Thông tư 26/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn nghề nghiệp giảng viên ĐH vừa được Bộ GD-ĐT ban hành thay thế cho thông tư năm 2020, đã mở rộng phạm vi áp dụng đối với cả giảng viên trường ĐH ngoài công lập nhằm thống nhất về chuẩn nghề nghiệp trong toàn hệ thống giáo dục ĐH.
Theo đó, thông tư này áp dụng đối với giảng viên ĐH, bao gồm: giảng viên, giảng viên chính, giảng viên cao cấp trong cơ sở giáo dục ĐH công lập và ngoài công lập.
Trước đó, Thông tư số 40/2020/TT-BGDĐT chỉ áp dụng đối với viên chức giảng dạy trong các cơ sở giáo dục ĐH công lập.
Cụ thể, đối với giảng viên, có 6 nhiệm vụ gồm giảng dạy, hướng dẫn và đánh giá đồ án, khóa luận tốt nghiệp chương trình đào tạo trình độ ĐH; tham gia giảng dạy chương trình đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ và hướng dẫn, đánh giá luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ nếu có đủ tiêu chuẩn theo quy định.
Bên cạnh đó tham gia xây dựng, phát triển chương trình đào tạo; chủ trì phát triển chương trình đào tạo đối với học phần do giảng viên phụ trách giảng dạy; chủ trì hoặc tham gia biên soạn giáo trình, sách phục vụ đào tạo
Tham gia các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; các hoạt động hợp tác quốc tế và bảo đảm chất lượng giáo dục ĐH; viết và tham gia báo cáo khoa học…
Đối với giảng viên chính cũng có các nhiệm vụ như giảng viên, tuy nhiên nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo ở mức độ cao hơn.
Đặc biệt, giảng viên cao cấp còn có nhiệm vụ phát hiện năng lực sở trường của người học để tổ chức đào tạo, bồi dưỡng tài năng; chủ trì xây dựng, phát triển chương trình đào tạo của chuyên ngành; chủ động cập nhật thường xuyên những thành tựu khoa học vào việc xây dựng, phát triển chương trình đào tạo, tư vấn hỗ trợ đồng nghiệp trong phát triển chương trình đào tạo…
Về trình độ, giảng viên và giảng viên chính cần có bằng thạc sĩ trở lên phù hợp với vị trí việc làm, ngành hoặc chuyên ngành giảng dạy, có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên ĐH.
Trong khi đó, giảng viên cao cấp cần có bằng tiến sĩ phù hợp với vị trí việc làm, ngành hoặc chuyên ngành giảng dạy; có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giảng viên ĐH.
Về nghiên cứu khoa học, không yêu cầu cụ thể đối với giảng viên. Trong khi đó, giảng viên chính phải chủ trì thực hiện ít nhất một hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp cơ sở hoặc cấp cao hơn đã nghiệm thu với kết quả từ đạt yêu cầu trở lên; chủ trì hoặc tham gia biên soạn ít nhất một sách phục vụ đào tạo được hội đồng khoa học của trường thẩm định, nghiệm thu và đưa vào sử dụng trong đào tạo, bồi dưỡng từ trình độ ĐH trở lên phù hợp với ngành, chuyên ngành giảng dạy hoặc đào tạo của giảng viên và có mã số chuẩn quốc tế ISBN.
Bên cạnh đó, phải là tác giả của ít nhất 3 bài báo khoa học là công trình nghiên cứu khoa học phù hợp với ngành, chuyên ngành giảng dạy của giảng viên đã được công bố trên tạp chí khoa học có mã số chuẩn quốc tế ISSN.
Còn đối với giảng viên cao cấp, phải chủ trì thực hiện ít nhất 2 hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp cơ sở hoặc một hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cấp cao hơn đã nghiệm thu với kết quả từ đạt yêu cầu trở lên.
Giảng viên cao cấp phải hướng dẫn ít nhất 2 học viên được cấp bằng thạc sĩ hoặc hướng dẫn chính, phụ hoặc độc lập ít nhất một nghiên cứu sinh được cấp bằng tiến sĩ.
Nếu giảng viên không tham gia hướng dẫn luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ thì số lượng hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đã được nghiệm thu phải gấp 2 lần.
Ngoài ra, phải chủ trì biên soạn ít nhất một sách phục vụ đào tạo được hội đồng khoa học của trường thẩm định, nghiệm thu và đưa vào sử dụng trong đào tạo, bồi dưỡng từ trình độ ĐH trở lên phù hợp với ngành, chuyên ngành giảng dạy hoặc đào tạo của giảng viên và có mã số chuẩn quốc tế ISBN;
Là tác giả của ít nhất 6 bài báo khoa học là công trình nghiên cứu khoa học phù hợp với ngành, chuyên ngành giảng dạy của giảng viên đã được công bố trên tạp chí khoa học có mã số chuẩn quốc tế ISSN.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Texas Austin, Mỹ, tuần trước công bố bài báo "Convergence Rates for Latent Mixing Measures in Infinite Homoscedastic Location-Scale Mixture Models" (tạm dịch: Tốc độ hội tụ của các thước đo pha trộn tiềm ẩn trong các mô hình hỗn hợp vị trí-tỷ lệ đồng nhất vô hạn).
Đây là nghiên cứu về bài toán giới hạn thông tin trong nhánh phi tham số Bayesian, mà Dũng là đồng tác giả chính, với sự hướng dẫn của anh Hồ Phạm Minh Nhật, giáo sư bậc hai (associate professor) tại Đại học Texas Austin. Dũng hiện là nghiên cứu sinh năm thứ hai ở trường này.
Bài này mở đầu cho chuỗi công trình dự kiến gồm 10 bài của nhóm, giải quyết trọn vẹn một bài toán lớn bỏ ngỏ từ những năm 70, trong nhánh phi tham số Bayesian.
"Nghiên cứu này sử dụng công cụ toán thuần túy, nhưng rất quan trọng để hiểu các mô hình ứng dụng trong thống kê. Việc giải quyết được vấn đề này sẽ dẫn đến nhiều kết quả thú vị khác", Dũng đánh giá.
Theo các tác giả, bài toán liên quan việc bóc tách các thông số ẩn bên trong dữ liệu trong máy học, gồm trọng tâm và độ phân tán. Trước đây, các nhà nghiên cứu phải giả định đã biết trước độ phân tán để giải quyết bài toán. Tuy nhiên, khi gặp thực tế cả hai thông số đều ẩn, các công cụ toán học truyền thống hoàn toàn sụp đổ, khiến bài toán đi vào ngõ cụt trong nhiều năm.
Nguyên nhân sâu xa là do các phân phối dữ liệu như Gaussian có đặc tính "siêu mịn" (super-smooth), hoạt động giống như một hố đen nuốt chửng và xóa nhòa thông tin gốc. Khi cố gắng giải mã ngược các thông số này, nhiễu thống kê sẽ bùng nổ theo cấp số nhân, khiến việc học của máy trở nên bất khả thi.
Để tháo gỡ nút thắt, Dũng và cộng sự kết hợp các công cụ mạnh mẽ từ nhiều phân nhánh toán học. Điểm khác biệt chính trong hướng đi của anh là vận dụng linh hoạt kỹ thuật, từ giải tích hàm (functional analysis), giải tích Fourier (Fourier analysis) và lý thuyết hàm suy rộng (distribution theory).
Các kỹ thuật này khá kinh điển và quen thuộc với giới toán học, nhưng việc nhìn ra mối liên hệ với bài toán đã đưa ra góc nhìn mới, từ đó giải quyết được các vấn đề cốt lõi. Khi đã có định hướng, Dũng cùng nhóm mất 5 tháng để hoàn thành.
"Dũng có sự kiên định với tính chặt chẽ tuyệt đối của toán học, không bao giờ thỏa hiệp với những lập luận xấp xỉ hay phỏng đoán lỏng lẻo. Mọi nút thắt đều được Dũng đào sâu, giải quyết triệt để và chứng minh kín kẽ đến từng dòng", anh Hồ Phạm Minh Nhật nhận xét.
Hiện, bài báo trong quá trình bình duyệt để được đăng tải trên các tạp chí toán học.
Lê Quang Dũng là cựu học sinh chuyên Toán, trường THPT chuyên Lam Sơn, Thanh Hóa. Thời phổ thông, anh hai lần đạt giải nhất môn Toán trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, huy chương vàng Olympic Toán quốc tế (IMO) năm 2017.
Dũng tốt nghiệp xuất sắc hệ cử nhân tài năng Toán ở trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, năm 2021. Anh sau đó giành học bổng theo học thạc sĩ tại Đại học Bách khoa Paris (École Polytechnique) trước khi đến Mỹ.
Ngày 4.6, tin từ Sở GD-ĐT TP.Cần Thơ cho biết, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2026-2027 sẽ diễn ra từ ngày 28.6 - 1.7. Hiện thành phố ghi nhận có 45.231 học sinh lớp 9 đăng ký tham dự kỳ thi.
Điểm mới đáng chú ý của kỳ thi là áp dụng song song 2 phương thức thi tuyển (59 trường) và xét tuyển (32 trường). Việc lựa chọn hình thức nào là do các trường THPT chủ động đề xuất dựa trên các căn cứ thực tiễn.
Nhìn chung, các trường chọn xét tuyển do số lượng học sinh tốt nghiệp THCS trên địa bàn so với chỉ tiêu tuyển sinh lớp 10 của trường không chênh lệch đáng kể. Việc tổ chức thi tuyển sẽ không phát huy được ý nghĩa sàng lọc. Ngược lại, còn tạo thêm áp lực thi cử không cần thiết cho học sinh và làm phát sinh chi phí, tăng khối lượng công việc đối với ngành giáo dục.
Trong khi đó, các trường thi tuyển chủ yếu tập trung tại các khu vực đông dân cư hoặc đô thị. Số lượng học sinh đăng ký dự tuyển lớn hơn nhiều so với chỉ tiêu tuyển sinh. Trong trường hợp này, việc tổ chức thi tuyển là cần thiết nhằm bảo đảm tính khách quan, công bằng. Đồng thời, hình thức thi tuyển sẽ giúp các nhà trường lựa chọn được những học sinh có năng lực học tập phù hợp với yêu cầu đào tạo.
Theo ông Danh Hoàng Nguyên, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.Cần Thơ, năm học 2026-2027, UBND thành phố quyết định tuyển sinh 32.304 học sinh vào lớp 10 công lập. Nếu so với số học sinh tốt nghiệp THCS hiện tại, thì có khoảng 10.000 em sẽ không vào được vào lớp 10 các trường THPT công lập.
Với hàng chục ngàn học sinh này, trên cơ sở xét học bạ, các em vẫn có thể học lớp 10 tại các trường tư thục. Phần còn lại sẽ vào 14 trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên trên địa bàn. "Tuy nhiên, học ngoài công lập nhiều khi có khó khăn về khoản học phí. Ngành giáo dục cũng lường trước là sẽ có phản ứng rất dữ dội từ phía cha mẹ các em", ông Nguyên chia sẻ.
Nhiều thí sinh rời phòng thi với tâm trạng thoải mái, tự tin cho rằng đề tiếng Anh năm nay vừa sức, bám sát chương trình ôn tập. Tuy vậy, một số câu hỏi về từ vựng và đọc hiểu vẫn được đánh giá có tính phân hóa, đòi hỏi thí sinh phải đọc kỹ để tránh "sập bẫy".
Tại điểm thi Trường THPT Trần Phú, Vĩ Khôi, học sinh Trường THCS & THPT Nguyễn Khuyến, nhận xét đề thi năm nay "khá nhàn", không quá khó nhưng vẫn có một số "cái bẫy" nếu không đọc kỹ sẽ dễ làm sai.
Theo em, đề gần như bám chắc đề cương ôn tập và nội dung học trên lớp, phần khó chủ yếu rơi vào từ vựng.
Cùng điểm thi này, Hoàng Yến Trang, học sinh Trường THCS Lê Độ, cho rằng đề thi vừa sức với học sinh, cấu trúc khá giống những gì được ôn tập trên lớp.
Tuy nhiên, em cho biết có một số câu về từ vựng tạo khác biệt, đặc biệt với những bạn không chuyên tiếng Anh.
Nguyễn Hoàng Phương Linh, học sinh Trường THCS Phạm Văn Đồng, đánh giá: "Đề thi tiếng Anh năm nay khá dễ, thậm chí nhẹ hơn nhiều đề ôn tập ở trường. Dù vậy, đề vẫn có một vài câu để phân loại học sinh, tập trung ở phần trắc nghiệm từ vựng với những từ ít gặp hơn".
Tại điểm thi Trường THPT Nguyễn Trãi, nhiều thí sinh rời phòng thi với tâm trạng khá thoải mái sau môn tiếng Anh. Các em cho biết đề thi bám sát nội dung ôn tập, mức độ vừa sức với học sinh trung bình - khá.
Tuy vậy, những câu hỏi về từ vựng và đọc hiểu vẫn khiến không ít thí sinh phải cân nhắc kỹ để tránh "sập bẫy", tạo độ phân hóa nhất định cho đề thi.
"Em khá tự tin với bài làm vì nhiều dạng câu hỏi quen thuộc, gần với nội dung đã ôn. Tuy nhiên, em cho rằng nếu chủ quan ở phần đọc hiểu hoặc từ vựng thì vẫn dễ mất điểm" - Bảo Ngọc, một thí sinh, cho biết.
Theo kế hoạch, sáng mai 24-5, thí sinh sẽ bước vào môn thi toán - môn thi cuối cùng của kỳ tuyển sinh lớp 10 công lập tại Đà Nẵng.
