Từ căn phòng nhỏ đến những “hot girl” trăm nghìn view
Trong căn phòng nhỏ của mình, Thế Quang (21 tuổi) ngồi trước màn hình laptop để sản xuất một video quảng cáo cho dòng váy mùa hè đang kinh doanh.
Nhân vật chính xuất hiện trong video là một cô gái với mái tóc đen óng ả, làn da trắng mịn cùng gương mặt gần như hoàn hảo đang uyển chuyển nhún nhảy theo điệu nhạc thịnh hành.
Điều đặc biệt nằm ở chỗ, cô gái này không tồn tại ngoài đời thực. Đó chỉ là một người mẫu ảo được Quang tạo ra để phục vụ hoạt động quảng cáo sản phẩm.
Không cần ánh đèn studio, máy quay chuyên nghiệp hay người mẫu thật, video vẫn hiện lên sống động và chân thực đến mức khó phân biệt với sản phẩm được quay theo cách truyền thống.
Đáng chú ý, khi đăng tải lên TikTok, đoạn video nhanh chóng thu hút lượng tương tác lớn cùng hàng loạt phản hồi tích cực từ người xem.
Chia sẻ về cơ duyên bước vào lĩnh vực này, Quang cho biết: “Khoảng đầu năm 2026, khi các công cụ tạo ảnh và video bằng AI trở nên hoàn thiện hơn, tôi bắt đầu xây dựng các kênh thời trang sử dụng người mẫu AI trên TikTok và Facebook để làm tiếp thị liên kết”.
Theo Quang, việc lựa chọn người mẫu ảo xuất phát từ bài toán tối ưu chi phí và thời gian sản xuất nội dung. Nếu như trước kia, mỗi video quảng cáo đòi hỏi phải thuê người mẫu, chuẩn bị bối cảnh, ánh sáng và thực hiện nhiều công đoạn quay dựng phức tạp thì nay, AI giúp rút ngắn gần như toàn bộ quy trình đó.
“Thay vì tốn nhiều nguồn lực cho khâu sản xuất, tôi có thể tập trung nhiều hơn vào việc tối ưu hình ảnh, kịch bản và nội dung video để thu hút người xem”, Quang nói.
Nhà sáng tạo nội dung bằng AI này cho rằng sau khi quen công cụ, việc làm video chỉ mất vài phút. Mỗi ngày thậm chí có thể sản xuất khoảng 3 đến 5 video nhờ sự kết hợp của Nano Banana Pro (AI tạo ảnh) và Veo 3, Kling AI (AI tạo video).
Nhiều bạn trẻ khác giống như Quang cũng đang phát triển kinh doanh theo xu hướng này, một hệ sinh thái “nuôi mẫu ảo” dần hình thành.
Thanh Huyền (24 tuổi), chủ một cửa hàng thời trang trực tuyến cho biết: “Khoảng một năm trước, chi phí thuê người mẫu và sản xuất hình ảnh luôn chiếm một khoản đáng kể trong hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, thời gian gần đây, tôi chuyển hướng đầu tư vào các công cụ AI như Kling AI với chi phí khoảng 3-4 triệu mỗi tháng để xây dựng hệ thống nội dung bằng người mẫu ảo”.
Theo Huyền, hiệu quả mang lại vượt ngoài kỳ vọng. Chỉ trong tháng đầu triển khai, nhiều video do AI tạo ra đã thu hút hàng nghìn lượt xem trên TikTok, giúp lượng đơn hàng tăng mạnh.
“Có thời điểm cửa hàng chốt khoảng 40-60 đơn mỗi ngày, doanh thu đạt gần 200 triệu đồng một tháng”, Huyền chia sẻ.
Dẫu vậy, qua thời gian đầu triển khai, lượt xem và khả năng chốt đơn lại có xu hướng chững lại. Do đó, để tiếp tục duy trì tương tác và mở rộng tệp khách hàng, Huyền phát triển thêm nhiều kênh TikTok sử dụng người mẫu ảo AI khác nhau nhằm gia tăng cơ hội.
Không trực tiếp kinh doanh thời trang như Huyền hay Quang, Đức Huy (25 tuổi) lại lựa chọn hướng đi khác: nhận sản xuất video quảng cáo bằng người mẫu AI cho các cửa hàng trực tuyến. Theo anh, mỗi video hiện có giá dao động từ 1-3 triệu đồng, tùy vào độ phức tạp và yêu cầu hình ảnh.
Ngoài chi phí sản xuất, Huy còn nhận thêm hoa hồng nếu video đạt lượng tương tác cao hoặc giúp cửa hàng gia tăng đáng kể số đơn hàng sau khi đăng tải.
Có thể thấy, xu hướng mẫu ảo hiện đang lan rộng trên TikTok và nhiều nền tảng mạng xã hội khác. Hàng loạt tài khoản “hot girl AI”, KOC AI xuất hiện với ngoại hình gần như hoàn hảo, liên tục đăng tải các video thử đồ, review mỹ phẩm hay quảng bá sản phẩm không khác gì người thật.
“Thời gian gần đây, tôi bắt gặp khá nhiều tài khoản AI xuất hiện trên TikTok của mình. Thậm chí có những lúc tôi không thể phân biệt được đâu là người thật, đâu là nhân vật do AI tạo ra”, Hồng Vy (21 tuổi), một người dùng TikTok chia sẻ.
Thế khó đằng sau các người mẫu ảo
ThS. Nguyễn Lê Đình Quý, chuyên gia trong lĩnh vực Truyền thông Marketing nhận định: “Giai đoạn trước, hình ảnh sản phẩm phụ thuộc nhiều vào người mẫu, studio, nhiếp ảnh, bối cảnh và hậu kỳ. Nhưng hiện nay, AI cho phép người bán tạo ra hàng loạt hình ảnh đẹp, đồng nhất, cá nhân hóa và phù hợp với nhiều nhóm khách hàng chỉ trong thời gian rất ngắn”.
Mặc dù vậy, chuyên gia này cho rằng người mẫu AI thường thiếu “dấu vết của đời sống thật”.
Với người mẫu thật, dù ảnh có chỉnh sửa, khách hàng vẫn cảm nhận được phần nào cơ thể, dáng đứng, nếp gấp thật, độ rủ của vải. Còn với AI, mọi thứ có thể quá trơn tru và hoàn hảo đến mức khách hàng bắt đầu nghi ngờ.
Kết quả là nhiều người xem dù dễ bị thu hút bởi người mẫu AI vì gương mặt hài hòa, vóc dáng cân đối. Họ bắt đầu tìm đến sản phẩm mà mẫu ảo đang mặc nhưng khi chuẩn bị thanh toán, họ bắt đầu hoài nghi.
Họ tự hỏi: Sản phẩm thật có giống ảnh không, chất liệu có đúng không, màu sắc có bị chỉnh quá không, form mặc lên người thật liệu có được như vậy hay tất cả chỉ là một hình ảnh được dựng lên để kích thích mua hàng?
Thùy Linh (20 tuổi) cho biết cô thường xuyên bắt gặp các tài khoản người mẫu AI xuất hiện trên TikTok, đăng video thử đồ và gắn kèm link giỏ hàng như những KOC thông thường.
Theo Linh, dù các video được đầu tư bắt mắt và thu hút người xem, cô vẫn cảm thấy dè chừng khi quyết định mua hàng.
“Nhiều lúc tôi cũng muốn đặt thử vì hình ảnh sản phẩm do AI mặc lên rất đẹp nhưng lại băn khoăn vì người mặc không phải người thật nên sợ chất lượng sản phẩm không như mong muốn”, cô nói.
Sự hoài nghi này cũng phản ánh tâm lý chung của một bộ phận người tiêu dùng khi xu hướng sử dụng người mẫu ảo ngày càng phổ biến trong hoạt động bán hàng trực tuyến.
Giống như Linh, Phương Uyên (22 tuổi) chia sẻ: “Khi biết được là người mẫu AI, tôi không tin và không sẵn sàng mua sản phẩm được quảng cáo. Vì AI không làm tôi có cảm giác tin tưởng như người thật”.
Trước những thế khó của AI, chị Nguyễn Thị Trang, chuyên gia trong lĩnh vực AI vẫn nhìn nhận việc sử dụng mẫu ảo AI là một “mảnh đất màu mỡ” trong thương mại điện tử.
Chị Trang cho rằng ngoài gắn link sản phẩm, các tài khoản này còn có thể sử dụng để kéo tương tác sang các nền tảng khác giúp xây dựng cộng đồng người theo dõi hoặc để giới thiệu các khóa học về ứng dụng AI.
Chuyên gia này cho rằng khi công nghệ AI tạo sinh ngày càng hoàn thiện, mô hình KOC hay người mẫu ảo nhiều khả năng sẽ tiếp tục phát triển mạnh nhờ khả năng tạo nội dung nhanh, chi phí thấp và dễ dàng tùy biến theo nhu cầu của từng thương hiệu.
Và khi đó, các mẫu ảo có thể nhận được hợp đồng từ các nhãn hàng. Dẫu vậy ở thời điểm hiện tại, người mẫu AI vẫn còn là một chủ đề gây tranh cãi và ít được các thương hiệu lớn lựa chọn.
AI tạo ảnh đẹp trong vài giây nhưng niềm tin cần nhiều thời gian
Theo ThS. Quý, thương mại điện tử vốn đã là một môi trường thiếu tiếp xúc trực tiếp. Vì vậy, hình ảnh trở thành một dạng lời hứa của người bán. Nếu lời hứa ấy được tạo ra bằng AI nhưng lại không phản ánh đúng thực tế, khách hàng sẽ hoàn trả đơn hàng, cảm thấy bị phản bội và quay lưng với thương hiệu.
Điều này dẫn đến thời gian đầu các đơn hàng có thể nhiều nhưng tỉ lệ hoàn trả cao và lâu dài sẽ mất đi các tệp khách hàng.
Do đó, chuyên gia này đưa lời khuyên rằng: “Người bán có thể dùng AI để tạo hình ảnh, concept hay tăng sức hút truyền thông nhưng vẫn cần duy trì ảnh thật, video thật, livestream thử sản phẩm và đăng tải các phản hồi thực tế để đảm bảo niềm tin của khách hàng”.
Chuyên gia này cũng nhấn mạnh người sản xuất nội dung cần minh bạch khi sử dụng AI để quảng cáo, tránh để hình ảnh sản phẩm khác biệt quá mức so với thực tế. Chiến lược được đề xuất là dùng AI làm nhiệm vụ thu hút ban đầu, còn bằng chứng thật làm phần thuyết phục khách hàng.
“AI có thể giúp người bán tạo ra một bức ảnh đẹp trong vài giây nhưng để tạo ra niềm tin, thương hiệu vẫn cần sự trung thực, nhất quán và tôn trọng khách hàng trong thời gian dài”, ThS. Quý khẳng định.
Chị Nguyễn Thị Trang cũng đặt ra cảnh báo rủi ro pháp lý về việc một số kênh TikTok xây dựng mẫu ảo AI dựa trên việc huấn luyện AI bằng hình ảnh các người mẫu, người nổi tiếng có thật.
Đặc biệt, khi trào lưu “nuôi mẫu ảo” ngày càng lan rộng cũng sẽ khó tránh khỏi tình trạng những khuôn mặt hoàn hảo, na ná nhau xuất hiện tràn lan trên mạng xã hội.
Trước thực tế đó, chị Trang khuyến nghị: “Các nhà sáng tạo nội dung và thương hiệu cần chú trọng xây dựng dấu ấn riêng. Nếu lạm dụng AI theo cùng một công thức, mạng xã hội sẽ nhanh chóng rơi vào tình trạng bão hòa, thiếu bản sắc và khó tạo niềm tin với người xem”.
Theo chuyên gia, yếu tố tạo nên sự khác biệt lâu dài cho thương hiệu vẫn nằm ở phong cách nội dung, câu chuyện thương hiệu và tính chân thực, trung thực trong kết nối với khách hàng.
Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 đã chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026, trong đó siết chặt các quy định về việc sử dụng AI và yêu cầu minh bạch đối với nội dung do AI tạo ra.
Kéo theo đó, nhiều nền tảng mạng xã hội như TikTok cũng bắt đầu tăng cường kiểm soát nội dung AI bằng việc yêu cầu gắn nhãn nhận diện, tự động quét và xóa các video vi phạm, thậm chí cấm vĩnh viễn những tài khoản cố tình che giấu việc sử dụng AI.
Chiều 4/6, giá đồng Pi đã bị tụt xuống mức thấp kỷ lục, chỉ còn 0,1186 USD, trước khi tăng nhẹ lên mức 0,13 USD. Hiện tại, giá đồng Pi đang được giao dịch quanh mức 0,12 USD.
Tính đến thời điểm hiện tại, giá đồng Pi đã mất 36,5% so với thời điểm đầu năm 2026. Hiện tại giá trị của đồng Pi đã bị sụt giảm tới 96% so với thời điểm đạt đỉnh 3 USD vào tháng 2/2025.
Trong bối cảnh giá trị đồng tiền Pi bị sụt giảm mạnh, Pi Network đã kích hoạt Giao thức 24, là một bản nâng cấp kỹ thuật quan trọng của mạng blockchain Pi Network, nhằm tối ưu hóa hiệu suất mạng lưới và sửa các lỗi kỹ thuật từ các phiên bản trước. Đây là động thái nhằm đẩy giá đồng Pi lên cao.
Tuy nhiên, trên thực tế, điều này đã không có tác động lớn nào đến giá trị của đồng Pi. Thậm chí, các nhà phân tích thị trường dự đoán giá đồng Pi sẽ còn tiếp tục giảm mạnh, xuống mức 0,10 USD trong thời gian tới, khi các nhà đầu tư đang cho thấy tâm lý lo lắng.
Ghi nhận từ công cụ PiScan cho thấy các nhà đầu tư đã nạp vào những sàn giao dịch hỗ trợ đồng Pi khoảng 1 triệu token Pi trong vòng 24 giờ qua, cho thấy áp lực bán ra đồng Pi đang gia tăng khiến giá trị của đồng tiền điện tử này khó có thể phục hồi.
Việc đồng Pi giảm giá thể hiện tâm lý chung của các nhà đầu tư tiền điện tử, khi thị trường này đang phải chứng kiến sự sụt giảm mạnh về giá trị trong những ngày gần đây. Tính riêng trong tuần này, tổng giá trị thị trường đã bị giảm khoảng 5%.
Trong đó, Bitcoin là một trong số những đồng tiền điện tử bị sụt giảm giá trị mạnh nhất. Giá trị của Bitcoin đã bị tụt xuống còn 61.351 USD, trước khi tăng trở lại 63.000 USD, giảm mạnh so với mức giá 88.700 USD hồi đầu năm.
Nghiên cứu của CoinMarketCap, trang web theo dõi dữ liệu và vốn hóa thị trường tiền điện tử uy tín nhất thế giới, cho thấy Chỉ số Sợ hãi và Tham lam của thị trường tiền điện tử (chỉ số đo lường tâm lý thị trường tiền điện tử) đã bị giảm xuống còn 20, tương đương với mức “sợ hãi cực độ” của các nhà đầu tư, điều này cho thấy các nhà đầu tư đang rất bi quan về tình hình thị trường và tích cực bán ra lượng tiền điện tử mình đang nắm giữ.
Các nhà đầu tư và cộng đồng nắm giữ đồng Pi tại Việt Nam cũng đang thể hiện sự bi quan và bắt đầu mất lòng tin vào khả năng phục hồi giá trị của đồng tiền điện tử này. Nhiều người đã bắt đầu bán tháo những đồng Pi đang nắm giữ để gỡ gạc, thay vì tiếp tục chờ đợi và hy vọng giá trị của đồng tiền điện tử này sẽ bật tăng trở lại.
Đằng sau những con số ấn tượng đó là sự đóng góp thầm lặng của nhiều kiều bào tâm huyết, những "chiếc cầu nối" đưa nguồn lực quốc tế về xây dựng quê hương.
Tuổi Trẻ trò chuyện cùng TS Ngô Phẩm Trân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam - Đài Loan (VTBA) và TS Trần Hải Linh, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc (VKBIA).
Họ là những kiều bào tiên phong trong sứ mệnh kết nối dòng vốn từ hai đối tác trọng yếu: Hàn Quốc - nhà đầu tư lũy kế lớn nhất với hơn 95 tỉ USD và Đài Loan - nơi sở hữu hàng loạt tập đoàn công nghệ đang trong làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng sang Việt Nam.
* Từ hành trình cá nhân sang đất khách, cơ duyên nào đã đưa anh/chị đến vai trò kết nối đầu tư giữa hai nước?
- TS Ngô Phẩm Trân: Tôi sang Đài Loan khoảng năm 1998. Lúc đó cộng đồng người Việt còn rất ít, người Đài Loan biết về Việt Nam ít lắm nên cũng bị kỳ thị.
Điều đó trở thành động lực để tôi phấn đấu học hành và khẳng định vị thế của người Việt trên đất khách. Sau một thời gian, tôi có duyên làm việc tại Trung tâm Văn hóa người nước ngoài ở Đài Bắc, tiếp cận được nhiều luật và quy định dành cho người nhập cư.
Khoảng năm 2011, tôi phát hành tạp chí Quê Hương song ngữ Việt - Hoa. Đây là ấn phẩm vừa để thay đổi hình ảnh Việt Nam trong mắt người Đài Loan vừa để truyền tải các chính sách phúc lợi cho cộng đồng người Việt bên này.
Nhờ tạp chí, tôi có cơ hội phỏng vấn nhiều lãnh đạo cấp cao và chủ tịch các tập đoàn Đài Loan. Từ đó tôi nhận ra họ đã đầu tư vào Việt Nam khá đông ở miền Nam nhưng còn rất nhiều cơ hội nếu họ hiểu Việt Nam nhiều hơn. Đó là động lực thôi thúc tôi chuyển sang làm xúc tiến đầu tư.
Năm 2017, khi Đài Loan triển khai Chính sách hướng nam mới, tôi được lãnh đạo Văn phòng Kinh tế văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc gợi ý thành lập một tổ chức gắn kết doanh nghiệp Đài Loan với Việt Nam, thường xuyên đưa họ về Việt Nam để phát triển và mở rộng đầu tư. VTBA ra đời từ đó, đến nay đã gần 10 năm.
- TS Trần Hải Linh: Tôi sang Hàn Quốc đầu những năm 2000 theo chương trình hợp tác khoa học, sau đó quyết định ở lại làm nghiên cứu tại Đại học Inha (Incheon).
Quãng thời gian trong phòng lab giúp tôi tiếp cận hệ sinh thái công nghệ và đổi mới sáng tạo phát triển của Hàn Quốc nhưng cũng là lúc tôi nhận ra một "khoảng trống" về tiềm năng hợp tác Việt - Hàn. Nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc có nhu cầu mở rộng sang Việt Nam nhưng thiếu thông tin, đối tác phù hợp. Phía bên kia, các doanh nghiệp Việt Nam lại gặp hạn chế về tiếp cận công nghệ, quản trị và thị trường quốc tế.
Chính từ thực tiễn đó, tôi chuyển dần vai trò từ một nhà nghiên cứu thuần túy sang người kết nối giữa hai hệ sinh thái, tham gia sâu hơn vào các hoạt động xúc tiến đầu tư, kết nối doanh nghiệp và hỗ trợ triển khai các dự án hợp tác cụ thể.
Qua quá trình làm Chủ tịch Tổng hội người Việt Nam tại Hàn Quốc và Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Hàn Quốc, tôi nhận ra cần có một tổ chức đủ uy tín và nguồn lực để kết nối cộng đồng doanh nghiệp - nhà đầu tư hai nước thay vì những hoạt động rời rạc, riêng lẻ.
Quá trình vận động thành lập không hề đơn giản, mọi thứ gần như bắt đầu từ con số không. Chúng tôi vừa phải hoàn thiện hồ sơ pháp lý vừa phải đi từng bước xây dựng lại mạng lưới, thuyết phục các doanh nghiệp, đồng sự tham gia. Năm 2019, VKBIA ra mắt chính thức.
Lễ ra mắt hiệp hội có sự tham gia của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, khi đó là Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam. Đó chính là sự động viên khích lệ lớn nhất cho bản thân tôi và cộng sự cho những ngày đầu tổ chức các hoạt động kết nối đầu tiên.
* Anh/chị hãy kể lại một hành trình kết nối cụ thể đã tham gia. Đâu là nhận xét khiến anh/chị nhớ mãi?
- Ngô Phẩm Trân: Lần đầu tiên tôi đưa đoàn về Việt Nam là năm 2022. Đó là đoàn của Công hội Điện tử toàn Đài Loan (TEEMA) - tổ chức tập hợp hơn 3.000 doanh nghiệp thành viên và chiếm phần lớn giá trị sản xuất và xuất khẩu điện tử Đài Loan.
Khoảng 30 tập đoàn tham gia chuyến đi đầu tiên, khảo sát hơn 10 tỉnh miền Bắc và miền Trung. Khi doanh nghiệp điện tử dịch chuyển, họ phải đem cả chuỗi cung ứng theo. Do đó, họ nghiên cứu rất kỹ.
Trong chuyến đi đó, trưởng đoàn TEEMA đồng thời là lãnh đạo một tập đoàn "đại bàng" điện tử Đài Loan, đã nói điều khiến tôi nhớ mãi: "Ấn tượng đầu tiên về Việt Nam là không có sự quy hoạch, không có điểm nhấn. Đi tỉnh nào cũng giống tỉnh nào, khu công nghiệp nào cũng giống khu công nghiệp nào".
Ông góp ý Việt Nam nên quy hoạch từng ngành nghề ở những khu vực khác nhau để hình thành chuỗi cung ứng tập trung. Không thể để chuỗi cung ứng rời rạc, phải đi mấy trăm cây số đến tỉnh khác lấy linh kiện. Làm như thế sẽ đẩy giá thành lên rất cao và không hiệu quả khi nhà đầu tư chọn Việt Nam. Nói cách khác, phát triển công nghiệp phải quy hoạch khu tập trung, phải có điểm nhấn từng vùng miền.
Chúng tôi tổ chức đoàn liên tục ba năm (2022-2024), tổng cộng đi khoảng 30 tỉnh thành, 40-50 khu công nghiệp. Từ năm thứ hai, tôi đưa ra ý tưởng xây dựng khu công nghiệp tập trung theo ngành để các doanh nghiệp cùng chuỗi cung ứng ở gần nhau.
Khi đưa ý tưởng này đến Hưng Yên, lãnh đạo tỉnh lập tức ngồi lại họp chung cùng đoàn doanh nghiệp Đài Loan, bày tỏ mong muốn triển khai mô hình. Sáu doanh nghiệp đăng ký đầu tư ngay trong chuyến đi. Trong vòng khoảng sáu tháng, chuỗi cung ứng điện tử đầu tiên tại Hưng Yên bắt đầu hình thành. Đến nay khu công nghiệp đó đã lấp kín với hơn 10 tập đoàn đã vào.
Song song đó tôi cũng đồng hành với Tập đoàn Foxlink - nhà cung ứng linh kiện cho Apple, Microsoft, Google - trong vai trò cố vấn. Sau khi khảo sát khắp Bắc, Trung, Nam, họ chọn Đà Nẵng vì có khu công nghệ cao nhưng chưa có "đại bàng" nào, không lo thiếu nhân lực, chính quyền lại rất năng động. Foxlink đã đầu tư 135 triệu USD vào đây.
Hiện nay mô hình cụm cung ứng tập trung đang được nhân rộng tại Ninh Bình xung quanh "đại bàng" Quanta. Một số khu công nghiệp khác cũng đang triển khai. Hy vọng mỗi năm có thêm 1-2 chuỗi cung ứng tập trung, thu hút thêm doanh nghiệp phụ trợ đi vào.
- Trần Hải Linh: VKBIA trực tiếp tổ chức hoặc đồng tổ chức nhiều chương trình kết nối theo lĩnh vực: du lịch, giao thương hàng hóa, công nghiệp hỗ trợ, nông nghiệp công nghệ cao…
Gần đây chúng tôi nỗ lực kết nối địa phương. Trong đó có việc thành lập Trung tâm Đào tạo và chuyển giao công nghệ Việt - Hàn tại tỉnh Gia Lai. Chúng tôi cũng làm đầu mối kết nối các chuyến thăm, khảo sát của các đoàn cấp cao đến Thung lũng công nghệ cao Pangyo và các viện nghiên cứu hàng đầu Hàn Quốc.
Từ đó chúng tôi hình dung ra mô hình phù hợp nhất với Việt Nam: "hệ sinh thái công nghệ - đổi mới sáng tạo gắn với địa phương", kết nối đồng bộ bốn thành tố: đào tạo nhân lực, R&D, doanh nghiệp công nghệ và hạ tầng, chính sách hỗ trợ.
Tại Pangyo, điều chúng tôi học được không chỉ là hạ tầng hiện đại mà là cách tạo ra một hệ sinh thái nơi doanh nghiệp lớn, start-up, viện nghiên cứu và trường đại học cùng tương tác, chia sẻ và phát triển.
Qua các chuyến khảo sát, chúng tôi nhận thấy nhiều nhà đầu tư Hàn Quốc đánh giá cao tốc độ ra quyết định và sự linh hoạt của một số địa phương Việt Nam. Tuy nhiên lời "chê" đáng suy ngẫm nhất nằm ở tính nhất quán: cùng một vấn đề nhưng cách hiểu và xử lý có thể khác nhau giữa các cấp, các địa phương hoặc thay đổi theo thời gian.
* Nhìn về tương lai, cơ hội lớn nhất và thách thức cấp bách nhất đối với Việt Nam trong việc thu hút dòng vốn công nghệ cao là gì?
- Ngô Phẩm Trân: Từ năm 2026, làn sóng đầu tư mới đang hơi chững lại vì các "đại bàng" điện tử lớn của Đài Loan đều đã vào Việt Nam rồi. Nhiệm vụ bây giờ không còn là thu hút mà là giữ chân và mở rộng chiều sâu.
Thách thức lớn nhất là chuỗi cung ứng nội địa chưa hoàn chỉnh. Rất nhiều sản phẩm phải mua từ nước ngoài về mới hoàn chỉnh thành phẩm. Hiện rất ít doanh nghiệp Việt Nam đủ điều kiện trở thành nhà cung ứng. Dù chỉ cung cấp một con vít nhỏ cho Apple thôi cũng phải qua kiểm định rất nghiêm ngặt của các tổ chức quốc tế.
Các doanh nghiệp Đài Loan sẵn sàng liên doanh, cổ phần, chuyển giao công nghệ cho đối tác Việt Nam. Nhưng phía Việt Nam, doanh nghiệp xung phong tham gia làm nhà cung ứng còn rất ít. Tại sao nhất định phải 100% sở hữu vốn Việt Nam?
Mình có thế mạnh: đất đai, hiểu địa phương. Người ta có công nghệ. Nếu cùng hợp tác, cuối cùng vẫn sẽ là công ty của Việt Nam. Đi nhanh là phải đi có đoàn có đội, đừng nên đi lẻ.
- Trần Hải Linh: Việc các tập đoàn như Samsung và LG thành lập trung tâm R&D tại Việt Nam cho thấy dòng vốn đầu tư Hàn Quốc đang chuyển từ "sản xuất - lắp ráp" sang "nghiên cứu - phát triển và đổi mới sáng tạo". Điều đó mở ra một cơ hội lớn: Việt Nam có thể tham gia sâu hơn vào các khâu có giá trị gia tăng cao nhất trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Nhưng trong quá trình chuyển sang "thế hệ đầu tư mới" này, các đối tác Hàn Quốc không còn tìm kiếm những lợi thế truyền thống đơn thuần mà đặt ra những yêu cầu cao hơn và mang tính dài hạn hơn. Họ tìm kiếm nguồn nhân lực chất lượng cao, có khả năng tham gia trực tiếp vào các khâu nghiên cứu, thiết kế, phát triển sản phẩm.
Họ cũng cần một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, bởi một trung tâm R&D không thể hoạt động hiệu quả nếu đứng độc lập.
Xa hơn, các đối tác Hàn Quốc cũng tìm kiếm khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Họ không chỉ muốn đặt trung tâm nghiên cứu mà còn muốn xây dựng mạng lưới cung ứng tại chỗ, tức là các doanh nghiệp Việt Nam đủ năng lực tham gia vào quá trình phát triển sản phẩm, linh kiện, giải pháp công nghệ. Các đối tác Hàn Quốc không chỉ tìm kiếm ở Việt Nam một cứ điểm sản xuất mà là một đối tác phát triển thực sự trong chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.
Trong quá trình đó, nếu phải nói một điều cần thay đổi ngay để không vuột mất cơ hội thì đó là nâng cấp mạnh mẽ tính minh bạch, nhất quán và tốc độ của thể chế. Nếu một dự án R&D mất quá nhiều thời gian phê duyệt hoặc chính sách thay đổi thiếu nhất quán, nhà đầu tư hoàn toàn có thể chuyển sang quốc gia khác.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy, giá Bitcoin hôm nay lao dốc mạnh từ 81.000 USD xuống còn 79.238 USD, lúc 6 giờ 55, ngày 14.5 (giờ Việt Nam). Như vậy, trong vòng 24 giờ qua, tiền mã hóa lớn nhất thế giới đã giảm 1,6% giá trị. Có lúc, Bitcoin (BTC) thủng đáy, rơi thẳng về 78.700 USD.
Vốn hóa toàn thị trường tiền mã hóa cũng giảm 1,34% so với hôm qua, hiện còn 2.640 tỉ USD. Ethereum (ETH), tiền mã hóa lớn thứ hai thế giới, mất mốc 2.300 USD, giảm 0,7% xuống còn 2.257 USD. Trong khi Solana giảm đến 3,39%, các token khác như XRP, Dogecoin lại tăng 1,3% và 2,4%.
Trong khi giá Bitcoin biến động mạnh, một nhà đầu tư lớn - "cá voi" Bitcoin - gây chú ý khi đặt lệnh bán khống trị giá 70 triệu USD.
Cụ thể, địa chỉ ví 0x8def…992dae trên sàn giao dịch Hyperliquid đã mở một vị thế bán khống Bitcoin và nhiều token liên quan đến các công ty công nghệ lớn. Theo nền tảng giao dịch và dữ liệu Hyperdash, địa chỉ này thuộc về Loracle, nhà phát triển ban đầu trong hệ sinh thái Hyperliquid. Tài khoản này bắt đầu các lệnh đặt cược lớn từ tháng 9.2025.
Điều thú vị là phần lớn lợi nhuận trước đây của "cá voi" này được tạo ra từ các giao dịch mua vào, bao gồm một số giao dịch thành công trong tháng trước. Vị thế mua dài hạn đối với Bitcoin, Zcash (ZEC) và Toncoin (TON) đã đóng vào thứ hai, thu về lợi nhuận 9,2 triệu USD chỉ trong vài tuần. Tuần trước, địa chỉ ví này đã thu được hơn 3 triệu USD lợi nhuận từ các token tăng giá.
Trong tuần qua, nhà đầu tư này đã chuyển sang vị thế bán khống bằng cách tích lũy lượng lớn lệnh bán trị giá 49 triệu USD đối với HYPE. Xu hướng đặt cược giá giảm tiếp tục mở rộng sang lệnh bán khống Bitcoin trị giá 12,5 triệu USD và khoảng 8 triệu USD đối với các token phái sinh liên quan đến Sandisk (SNDK US) và chỉ số Nasdaq 100
Phân tích dữ liệu giao dịch từ app.trade.xyz cho thấy phong cách giao dịch thuật toán, với các vị thế thường chỉ kéo dài chưa đến một tuần. Những phát hiện này cho thấy nhà đầu tư lớn đang phản ứng với các biến động kỹ thuật ngắn hạn hơn là sự sụp đổ mang tính hệ thống của tài sản rủi ro cao.
Tuần này, những bất ổn về chính sách vĩ mô và địa chính trị đang tác động sâu sắc đến Bitcoin và thị trường tiền mã hóa. Đàm phán hòa bình ở eo biển Hormuz vẫn chưa có tín hiệu khả quan. Trong khi đó, chỉ số tiêu dùng vừa được Mỹ công bố làm dấy lên nhiều lo ngại về lạm phát. Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) phải mở rộng bảng cân đối kế toán khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng vọt ngoài tầm kiểm soát. Khi các vấn đề về ngân sách tài chính của Mỹ ngày càng trầm trọng, các nhà đầu tư càng có xu hướng tìm nơi trú ẩn an toàn trong các tài sản khan hiếm, đặc biệt là khi kỳ vọng lạm phát cao hơn làm giảm sức hấp dẫn của các khoản đầu tư thu nhập cố định.
Fed đã bắt đầu tích lũy trái phiếu và tài sản thế chấp để giảm bớt áp lực lên các tổ chức tài chính. Dù việc bơm thanh khoản giúp xoa dịu những lo ngại trước mắt, lại khiến lạm phát gia tăng. Khi nhu cầu với trái phiếu kho bạc Mỹ thấp, dòng tiền có thể quay lại thị trường tiền mã hóa, đóng vai trò là động lực tích cực cho giá Bitcoin trong trung hạn.
