Tổng thống Mỹ Donald Trump và Đệ nhất phu nhân Melania Trump tối 25/4 bước vào sảnh hội nghị ở khách sạn Washington Hilton để dự tiệc tối dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng.
Đây là sự kiện thường niên do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng (WHCA) tổ chức, với sự tham gia của nhiều quan chức nội các, nghị sĩ và các nhà báo nổi bật ở Mỹ.
20 phút sau khi Tổng thống Mỹ yên vị, loạt tiếng súng vang lên bên ngoài. Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đã mang súng lao qua chốt kiểm tra an ninh, bắn bị thương một sĩ quan Mật vụ, nhưng bị khống chế trước khi vào được phòng tiệc. Ông Trump và các lãnh đạo Mỹ cùng quan khách nhanh chóng được sơ tán.
6 tiếng sau, hạ nghị sĩ Jasmine Crockett, thành viên đảng Dân chủ đại diện bang Texas, bày tỏ nghi ngờ trên mạng xã hội rằng vụ nổ súng là dàn dựng.
“Đã có tổng thống Mỹ nào trải qua nhiều vụ ‘ám sát hụt’ đến thế chưa?”, Crockett viết trên Threads lúc 2h51 ngày 26/4. “Có lẽ là do luật súng đạn lỏng lẻo, có lẽ do chúng ta thiếu ngân sách cho hoạt động chăm sóc sức khỏe tâm thần, hoặc có lẽ nó là giả. Ai mà biết được…”.
Cơ quan thực thi pháp luật Mỹ đang điều tra và chưa có bằng chứng cho thấy vụ nổ súng của Allen là “dàn dựng”. Tuy nhiên, thuyết âm mưu vô căn cứ kiểu này lại đang lan truyền nhanh chóng trên mạng, ám chỉ rằng đây là sự kiện “cờ giả”, thuật ngữ dùng để chỉ một sự kiện được dàn dựng nhằm phục vụ mục đích chính trị nào đó.
Theo phân tích của Washington Post về các bài đăng trên mạng xã hội và podcast, khoảng 1/5 số người có ảnh hưởng và chính trị gia cánh tả hoặc theo đường lối tự do đã sử dụng ngôn ngữ mang tính thuyết âm mưu khi nói về vụ nổ súng.
Một trong những giả thuyết mà họ đưa ra là ông Trump và cộng sự đã dàn dựng vụ “ám sát hụt” để thu hút sự ủng hộ của cử tri, trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ với Tổng thống giảm và đảng Cộng hòa được dự báo sẽ thất bại trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11.
Họ trích video phóng viên Aishah Hasnie chuyên đưa tin về Nhà Trắng của Fox News bị cắt sóng trực tiếp, cho rằng đây là bằng chứng cho thấy những người dàn dựng đang ngăn cô vạch trần sự việc. Tuy nhiên, Hasnie sau đó đính chính trên X rằng cuộc gọi của cô từ khách sạn Washington Hilton về đài bị ngắt “vì trong phòng mất sóng”.
Nhà Trắng cũng bác bỏ các thuyết âm mưu như vậy. “Bất cứ ai nghĩ rằng Tổng thống Trump dàn dựng các vụ ám sát chính mình đều là kẻ ngu ngốc”, người phát ngôn Davis Ingle tuyên bố.
Không chỉ những người thuộc cánh tả, một số thành viên cánh hữu trong phong trào Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA) cũng lan truyền thuyết âm mưu liên quan đến vụ nổ súng. Họ cho rằng sự kiện nhằm củng cố kế hoạch xây dựng phòng khiêu vũ Nhà Trắng, dự án đang bị chỉ trích vì chưa được quốc hội thông qua. Ông Trump nói rằng công trình này là cần thiết vì nó được thiết kế nhằm ngăn chặn các vụ tấn công tương tự trong tương lai.
Ashley St. Clair, người từng có ảnh hưởng trong phe MAGA, cho rằng ngay sau khi vụ nổ súng xảy ra, hàng chục người có ảnh hưởng theo tư tưởng bảo thủ và những người ủng hộ ông Trump đã đồng loạt đăng bài trên X với cùng một thông điệp về sự cần thiết phải xây một phòng khiêu vũ mới để đảm bảo an ninh, như yêu cầu của ông Trump.
Theo Clair, điều này cho thấy có “sự phối hợp” nhất định và nhiều người đã chia sẻ luận điểm trên trong các nhóm kín, nhằm tăng tính thuyết phục của nó. “Mọi thứ trong MAGA đều là giả, được dàn dựng và phối hợp”, cô nói trong một video TikTok.
Whitney Phillips, giáo sư Đại học Oregon, người nghiên cứu về chính trị thông tin, cho hay việc các bên nỗ lực tái hiện bức tranh về sự việc dựa trên những mảnh thông tin rời rạc có nguy cơ tạo ra một “thực tế méo mó” về vấn đề.
“Việc cùng nhau tìm kiếm ý nghĩa là một trong những điều đầu tiên xảy ra khi có khủng hoảng hoặc sự kiện mà câu trả lời không rõ ràng, hoặc có bất kỳ sự mơ hồ nào. Mà ngày nay, sự mơ hồ luôn tồn tại”, Phillips nói.
Joan Donovan, giáo sư Đại học Boston, cho hay các thuyết âm mưu thường tồn tại rất lâu. “Thuyết âm mưu cực kỳ khó quên, chúng giữ chân mọi người và khiến họ quay lại”, bà nói. “Mọi người thường rơi vào bẫy này”.
Tuy nhiên, các thuyết âm mưu vô căn cứ đó lại chạm đúng một vấn đề được dư luận Mỹ quan tâm, là ông Trump thực sự muốn xây phòng khiêu vũ và ông đã tuyên bố rằng vụ nổ súng cho thấy cần phải xây phòng khiêu vũ ở Nhà Trắng.
“Chúng ta cần phòng khiêu vũ đó”, ông nói tại buổi họp báo ở Nhà Trắng sau vụ nổ súng. Khoảng 10 tiếng sau, ông tiếp tục đăng trên Truth Social rằng vụ nổ súng “sẽ không bao giờ xảy ra với Phòng khiêu vũ Quân sự Tối mật đang xây dựng tại Nhà Trắng”.
Giáo sư Phillips cho hay ông Trump đã gây ra cảm giác “mâu thuẫn” khó chịu cho một số người khi nói về phòng khiêu vũ quá sớm sau vụ nổ súng, thôi thúc họ đi đến kết luận một cách vội vàng. “Nó giống như một trò chơi lắp ghép từ ngữ để thêu dệt âm mưu vậy”, chuyên gia này nhận định.
Moscow cáo buộc Pháp và Anh thực hiện hành vi “cướp biển” sau khi lực lượng hải quân Pháp và Anh chặn bắt và chuyển hướng một tàu chở hàng của Nga đang trên đường từ Murmansk đến Cameroon trong vùng biển quốc tế.
Theo người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova, tàu Tagor của Nga bị chặn lại hôm 31/5, cách bờ biển Brittany hơn 400 hải lý. Chính quyền Pháp tuyên bố tàu này hoạt động dưới cờ “giả”.
Bà Zakharova cho biết Đại sứ quán Nga tại Paris đã yêu cầu Pháp cung cấp thông tin đầy đủ về hoàn cảnh vụ bắt giữ, cảnh báo rằng hoạt động này vi phạm luật hàng hải quốc tế.
Bà cũng cho biết Moscow đang thực hiện các biện pháp để bảo vệ các thành viên thủy thủ đoàn của Nga trên tàu.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga bác bỏ lý do mà Pháp đưa ra cho hoạt động này, viện dẫn Điều 110 của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển. Điều khoản này cho phép tàu chiến tiếp cận và kiểm tra các tàu trên biển trong những trường hợp hạn chế, bao gồm khi nghi ngờ tàu không có quốc tịch.
Tuy nhiên, theo Moscow, luật hàng hải quốc tế không cho phép tàu chiến buộc tàu khác thay đổi lộ trình và hộ tống tàu này từ vùng biển quốc tế vào cảng của một quốc gia.
"Tuy nhiên, khả năng cưỡng chế chuyển hướng một tàu và hộ tống nó từ biển - một không gian hàng hải nơi áp dụng quyền tự do hàng hải không hạn chế - đến một cảng của quốc gia có tàu chiến đó không được quy định trong các hiệp ước quốc tế", bà nói thêm.
Bà Zakharova cũng bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron rằng tàu Nga đang vi phạm “các lệnh trừng phạt quốc tế”, lập luận rằng chỉ những hạn chế được Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc phê chuẩn mới được coi là lệnh trừng phạt quốc tế. Bà cho biết, các biện pháp đơn phương do các quốc gia châu Âu áp đặt không thể được coi là mang tính quốc tế theo luật.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga cáo buộc các chính phủ châu Âu lựa chọn diễn giải các quy phạm pháp luật để phù hợp với lợi ích của họ, đồng thời cảnh báo việc cố gắng thực thi các lệnh trừng phạt trong các khu vực được điều chỉnh bởi quyền tự do hàng hải có thể gây ra những hậu quả rộng lớn hơn đối với vận tải biển toàn cầu.
Tuyên bố cứng rắn của người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga được đưa ra sau khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron thông báo Hải quân Pháp, với sự hỗ trợ từ các nước đồng minh, đã chặn bắt một tàu chở dầu được cho là thuộc hạm đội ngầm của Nga trên Đại Tây Dương vào ngày 31/5.
Tổng thống Macron xác nhận Hải quân Pháp đã đổ bộ lên tàu chở dầu Tagor của Nga.
“Chiến dịch này diễn ra ở Đại Tây Dương, trên vùng biển quốc tế, với sự hỗ trợ của một số đối tác, trong đó có Vương quốc Anh, và tuân thủ nghiêm ngặt luật biển”, ông Macron nêu rõ.
Theo cơ sở dữ liệu của cơ quan tình báo quân sự Ukraine về các tàu được cho là thuộc hạm đội ngầm của Nga, tàu Tagor vận chuyển dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Nga. Tàu này từng bị EU, Anh, Ukraine trừng phạt.
Vụ chặn bắt đánh dấu một trong những hành động cứng rắn nhất mà hải quân phương Tây thực hiện nhằm vào mạng lưới tàu được cho là giúp Nga né tránh trừng phạt trên vùng biển quốc tế.
Phương Tây cáo buộc Moscow sử dụng hạm đội ngầm, gồm các tàu chở dầu cũ, kể từ khi phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine năm 2022 để duy trì xuất khẩu dầu, bất chấp các lệnh trừng phạt.
Điện Kremlin cảnh báo việc Pháp bắt giữ tàu chở dầu Tagor của Nga là hành động bất hợp pháp.
"Chúng tôi coi những hành động như vậy là bất hợp pháp, họ gần như là cướp biển quốc tế. Chúng tôi hoàn toàn không đồng ý rằng những hành động đó được thực hiện hoàn toàn tuân thủ luật pháp quốc tế", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên hôm 1/6.
Trong chương trình Breakfast with the Blues sáng 15/7, hoạt động mở màn cho Tuần lễ Trình diễn Hàng không Pensacola ỏ bang Florida của Mỹ, đội biểu diễn Blue Angels đã thực hiện nhiều bài biểu diễn trước sự chứng kiến của khán giả trên bãi biển.
Tuy nhiên, một trong các tiêm kích F/A-18E Super Hornet của Blue Angels đã lượn thấp bất thường, khiến những khán giả lâu năm cũng cảm thấy bất ngờ. "Tôi đã đến đây 10 năm và chưa bao giờ thấy bài bay như vậy. Tôi thực sự nghĩ phi cơ sắp lao trúng chúng tôi, nhưng vẫn rất ấn tượng", Ashley Korn, khán giả theo dõi chương trình, nhớ lại.
Video do người dân ghi lại cho thấy chiếc Super Hornet nghiêng cánh và lướt trên đám đông, có thời điểm chỉ cách những người bên dưới khoảng vài mét. Luồng khí xả động cơ đã làm cát, ô che nắng, ghế và lều bay khắp bãi biển, khiến nhiều người vội chạy giữ đồ đạc.
Samantha Mayne nói rằng nhiều người ban đầu tưởng máy bay đang tiếp cận là chiếc "Fat Albert", vận tải cơ C-130J Super Hercules hỗ trợ đội Blue Angels, vì kích thước có vẻ rất lớn. "Máy bay ở rất gần. Tất cả lều đều bị thổi sập, nhưng rất đáng xem. Thật tuyệt vời", cô nói.
Nhân chứng Lane Wilkerson chia sẻ cô sẽ "nhớ khoảnh khắc này suốt đời", trong khi Lillie Korn nói màn trình diễn "gây phấn khích" và khác với tưởng tượng ban đầu của cô.
Đại diện đội biểu diễn Blue Angels xác nhận một tiêm kích đã tiếp cận đám đông "ở độ cao thấp hơn quy trình tiêu chuẩn", nhấn mạnh an toàn của cộng đồng địa phương, khán giả và phi công luôn là ưu tiên hàng đầu.
Ban chỉ huy đội bay đang xem xét toàn bộ diễn biến và rà soát an toàn kỹ lưỡng, nhằm bảo đảm mọi hoạt động tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn an toàn của hải quân Mỹ và Cơ quan Hàng không Liên bang (FAA).
Blue Angels thành lập năm 1946, hiện biên chế 6 máy bay F/A-18E Super Hornet để biểu diễn, cùng một chiếc F/A-18F hai chỗ ngồi dùng làm phi cơ dự phòng và phục vụ những chuyến bay trải nghiệm cho hành khách dân sự.
Số máy bay này được chỉnh sửa đặc biệt, khác hẳn phiên bản trong biên chế đơn vị chiến đấu. Chúng được tháo toàn bộ radar và hệ thống kiểm soát hỏa lực, bổ sung thùng chứa dầu để xả khói trắng khi biểu diễn, kèm bơm nhiên liệu cho phép duy trì trạng thái bay ngửa bụng lâu hơn phiên bản thông thường. Cần điều khiển của phi công cũng được gắn lò xo để tăng độ nặng, giúp điều khiển máy bay chính xác hơn.
Ngoài tiêm kích biểu diễn, Blue Angels còn sở hữu vận tải cơ C-130 để vận chuyển thiết bị, phụ tùng và nhân sự.
