Viết trên mạng xã hội sáng qua (17.4, theo giờ VN), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo: “Tôi vừa có cuộc hội đàm tuyệt vời với Tổng thống Joseph Aoun đáng kính của Li Băng và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Hai nhà lãnh đạo này đã nhất trí rằng để đạt được hòa bình giữa hai nước, họ sẽ chính thức bắt đầu một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày”. Theo đó, lệnh ngừng bắn có hiệu lực lúc 17 giờ (theo giờ miền đông Mỹ) tương ứng là 4 giờ sáng 17.4 (theo giờ VN).
“Trước đó, ngày 14.3, lãnh đạo Li Băng và Israel gặp nhau lần đầu tiên sau 34 năm tại Washington D.C, với sự hiện diện của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Tôi đã chỉ đạo Phó tổng thống J.D Vance và Ngoại trưởng Rubio, cùng với Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Dan Razin’ Caine làm việc với Israel và Li Băng để đạt được một nền hòa bình lâu dài”, Tổng thống Trump viết thêm trên Truth Social.
Sau thông tin trên, người dân ở thủ đô Beirut (Li Băng) đã bắn pháo hoa và hò reo ăn mừng vào khoảng nửa đêm 16.4 (theo giờ địa phương). Theo tờ The Guardian, hàng ngàn gia đình di tản đã bắt đầu trở về miền nam Li Băng sau khi lệnh ngừng bắn được công bố. Trước đó, giao tranh bùng phát từ ngày 2.3 sau khi lực lượng Hezbollah ở Li Băng đã tấn công Israel để “chia lửa” với Iran. Đáp trả lại, Israel đã tấn công tổng lực nhằm vào phía nam Li Băng và nhiều mục tiêu của Hezbollah. Cuộc chiến đã làm hơn 2.100 người ở Li Băng thiệt mạng và khiến hơn 1 triệu người phải di tản.
Tuy nhiên, sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 17.4, quân đội Li Băng cáo buộc Israel thực hiện “một số hành động xâm lược”, vi phạm thỏa thuận của họ. Chính quyền Li Băng cũng khuyến cáo người dân đang di tản chưa nên quay về nhà ngay.
Trong khi đó, dù gọi lệnh ngừng bắn là một cơ hội “lịch sử” cho hòa bình, nhưng Thủ tướng Netanyahu từ chối rút quân khỏi miền nam Li Băng trong thời gian tạm dừng giao tranh, vì lý do “nguy cơ xâm lược” và để ngăn chặn hỏa lực vào Israel.
Không những vậy, ông Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, tuyên bố quân đội Israel “nắm giữ và sẽ tiếp tục giữ vững” tất cả các vị trí đã “dọn sạch và kiểm soát” ở Li Băng. Ông Katz còn cho biết Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) duy trì kiểm soát dải đất sâu tới 10 km dọc theo biên giới ở miền nam Li Băng, tiếp tục phá hủy các ngôi nhà ở những ngôi làng mà ông mô tả là đã bị biến thành “tiền đồn khủng bố”.
Ông nhấn mạnh mục tiêu của Israel là giải giáp Hezbollah vẫn chưa đạt được và một khu vực ở miền nam Li Băng “chưa được phi quân sự hóa”. “Điều này sẽ phải được thực hiện, hoặc bằng cách ngoại giao hoặc bằng cách nối lại các hoạt động quân sự của Israel khi kết thúc lệnh ngừng bắn”, ông Katz tuyên bố.
Trong phân tích gửi đến Thanh Niên cách đây chưa lâu, Eurasia Group (Mỹ), đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, nhận định Tel Aviv đang xem đây là cơ hội để giải giáp hoàn toàn Hezbollah khi lực lượng này đang suy yếu và Iran khó có khả năng hỗ trợ. Chuyên gia Firas Maksad, Giám đốc chương trình Trung Đông của Eurasia Group, thậm chí dự báo hành động quân sự của Israel ở Li Băng có thể tiếp tục kéo dài sau khi xung đột Iran kết thúc. Tuy nhiên, chính chuyên gia Maksad đánh giá việc giải giáp hoàn toàn Hezbollah sẽ rất khó khăn, một phần vì quy mô của lực lượng này rất lớn khi phân bổ vũ khí và nhân lực trải rộng khắp đất nước Li Băng. Hezbollah là lực lượng chính trị và quân sự chính trị đại diện cho người dân theo nhánh Hồi giáo Shiite vốn rất đông đảo. Việc giải giáp Hezbollah cũng không thể được thực hiện từ xa.
Thế nhưng, chuyên gia Nimrod Novik, thuộc Diễn đàn Chính sách Israel và cựu cố vấn cấp cao của cố Thủ tướng Israel Shimon Peres, cho rằng mục tiêu ngắn hạn của Israel là làm suy yếu Hezbollah đến mức chính phủ Li Băng có thể ra tay giải giáp.
Trong khi đó, phía Iran đặt ra việc Israel và Mỹ không tấn công, hủy diệt Hezbollah là một trong các điều kiện để đạt được thỏa thuận kết thúc xung đột. Ngược lại, cả Mỹ lẫn Israel đều bác bỏ điều kiện này.
Giữa những diễn biến mới nhất khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, Hezbollah tuyên bố các tay súng của lực lượng này “sẽ giữ sẵn ngón tay trên cò súng”. Tuyên bố của Hezbollah không đề cập cụ thể đến lệnh ngừng bắn nói rằng họ “sẵn sàng bảo vệ chống lại sự phản bội và phản bội của kẻ thù”.
Những yếu tố trên khiến cho vấn đề Hezbollah khó có thể giải quyết, đồng thời đe dọa lệnh ngừng bắn vừa đạt được giữa Israel và Li Băng.
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) đưa tin lãnh đạo Kim Jong-un hôm 3/6 tới thăm "nhà máy sản xuất vật liệu hạt nhân mới khánh thành". "Năng lực sản xuất vật liệu hạt nhân cấp độ vũ khí đã tăng hơn gấp đôi trong vòng 5 năm qua", ông Kim nói.
Lãnh đạo Triều Tiên cũng nhấn mạnh nước này đang triển khai "kế hoạch tương lai đầy tham vọng nhằm tăng cường sức mạnh hạt nhân quốc gia với tốc độ theo cấp số nhân".
Triều Tiên không công bố địa điểm cụ thể của cơ sở mà ông Kim tới thăm, song các chuyên gia nhận định đây nhiều khả năng là nhà máy làm giàu uranium mới xây dựng tại Yongbyon.
Ông Yang Moo-jin, cựu hiệu trưởng Đại học Nghiên cứu Triều Tiên ở Seoul, cho rằng nếu địa điểm này thực sự nằm ở Yongbyon, việc công khai hình ảnh cơ sở mới dường như là cách Bình Nhưỡng "cố ý phô bày" năng lực hạt nhân ngày càng mở rộng của mình.
Theo ông, trong bối cảnh lượng uranium làm giàu của Iran đang là vấn đề then chốt trong cuộc đàm phán hạt nhân giữa Washington và Tehran, Triều Tiên đang phát đi thông điệp rằng việc phi hạt nhân hóa không phải chủ đề có thể đem ra thương lượng với Washington.
Theo ông Hong Min, chuyên gia thuộc Viện Thống nhất Quốc gia Hàn Quốc, thông điệp quan trọng nhất từ chuyến thị sát của ông Kim là Triều Tiên đang đẩy mạnh sản xuất vật liệu hạt nhân để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng.
Ông Hong cho biết Bình Nhưỡng đã công bố nhiều loại tên lửa hạt nhân chiến thuật, nên sẽ cần ngày càng nhiều đầu đạn hạt nhân cỡ nhỏ để gắn lên những vũ khí đó.
Triều Tiên đã rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) vào năm 1993. Kể từ đó, nước này đã tiến hành 6 vụ thử hạt nhân và đối mặt với nhiều nghị quyết trừng phạt của Liên Hợp Quốc.
Quốc gia này được cho là đang vận hành các cơ sở làm giàu uranium tại ba địa điểm gồm Yongbyon, Kangson và Kusong. Hiện Bình Nhưỡng có thể đang sở hữu hàng chục đầu đạn hạt nhân.
Bác bỏ áp lực từ Mỹ, Triều Tiên tiếp tục khẳng định sẽ không từ bỏ kho vũ khí của mình, đồng thời mô tả con đường phát triển hạt nhân là "không thể đảo ngược".
Trả lời phóng viên trước khi rời Nhà Trắng để tới căn cứ liên hợp Andrews tại bang Maryland ngày 12/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông kỳ vọng sẽ có "cuộc trao đổi dài" với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề Iran. Tuy nhiên, ông cũng giảm nhẹ những bất đồng liên quan Iran.
"Tôi không nghĩ chúng tôi cần bất kỳ sự giúp đỡ nào về Iran. Chúng tôi sẽ thắng bằng cách này hay cách khác, thắng trong hòa bình hoặc bằng biện pháp khác", ông Trump nói.
Tại căn cứ Andrews, ông lên chuyên cơ Không lực Một, bắt đầu hành trình kéo dài 14 tiếng tới Bắc Kinh. Đệ nhất Phu nhân Melania không tham gia chuyến công du.
Chuyến thăm của ông Trump ban đầu dự kiến diễn ra vào tháng 3, nhưng đã bị hoãn do chiến sự Iran. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của ông Trump kể từ chuyến công du cấp nhà nước hồi năm 2017 trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Tổng thống Mỹ ngày 11/5 cho biết ông sẽ trao đổi với ông Tập về việc Mỹ bán vũ khí cho đảo Đài Loan, đánh dấu sự thay đổi so với lập trường lâu nay của Mỹ là Washington không thảo luận với Bắc Kinh về sự hỗ trợ dành cho hòn đảo này.
Các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm của Trung Quốc cùng mối quan hệ thương mại đầy sóng gió giữa hai nước cũng được dự đoán sẽ nằm trong chương trình nghị sự.
Bắc Kinh đã siết kiểm soát an ninh từ hôm 12/5, khi cảnh sát giám sát các nút giao thông lớn và kiểm tra giấy tờ tùy thân của hành khách đi tàu điện ngầm.
"Đây chắc chắn là sự kiện rất quan trọng. Nhất định hai bên sẽ đạt được một số tiến triển", Wen Wen, 24 tuổi, đến từ thành phố Nam Kinh, nói. Cô bày tỏ hy vọng Trung Quốc và Mỹ có thể duy trì "sự hòa hợp lâu dài" bất chấp "tình hình thế giới gần đây đầy bất ổn".
Quan hệ Mỹ - Trung còn nhiều bất đồng, từ thương mại, tiếp cận tài nguyên chiến lược đến vấn đề Đài Loan. Quan hệ giữa hai nước căng thẳng kể từ khi ông Trump áp đặt thuế quan mạnh tay đối với Trung Quốc vào đầu nhiệm kỳ thứ hai của mình. Bắc Kinh cũng đã tiến hành tẩy chay mạnh mẽ hàng nông sản của Mỹ trong phần lớn năm ngoái.
Căng thẳng hạ nhiệt sau cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước tại Hàn Quốc năm ngoái, khi họ đạt được thỏa thuận ngừng leo thang thuế quan trong một năm và nhất trí ổn định quan hệ.
Thặng dư thương mại lớn của Trung Quốc với Mỹ từ lâu đã khiến ông Trump khó chịu và ông đã áp thuế lên hàng hóa Trung Quốc ngay trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Phái đoàn tháp tùng ông Trump thăm Trung Quốc lần này bao gồm nhiều lãnh đạo tập đoàn, trong đó có CEO Tesla Elon Musk, CEO Apple Tim Cook, CEO Kelly Ortberg của Boeing. Ông Ortberg cho biết Boeing hy vọng chính quyền Trump sẽ giúp hãng giành đơn đặt hàng lớn từ Trung Quốc.
Cuộc chiến do Mỹ, Israel phát động nhằm vào Iran hồi đầu năm đã gây ra những thách thức mới cho quan hệ Bắc Kinh - Washington. Bộ Tài chính Mỹ ngày 11/5 áp lệnh trừng phạt 12 cá nhân và tổ chức, trong đó có nhiều thực thể tại Hong Kong, bị cáo buộc hỗ trợ bán và vận chuyển dầu Iran sang Trung Quốc.
Khi được hỏi về động thái này, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn tuyên bố Bắc Kinh "kiên quyết phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương bất hợp pháp".
Vương Nhiên Nhiên, 24 tuổi, sinh sống ở thành phố Thái An, tỉnh Sơn Đông, cuối năm ngoái đăng ký kết hôn với Trương Hy Thụy sau 6 năm yêu đương. Họ háo hức lên kế hoạch cho đám cưới vào 25/4, đặt khách sạn và người dẫn chương trình.
Tuy nhiên, một lần điều trị đã thay đổi cuộc đời họ mãi mãi. Vương đau họng và chỉ nghĩ là cảm lạnh thông thường. Cô cùng chồng đến một phòng khám gần nhà để điều trị hôm 21/1.
Trương cho hay lúc đó có hai bác sĩ đang trực. Sau khi thăm khám nhanh, một người phụ nữ kê đơn thuốc và tiêm cho Vương. "Họ không hỏi cô ấy có tiền sử dị ứng thuốc hay không, cũng không thử thuốc trên da", Trương nhớ lại.
Vài phút sau tiêm, Vương bắt đầu thấy không ổn. Lưỡi cô cứng lại, nôn mửa, khó thở. Trương lập tức gọi cấp cứu nhưng khi nhân viên y tế đến nơi, Vương đã rơi vào trạng thái hôn mê.
"Trong suốt thời gian đó, bác sĩ tại phòng khám hoảng loạn, không tiến hành bất kỳ biện pháp cấp cứu nào", Trương nói.
Vương được đưa vào viện cấp cứu. Y bác sĩ tại đây chẩn đoán cô bị giảm pH máu đột ngột và suy hô hấp, nhiều khả năng do sốc phản vệ. Dù được điều trị tích cực, não của Vương bị thiếu oxy trong hơn 4 phút, dẫn tới tổn thương không thể phục hồi.
Trương tố cáo phòng khám. Điều tra cho thấy người tiêm cho Vương không phải là nhân viên y tế, bác sĩ ký tên trong đơn thuốc cũng không có chứng chỉ hành nghề y. Phòng khám đã đóng cửa vào đầu tháng 4, bồi thường cho gia đình Vương 30.000 USD rồi biến mất.
"Vị hôn thê của tôi vẫn hôn mê nhưng hóa đơn viện phí đã lên tới hơn 100.000 USD. Chúng tôi phải thay phiên nhau chăm sóc cô ấy nên không ai đi làm được. Cuộc sống vô cùng khó khăn", Trương tâm sự.
Sau 92 ngày hôn mê, Vương bắt đầu có dấu hiệu tỉnh lại. Cô mở mắt và mỉm cười với Trương hôm 23/4, dù vẫn chưa nói hay cử động được.
"Đôi mắt xinh đẹp của cô ấy cuối cùng đã có sức sống trở lại", Trương nói. Anh thầm thì với người yêu: "Chỉ cần em mặc lên bộ váy cưới, anh nhất định sẽ ở đó để cưới em".
Vụ án vẫn đang trong quá trình xét xử nên tòa án chưa đưa ra phán quyết cuối cùng cũng như số tiền mà phòng khám phải bồi thường cho gia đình Vương.
Câu chuyện của hai người đã nhận được sự đồng cảm sâu sắc trên mạng xã hội Trung Quốc.
"Nhiên Nhiên biết rằng đám cưới của mình chỉ còn vài ngày nữa nên cô ấy đã tỉnh lại. Hãy mạnh mẽ lên nhé, cô dâu xinh đẹp", một người nhắn nhủ.
"Hy vọng cơ quan chức năng sẽ tìm thấy những người ở phòng khám đang bỏ trốn. Chúng ta không thể để những kẻ giả danh bác sĩ băng hoại đạo đức này tiếp tục làm hại người khác", một người khác bày tỏ.
