Thủ tướng Na Uy vừa chạy bộ vừa trả lời phỏng vấn

Ngày 18.6, Mỹ và Iran thông báo đã ký biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột. Bản thỏa thuận khung gồm 14 điểm, thiết lập một lệnh ngừng bắn ngay lập tức giữa Mỹ và Iran.

Các điều khoản chính bao gồm việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, cho phép Iran xuất khẩu dầu mỏ và tiếp cận các tài sản bị đóng băng, cam kết đàm phán một thỏa thuận cuối cùng trong vòng 60 ngày. Thỏa thuận khung này cũng phác thảo một gói tái thiết kinh tế ước tính trị giá ít nhất 300 tỉ USD dành cho Iran, đồng thời bao gồm lời cam kết mới của Iran về việc không theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Trong cuộc họp báo bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Évian-les-Bains (Pháp), Tổng thống Trump cho rằng đã đến lúc chấm dứt xung đột vì mối đe dọa đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu và các thành viên G7 ủng hộ điều này. Nhà lãnh đạo nhấn mạnh rằng nguồn dầu dự trữ sẽ cạn kiệt trong khoảng 4 tuần nữa nếu eo biển Hormuz không được mở cửa trở lại.

Ông Trump lưu ý đây chỉ là thỏa thuận tạm thời và cảnh báo sẽ tấn công trở lại nếu Iran không tuân thủ.

Mặt khác, chủ nhân Nhà Trắng bất ngờ đảo ngược quan điểm về chương trình tên lửa đạn đạo của Iran. Ông cho rằng sẽ không công bằng cho Iran khi cấm nước này sở hữu tên lửa đạn đạo trong khi các đối thủ khác trong khu vực như Israel và Ả Rập Xê Út sở hữu loại vũ khí này.

"Ý tôi là, họ phải có một số tên lửa, bởi vì những nước khác cũng có. Họ phải có một số. Tôi đang nói rằng nếu các quốc gia khác sở hữu chúng, thì việc họ không có một số lượng nhất định là hơi bất công", ông Trump nói.

Nhà lãnh đạo cho rằng tên lửa "không phải là vấn đề" bởi vũ khí này "chỉ gây thiệt hại một số địa điểm mà không làm nổ tung cả hành tinh". "Chúng tôi đã hủy diệt khoảng 84 - 85% kho tên lửa của họ. Số còn lại đang ở dưới lòng đất, họ không thể đưa chúng lên", ông Trump nói.

Cú "quay xe" của nhà lãnh đạo đã gây ra phản ứng bất ngờ tại Israel. Tờ The Jerusalem Post tại Israel đăng bài xã luận trang nhất với dòng tít "Vì sao ông Trump lại ủng hộ chương trình tên lửa đạn đạo của Iran?". Trên trang chủ của tờ The Times of Israel, Tổng biên tập - người thành lập tờ báo David Horovitz gọi thỏa thuận của Mỹ là "sự đầu hàng thảm họa".

Mặc dù ông Trump và các quan chức chính quyền Mỹ mô tả thỏa thuận này là một bước đột phá, nhưng các nhà phê bình cho rằng những nhượng bộ dành cho Iran vượt xa những cam kết mà Mỹ nhận được.

Các nhà phê bình từ cả cánh tả và cánh hữu đều đặt câu hỏi tại sao cuộc chiến lại nổ ra ngay từ đầu, nếu kết cục lại như thế này. Nỗi lo lắng đặc biệt gay gắt trong giới bảo thủ, theo The Hill. Nhà bình luận chính trị ủng hộ Israel mạnh mẽ Ben Shapiro gọi thỏa thuận này là một "thảm họa" trong cuộc phỏng vấn với Fox News. Một nhà bình luận bảo thủ nổi tiếng khác là Erick Erickson viết trên mạng xã hội rằng thỏa thuận này là "sự đầu hàng của Mỹ".

Thượng nghị sĩ Bill Cassidy (đảng Cộng hòa, bang Louisiana), người đã thua trong cuộc bầu cử sơ bộ tháng trước sau khi ông Trump ủng hộ một trong những đối thủ của ông, đã chỉ trích điều mà ông gọi là "sai lầm chính sách đối ngoại tồi tệ nhất trong nhiều thập niên".

Bà Nikki Haley, người từng giữ chức đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump và sau đó đã đối đầu với ông trong cuộc bầu cử sơ bộ tổng thống năm 2024, viết trên mạng xã hội rằng người Iran sẽ sử dụng bất kỳ khoản tiền nào nhận được từ thỏa thuận để thúc đẩy tham vọng hạt nhân và sử dụng các lực lượng ủy nhiệm chống lại Mỹ. "Thật là một sai lầm lớn khi bỏ tiền ra để xây dựng lại mối đe dọa mà chúng ta vừa mới tiêu diệt", bà Haley phê phán.

Người dẫn chương trình phát thanh theo quan điểm bảo thủ Mark Levin đã ca ngợi quyết định của Tổng thống Trump về việc sử dụng quân đội chống lại Iran nhưng chỉ trích mạnh mẽ bản ghi nhớ được đề xuất, cho rằng nó từ bỏ đòn bẩy của Mỹ trước khi Tehran đưa ra những nhượng bộ có ý nghĩa, theo Fox News.

"Ngay từ ngày đầu tiên, tôi đã nhấn mạnh rằng chế độ Iran sẽ không tôn trọng bất kỳ thỏa thuận nào. Tại sao chúng ta lại đồng ý ngay lập tức từ bỏ đòn bẩy quan trọng nhất mà chúng ta có đối với chế độ này trước khi họ tuân thủ các yêu cầu của bản ghi nhớ?", ông Levin chất vấn.

Tuy nhiên, cũng có những ý kiến bảo vệ ông Trump về động thái tránh leo thang quân sự. Nhà báo Piers Morgan cho biết ông rất vui khi thấy Tổng thống Trump tìm cách rút khỏi cuộc xung đột, dù ông chỉ trích những hoàn cảnh dẫn đến cuộc chiến. "Thỏa thuận Iran này cách xa 'sự đầu hàng vô điều kiện' hơn bất kỳ thỏa thuận nào trong lịch sử trái đất. Tôi rất vui vì Tổng thống Trump đang thoát khỏi mớ hỗn độn này, nhưng tôi cá là nếu có thể làm lại, ông ấy sẽ không bao giờ lao vào nó", ông Morgan viết trên X.

Thượng nghị sĩ Rand Paul (đảng Cộng hòa, bang Kentucky), người có mâu thuẫn với ông Trump và phản đối cuộc xung đột, viết: "Tôi ủng hộ Tổng thống Trump về hòa bình".

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham (đảng Cộng hòa, bang Nam Carolina), đồng minh của ông Trump, viết: "Theo ý kiến của tôi, việc ký kết biên bản ghi nhớ sẽ có lợi cho Mỹ, vì eo biển Hormuz sẽ bắt đầu được mở cửa và các cuộc xung đột với Iran sẽ chấm dứt... Sự ổn định kinh tế có được từ việc mở cửa eo biển và chấm dứt các hành động thù địch có thể tạo ra con đường dẫn đến hòa bình vượt xa cả cuộc xung đột Iran".

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, nhà đàm phán chính của nước này phát biểu trên truyền hình sau khi nội dung thỏa thuận được công bố: "Thỏa thuận này là thất bại lịch sử của Mỹ. Mọi người sẽ xem và đánh giá nó".

Tin Gốc: Thanh Niên

Cử tri tại 6 bang Alabama, Georgia, Idaho, Kentucky, Oregon và Pennsylvania của Mỹ đã bắt đầu đi bỏ phiếu bầu cử sơ bộ vào ngày 19-5.

Kết quả các cuộc bỏ phiếu sẽ cho thấy mức độ ảnh hưởng của Tổng thống Donald Trump trong việc tác động đến lá phiếu của cử tri Đảng Cộng hòa, cũng như khả năng Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện và Thượng viện trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào cuối năm nay.

Sự xuất hiện của nhiều nhân vật chính trị hàng đầu từ hai đảng đã "hâm nóng" cuộc đua ở các bang.

Theo báo US News & World Report, tại bang Alabama, Đảng Cộng hòa sẽ bầu ứng viên thay vị trí tại thượng viện của thượng nghị sĩ Tommy Tuberville - người sẽ ra tranh cử Thống đốc.

Ông Tuberville dự kiến có màn tái đấu với cựu thượng nghị sĩ Dân chủ Doug Jones - người đã thất bại trước ông trong cuộc bầu cử Thượng viện năm 2020.

Trong khi đó ở đường đua Thượng viện bang này, dân biểu Barry Moore - ứng viên "nặng ký" do được Tổng thống Trump hậu thuẫn - sẽ cạnh tranh với 6 ứng viên khác như Tổng chưởng lý Steve Marshall và cựu đặc nhiệm hải quân Jared Hudson.

Tại bang Georgia, cuộc đua Thống đốc phía Dân chủ có sự tham gia của cựu Thị trưởng Atlanta Keisha Lance Bottoms, người nhận được sự ủng hộ của cựu Tổng thống Joe Biden.

Nếu giành chiến thắng, bà có thể trở thành nữ Thống đốc da màu đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, theo phóng viên TTXVN ở Washington. Về phía Đảng Cộng hòa, ông Trump dành sự hậu thuẫn Phó thống đốc Burt Jones trong cuộc đua Thống đốc.

Ngoài ra, cử tri bang này sẽ bầu ba ghế tại Tòa án tối cao bang. Hai trong số đó hiện do các thẩm phán được phe Cộng hòa bổ nhiệm nắm giữ.

Hiện Đảng Dân chủ kỳ vọng các ứng viên được cựu Tổng thống Barack Obama và nhiều lãnh đạo đảng hậu thuẫn có thể tạo đột phá.

Tại bang Pennsylvania, cử tri Đảng Dân chủ sẽ chọn ra các ứng viên để giành lại bốn ghế do Đảng Cộng hòa nắm giữ, được coi là rất quan trọng để đảng này giành lại quyền kiểm soát Hạ viện Mỹ tại cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới

Tại Kentucky, tâm điểm là cuộc đối đầu giữa dân biểu Đảng Cộng hòa Thomas Massie - người thường xuyên chỉ trích ông Trump - và ứng viên được ông Trump hậu thuẫn là ông Ed Gallrein.

Theo Công ty AdImpact, đây là cuộc bầu cử sơ bộ Hạ viện có chi tiêu quảng cáo lớn nhất kể từ năm 2018, với gần 33 triệu USD, chủ yếu từ các nhóm ủng hộ ông Trump và các tổ chức thân Israel phản đối lập trường của ông Massie về cuộc chiến ở Iran.

Ngoài ra, cử tri bang này sẽ tìm ra người kế nhiệm thượng nghị sĩ Mitch McConnell - người có bốn thập niên giữ ghế tại Thượng viện.

Tại Idaho, toàn bộ 105 ghế trong nghị viện bang sẽ được bầu lại.

Một trong những cuộc đua đáng chú ý của Đảng Cộng hòa là màn "tái đấu" giữa thượng nghị sĩ bang Jim Woodward và cựu thượng nghị sĩ Scott Herndon để giành quyền đại diện khu vực 1 ở Thượng viện bang. Đây là lần thứ ba trong bốn năm họ đối đầu nhau, sau cuộc đua tốn kém kỷ lục năm 2024.

Tại Oregon, cử tri sẽ bỏ phiếu cho bầu cử sơ bộ Thống đốc và đề xuất tăng thuế xăng dầu, giao thông. Đáng chú ý là phe Đảng Cộng hòa có tới 14 ứng viên tranh cử Thống đốc tại bang này.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Theo cuốn Nam sử (Lịch sử các triều đại phương Nam), vào thời Nam-Bắc triều khoảng 1.500 năm trước, Trương Tú Cô sống tại vùng đất thuộc tỉnh An Huy, miền trung Trung Quốc ngày nay. Bà cùng chồng là Đường Từ lừng danh khắp vùng nhờ y thuật cao minh.

Là con gái của một thầy thuốc dân gian, Trương Tú Cô từ nhỏ đã lớn lên cùng sách y và sớm thấu hiểu các nguyên lý chữa bệnh cứu người. Sống giữa thời kỳ chiến tranh, dịch bệnh và nghèo đói, bà hình thành niềm đam mê mãnh liệt với y học. Sau đó, bà kết hôn với Đường Từ, thầy thuốc Đông y nổi tiếng sau khi cứu sống một cậu bé trong làng đang hấp hối bằng phương pháp châm cứu và các bài thuốc thảo dược.

Vào năm 450, sau khi chiến tranh nổ ra, một trận dịch bệnh lớn bùng phát. Tài liệu lịch sử mô tả rằng người bệnh ban đầu trông có vẻ khỏe mạnh, nhưng sau đó phát bệnh rất nặng, thậm chí nôn ra những vật thể giống như giun sán trước khi qua đời.

Đường Từ cũng xuất hiện các triệu chứng tương tự: đau bụng, ho và nôn ra giun nhỏ. Trước khi trút hơi thở cuối cùng, ông đã dặn dò Trương Tú Cô hãy mổ xẻ cơ thể mình để tìm ra nguyên nhân gây bệnh.

Được con trai ủng hộ, Trương Tú Cô đã tiến hành giải phẫu thi thể của chồng. Bà quan sát thấy tổn thương ở nhiều cơ quan nội tạng, bao gồm cả phổi và gan. Một số học giả hiện đại nhận định rằng cái chết của ông có thể do một số bệnh như viêm phúc mạc cấp tính hoặc viêm niêm mạc dạ dày.

Trương Tú Cô đã vẽ lại cấu trúc bên trong cơ thể, đồng thời đánh dấu các cơ quan và dấu hiệu của bệnh tật. Những ghi chép này được coi là những tài liệu đầu tiên về nghiên cứu bệnh lý học cơ thể người tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, quyết định của bà đã dẫn đến bi kịch. Ở Trung Hoa thời xưa, việc giải phẫu tử thi bị coi là hành vi vi phạm nghiêm trọng các quy chuẩn đạo đức truyền thống như quan niệm rằng thân thể là do cha mẹ ban cho, không được phép làm tổn hại. Định kiến này càng trở nên nặng nề hơn khi người cầm dao mổ xẻ thi thể chồng lại là một người phụ nữ.

Một gã phú hào trong vùng đã tố cáo Trương Tú Cô cùng con trai với quan phủ, buộc tội họ vi phạm nghiêm trọng các chuẩn mực đạo đức và pháp luật. Theo tài liệu lịch sử, bà bị giam giữ từ 5 đến 9 năm vì tội "bất tuân phụ đạo". Đau lòng hơn, người con trai hết lòng ủng hộ quyết định của mẹ đã bị tuyên án tử hình vì tội "bất hiếu".

Người phụ nữ nổi bật thứ hai trong lịch sử khoa học Trung Hoa thời xưa là Vương Trinh Nghi thời nhà Thanh (1644-1912).

Sinh ra trong một gia đình gia giáo ở Nam Kinh, Vương Trinh Nghi được tiếp xúc với nhiều kiến thức khoa học từ thuở nhỏ. Ông nội bà là người nghiên cứu thiên văn và toán học, còn cha bà là một thầy thuốc giỏi. Bản thân bà cũng được học cưỡi ngựa, bắn cung và làm thơ.

Vì là phận nữ nhi không thể tham gia khoa cử, Vương Trinh Nghi đã chọn con đường tự học để khai phá tri thức.

Trong lĩnh vực toán học, bà đã kết hợp các phương pháp của Trung Hoa và phương Tây, viết nên các tác phẩm giá trị bao gồm Câu Ty Trầm Triết Giải (Giải thích về tam giác vuông Định lý Thần thế) và Toán Pháp Giản Giải (Cách hiểu đơn giản về tính toán bằng thẻ tre).

Tò mò về việc tại sao Mặt Trăng có thể phản chiếu ánh sáng Mặt Trời, Vương Trinh Nghi từng dùng một chiếc gương và một chiếc đèn lồng để thực nghiệm giả thuyết. Thí nghiệm này đã giúp bà giải thích được nguyên nhân gây ra hiện tượng nguyệt thực.

Ở tuổi 20, bà viết cuốn Nguyệt Thực Giải, được coi là một trong những tài liệu giải thích chính xác và sớm nhất về hiện tượng này.

Bà cũng dành nhiều thời gian nghiên cứu bầu trời đêm, theo dõi chuyển động của các hành tinh và viết một tác phẩm luận giải về hướng chuyển động của chúng.

Thế nhưng, niềm đam mê thiên văn học của bà lại là một vấn đề nhạy cảm về mặt chính trị. Thời đó, việc tự ý nghiên cứu bầu trời bị hạn chế nghiêm trọng vì người ta tin rằng các hiện tượng thiên văn có mối liên hệ mật thiết với vận mệnh của quốc gia.

Sự độc lập và tư tưởng tiến bộ của bà đã vấp phải làn sóng chỉ trích từ các học giả bảo thủ, những người cáo buộc bà là loại phụ nữ "hám danh", thích thể hiện và vượt quá bổn phận của mình.

Vương Trinh Nghi đã đáp trả bằng những vần thơ, viết rằng sau khi đi chu du khắp nơi và đọc vạn cuốn sách, bà từ lâu đã nuôi chí lớn muốn sánh ngang với đấng nam nhi.

Bà qua đời vì bạo bệnh ở tuổi 29 và không có con cái. Các tác phẩm của bà chứa đựng nhiều bài luận khoa học giá trị, nhưng chỉ được lưu hành trong phạm vi rất hẹp do định kiến giới và những rào cản xã hội thời bấy giờ.

Dù vậy, cuộc đời cống hiến rực rỡ của Vương Trinh Nghi đã được lịch sử hiện đại công nhận và vinh danh. Tạp chí khoa học danh tiếng Nature đã công nhận bà là một trong những người phụ nữ góp phần đặt nền móng cho khoa học hiện đại, còn Hiệp hội Thiên văn Quốc tế (IAU) đã lấy tên bà để đặt cho một hố thiên thạch trên Sao Kim.

Tin Gốc: Vnexpress