Camera này vốn không được thiết kế để tạo ra một thước phim đẹp mắt. Nó thường hướng về phía sau, giúp các chuyên gia xác định những tảng đá và đặc điểm địa hình thú vị khi Curiosity đi qua. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu đã ghép nối hàng nghìn hình bức ảnh thường nhật, tạo ra thước phim liên tục về sự chuyển động và thay đổi môi trường.
NASA cho biết: “Nhóm phụ trách Curiosity đang dùng video timelapse này để quan sát những hạt cát dịch chuyển trên thân robot. Việc phân biệt giữa cát bị xáo trộn do mỗi lần di chuyển và do gió thổi có thể cung cấp thông tin mới về sự thay đổi theo mùa trong khí quyển”.
Theo Space, video mới cũng cho thấy những khó khăn trong quá trình thám hiểm Sao Hỏa. 6 bánh xe của Curiosity, mỗi bánh có đường kính khoảng 50 cm, vốn được thiết kế để chống chọi với địa hình gồ ghề và sắc nhọn. Tuy nhiên, bề mặt Sao Hỏa tỏ ra khắc nghiệt hơn dự kiến. Không lâu sau khi robot hạ cánh xuống hố trũng Gale năm 2012, các kỹ sư bắt đầu thấy bánh xe nhôm mỏng bị hư hại, xuất hiện các vết thủng và rách do đá sắc cạnh gây ra.
Hình ảnh do NASA công bố qua thời gian cho thấy mức độ hư hại ngày càng lớn. Dù vậy, Curiosity vẫn hoàn toàn di chuyển được, minh chứng cho thiết kế bền bỉ của robot và chiến lược điều khiển hợp lý của nhóm kỹ sư. Kinh nghiệm thu được cũng giúp cải tiến thiết kế của các robot thám hiểm Sao Hỏa sau này, bao gồm robot Perseverance với bánh xe được gia cố để chống chọi tốt hơn với địa hình phức tạp.
Tuần này, NASA cũng thông báo đã xử lý xong sự cố mũi khoan của Curiosity bị kẹt trong đá lần đầu tiên sau hơn 13 năm hoạt động. Trước đó, ngày 25/4, Curiosity khoan lấy mẫu tảng đá mang tên Atacama, ước tính có đường kính đáy khoảng 46 cm, dày 15 cm và nặng 13 kg. Khi robot thu cánh tay lại, toàn bộ tảng đá bị nhấc theo khỏi mặt đất, treo lơ lửng trên mũi khoan. Sau vài lần thử thất bại, các chuyên gia tiến hành nghiêng mũi khoan nhiều hơn, kết hợp với xoay và rung khiến tảng đá rơi ra.
Curiosity lớn tương đương một chiếc ôtô, hạ cánh xuống hố trũng Gale tháng 8/2012 với nhiệm vụ xác định xem khu vực này có từng hỗ trợ sự sống của vi sinh vật hay không. Robot sau đó phát hiện, vào thời cổ đại, Gale chứa một hệ thống sông hồ có tiềm năng phù hợp cho sự sống.
Robot sau đó tiếp tục nghiên cứu các lớp đá trong quá trình di chuyển, tìm kiếm manh mối về sự chuyển đổi của Sao Hỏa thời xa xưa, từ một hành tinh tương đối ấm và ẩm thành nơi cằn cỗi lạnh giá như ngày nay. Science Alert cho biết, trong suốt thời gian hoạt động, robot đã vượt qua nhiều sự cố như cơ chế khoan va đập gặp hiện tượng đoản mạch, phanh bị cản trở do vướng mảnh vỡ, khoan bị kẹt, bánh xe thủng.
Theo Smithsonian, công ty công nghệ sinh học Colossal Biosciences tại Texas (Mỹ) ngày 19/5 thông báo 26 gà con đã nở từ cấu trúc tổ ong in 3D mô phỏng vỏ trứng. Ben Lamm, Giám đốc điều hành kiêm nhà đồng sáng lập công ty, chia sẻ hệ thống có thể mở rộng để phù hợp với những loài chim tuyệt chủng có trứng lớn hơn nhiều.
Mục tiêu của các nhà nghiên cứu là hồi sinh chim moa khổng lồ ở Đảo Nam của New Zealand, tuyệt chủng năm 1380-1445. Ước tính trứng chim moa có thể tích lớn gấp 80 lần trứng gà và 8 lần trứng đà điểu, có nghĩa không loài chim nào đủ lớn để chứa hộ. Công nghệ của Colossal Biosciences cho phép tăng kích thước trứng nhân tạo để phù hợp với chim moa non.
Tuy có vẻ đơn giản, trứng có cấu trúc phức tạp giúp bảo vệ phôi đang phát triển khỏi tổn thương và nhiễm trùng. Vỏ trứng có hàng nghìn lỗ nhỏ cho khí oxy đi qua, đồng thời để khí carbon dioxide và độ ẩm thoát ra. Khi phát triển bên trong trứng, phổi của phôi không hoạt động, thay vào đó một mạng lưới mạch máu áp sát vào thành trứng sẽ hút oxy vào máu và lọc carbon dioxide ra ngoài.
Telegraph cho biết trứng nhân tạo từng được thử nghiệm, nhưng các nhà khoa học gặp khó khăn trong việc cung cấp đủ oxy cho phôi. Colossal Biosciences giải quyết vấn đề bằng cách thiết kế vỏ lưới in 3D chứa màng silicone sinh học trong suốt mô phỏng khả năng chuyển oxy của vỏ trứng tự nhiên. Nhưng họ không tích hợp các yếu tố khác của trứng thật như màng phôi hỗ trợ dinh dưỡng, hô hấp và bài tiết khi gà con phát triển.
Theo Nature, các nhà nghiên cứu chuyển phôi gà, lòng đỏ và lòng trắng vào vỏ nhân tạo trong vòng 36-40 giờ sau khi chúng được đẻ. Họ đặt những thùng chứa trong lồng ấp và thêm canxi. Sau khoảng 18 ngày, gà con bắt đầu mổ lớp vỏ và cuối cùng chui ra khỏi vỏ nhân tạo. Công ty Colossal Biosciences cho biết những con gà nở ra sẽ được chuyển đến một trang trại lớn. Trong tương lai, họ dự định thử nghiệm trứng nhân tạo với phôi đà điểu và emu.
Công ty Colossal Biosciences từng hồi sinh sói trắng tuyệt chủng khoảng 12.000 năm trước và lên kế hoạch hồi sinh chim dodo, voi ma mút lông xoăn, hổ Tasmania và linh dương lam. Theo công ty, trứng nhân tạo có thể giúp bảo tồn nhiều loài chim cực kỳ nguy cấp, khó nuôi trong điều kiện nuôi nhốt, cung cấp môi trường kiểm soát hỗ trợ phôi dễ tổn thương.
Tuy nhiên, Colossal Biosciences không tiết lộ tỷ lệ trứng gà nở thành công. Họ cũng chưa công bố bài báo đã qua thẩm duyệt của hội đồng chuyên gia về công nghệ vỏ trứng nhân tạo, vì vậy các nhà nghiên cứu bên ngoài khó đánh giá quy trình và kết quả.
Chính phủ Argentina vừa công bố chương trình "Bản sao số xã hội", ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để xử lý khối lượng lớn dữ liệu từ các cơ quan công quyền và khu vực tư nhân, phục vụ dự báo xu hướng xã hội, đánh giá tác động chính sách và hỗ trợ ra quyết định.
Theo chính quyền Tổng thống Javier Milei, hệ thống này hướng tới mục tiêu nâng cao hiệu quả điều hành, giảm tình trạng phân mảnh dữ liệu và tối ưu hóa chi tiêu công trong bối cảnh chuyển đổi số ngày càng sâu rộng.
Tuy nhiên, đề án đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. Phe đối lập cùng một số tổ chức bảo vệ quyền kỹ thuật số đã kêu gọi Quốc hội Argentina điều tra mức độ minh bạch của dự án. Các chuyên gia cảnh báo việc tập trung dữ liệu quy mô lớn bằng AI có thể làm gia tăng nguy cơ lạm dụng thông tin cá nhân và mở rộng khả năng giám sát công dân.
Trên thực tế, Argentina là một trong những quốc gia tại Mỹ Latin đi đầu trong thử nghiệm AI trong khu vực công. Từ năm 2017, Văn phòng Công tố thành phố Buenos Aires đã triển khai hệ thống AI mang tên "Prometea", nhằm tự động hóa một số thủ tục tư pháp và hành chính.
Theo Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), giai đoạn 2017 đến giữa năm 2020, Prometea đã hỗ trợ xử lý 658 vụ việc liên quan đến nhà ở, việc làm và quyền của người khuyết tật, với tỉ lệ dự đoán trùng khớp quyết định của công tố viên lên tới khoảng 90%.
Các nghiên cứu của Ngân hàng Phát triển Liên Mỹ (IDB) cũng cho thấy hệ thống này giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đấu thầu từ 90 phút xuống còn 1 phút, đồng thời giảm thời gian giải quyết một số vụ kiện từ 167 ngày xuống 38 ngày.
Ngoài lĩnh vực tư pháp, hiện Argentina có hơn 45 sáng kiến ứng dụng AI ở cấp tỉnh và thành phố, từ chatbot hỗ trợ người dân đến hệ thống cảnh báo sớm nguy cơ bỏ học tại các địa phương như Mendoza, Entre Ríos và Salta.
Dù vậy, giới chuyên gia cho rằng Argentina vẫn thiếu một khung pháp lý toàn diện về AI trong khu vực công, đặc biệt liên quan đến bảo vệ dữ liệu cá nhân, trách nhiệm giải trình và cơ chế giám sát độc lập.
Cuối tuần qua, CAS Cold Atom Technology, công ty công nghệ lượng tử ở Vũ Hán liên kết với Viện hàn lâm Khoa học Trung Quốc, giới thiệu Hanyuan-2 là máy tính lượng tử lõi kép đầu tiên trên thế giới. Theo báo Science and Technology Daily thuộc sở hữu nhà nước Trung Quốc, Hanyuan-2 đánh dấu công nghệ điện toán lượng tử nguyên tử trung hòa của nước này đã bước sang giai đoạn lõi kép mới, thế chỗ kỷ nguyên lõi đơn hiện nay.
Ge Guiguo, chuyên gia cấp cao tại CAS Cold Atom Technology, nhấn mạnh máy tính mới được chế tạo dựa trên công nghệ cụm nguyên tử trung hòa do Trung Quốc tự phát triển, tích hợp 100 nguyên tử rubidium-85 và 100 nguyên tử rubidium-87, tạo nên hệ thống lõi kép với tổng cộng 200 qubit.
Theo định nghĩa của Microsoft, qubit, viết tắt của quantum bit (bit lượng tử), là đơn vị thông tin cơ bản trong điện toán lượng tử. Khác với bit cổ điển chỉ có trạng thái 0 hoặc 1, qubit có thể tồn tại đồng thời ở cả hai trạng thái nhờ đặc tính chồng chập lượng tử.
CAS Cold Atom Technology cho biết, hai lõi của Hanyuan-2 đều là những cụm qubit nguyên tử trung hòa độc lập và hoàn chỉnh. Chúng có thể hoạt động song song để cải thiện đáng kể hiệu suất tính toán, hoặc theo chế độ "lõi chính cộng lõi phụ" nhằm xây dựng qubit logic ổn định hơn, giúp giải quyết thách thức kỹ thuật của hệ thống lõi đơn như khả năng mở rộng qubit hạn chế và các qubit gần nhau bị nhiễu.
Theo Global Times, Hanyuan-2 sử dụng thiết kế tích hợp dạng tủ tiêu chuẩn và chỉ đòi hỏi hệ thống làm mát laser nhỏ để vận hành. Với mức tiêu thụ điện chưa đến 7 kW, cỗ máy không cần môi trường siêu lạnh phức tạp và có thể triển khai nhanh chóng ở môi trường trong nhà thông thường, giảm đáng kể chi phí và rào cản kỹ thuật cho các ứng dụng điện toán lượng tử thực tế.
Trang Tom’s Hardware đánh giá, với 200 qubit, Hanyaun-2 vẫn cách khá xa so với những hệ thống nguyên tử trung hòa hàng đầu của phương Tây. Ví dụ, công ty Atom Computing (Mỹ) tạo ra máy tính lượng tử nguyên tử trung hòa 1.180 qubit vào năm 2023, sau đó hợp tác với Microsoft để cung cấp các qubit logic có thể sửa lỗi trên phần cứng thương mại. Dù nhiều qubit hơn không đồng nghĩa với hiệu suất tốt hơn, số lượng qubit lớn đóng vai trò quan trọng giúp máy tính lượng tử ít nhiễu trong tương lai.
