Theo Hãng tin Bloomberg ngày 26-4, nghi phạm nổ súng tại tiệc tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng có sự xuất hiện của Tổng thống Trump, Đệ nhất phu nhân Mỹ và hàng loạt khách mời cấp cao khác được xác định là Cole Tomas Allen (31 tuổi).
Nghi phạm có nền tảng học vấn đáng chú ý khi tốt nghiệp ngành kỹ thuật cơ khí tại Viện Công nghệ California (Caltech) năm 2017, và hoàn thành bằng thạc sĩ khoa học máy tính vào năm 2025.
Theo hồ sơ điều tra, sau giai đoạn này, nghi phạm bắt đầu di chuyển xuyên nước Mỹ, đi tàu Amtrak từ Los Angeles đến Chicago rồi tới Washington, trước khi lưu trú nhiều ngày tại tầng 10 khách sạn Washington Hilton – nơi xảy ra vụ việc.
Allen đã mua một khẩu súng shotgun bơm nòng Maverick cỡ 12 tại cửa hàng súng Turner’s Outdoorsman ở Torrance (California) vào tháng 8-2025, và một khẩu súng ngắn bán tự động Armscor tại CAP Tactical Firearms ở Lawndale (California) vào tháng 10-2023.
Tuy nhiên cách thức nghi phạm mang theo vũ khí khi di chuyển giữa các bang vẫn chưa được làm rõ. Khác với hàng không, hành khách đi tàu Amtrak không bắt buộc phải khai báo súng, điều được cho là có thể tạo ra lỗ hổng an ninh.
Theo tài liệu do Đài CBS News thu thập, Allen đã viết một “tuyên ngôn” qua email thể hiện rõ sự giận dữ và ý định nhắm vào các quan chức trong chính quyền Mỹ, “ưu tiên từ cấp cao nhất đến thấp nhất”.
Cụ thể, trong email gửi cho người thân trước khi gây án, hắn thừa nhận hành động, công kích Tổng thống Trump là “kẻ phản bội” và viết: “Tôi không mong được tha thứ”.
Allen cho biết lực lượng thực thi pháp luật, nhân viên khách sạn và khách mời không phải mục tiêu trực tiếp, nhưng vẫn sẵn sàng tấn công họ nếu cần thiết để tiếp cận các quan chức.
“Tôi thực sự hy vọng mọi chuyện không đi đến mức đó”, Allen ghi trong email.
Các nhà điều tra cũng tìm thấy thêm nhiều tài liệu tại nhà riêng của Allen ở California và trong phòng khách sạn của hắn.
Trong các nội dung này, nghi phạm thể hiện giọng điệu thản nhiên, đôi lúc mỉa mai, thậm chí xin lỗi gia đình vì “đã gây bất ngờ”.
Hắn cho biết sẽ sử dụng đạn ghém nhằm “giảm thiểu thương vong” và ký tên “Sát thủ Liên bang Thân thiện”. Anh trai của Allen đã báo cảnh sát về bản thú nhận này trước khi vụ việc xảy ra.
Theo Nhà Trắng, chị gái của Allen cho biết với cơ quan thực thi pháp luật rằng hắn có xu hướng đưa ra những phát ngôn cực đoan khi tham gia các hoạt động cánh tả tại Los Angeles, đồng thời sở hữu súng và thường xuyên luyện tập tại trường bắn trong thời gian gần đây.
Phát biểu với Đài Fox News, ông Trump nhận định nghi phạm “đã nuôi dưỡng lòng thù hận từ lâu”, cho rằng động cơ có yếu tố tôn giáo và mang tính chống Cơ đốc giáo. Allen hiện không hợp tác với cơ quan điều tra.
Nghi phạm đang đối mặt với hai cáo buộc liên bang, gồm sử dụng súng thực hiện hành vi bạo lực và tấn công nhân viên liên bang bằng vũ khí nguy hiểm. Các công tố viên cho biết có thể sẽ bổ sung thêm tội danh. Allen dự kiến ra hầu tòa lần đầu tại Washington vào ngày 27-4.
CBS News dẫn các nguồn tin từ quan chức Mỹ cho biết, trong khi Pakistan tự định vị mình như một kênh trung gian ngoại giao giữa Tehran và Washington, nước này được cho cũng âm thầm để máy bay quân sự Iran đỗ tại các căn cứ không quân của mình. Điều đó dường như giúp các máy bay của Iran tránh các cuộc không kích của Mỹ, theo các quan chức nắm rõ vấn đề.
Iran được cho cũng đã điều máy bay dân sự tới đỗ tại nước láng giềng Afghanistan, nguồn tin cho hay, nhưng không nêu rõ trong đó liệu có máy bay quân sự hay không.
Theo CBS News, những động thái này nếu là sự thật thì cho thấy nỗ lực của Iran nhằm bảo vệ một phần tài sản quân sự và hàng không còn lại khỏi cuộc xung đột ngày càng nóng lên.
Các quan chức Mỹ, tất cả đều yêu cầu giấu tên vì liên quan tới vấn đề an ninh quốc gia, nói với CBS News rằng vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố lệnh ngừng bắn với Iran hồi đầu tháng 4, Tehran được cho đã điều nhiều máy bay tới căn cứ Không quân Nur Khan của Pakistan, một cơ sở quân sự có tầm quan trọng chiến lược nằm ngay bên ngoài thành phố đồn trú Rawalpindi của Pakistan.
Trong số các khí tài quân sự có một chiếc RC-130 của Không quân Iran, biến thể trinh sát và thu thập tình báo của máy bay vận tải chiến thuật Lockheed C-130 Hercules.
Tuy nhiên, một quan chức cấp cao Pakistan bác bỏ thông tin liên quan tới căn cứ Không quân Nur Khan, nói với CBS News rằng: “Căn cứ Nur Khan nằm ngay giữa trung tâm thành phố, một số lượng lớn máy bay đỗ ở đó không thể che giấu khỏi tầm mắt công chúng".
Trong khi đó, người phát ngôn của Taliban, bên đang nắm quyền điều hành Afghanistan, Zabihullah Mujahid, đã phủ nhận việc Iran triển khai máy bay tới Afghanistan.
Iran và Mỹ chưa bình luận về những thông tin này.
Trong những ngày qua, Pakistan đã cố gắng duy trì vị thế trung lập và cân bằng giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh 2 bên đều đưa ra những điều kiện khác nhau để khép lại xung đột.
Đề xuất mới nhất của Iran nhằm chấm dứt xung đột bao gồm yêu cầu Mỹ bồi thường, công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ, theo đài truyền hình nhà nước Iran.
Tổng thống Trump công khai bác bỏ đề xuất này, gọi đó là "hoàn toàn không thể chấp nhận được". Tổng thống Mỹ không nêu rõ yếu tố nào trong đề xuất của Iran dẫn tới sự bác bỏ này.
Diễn biến mới nhất làm gia tăng căng thẳng đối với một lệnh ngừng bắn mong manh giữa 2 bên. Trong khi đó, các cuộc đụng độ quy mô nhỏ tiếp tục diễn ra quanh eo biển Hormuz vào tuần qua, cho thấy lệnh ngừng bắn giữa Iran và Mỹ vẫn có nguy cơ đối mặt với thách thức.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf tuyên bố rằng các lực lượng vũ trang của nước này đã sẵn sàng chiến đấu để tung ra đòn đáp trả thích đáng đối với bất kỳ hành động khiêu khích nào, đồng thời cảnh báo các đối thủ rằng những chiến lược sai lầm sẽ chỉ mang lại hậu quả cho chính họ.
"Có lẽ sau khi hoàn thành xong công việc này, tôi sẽ đến Israel, tranh cử chức Thủ tướng. Theo kết quả cuộc thăm dò ý kiến sáng nay, tôi nhận 99% ủng hộ. Quá tốt", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói ngày 20/5.
Không rõ ông Trump đề cập tới cuộc thăm dò nào. Nhà Trắng cũng chưa phản hồi về thông tin.
Ông Benjamin Netanyahu đang là Thủ tướng Israel và đã đảm nhận chức vụ này nhiều nhiệm kỳ kể từ năm 1996. Ông Netanyahu cũng nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ ông Trump, khi Mỹ - Israel đang liên minh trong chiến dịch chống lại Iran.
Israel quy định Thủ tướng phải là công dân định cư tại nước này và là nghị sĩ. Nghị sĩ sở hữu hộ chiếu nước ngoài phải từ bỏ quốc tịch đó thì mới được phép tuyên thệ nhậm chức.
Khi được hỏi ông có nói chuyện với Thủ tướng Israel về tình hình chiến tranh Iran hay không, ông Trump nói: "Ông ấy ổn. Ông ấy là người rất tốt. Ông ấy sẽ làm bất cứ điều gì tôi muốn".
Tuy nhiên, trái với phát ngôn của ông Trump, CNN cùng ngày dẫn nguồn thạo tin nói rằng ông và Thủ tướng Israel đã "điện đàm căng thẳng" về vấn đề Iran. Theo nguồn tin, ông Netanyahu bày tỏ rõ sự thất vọng khi Mỹ hoãn tấn công Iran, coi đây là "sai lầm", đồng thời thúc giục Washington nên tiếp tục kế hoạch như đã định.
Một quan chức Israel cho biết sự khác biệt giữa hai lãnh đạo rất rõ, bởi ông Trump muốn xem liệu còn có thể đạt được thỏa thuận hay không, trong khi ông Netanyahu lại chờ đợi hướng đi khác.
Trong cuộc phỏng vấn với Fox News ngày 15/5, Tổng thống Donald Trump khẳng định các tàu Trung Quốc "chở đầy dầu Iran" và được đi qua eo biển Hormuz vì Mỹ "cho phép điều đó".
Phát biểu được đưa ra sau khi truyền thông nhà nước Iran đưa tin khoảng 30 tàu thương mại, trong đó có ít nhất một tàu Trung Quốc, đã đi qua eo biển Hormuz kể từ tối 13/5, đồng thời khẳng định động thái này được thực hiện "với sự cho phép của Tehran".
Tổng thống Trump trước đó nói rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đề nghị hỗ trợ chấm dứt xung đột với Iran và mở lại eo biển Hormuz. "Ông ấy muốn thấy eo biển Hormuz được mở cửa", Tổng thống Mỹ nói, thêm rằng Washington chỉ đang hành động để ngăn động thái của Tehran ở tuyến hàng hải quan trọng này.
Theo ông Trump, ông Tập cũng đề nghị làm trung gian hòa giải cho xung đột. "Ông ấy nói 'nếu tôi có thể giúp được gì, tôi rất muốn giúp'", Tổng thống Mỹ nhắc tới Chủ tịch Trung Quốc.
Ông chủ Nhà Trắng cũng tiếp tục gây áp lực lên Iran, yêu cầu nước này sớm đạt được thỏa thuận trước khi xung đột leo thang hơn nữa. "Họ nên đạt thỏa thuận. Bất kỳ người tỉnh táo nào cũng sẽ làm như vậy, nhưng họ có thể là những kẻ mất trí", ông nói.
Trước khi chiến sự bùng phát, mỗi ngày có hơn 1 triệu thùng dầu từ Iran được xuất sang Trung Quốc thông qua vịnh Ba Tư. Xung đột khiến eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa, nhưng tàu Iran và những phương tiên có liên hệ với Trung Quốc vẫn đi qua tuyến đường này với lưu lượng thấp hơn nhiều, chỉ vài tàu mỗi ngày.
