Gặp người ngất xỉu, bất tỉnh, cần làm gì?

Cứ vào mùa nấm tràm, rất đông người dân địa phương tại tỉnh Quảng Trị, thành phố Huế... lại vào rừng tìm hái. Từ lâu loại nấm này được coi là món ăn bổ ích cho cơ thể, được ưa chuộng và tìm mua về chế biến.

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Huyền, Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng Trị, nấm tràm có hàm lượng nước rất cao, mật độ năng lượng cực thấp, rất phù hợp cho những người muốn kiểm soát cân nặng.

"Nấm tràm chứa nhiều protein, các loại khoáng chất như sắt, mangan, kali... cùng các loại vitamin nhóm B và các chất xơ thô. Với thành phần dinh dưỡng như trên, nấm tràm rất tốt cho hệ miễn dịch, hệ tiêu hóa - đường ruột, phù hợp với những người muốn kiểm soát cân nặng, tạo cảm giác no nhờ khối lượng chất xơ giãn nở trong dạ dày", bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Huyền chia sẻ.

Với nguồn protein thực vật hoàn chỉnh, giàu axit amin thiết yếu, giúp ngăn ngừa nguy cơ giảm cơ bắp cùng các chất xơ kích thích nhu động ruột, nuôi vi khuẩn có lợi, giảm thời gian lưu trữ phân..., nấm tràm còn phù hợp với những người ăn chay, hạn chế thịt đỏ và người bị táo bón mạn tính, cần cải thiện hệ vi sinh đường ruột.

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể, bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Huyền cũng đề cập nhóm người cần hạn chế hoặc không nên ăn nấm tràm.

Cụ thể, nấm tràm giải phóng lượng lớn các hợp chất hữu cơ purine chuyển hóa thành axit uric gây kết tủa tinh thể lại ở khớp, nên những người mắc bệnh gout không nên ăn nấm tràm. Nấm tràm giàu hàm lượng kali, những người bị suy thận cũng không nên sử dụng, bởi sẽ khiến thận không đào thải kịp, gây tăng kali máu dẫn đến rối loạn nhịp tim.

Phụ nữ mang thai và đang cho con bú cũng không nên ăn nấm tràm, bởi nguy cơ tích lũy sinh học kim loại nặng, chì và thủy ngân có thể xuyên qua hàng rào nhau thai gây khiếm khuyết thần kinh thai nhi, giảm IQ.

Theo bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Huyền, mỗi bữa ăn chỉ nên ăn khoảng 150 - 200 gam nấm tràm tươi cho người trưởng thành với tần suất ăn 1 - 2 lần/tuần.

Nếu ăn nấm tràm quá nhiều, sẽ gây ra các rủi ro như hội chứng khó tiêu, trào ngược dạ dày, tăng axit uric nguy hiểm kể cả những người chưa bị bệnh gout, tích lũy các kim loại nặng độc hại.

Tin Gốc: Thanh Niên

Chồng cô nằm bên cạnh, tay cầm điện thoại, cũng mải mê lướt những video ngắn. Ban đầu chỉ là vài phút tự thưởng để giải trí sau một ngày kiệt sức, xem một tiểu phẩm hài, một mẹo dọn dẹp, vài clip nuôi dạy con. Nhưng thuật toán thông minh liên tục "mớm" những nội dung mới đánh trúng tâm lý, khiến hai vợ chồng cứ thế vuốt hết video này đến video khác.

Căn phòng lặng phắt, không tiếng đối thoại, chỉ có ánh sáng xanh hắt lên hai gương mặt. Khi Nguyệt giật mình nhìn đồng hồ đã là 12h đêm. Cô đặt điện thoại xuống, thiếp đi trong trạng thái mệt mỏi, một lúc sau chồng cô cũng ngủ gục khi máy vẫn chạy.

Câu chuyện được Thạc sĩ Nguyễn Thị Hương Lan, Trưởng phòng Tâm lý, Viện đào tạo BHIU, kể lại sau khi trị liệu tâm lý cho Nguyệt. Người phụ nữ tâm sự với chuyên gia trước đây, mỗi tối sau khi con ngủ, hai vợ chồng thường pha một cốc nước ấm, ngồi cạnh nhau ở chiếc bàn nhỏ ngoài phòng khách để thủ thỉ về một ngày đã qua.

Giờ đây, những kết nối ấy thưa thớt dần. Nhiều hôm, Nguyệt chủ động xích lại gần chồng, nhưng anh chỉ ôm vợ bằng một tay, tay còn lại vẫn không rời màn hình. Cuộc trò chuyện giữa họ co cụm lại, chỉ còn là những câu trao đổi ngắn ngủi mang tính "thủ tục" về lịch đưa đón con hay tiền điện nước. Nguyệt rơi vào trạng thái tủi thân, dễ cáu gắt và bắt đầu trách móc chồng. Sự cô đơn âm thầm gặm nhấm khiến cô thu mình lại, nhu cầu sinh lý cũng suy giảm, buộc cô phải tìm đến chuyên gia tâm lý.

Câu chuyện của Nguyệt không phải cá biệt. Khảo sát của We Are Social đầu năm 2024 cho thấy người dùng Việt Nam dành trung bình tới gần 6 tiếng 20 phút mỗi ngày để truy cập Internet, trong đó phần lớn thời gian nướng vào các nền tảng video ngắn như TikTok, Facebook Reels và YouTube Shorts...

Tại các đô thị lớn, nơi áp lực "cơm áo gạo tiền", gánh nặng chăm sóc con cái và áp lực công sở vắt kiệt sức lực của những người trẻ ở độ tuổi 30, chiếc điện thoại vô tình trở thành "ốc đảo" ẩn dật riêng tư rẻ nhất và dễ tiếp cận nhất.

Chị Hương, 38 tuổi, ở TP HCM chia sẻ: "Sau một ngày chịu áp lực ở công ty, về nhà lại lao vào bếp núc, dọn dẹp, tôi thực sự không còn năng lượng để trò chuyện sâu hay lắng nghe tâm sự của chồng. Vuốt vài clip nấu ăn hay du lịch ngắn giúp tôi quên đi thực tại nhanh nhất". Những cái ôm thưa dần, những câu chuyện thủ thỉ trước khi ngủ biến mất. Đến lúc cả hai đặt máy xuống thì cơ thể đã rã rời, chỉ muốn quay lưng đi ngủ, Hương kể.

Dưới góc độ tâm lý học, chuyên gia Hương Lan nói video ngắn không phải là nguyên nhân trực tiếp và duy nhất phá vỡ một cuộc hôn nhân. Bản chất của vấn đề thường bắt nguồn từ những áp lực đời sống hoặc những rạn nứt ngầm chưa được giải quyết khiến hai bên né tránh đối thoại. Lúc này, video ngắn xuất hiện như một "liều thuốc tê" tinh thần tức thời.

"Nó mang lại sự thư giãn nhanh nhờ kích thích dopamine (hormone hưng phấn) liên tục, giúp não tạm thời quên đi áp lực nhưng hoàn toàn không giúp phục hồi tinh thần. Nhiều người lướt điện thoại 2 tiếng để 'xả stress', nhưng khi tắt máy, họ chỉ cảm thấy mệt mỏi và trống rỗng hơn", bà Lan phân tích.

Khi một người có nhu cầu chia sẻ nhưng người kia vẫn mải miết vuốt màn hình, cảm giác bị bỏ rơi, không được tôn trọng sẽ tích tụ lại thành một dạng stress âm thầm nhưng tàn phá hôn nhân khủng khiếp.

Không chỉ dừng lại ở khoảng cách cảm xúc, thói quen lạm dụng video ngắn trước khi đi ngủ còn để lại những hệ lụy sinh lý rõ rệt, trực tiếp đe dọa hạnh phúc phòng the.

Bác sĩ Hà Ngọc Mạnh, Giám đốc Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Việt - Bỉ, phân tích dưới góc độ y khoa: "Sự kích thích liên tục của các video ngắn khiến người xem luôn rơi vào trạng thái 'chờ đợi clip tiếp theo', trì hoãn giờ đi ngủ. Tình trạng thiếu ngủ, lệch nhịp sinh học kéo dài là tác nhân trực tiếp làm suy giảm nồng độ testosterone ở nam giới và gây rối loạn nội tiết tố ở nữ giới".

Sự sụt giảm hormone này, cộng hưởng với trạng thái mệt mỏi thể chất sau một ngày làm việc, làm suy giảm nghiêm trọng ham muốn tình dục của cả hai giới. Ngay cả khi gần gũi, bộ não đã quen với nhịp kích thích cực nhanh và ngắn của môi trường số cũng khó lòng duy trì sự tập trung, kiên nhẫn để đạt được sự hòa hợp cảm xúc với bạn đời. Việc "yêu" dần trở thành nghĩa vụ trả bài tẻ nhạt hơn là sự thăng hoa của tình yêu.

Để cứu vãn những cuộc hôn nhân đang "nguội lạnh" vì màn hình xanh, các chuyên gia cho rằng các cặp vợ chồng không nhất thiết phải thực hiện những thay đổi quá to tát hay lãng mạn kiểu phim ảnh như "ngồi ban công uống trà" hay "đi du lịch hâm nóng".

Thay vào đó, giải pháp cần đi từ những cam kết thực tế, phù hợp với bối cảnh của từng gia đình như cài đặt "giới hạn thời gian" (App Limits) trên điện thoại và để bạn đời giữ mật khẩu là một cách dùng công nghệ để kiểm soát chính công nghệ.

Để điện thoại ngoài phòng ngủ trước 22h không đòi hỏi ban công hay bộ trà đắt tiền, chỉ cần một ổ cắm sạc ở phòng khách. Với các cặp đôi đã quen im lặng, bà Lan gợi ý bắt đầu bằng một câu hỏi mỗi tối trước khi ngủ, không phải về con cái hay tiền bạc, mà về nhau. "Hôm nay có điều gì khiến anh vui không?" đôi khi là đủ để mở lại một cánh cửa đã khép.

Trước khi đi ngủ, thay vì mỗi người một góc giường, hãy dành ra ít nhất 15 phút để nằm cạnh nhau, massage nhẹ nhàng cho nhau hoặc đơn giản là nắm tay kể về một niềm vui hay một sự bực dọc trong ngày.

Nguyệt bắt đầu thay đổi sau nhiều tháng gặp chuyên gia tâm lý. Bước đầu tiên không phải là bỏ điện thoại. Đó là lần đầu tiên cô nói thẳng với chồng rằng cô cảm thấy cô đơn dù nằm ngay cạnh anh. "Anh ấy không biết", cô kể lại. "Anh ấy cứ nghĩ tôi muốn yên tĩnh sau một ngày mệt mỏi". Đêm hôm đó, lần đầu tiên sau nhiều tháng, hai người nói chuyện cho đến 1h sáng mà không cầm đến điện thoại.

*Tên nhân vật đã được thay đổi

Tin Gốc: Vnexpress

Nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí y sinh Free Radical Biology and Medicine đã phát hiện đồ uống quen thuộc, người lớn tuổi chỉ cần uống 2 lần mỗi ngày trong 2 tuần đã có thể giảm huyết áp đáng kể.

Nitrat có trong nhiều loại rau như rau chân vịt, xà lách, thì là, cần tây đặc biệt là trong củ dền. Chất này đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa huyết áp.

Nitrat khi vào miệng sẽ được các vi khuẩn tại đây biến đổi thành oxit nitric - chất giúp mạch máu thư giãn và hoạt động tốt hơn để hạ huyết áp.

Khi con người già đi, cơ thể tự sản xuất ít oxit nitric hơn và vi khuẩn có hại trong miệng tăng lên làm tăng huyết áp. Tìm ra cách giảm vi khuẩn có hại, tăng vi khuẩn có lợi sẽ giúp cơ thể tạo ra nhiều oxit nitric để hạ huyết áp hiệu quả.

Nghiên cứu do Đại học Exeter (Anh) thực hiện trên 75 người tham gia, gồm 39 người dưới 30 tuổi và 36 người từ 60 - 70 tuổi. Mục tiêu của nghiên cứu là đánh giá tác động của nitrat trong chế độ ăn đến hệ vi khuẩn trong khoang miệng, quá trình sản sinh oxit nitric, chức năng mạch máu ở người trẻ và người lớn tuổi.

Những người tham gia hoàn thành 2 giai đoạn riêng biệt kéo dài 2 tuần.

Giai đoạn 1: Họ uống liều lượng nước ép củ dền giàu nitrat thông thường.

Giai đoạn 2: Họ uống một nước ép đã loại bỏ nitrat.

Kết quả, 2 nhóm tuổi đều cho thấy những thay đổi đáng kể trong hệ vi sinh vật miệng sau khi uống nước ép củ dền giàu nitrat. Tuy nhiên, những thay đổi này không giống nhau ở người trẻ và người lớn tuổi.

Đặc biệt ở người lớn tuổi, nước ép củ dền giúp giảm đáng kể những vi khuẩn có hại trong miệng, đồng thời giúp tăng các vi khuẩn có lợi.

Đáng chú ý, mặc dù khi bắt đầu nghiên cứu, người lớn tuổi có huyết áp cao hơn nhóm người trẻ, nhưng sau giai đoạn uống nước ép củ dền giàu nitrat, huyết áp của họ đã giảm xuống rõ rệt, theo trang tin khoa học Sciencedaily.

Theo các nhà nghiên cứu, quá trình lão hóa khiến cơ thể sản xuất ít oxit nitric hơn, từ đó ảnh hưởng đến chức năng của mạch máu. Trong khi đó, một số vi khuẩn có lợi trong miệng có khả năng chuyển hóa nitrat từ thực phẩm thành oxit nitric. Chất này giúp mạch máu giãn nở, tăng cường lưu thông máu và duy trì huyết áp ổn định. Đây cũng là lý do oxit nitric được xem là yếu tố quan trọng đối với sức khỏe tim mạch.

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng thực phẩm giàu nitrat làm thay đổi hệ vi sinh vật đường miệng từ đó làm giảm huyết áp ở người lớn tuổi. Vì vậy, tiêu thụ nhiều rau giàu nitrat hơn có thể giúp người lớn tuổi ổn định huyết áp. Và một mẹo rất đơn giản là uống nước ép củ dền 2 lần mỗi ngày trong vòng 2 tuần. Ngoài ra, có thể thay thế củ dền bằng các loại rau giàu nitrat khác như rau chân vịt, xà lách, cần tây hoặc rau thì là.

Tin Gốc: Thanh Niên