Đối mặt ung thư là cuộc đua sinh tử nghiệt ngã. Khi kiệt quệ, người nghèo đành đánh cược mạng sống vào “ma trận” thuốc xách tay giá rẻ. Ngược lại, người giàu lao vào cuộc chiến xuất ngoại, chấp nhận chi tiền tỉ với giấc mơ tìm phao cứu sinh nơi xứ người.
Sau gần một năm điều trị ung thư phổi bằng thuốc nhắm trúng đích, mẹ của chị D.T.H. (35 tuổi, Hà Nội) rơi vào giai đoạn kháng thuốc. Khi các lựa chọn điều trị dần khép lại, gia đình chị quyết định tìm mua “thuốc đích xách tay” với hy vọng mong manh kéo dài sự sống.
Theo chị H., ban đầu bà đáp ứng với thuốc điều trị đích thế hệ 1 trong khoảng 10 tháng. Tuy nhiên sau đó bệnh tiến triển, thuốc không còn hiệu quả.
Trong lúc gia đình rơi vào bế tắc, bác sĩ trực tiếp điều trị cho mẹ chị H. chia sẻ có thể dùng thuốc dạng xách tay. Nhưng thuốc này tại bệnh viện không bán, bác sĩ chỉ giới thiệu một bệnh nhân từng điều trị tại bệnh viện đang dùng thuốc để chị tham khảo.
Theo lời giới thiệu, chị liên hệ với bệnh nhân và tìm được đầu mối bán thuốc. Thuốc được quảng cáo là thuốc đích thế hệ 3 dành cho bệnh nhân ung thư phổi, giá khoảng 6 triệu đồng/tháng, thấp hơn nhiều so với thuốc chính hãng có thể lên tới vài chục triệu đồng.
Để kiểm chứng thêm về tác dụng của thuốc, chị H. lên nhiều hội nhóm điều trị ung thư, nghe những người mắc bệnh như mẹ của chị chia sẻ. Sau đó chị quyết định mua loại thuốc xách tay qua bệnh nhân đang dùng thuốc giới thiệu.
Dùng thuốc được hai ngày, mẹ chị xuất hiện tình trạng đau nhức xương nhiều hơn nên quyết định không uống thuốc nữa.
“Thực sự lúc mua thuốc, tôi cũng chỉ xác định bỏ ra 6 triệu đồng để cầu may thôi chứ không kỳ vọng gì nhiều”, chị H. buồn nói.
Phát hiện ung thư phổi giai đoạn muộn đã di căn, chị T.H. (Hải Phòng) được bác sĩ chỉ định dùng thuốc điều trị đích Alecensa 150mg dựa trên kết quả xét nghiệm đột biến gene ALK.
Thế nhưng mức chi phí lên tới hơn 82 triệu đồng mỗi tháng chưa tính tiền xét nghiệm, chụp chiếu, tái khám và các loại thuốc hỗ trợ đã nhanh chóng đẩy gia đình chị vào chân tường.
“Đường còn dài, tôi không thể theo nổi mức giá thuốc của bệnh viện, chưa kể về lâu dài bệnh có thể tiếp tục kháng thuốc”, chị H. bất lực chia sẻ. Để tìm lối thoát, chị bắt đầu tìm kiếm nguồn thuốc xách tay qua các hội nhóm trên mạng xã hội với giá 20 triệu đồng mỗi tháng.
Năm 2019, ở tuổi 43, chị N.T.H. (ngụ TP.HCM) phát hiện ung thư vú trong một lần đi nước ngoài kiểm tra sức khỏe định kỳ. Khác với tâm lý hoảng loạn thường thấy của những người nhận “án tử”, chị H. đón nhận thông tin một cách bình tĩnh bởi khối u mới chỉ ở giai đoạn chớm nở.
“Lúc bấy giờ tế bào ác tính mới chỉ xuất hiện trong máu và vừa chớm hình thành khối u, tôi lập tức được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ ngay tại Singapore. Nhờ phát hiện ở giai đoạn “vàng” nên ca mổ diễn ra rất thuận lợi”, chị H. nhớ lại.
Sau ca phẫu thuật triệt căn, để ngăn ngừa nguy cơ tái phát chị tiếp tục tuân thủ phác đồ hóa – xạ trị bổ trợ của các bác sĩ nước bạn. Đến nay sau sáu năm kiên trì đồng hành cùng y học hiện đại, sức khỏe của chị H. bước sang tuổi 50 đã hoàn toàn ổn định, cơ thể khỏe mạnh như một người bình thường.
Chị H. cho biết: “Từ lúc đặt chân xuống sân bay đến khi vào viện đều có đội ngũ hỗ trợ đưa đón, phiên dịch viên đồng hành từng bước, bệnh nhân hoàn toàn không phải lo lắng bất cứ điều gì. Sự chu đáo ấy cộng với hệ thống máy móc tầm soát hiện đại tạo cho người bệnh một cảm giác an toàn và nhẹ nhàng khi đối diện với bạo bệnh”.
Tuy nhiên, “cơn mưa dịch vụ” và sự an tâm ấy được đánh đổi bằng một cái giá không hề rẻ. Chị H. nhẩm tính riêng chi phí cho ca phẫu thuật cắt bỏ khối u vú năm 2019 đã tiêu tốn khoảng 23.000 SGD (tương đương gần 430 triệu đồng).
Dù chi phí khám bệnh định kỳ chỉ dao động khoảng vài trăm đô la mỗi lần nhưng hóa đơn tiền thuốc đặc trị, hóa chất và chi phí đi lại, ăn ở sau sáu năm đã chạm ngưỡng 50.000 – 60.000 SGD (hơn 1 tỉ đồng).
Năm 2018, bé B.N. (12 tuổi, tại TP.HCM) xuất hiện hạch nổi ở vùng cổ (cố định một chỗ) và được bác sĩ chẩn đoán mắc u nguyên bào thần kinh vùng cổ.
Do khối u nằm ở vị trí phức tạp, nằm sát các cấu trúc quan trọng như: động mạch cảnh, dây thần kinh số X và khí quản, bé được chuyển đến một bệnh viện nhi tuyến cuối tại TP để phẫu thuật và xạ trị.
Đến cuối năm 2019, tình trạng bệnh của bé gần như thuyên giảm, tuy nhiên sau phẫu thuật bác sĩ đánh giá nguy cơ tái phát vẫn tồn tại. Năm 2020 bệnh tái phát, trong thời gian từ 2020-2025, do tái phát nhiều lần bé tiếp tục được chuyển đến bệnh viện để điều trị.
“Cứ cách 21 ngày con được đến bệnh viện vô hóa chất nhiều năm như vậy, mỗi lần con phải nghỉ học đến một tuần, kéo dài ảnh hưởng đến sinh hoạt, học tập. Chúng tôi đã quyết định đưa con đến bệnh viện tại Singapore để điều trị bằng phương pháp xạ trị proton” – chị H., 32 tuổi, mẹ bé, nhớ lại.
Năm 2025, bé N. thực hiện 18 buổi xạ trị trong khoảng một tháng rưỡi tại Singapore. Đến nay sức khỏe đã ổn định, ăn uống bình thường, gói điều trị trị giá khoảng 55.000 USD (gần 1,4 tỉ đồng) nếu bệnh nhân tự chi trả.
May mắn vì hoàn cảnh khó khăn nên bệnh nhân được tài trợ miễn phí.
————-
Kỳ 3: Điều gì khiến thuốc ung thư trở thành “gánh nặng bạc tỉ”?
Ngày 17-7, Sở Y tế TP.HCM tổ chức lễ công bố và trao quyết định điều động, bổ nhiệm giám đốc Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa và Phó giám đốc Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu.
Dự buổi lễ có ông Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cùng lãnh đạo các phòng ban chuyên môn Sở Y tế, các bệnh viện tuyến cuối và lãnh đạo các địa phương.
Tại buổi lễ, bà Trần Thị Hồng Huyên - Trưởng phòng Tổ chức cán bộ Sở Y tế TP.HCM đã công bố quyết định điều động, bổ nhiệm ông Dương Thanh - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa giữ chức vụ Phó giám đốc Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu. Thời hạn giữ chức vụ 5 năm, từ ngày 16-7.
Sở Y tế TP.HCM tiếp nhận và bổ nhiệm ông Trần Ngọc Triệu - Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM làm giám đốc Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa. Thời hạn giữ chức vụ 5 năm, từ ngày 16-7.
Phát biểu tại buổi lễ, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Tăng Chí Thượng cho biết thời gian ông Trần Ngọc Triệu về sở không dài nhưng cũng đủ tiếp cận nhiều vấn đề quản lý vĩ mô.
Đây là những kinh nghiệm quý báu để triển khai thành chương trình hành động trong thời gian tới.
Theo ông Tăng Chí Thượng, vì nhiều lý do người dân chưa thực sự tin tưởng, an tâm với Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa. Do đó, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM đề nghị ông Triệu cùng ban giám đốc, cán bộ chủ chốt bệnh viện lựa chọn vấn đề ưu tiên triển khai, có kết quả để tạo niềm tin cho người dân từ những viện nhỏ nhất.
Ngoài sự hỗ trợ của 7 bệnh viện tuyến cuối, Sở Y tế sẽ duy trì tổ công tác đặc biệt đồng hành cùng Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa trong quá cải tiến, góp phần chuyển biến mạnh mẽ, được người dân ngày càng tin tưởng.
"Cá nhân tôi tin rằng Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa sẽ sớm trở thành bệnh viện chủ lục cụm phía Đông của thành phố", ông Tăng Chí Thượng gửi gắm.
Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa là bệnh viện hạng 2, quy mô 900 giường bệnh, có 25 khoa lâm sàng và cận lâm sàng. Cùng với Vũng Tàu, Bà Rịa là một trong hai bệnh viện đa khoa lớn nhất khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu.
Để nâng cao năng lực chuyên môn cho Bệnh viện Đa khoa Bà Rịa, Sở Y tế TP.HCM đã huy động 7 bệnh viện tuyến cuối hỗ trợ toàn diện, xây dựng bệnh viện thành cửa ngõ phía Đông Nam thành phố.
Đại diện Sở Y tế TP HCM cho biết hiện 102 ca theo dõi ngoại trú và 46 ca điều trị tại các cơ sở y tế. Bệnh viện Nhân dân Gia Định tiếp nhận nhiều nhất với 48 ca, trong đó 13 em đã xuất viện, 35 em còn điều trị. Các em đến viện với các triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm như sốt, đau bụng, nôn ói, tiêu chảy.
Bệnh viện Nhi Đồng 2 tiếp nhận 15 ca, trong đó 9 ca điều trị nội trú, 6 ca theo dõi tại nhà. Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh ghi nhận 72 ca, chủ yếu tình trạng ổn định và điều trị ngoại trú, 2 trường hợp đang theo dõi tại viện. Trạm Y tế phường Bình Quới tiếp nhận 13 ca nhẹ nên cấp thuốc và cho về theo dõi tại nhà.
Sở Y tế TP HCM chỉ đạo các bệnh viện theo dõi sát, điều trị theo hướng dẫn và lấy mẫu xét nghiệm xác định tác nhân. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM phối hợp Sở An toàn thực phẩm và Trường Tiểu học Bình Quới Tây tiếp tục điều tra dịch tễ, xét nghiệm độc chất để làm rõ nguyên nhân vụ việc.
Hiện chưa rõ các cháu xuất hiện triệu chứng bất thường do ăn món gì và ăn ở đâu. Các xét nghiệm mẫu bệnh phẩm cũng chưa có kết quả.
Trước đó, lãnh đạo nhà trường cho hay ngay đầu giờ sáng 8/4 nhiều học sinh khối 1-3 đã có biểu hiện mệt, sốt. Trường đã dừng tổ chức ăn bán trú, mẫu thức ăn ngày 7-8/4 được gửi xét nghiệm, dự kiến có kết quả ngày 14/4.
Trong các hướng dẫn dinh dưỡng hiện đại, hai chuyên gia Maggie Bell và Talia Follador chỉ ra hàm lượng chất xơ đóng vai trò then chốt trong việc điều tiết đường huyết. Cụ thể, carbohydrate làm tăng lượng đường trong máu nhanh chóng, trong khi chất xơ, protein và chất béo hoạt động như một hệ thống "phanh hãm", giúp cơ thể hấp thu đường từ từ. Do đó, người bệnh tiểu đường hoặc tiền tiểu đường hoàn toàn an tâm bổ sung cả hai loại hoa quả này vào thực đơn hàng ngày nếu biết cách phối hợp thực phẩm hợp lý.
Một quả táo trung bình 182 gram cung cấp khoảng 25 gram carbohydrate, bao gồm 19 gram đường tự nhiên và 4,5 gram chất xơ. Chuyên gia Follador khuyên người dùng nên nhai kỹ cả vỏ táo. Lớp vỏ ngoài chứa phần lớn chất xơ hòa tan cùng các enzyme đặc biệt giúp ức chế quá trình chuyển hóa tinh bột. Thói quen gọt vỏ làm mất đi lớp bảo vệ tự nhiên này, khiến đường huyết tăng vọt ngay sau khi ăn.
Tương tự, một quả cam lớn 184 gram chứa 21 gram carbohydrate và 4,5 gram chất xơ, đồng thời đáp ứng 109% nhu cầu vitamin C hàng ngày. Hàm lượng polyphenol và vitamin C dồi dào trong quả họ cam quýt giúp cơ thể cải thiện quá trình chuyển hóa glucose, giảm tình trạng kháng insulin và chống viêm nhiễm về lâu dài.
Tuy nhiên, giới chuyên môn cảnh báo mọi người hạn chế uống nước cam ép nguyên chất. Quá trình vắt nước loại bỏ hoàn toàn chất xơ, đưa lượng đường cô đặc đi thẳng vào máu, trừ khi bạn dùng kèm thức uống này trong một bữa ăn dồi dào protein.
Để tối ưu hóa lợi ích từ trái cây, chuyên gia Bell đề xuất phương pháp kết hợp táo hoặc cam với các nhóm thực phẩm chứa đạm và chất béo lành mạnh. Bạn có thể thưởng thức hoa quả cùng các loại hạt, bơ đậu phộng hoặc sữa chua. Chiến lược dinh dưỡng này làm chậm đáng kể quá trình tiêu hóa, ngăn chặn triệt để tình trạng mức đường trong máu tăng đột biến.
Bên cạnh cách chọn lựa và chế biến trái cây, các chuyên gia khuyên mọi người áp dụng thêm ba thói quen sinh hoạt nhằm bảo vệ hệ chuyển hóa. Đầu tiên, bạn nên đi bộ nhẹ nhàng khoảng 10 phút sau bữa ăn nhằm hạ mức đường huyết đỉnh hiệu quả. Tiếp theo, mỗi người cần chủ động dành thời gian thư giãn, tránh căng thẳng mãn tính - tác nhân hàng đầu gây rối loạn insulin. Cuối cùng, bạn phải kiểm soát nghiêm ngặt khẩu phần ăn, khéo léo phối hợp các nhóm chất đệm thay vì kiêng khem tiêu cực bất kỳ thực phẩm tự nhiên nào.
