Thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, Phó trưởng Bộ môn Dược học cổ truyền, Khoa Y học cổ truyền, Trường đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết viêm gan B hiện chưa thể chữa khỏi hoàn toàn. Giai đoạn cấp tính thường tự phục hồi sau 6 tháng. Tuy nhiên, nếu bệnh kéo dài hơn (mạn tính), diễn biến sẽ phức tạp, đòi hỏi phải dùng thuốc và theo dõi định kỳ với tỷ lệ khỏi bệnh rất thấp.
Trước nỗi lo ngại về tác dụng phụ của thuốc hay viễn cảnh phải điều trị duy trì kéo dài, không ít người bệnh đã tự ý sử dụng thảo dược với hy vọng về một giải pháp “thanh lọc” cơ thể an toàn. Đó là lý do cà gai leo bỗng chốc trở thành một trong những cái tên “phủ sóng” khắp các diễn đàn, được ca tụng là “thần dược'” có thể thay thế thuốc đặc trị viêm gan B.
Cà gai leo có tên khoa học là Solanum procumpens Lour. Cà gai leo được sử dụng trong dân gian để điều trị các bệnh về gan như viêm gan, xơ gan và men gan cao. Theo các nghiên cứu hiện nay, cà gai leo chứa các hợp chất nhóm glycoalkaloid, đây là nhóm chất quan trọng có tác dụng bảo vệ gan, giải độc gan, làm hạ men gan, làm chậm tiến triển của xơ gan.
Ngoài ra đây cũng là một trong những dược liệu hiếm hoi có các nghiên cứu trên lâm sàng, các nghiên cứu trên bệnh nhân viêm gan B mạn tính tại các bệnh viện lớn là Bệnh viện Quân y 103, Bệnh viện 354, Bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã chứng minh hoạt chất glycoalkaloid trong cà gai leo có tác dụng hỗ trợ điều trị viêm gan virus, bệnh nhân đều cải thiện nhanh các triệu chứng bệnh như vàng da, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa, đau tức hạ sườn…
Theo thạc sĩ, dược sĩ Đoàn Thành Luân, dù sở hữu những hoạt chất quý giá cho gan, nhưng về mặt bản chất y học, cà gai leo không thể thay thế phác đồ điều trị viêm gan đặc hiệu, đặc biệt là đối với virus viêm gan B. Trong khi các loại thuốc kháng virus như entecavir hay tenofovir tác động trực tiếp vào vòng đời của virus thông qua cơ chế ức chế enzyme sao chép ngược, từ đó ức chế sự nhân lên của virus, giúp đưa nồng độ virus về dưới ngưỡng phát hiện, thì cà gai leo chủ yếu đóng vai trò “giải quyết hậu quả”.
Các hoạt chất như glycoalkaloid chỉ dừng lại ở việc bảo vệ tế bào gan khỏi sự tấn công của các gốc tự do, giảm viêm và làm chậm quá trình xơ gan. Thực tế lâm sàng cho thấy, chưa có bất kỳ công trình nghiên cứu nào chứng minh cà gai leo có thể tiêu diệt hoàn toàn virus hay thay thế được khả năng kiểm soát virus bền vững của thuốc tây.
“Việc tự ý ngưng thuốc điều trị để chuyển sang dùng cà gai leo không chỉ khiến nồng độ virus bùng phát mạnh mẽ mà còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc, đẩy người bệnh vào tình trạng suy gan cấp tính hoặc ung thư gan tiến triển nhanh chóng. Do đó, việc sử dụng cà gai leo chỉ nên được coi là một liệu pháp bổ trợ dưới sự theo dõi của bác sĩ, thay vì là một phương pháp thay thế hoàn toàn phác đồ điều trị”, thạc sĩ Đoàn Thành Luân chia sẻ.
Một người đàn ông họ Chen, 56 tuổi, ở thành phố Trạm Giang, tỉnh Quảng Đông, vốn có sức khỏe tốt nhưng cách đây 3 năm bắt đầu xuất hiện các triệu chứng tiểu rắt và tiểu buốt. Nghĩ đây chỉ là vấn đề về tuyến tiền liệt thông thường, lại không muốn ảnh hưởng đến công việc đồng áng bận rộn, ông Chen đã tự ý mua thuốc về uống với hy vọng các triệu chứng thuyên giảm.
Gần đây, bệnh tình chuyển biến nặng, đến mức ông không dám đi đâu xa vào ban ngày và thường xuyên mất ngủ vào ban đêm vì phải thức giấc 3-4 lần để đi vệ sinh. Sau nhiều lần được gia đình thuyết phục và hộ tống, ông Chen mới chịu đến khoa Tiết niệu thuộc Bệnh viện Từ Văn (cơ sở liên kết với Bệnh viện Đại học Y khoa Quảng Đông) thăm khám.
Tại đây, kết quả kiểm tra cho thấy một khối sỏi khổng lồ chiếm gần như toàn bộ không gian của bàng quang của bệnh nhân. Bác sĩ Lâm Viễn, Phó Trưởng khoa Tiết niệu, cho biết khối sỏi có chiều rộng 10 cm, chiều dài 13 cm và nặng tới 1,3 kg, tương đương kích thước hai nắm tay của người trưởng thành. Đây được ghi nhận là viên sỏi bàng quang lớn nhất từ trước đến nay tại khu vực phía Tây tỉnh Quảng Đông. Khối sỏi cũng là nguyên nhân gây ra tình trạng thận ứ nước hai bên, một hội chứng khiến cả hai quả thận bị sưng phù do tích tụ nước tiểu, dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu nghiêm trọng.
Theo các bác sĩ, việc một khối sỏi quá lớn chèn ép lâu ngày lên thành bàng quang nếu không được can thiệp kịp thời sẽ hủy hoại nghiêm trọng chức năng thận, nguy cơ cao dẫn đến hội chứng urê huyết cao (suy thận giai đoạn cuối) và đe dọa tính mạng bệnh nhân.
Trước ca bệnh sỏi bàng quang khổng lồ hiếm gặp này, bệnh viện đã hội chẩn đa chuyên khoa, xây dựng phác đồ phẫu thuật cá thể hóa và lập phương án ứng phó khẩn cấp cho bệnh nhân. Ê kíp đã phải thực hiện các thao tác cẩn trọng để bóc tách khối sỏi ra khỏi thành bàng quang, nhằm tránh làm tổn thương đến các mạch máu và dây thần kinh xung quanh. Ca phẫu thuật cuối cùng diễn ra tốt đẹp, loại bỏ hoàn toàn dị vật khỏi cơ thể người bệnh.
Theo bác sĩ Lâm Viễn, sự hình thành sỏi bàng quang có mối liên hệ mật thiết với thói quen sinh hoạt không lành mạnh, tình trạng tắc nghẽn hoặc nhiễm trùng đường tiết niệu. Nếu xuất hiện các triệu chứng như tiểu nhiều lần, tiểu gấp, tiểu đêm gia tăng, tiểu khó, dòng nước tiểu yếu, hoặc nước tiểu bị ngắt quãng đột ngột (nhưng có thể tiểu lại sau khi thay đổi tư thế), tiểu ra máu, chướng bụng và đau bụng dưới, nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát nhiều lần, người bệnh tuyệt đối không được tự ý dùng thuốc hay trì hoãn việc điều trị mà cần đến ngay chuyên khoa tiết niệu của các bệnh viện uy tín để thăm khám kịp thời.
Để phòng ngừa hiệu quả bệnh sỏi bàng quang, người dân cần chú ý uống nhiều nước và đi tiểu thường xuyên, duy trì lượng nước nạp vào cơ thể ít nhất 2.000 ml mỗi ngày, tuyệt đối không nhịn tiểu để làm giảm độ cô đặc của nước tiểu. Bên cạnh đó, việc duy trì một chế độ ăn uống cân bằng cũng đóng vai trò quan trọng; hạn chế tiêu thụ quá mức các thực phẩm giàu axit oxalic, purin và canxi, đồng thời tăng cường ăn nhiều rau xanh, trái cây và chất xơ. Cuối cùng, việc điều trị dứt điểm các bệnh lý nền như phì đại tuyến tiền liệt lành tính và nhiễm trùng đường tiết niệu ngay từ giai đoạn khởi phát sẽ giúp giảm thiểu tối đa nguy cơ hình thành sỏi từ gốc rễ.
Trong nỗ lực xóa bỏ rào cản và sự kỳ thị, khung pháp lý hiện hành đã xác định rõ việc bảo vệ việc làm cho người nhiễm HIV là ưu tiên hàng đầu. Theo quy định tại điều 22 Nghị định 90/2026, hành vi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc gây khó khăn trong quá trình làm việc của người lao động chỉ vì lý do họ nhiễm HIV sẽ bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.
Bên cạnh đó, mức phạt này cũng áp dụng đối với các sai phạm khác tại nơi làm việc như:
Nghị định sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15.5.
Không chỉ trong lĩnh vực lao động, quy định pháp luật còn mở rộng phạm vi bảo vệ đến đối tượng học sinh, sinh viên và các đối tượng bảo trợ xã hội.
Mức phạt từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng: Áp dụng cho các hành vi từ chối tiếp nhận học sinh; tách biệt, hạn chế học sinh tham gia hoạt động chung; hoặc cha mẹ, người giám hộ bỏ rơi con em mình vì lý do nhiễm HIV.
Mức phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng: Áp dụng cho hành vi yêu cầu xét nghiệm hoặc xuất trình kết quả xét nghiệm HIV đối với người đến xin học; hoặc từ chối mai táng, hỏa táng người chết vì lý do liên quan đến HIV/AIDS.
Ngoài việc nộp phạt hành chính, tổ chức và cá nhân vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả để khôi phục quyền lợi cho người bị hại, bao gồm:
Quy định cũng nêu rõ, hành vi đe dọa truyền HIV cho người khác hoặc lợi dụng các hoạt động phòng chống HIV/AIDS để trục lợi cá nhân sẽ bị xử phạt từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Toàn bộ số tiền trục lợi bất hợp pháp sẽ bị buộc nộp lại vào ngân sách nhà nước.
Việc thực thi nghiêm các quy định này không chỉ là thước đo của sự công bằng pháp lý mà còn là bước tiến quan trọng để người nhiễm HIV tự tin hòa nhập cộng đồng, đóng góp sức lao động và ổn định cuộc sống.
Thông tin được các chuyên gia chia sẻ tại hội nghị tập huấn chuyển đổi sinh kế bền vững: Từ buôn bán, giết mổ chó mèo sang các ngành nghề phát triển bền vững, an toàn và văn minh, diễn ra tại Hà Nội chiều 19/5.
Tại nước ta, bệnh dại vẫn đang lưu hành và dẫn đến các ca tử vong thương tâm. Ông Ngô Đình Loát, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội, cho biết, dại là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm vì khi đã mắc và có biểu hiện bệnh thì gần như không cứu được người bệnh.
Tình hình bệnh dại hiện diễn biến phức tạp. Bệnh xảy ra quanh năm, tuy nhiên thường bùng phát mạnh hơn vào mùa hè so với các mùa khác. Cả nước vừa ghi nhận bổ sung 4 trường hợp tử vong tại Đồng Nai và TPHCM.
Như vậy, từ đầu năm đến nay, nước ta đã ghi nhận 30 trường hợp tử vong do bệnh dại, tại 17 tỉnh, thành phố. Trong khi trước đó, tính đến ngày 18/4, cả nước mới có 20 ca tử vong.
Trên động vật, dịch bệnh đã bùng phát tại 78 xã thuộc 19 tỉnh, thành với 98 ổ dịch, dẫn đến tổng số động vật bị chết và tiêu hủy là 168 con.
Thực tế cho thấy, sự di chuyển chó mèo mang virus dại và các hoạt động thu gom, vận chuyển, giết mổ chó mèo góp phần khiến virus lây lan, đe doạ trực tiếp đến tính mạng của người dân và người trực tiếp tiếp xúc, tham gia chuỗi cung ứng thịt chó mèo.
Theo ông Loát, công tác chuyển đổi sinh kế từ buôn bán giết mổ chó mèo sang các ngành nghề bền vững cũng góp phần vào công tác phòng chống bệnh dại. TP Hà Nội đang rất quan tâm đến vấn đề an toàn thực phẩm. Đây cũng là một trong 5 điểm nghẽn lớn của TP, trong đó có công tác quản lý giết mổ, vận chuyển, kinh doanh chó mèo.
“Tại Việt Nam, việc sử dụng thịt chó mèo là thói quen tiêu dùng lâu nay, là văn hóa. Vì thế, chúng tôi đang vận động, tuyên truyền từng bước thay đổi thói quen để người dân chuyển sang sử dụng các sản phẩm khác thay thế thịt chó mèo”, ông Loát cho biết thêm.
Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc doanh nghiệp xã hội Truyền thông Thay đổi Hành vi hướng tới Phát triển Bền vững Việt Nam, cho biết thêm, hội nghị là hoạt động trọng tâm của dự án "Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững - từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại một số phường ở Hà Nội".
“Dự án hướng tới hai mục tiêu song hành. Thứ nhất, góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia không có ca tử vong do bệnh dại ở người vào năm 2030. Thứ hai, nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và từng bước áp dụng các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế”, bà Duyên chia sẻ.
