enzyme sao chép ngược, từ đó ức chế sự nhân lên của virus, giúp đưa nồng độ virus về dưới ngưỡng phát hiện, thì cà gai leo chủ yếu đóng vai trò "giải quyết hậu quả".
Các hoạt chất như glycoalkaloid chỉ dừng lại ở việc bảo vệ tế bào gan khỏi sự tấn công của các gốc tự do, giảm viêm và làm chậm quá trình xơ gan. Thực tế lâm sàng cho thấy, chưa có bất kỳ công trình nghiên cứu nào chứng minh cà gai leo có thể tiêu diệt hoàn toàn virus hay thay thế được khả năng kiểm soát virus bền vững của thuốc tây.
"Việc tự ý ngưng thuốc điều trị để chuyển sang dùng cà gai leo không chỉ khiến nồng độ virus bùng phát mạnh mẽ mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc, đẩy người bệnh vào tình trạng suy gan cấp tính hoặc ung thư gan tiến triển nhanh chóng. Do đó, việc sử dụng cà gai leo chỉ nên được coi là một liệu pháp bổ trợ dưới sự theo dõi của bác sĩ, thay vì là một phương pháp thay thế hoàn toàn phác đồ điều trị", thạc sĩ Đoàn Thành Luân chia sẻ.
