Báo cáo năm 2025 của Cơ quan giám sát tình báo Pháp cho biết khoảng 60-80% các cuộc trao đổi trực tuyến hiện diễn ra qua các ứng dụng mã hóa đầu cuối. Trong khi đó các hình thức liên lạc truyền thống như SMS hay gọi điện ngày càng suy giảm, kéo theo nguồn thông tin phục vụ công tác an ninh cũng bị thu hẹp.
Về bản chất, công nghệ mã hóa được xem là công cụ quan trọng giúp bảo vệ người dùng trước nguy cơ tấn công mạng, đánh cắp dữ liệu và hoạt động gián điệp. Tuy nhiên mức độ bảo mật cao cũng khiến cơ quan chức năng gặp khó khăn, khi các nhóm tội phạm hoặc tổ chức khủng bố lợi dụng để che giấu hoạt động.
Tại Pháp, các đề xuất cho phép cơ quan an ninh truy cập nội dung tin nhắn mã hóa từng được đưa ra thảo luận, nhưng đã bị Quốc hội bác bỏ do lo ngại xâm phạm quyền riêng tư và làm gia tăng rủi ro an ninh mạng. Những giải pháp như “cửa hậu” hay cơ chế giải mã tổng thể cũng bị đánh giá có thể làm suy yếu toàn bộ hệ thống bảo mật số.
Bộ trưởng Nội vụ Pháp Laurent Nuñez cho rằng cần xây dựng cơ chế tiếp cận dữ liệu mã hóa “có kiểm soát” để phục vụ đấu tranh chống khủng bố và tội phạm có tổ chức. Tuy vậy mục tiêu không phải là phá vỡ mã hóa, mà là tìm kiếm sự hợp tác hiệu quả hơn với các nền tảng công nghệ.
Ở cấp độ Liên minh châu Âu (EU), vấn đề càng trở nên phức tạp do các ràng buộc pháp lý chung. Nhiều phán quyết của Tòa án Nhân quyền châu Âu khẳng định không được làm suy yếu công nghệ mã hóa, khiến các quốc gia thành viên khó áp dụng các biện pháp riêng phục vụ an ninh.
Trong khi đó các công ty công nghệ cho biết họ không thể cung cấp nội dung tin nhắn do hệ thống mã hóa đầu cuối không lưu giữ khóa giải mã. Một số nền tảng đặt ngoài châu Âu thậm chí không cung cấp dữ liệu cơ bản ngay cả khi có yêu cầu từ cơ quan chức năng.
Thực tế này khiến một phần lớn dữ liệu liên lạc nằm ngoài tầm với của lực lượng điều tra, trong bối cảnh xu hướng mã hóa tiếp tục lan rộng sang cả dịch vụ gọi điện và các ứng dụng tích hợp bảo mật cao.
Đáng chú ý, các tổ chức tội phạm cũng tận dụng mạnh mẽ công nghệ này để điều hành hoạt động, từ tuyển dụng, giao dịch đến rửa tiền thông qua mạng ẩn danh, điện thoại vệ tinh và các ứng dụng mã hóa, làm suy giảm đáng kể lợi thế truyền thống của cơ quan thực thi pháp luật.
Giới chuyên gia cho rằng các cơ quan an ninh cần tăng cường năng lực tình báo công nghệ và phân tích dữ liệu, kết hợp với tình báo con người để thích ứng với môi trường số ngày càng phức tạp.
Ông Nguyễn Văn Úy, Phó giám đốc Công ty TNHH Jungle Boss, cho biết ngọc động, tên khoa học là Cave Pearl, phân bố thành từng ổ trên nền hang. Chúng có hình tròn hoặc bầu dục, kích thước khác nhau, nhiều viên giống quả trứng với bề mặt nhẵn bóng và màu sắc đa dạng.
Ngọc động tập trung thành một vòng tròn rộng khoảng 2-3 m ở khu vực sâu trong hang, được xếp một cách tự nhiên. Đa số ngọc động được hình thành tập trung ở khu vực của các hồ canxi nhỏ, nơi có dòng nước thấm qua trần hang và nhỏ giọt xuống nền hang.
Tùy vào lượng khoáng chất ở trong nước nhỏ xuống, sẽ tạo nên ngọc động màu vàng hoặc trắng. "Đây là một trong những dạng thạch nhũ độc đáo và thời gian hình thành lâu nhất so với đa số các loại thạch nhũ khác, chủ yếu hình thành trong các hang động lớn", ông Uý nói.
Là chuyên gia hang động, ông Úy cho hay tại Phong Nha - Kẻ Bàng có hơn 400 hang lớn nhỏ nhưng chỉ có một số rất ít hang có loại ngọc động này. Ngoài hang Hùng thì ngọc động cũng có trong hang Over và Sơn Đoòng. Tuy nhiên ngọc động trong hang Hùng được ghi nhận nhiều hơn, kích cỡ to hơn.
Theo chuyên gia, ngọc động không phải là đá quý, cũng không có giá trị thương mại, nhưng mang ý nghĩa rất lớn về mặt khoa học và thẩm mỹ. Trong môi trường hang động đá vôi, những viên ngọc động với hình dáng tròn, bề mặt óng ánh tạo nên vẻ đẹp tự nhiên, kỳ thú.
Ngọc động chỉ bền vững và giữ được vẻ đẹp đặc biệt của nó khi nằm trong môi trường hang động. Nếu mang ra ngoài, chúng rất dễ hỏng, nứt vỡ hoặc mất màu chỉ sau một thời gian ngắn do thay đổi nhiệt độ, độ ẩm và tác động cơ học.
Hang Hùng thuộc hệ thống hang Hung Thoòng được phát hiện năm 2002 và UBND tỉnh Quảng Bình cũ cho phép Công ty TNHH Jungle Boss khai thác du lịch mạo hiểm đầu năm 2023. Cơ quan chức năng và đơn vị khai thác du lịch nghiêm cấm khách du lịch tác động trực tiếp vào các cấu trúc thạch nhũ, ngọc động.
Văn bản được gửi đi trong khuôn khổ tham vấn chính sách về bảo vệ trẻ em trực tuyến do chính phủ Anh tiến hành. AoMRC cho rằng tác động tiêu cực của mạng xã hội lên trẻ em thuộc số ít vấn đề nhận được sự đồng thuận rộng rãi trong giới y khoa những năm gần đây. "Mạng xã hội được đánh giá ngang hàng với thuốc lá và thắt dây an toàn trong xe hơi, trở thành tiếng nói chung của ngành y", văn bản nêu.
Các số liệu từ khảo sát thực tế củng cố thêm cho lập luận trên. Hơn một nửa trong số 132 bác sĩ được hỏi cho biết họ gặp ít nhất một ca tổn hại sức khỏe có liên quan đến công nghệ và thiết bị điện tử mỗi tuần. Trên một phần ba ghi nhận tình trạng này xảy ra nhiều lần trong tuần. Các tác hại được ghi nhận trải rộng từ chấn thương thể chất do bắt chước hành vi nguy hiểm trực tuyến, đến các vấn đề sức khỏe tâm thần phát sinh từ việc tiếp cận nội dung bạo lực.
Trước bối cảnh đó, chính phủ Anh đang xem xét nhiều biện pháp can thiệp, gồm cấm trẻ dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội, áp giờ giới nghiêm, giới hạn thời gian dùng và hạn chế các tính năng có khả năng gây nghiện. Bộ trưởng Công nghệ Liz Kendall khẳng định chính phủ sẽ hành động, không phụ thuộc vào hình thức cụ thể được chọn. Hàng trăm gia đình hiện tham gia chương trình thí điểm để đánh giá tác động thực tế của các quy định này lên giấc ngủ, học tập và sinh hoạt gia đình của trẻ.
Luật an toàn trực tuyến hiện hành tại Anh đã yêu cầu các nền tảng mạng xã hội có biện pháp bảo vệ trẻ em khỏi nội dung bất hợp pháp và có hại, nhưng chính phủ nước này cho biết sẽ siết chặt thêm các quy định.
Ở cấp độ toàn cầu, Úc là quốc gia đầu tiên ban hành lệnh cấm mạng xã hội với trẻ dưới 16 tuổi vào năm ngoái. Nhiều nước châu Âu và châu Á cũng đang xem xét hoặc đã áp dụng các quy định tương tự. Tuy nhiên, giới chuyên gia vẫn chưa đạt đồng thuận về hiệu quả thực sự của lệnh cấm và một bộ phận thanh niên tại Anh cũng bày tỏ phản đối nếu cách tiếp cận theo hướng tương tự Úc.
Việc tích hợp Gemini cho phép người dùng Gmail nhận bản tóm tắt tự động cho tất cả email trong hộp thư đến. Tuy nhiên, việc cho phép AI đọc email cá nhân để tóm tắt thông tin quan trọng khiến nhiều người cảm thấy không thoải mái. Trong khi đó, các tính năng Gemini lại có ích trong một số ứng dụng khác như Docs hoặc Sheets.
Mặc dù vậy, Google chỉ cho phép người dùng bật/tắt tính năng Gemini một lần cho tất cả ứng dụng trong Workspace thay vì cho phép kiểm soát bật/tắt cho từng ứng dụng theo ý. Điều đó có nghĩa, người dùng chỉ có lựa chọn sử dụng toàn bộ tính năng AI hoặc không sử dụng gì cả.
Nhiều ý kiến cho rằng, việc giới hạn bật/tắt này không phù hợp với nhu cầu của người dùng, bởi không phải ai cũng muốn AI xuất hiện ở mọi ứng dụng họ sử dụng. Ví dụ, nếu không muốn Gemini truy cập vào nội dung email trong Gmail, người dùng buộc phải tắt tất cả tính năng AI trong Workspace mà không có tùy chọn tắt riêng cho từng ứng dụng.
Trong khi một số tính năng AI của Google, như tổ chức tài liệu trong Google Drive, được đánh giá cao, nhưng không phải ai cũng thấy chúng thực sự hữu ích. Nhiều người lo ngại rằng Gemini đang cố gắng chiếm đoạt quyền truy cập vào dữ liệu cá nhân của họ. Đối với những người không muốn cung cấp thêm thông tin cho Google nhưng vẫn muốn sử dụng một số tính năng của Gemini, lựa chọn duy nhất là chấp nhận rằng dữ liệu của họ sẽ được đưa vào hệ thống của Google.
Cung cấp tùy chọn bật/tắt hoàn toàn AI có thể dễ dàng cho người dùng, nhưng việc Google cho phép họ có thêm quyền kiểm soát sẽ được xem là một giải pháp tốt hơn. AI có thể mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc yêu cầu người dùng cấp quyền truy cập không giới hạn vào thông tin cá nhân của họ trong Gmail không nên là cái giá phải trả để sử dụng các tính năng tiện ích này.
