Bộ tư lệnh An toàn của hải quân Mỹ ngày 14/4 công bố báo cáo tóm tắt về loạt sự cố hàng không cấp độ A trong vòng 6 tháng qua, trong đó cho thấy “một máy bay không người lái (UAV) MQ-4C bị rơi ngày 9/4, không có thương vong”. Sự cố được xếp vào nhóm xảy ra khi bay, vị trí được giữ bí mật để bảo đảm bí mật tác chiến và nguyên nhân chưa được công bố.
Theo phân loại của quân đội Mỹ, sự cố hàng không cấp độ A là những tai nạn gây thiệt hại hơn hai triệu USD, làm chết hoặc gây thương tật vĩnh viễn cho một hay nhiều người, hoặc kết hợp các thiệt hại này.
Báo cáo của hải quân Mỹ cũng liệt kê các sự cố cấp độ A trong khi bay, gồm một tiêm kích F/A-18F cháy động cơ khi cất cánh tại căn cứ Lemoore ngày 25/3, một chiếc F-16D bị hư hại khi hủy cất cánh ở căn cứ Fallon ngày 23/1, nhiều máy bay liên quan đến sự cố trên biển ngày 26/10/2025.
Ngoài ra, ba phi cơ gặp sự cố trên mặt đất, gồm một máy bay tuần thám P-8A bị phi cơ nước ngoài đâm trúng trên đường lăn ngày 18/3, một máy bay huấn luyện T-6B gặp sự cố tại căn cứ Corpus Christi và một UAV MQ-4C hư hại trong quá trình bảo dưỡng tháng 12/2025. Vị trí xảy ra sự cố của chiếc P-8A và MQ-4C cũng được giữ kín.
Khi được đề nghị bình luận về thông tin liên quan chiếc MQ-4C bị rơi ngày 9/4, hải quân Mỹ chuyển câu hỏi cho Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông. Tuy nhiên, CENTCOM từ chối bình luận.
Dữ liệu theo dõi chuyến bay của Flightradar24 ngày 9/4 cho thấy UAV trinh sát MQ-4C của hải quân Mỹ xuất phát từ căn cứ Sigonella tại Italy, bay qua vịnh Ba Tư, quần thảo ở eo biển Hormuz rồi quay đầu trở về điểm xuất phát.
Tuy nhiên, sau khi tiến vào không phận Arab Saudi, UAV Mỹ bật mã phát đáp “7400”, cho thấy nó đã mất kết nối với đài điều khiển. Máy bay sau đó chuyển hướng về phía Iran và liên tục hạ độ cao, từ 15.850 m xuống 2.900 m.
Phi cơ chuyển sang mã phát đáp “7700”, được dùng trong trường hợp khẩn nguy trên không, không lâu trước khi tín hiệu định vị biến mất hoàn toàn trên vịnh Ba Tư. Chưa rõ vị trí rơi của chiếc MQ-4C và không có bằng chứng cho thấy UAV đã lao xuống Iran.
Joseph Trevithick, biên tập viên chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, nhận định sự việc không chỉ gây tổn thất về tài chính, mà còn khiến quân đội Mỹ đối mặt nguy cơ rò rỉ thông tin nếu đối phương thu được những hệ thống trinh sát còn nguyên vẹn trên máy bay.
MQ-4C Triton là UAV dành cho hải quân Mỹ, được phát triển từ mẫu RQ-4 Global Hawk của không quân. Hệ thống Triton có nhiệm vụ cung cấp dữ liệu tình báo, trinh sát và do thám theo thời gian thực tại các vùng đại dương rộng lớn và duyên hải gần bờ, cũng như tham gia hoạt động tuần thám biển, tìm kiếm cứu hộ và hỗ trợ trinh sát cơ P-8A Poseidon.
Mỗi máy bay MQ-4C có giá xuất xưởng 180-230 triệu USD, tùy lô sản xuất. Hải quân Mỹ ban đầu dự định đặt mua 70 chiếc, nhưng sau đó cắt giảm đơn hàng còn 27 máy bay. Theo trang tin chuyên ngành Inside Defense, toàn bộ dự án Triton đã tiêu tốn khoảng 13 tỷ USD, khiến giá mỗi phi cơ MQ-4C có thể lên tới hơn 600 triệu USD nếu tính cả chi phí nghiên cứu và phát triển.
Cảm biến chính của Triton là radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/ZPY-3, có khả năng quan sát khu vực rộng 5.200 km2 chỉ trong một lần quét ở độ cao 17 km. Khi hoạt động ở tầm thấp, Triton có thể triển khai tổ hợp quang điện – hồng ngoại MTS-B tương tự mẫu MQ-9 Reaper, kèm theo đó là thiết bị chỉ thị và đo xa laser.
Máy bay cũng được lắp hệ thống hỗ trợ điện tử (ESM) dạng module, cho phép phát hiện và nhận dạng tín hiệu radar từ xa, giúp xác định vị trí của lực lượng đối phương.
Theo kênh Al Jazeera, quân đội Israel ngày 28-4 tiếp tục tiến hành các đợt không kích và pháo kích dữ dội tại miền nam Lebanon, bất chấp thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian vẫn còn hiệu lực.
Cụ thể, các nguồn tin ghi nhận nhiều khu vực tại miền nam Lebanon - trong đó có Zawtar al-Shargiya và Bint Jbeil - đã hứng chịu các đợt oanh kích mới của Israel.
Hãng Thông tấn Quốc gia Lebanon (NNA) cho biết quân đội Israel thậm chí đã sử dụng súng máy hạng nặng bắn vào khu phố al-Mihniya ở Bint Jbeil, đồng thời thực hiện ít nhất ba cuộc không kích vào Zawtar al-Shargiya kể từ sáng sớm 28-4.
Đáp lại động thái này của phía Israel, lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem khẳng định lực lượng này sẽ tiếp tục "kháng chiến phòng vệ vì Lebanon và người dân", cho thấy xung đột tại khu vực nay có nguy cơ leo thang trở lại.
Trong khi đó, quân đội Israel cùng ngày tuyên bố đã phá hủy hơn 1.000 "cơ sở hạ tầng" của Hezbollah tại miền nam Lebanon, bao gồm những cái mà họ gọi là các tòa nhà gài bẫy và các công trình cất giấu vũ khí.
Israel cũng cho biết đã thu giữ hàng trăm vũ khí như súng máy, súng Kalashnikov, lựu đạn, mìn, tên lửa chống tăng và đạn cối. Chiến dịch này do Lữ đoàn Bislamach, đơn vị từng tham chiến tại Gaza, thực hiện.
Ngoài ra, quân đội Israel thông tin đã phóng tên lửa đánh chặn một "mục tiêu trên không đáng ngờ" tại khu vực binh sĩ đang hoạt động ở miền nam Lebanon. Mục tiêu này chưa xâm nhập lãnh thổ Israel và kết quả đánh chặn hiện vẫn đang được đánh giá.
"Trong cuộc diễn tập bắn đạn thật ngày 24/4 ở vùng biển phía tây đảo Itbayat, thuộc khuôn khổ tập trận Balikatan 2026, đặc nhiệm Mỹ và Philippines đã phối hợp sử dụng khí tài để tấn công và đánh chìm tàu mục tiêu", Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt Thái Bình Dương (SOCPAC) thuộc quân đội Mỹ cho biết hồi tuần trước.
Theo SOCPAC, đặc nhiệm Mỹ đã sử dụng xuồng không người lái (USV) với đầu đạn xuyên giáp để tấn công tàu mục tiêu, làm thủng vỏ và suy yếu cấu trúc khung thân của phương tiện. Cường kích hạng nhẹ A-29B Philippines cũng ném bom vào tàu, trong khi trinh sát cơ P-8A Mỹ và máy bay Philippines liên tục cung cấp thông tin cho sở chỉ huy.
"Tàu mục tiêu bị đánh chìm và trở thành rạn san hô nhân tạo. Hoạt động của chúng tôi nhằm thúc đẩy đa dạng sinh học biển, hỗ trợ phục hồi hệ sinh thái và mang lại lợi ích lâu dài cho các cộng đồng duyên hải trong khu vực", SOCPAC cho hay.
Nhóm phân tích Army Recognition có trụ sở tại Bỉ ngày 3/5 nhận định cuộc diễn tập không đơn thuần là thực hành khoa mục đánh chìm tàu. Hoạt động này cũng nhằm thử nghiệm thực tế về cách lực lượng đặc nhiệm có thể phát hiện, định vị, theo dõi và tấn công mục tiêu trên biển bằng USV.
"Yếu tố đặc biệt nhất là đặc nhiệm Mỹ dùng USV để đưa liều nổ lõm áp sát mục tiêu", Army Recognition nhận định.
Balikatan là cuộc tập trận chung thường niên giữa quân đội Mỹ và Philippines. Sự kiện năm nay diễn ra ngày 11-28/4 với sự tham gia của khoảng 17.000 binh sĩ, trong đó có 12.000 lính Mỹ.
Ukraine là quốc gia đầu tiên sử dụng rộng rãi USV trong thực chiến, sau khi mất hết chiến hạm và phải đầu tư vào xuồng tự sát để tấn công mục tiêu Nga.
Sự xuất hiện của USV đánh dấu bước tiến mới trong tác chiến với phương tiện không người lái. Những đợt tập kích của Ukraine cho thấy một bên không còn tàu chiến truyền thống vẫn có thể gây ra thiệt hại và cản trở một trong những lực lượng hải quân lớn nhất thế giới.
Sau thời gian bị đối phương dẫn trước, Nga cũng chạy đua phát triển và bắt đầu dùng USV tấn công nhiều mục tiêu. Vụ tập kích thành công đầu tiên diễn ra vào tháng 8/2025, khi USV cao tốc Nga đánh trúng tàu trinh sát Simferopol của hải quân Ukraine trên sông Danube.
Trong xung đột với Mỹ - Israel, quân đội Iran cũng triển khai xuồng tự sát tấn công mục tiêu trên vùng biển xung quanh. Trong số này có tàu dầu VYOM trúng đòn ngày 2/3, khiến một người thiệt mạng và phương tiện bốc cháy.
"Ân xá cho bị cáo Kem Sokha, nam, sinh năm 1953, người bị kết án 27 năm tù theo bản án chung thẩm ngày 30.4.2026 của Tòa phúc thẩm Phnom Penh. Lệnh ân xá này chỉ áp dụng cho hình phạt chính và không áp dụng cho các bản án bổ sung", sắc lệnh hoàng gia ân xá cho ông Sokha nêu rõ.
Lệnh ân xá được ban hành trong bối cảnh người mẹ 101 tuổi của ông Sokha đang ốm nặng.
Sau khi ký sắc lệnh, ông Hun Sen đã chỉ thị Thủ tướng Campuchia Hun Manet thi hành sắc lệnh hoàng gia ngay lập tức. Sau đó, ông Hun Manet đã đưa ra một thông điệp ngắn gọn, nói rằng động thái này là một bước nữa hướng tới việc tăng cường đoàn kết dân tộc.
Ông Pheng Heng, một trong những luật sư bào chữa cho ông Sokha, hoan nghênh lệnh ân xá, dùng những hình ảnh thi vị để diễn tả sự nhẹ nhõm do lệnh này mang lại.
Trước đó, một tòa án Campuchia vào tháng 3.2023 đã kết luận ông Sokha, đồng sáng lập đảng Cứu nguy Dân tộc Campuchia (CNRP, đã bị giải thể), phạm tội âm mưu bí mật cấu kết với các thực thể bên ngoài để lật đổ chính quyền của cựu Thủ tướng Hun Sen. Khi đó, ông Sokha bị kết án 27 năm tù và lập tức bị quản thúc tại nhà, theo AFP.
Ông Kem Sokha đã nhiều lần phủ nhận các cáo buộc chống lại mình kể từ khi bị bắt vào năm 2017. Hai tháng sau khi ông Sokha bị bắt, tòa án tối cao Campuchia ra phán quyết giải thể CNRP.
