Khi xung đột Mỹ – Iran nổ ra ngày 28/2, Oman đã chạy đua để thiết lập kênh đối thoại trung gian bí mật với Tehran. Các quan chức Arab giấu tên cho hay kênh đối thoại mà Oman xây dựng đã giúp các nước vùng Vịnh khôi phục hành lang hàng không, vốn gián đoạn do chiến sự.
Thành công lớn về mặt ngoại giao này có được nhờ sự trung lập kiên định của Oman trong cuộc xung đột, theo Benoit Faucon, nhà bình luận của WSJ. Nhưng ba tháng sau, lập trường trung lập đó bắt đầu bộc lộ hạn chế, khi Mỹ ngày càng coi cách tiếp cận của Oman đối với Iran là hành động đối đầu với Washington.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump gần đây đe dọa trừng phạt và thậm chí “thổi bay” Oman, sau khi tình báo Mỹ cho rằng Muscat có kế hoạch hợp tác với Tehran để thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
“Thông điệp mà chính quyền Trump gửi tới Oman là ‘hãy chọn phe đi, và cắt quan hệ với Iran'”, Faucon cho hay.
Oman đã nhiều lần phủ nhận họ có kế hoạch cùng Iran lập “trạm thu phí” ở Hormuz. Bộ trưởng Bộ Thông tin Abdulla Al-Harrasi cho biết “Oman sẵn sàng hợp tác với Mỹ và tất cả các đối tác có trách nhiệm để thúc đẩy sự ổn định, ngăn chặn gián đoạn và bảo vệ lợi ích chiến lược chung của chúng ta”.
Với vị trí nằm ở phía nam eo biển Hormuz, Oman đóng vai trò then chốt với tuyến hàng hải khu vực. Đồng thời, nước này cũng duy trì mối quan hệ ngoại giao tốt đẹp với cả Washington và Tehran.
Oman đã có quan hệ ngoại giao với Mỹ trong gần 200 năm, khiến nước này là một trong những đối tác lâu đời nhất của Washington. Họ cũng có mối quan hệ gần gũi với Iran và cư dân hai nước vẫn thường xuyên giao lưu, buôn bán qua eo biển Hormuz. Iran đã nhắm hỏa lực vào Oman ít hơn rất nhiều so với các nước láng giềng khác trong suốt cuộc chiến.
Oman đã nhiều lần được chọn làm nơi diễn ra các cuộc đàm phán liên quan đến Iran. Trước khi xung đột bùng phát hồi cuối tháng 2, nước này đã làm trung gian cho hai vòng đàm phán hạt nhân giữa Tehran và Washington.
“Oman là một trong số ít quốc gia trong khu vực duy trì được mối quan hệ tương đối ổn định với gần như tất cả các bên xung đột”, Stefan Lukas, nhà sáng lập công ty phân tích Middle East Minds, nói với DW.
Trong suốt cuộc chiến, vương quốc Hồi giáo này đã đi trên ranh giới mong manh giữa đồng minh lâu năm Mỹ và nước láng giềng quyền lực Iran ở phía bên kia eo biển. Đây là chiến lược được Muscat lựa chọn với niềm tin giúp đạt được hòa bình lâu dài, hai quan chức Arab cho hay.
Nhưng Oman dường như đang đánh mất vị thế là một quốc gia Arab mà cả Mỹ và Iran đều cảm thấy có thể làm việc cùng, theo Summer Said, nhà bình luận của WSJ.
Vào tháng 5, Oman là quốc gia duy nhất ở vịnh Ba Tư từ chối ký vào tuyên bố của Liên Hợp Quốc do Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) khởi xướng nhằm lên án động thái thu phí của Iran ở Hormuz.
Oman đã không chỉ trích đích danh Iran sau các cuộc tấn công vào tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz cũng như các cuộc tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) trên khắp khu vực. Ngay cả khi UAV Iran đánh trúng các cảng của Oman, nước này thừa nhận sự việc xảy ra nhưng không tuyên bố Tehran phải chịu trách nhiệm.
Ngoại trưởng Oman Badr Albusaidi hồi đầu xung đột còn từng nói với truyền thông nước này rằng cuộc chiến đã làm suy yếu khu vực và gợi ý các quốc gia vùng Vịnh nên xem xét lại mối quan hệ an ninh của họ với Mỹ.
Sanam Vakil, giám đốc Trung Đông tại tổ chức tư vấn Chatham House ở Anh, cho rằng cách tiếp cận của Oman với Iran cho đến nay đã khiến họ đối mặt với “những chỉ trích và sự soi xét không mong muốn” từ cả Mỹ lẫn các nước Arab. Lời đe dọa từ chính quyền ông Trump “đã làm nổi bật quan điểm của giới lãnh đạo Mỹ rằng Oman đang đồng cảm với Iran”, theo Vakil.
Lãnh thổ Oman từng được sử dụng để tiếp tế hậu cần cho quân đội Mỹ hồi đầu cuộc chiến, theo các quan chức Arab và Mỹ. Tuy nhiên, giới chức Mỹ nói rằng sự hỗ trợ đó là rất nhỏ.
Các quan chức Mỹ cho biết chính quyền ông Trump bắt đầu hoài nghi lập trường của Muscat từ một ngày trước các cuộc không kích đầu tiên của Mỹ – Israel hôm 28/2. Ngoại trưởng Oman khi đó xuất hiện trên truyền hình Mỹ và tuyên bố rằng một thỏa thuận về vấn đề hạt nhân nhằm tránh xung đột đã “nằm trong tầm tay, nếu chúng ta chỉ cần tạo cho ngoại giao không gian cần thiết để đạt được điều đó”.
Song Washington cho rằng hai bên chưa tiến gần tới việc đạt được một thỏa thuận như vậy, đồng thời lưu ý Iran chưa đưa ra một đề xuất nghiêm túc nào nhằm hạn chế hoạt động hạt nhân của nước này.
Kể từ đó, chính quyền Trump đã cố gắng gạt Oman sang bên lề trong mọi tiến trình ngoại giao, theo nhà bình luận người Mỹ Alexander Ward.
“Việc Oman tiếp cận với Iran đã làm phật lòng không chỉ Mỹ mà cả các đồng minh của Mỹ trong khu vực, đặc biệt là UAE và Arab Saudi, những nước cũng cho rằng láng giềng của mình đang nghiêng nhiều hơn về phía Iran”, Ward cho hay.
Tuy nhiên, nhiều người đã lên tiếng bảo vệ chính sách của Oman. WSJ dẫn nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết kể từ khi chiến sự bắt đầu, Oman đã hỗ trợ các tàu thuyền mắc kẹt ở vịnh Ba Tư, bao gồm cả tàu của Mỹ, bằng cách cung cấp hướng dẫn hàng hải, tìm kiếm cứu nạn và hỗ trợ y tế cho các thuyền viên.
Kersten Knipp, bình luận viên chuyên về Trung Đông của DW, cho rằng hiện “có rất ít bằng chứng cho thấy Oman thực sự muốn cùng Iran kiểm soát eo biển Hormuz”.
Nhà phân tích Lukas cũng cho rằng cáo buộc như vậy nhắm vào Oman là “khá phi thực tế” và chính phủ nước này “hoàn toàn không quan tâm tới việc cùng Iran kiểm soát Hormuz”. Ngược lại, điều cốt lõi với lợi ích của Oman là khôi phục hoạt động vận tải hàng hải an toàn và không bị gián đoạn qua eo biển.
“Kể từ khi chiến tranh bùng nổ, Oman là một trong những quốc gia vùng Vịnh nỗ lực nhất trong việc thúc đẩy xuống thang xung đột”, Marcus Schneider, người đứng đầu Dự án Khu vực về Hòa bình và An ninh ở Trung Đông của Quỹ Friedrich Ebert tại Beirut, cho hay.
Schneider thêm rằng giống như các quốc gia khác trong khu vực, Oman lo sợ bị cuốn vào vòng xoáy chiến tranh. “Họ cảm thấy mình dễ bị tổn thương nhất do vị trí nằm ngay trên eo biển Hormuz”, Schneider nói.
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), lực lượng Mỹ ngày 25-5 đã tiến hành các cuộc tấn công mang tính "tự vệ" để bảo vệ binh sĩ Mỹ trước các mối đe dọa từ phía Iran.
Các mục tiêu bị nhắm tới bao gồm những bệ phóng tên lửa và các tàu thuyền Iran bị cáo buộc đang tìm cách rải thủy lôi quanh khu vực eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu.
"Lực lượng Mỹ hôm nay đã tiến hành các cuộc tấn công tự vệ tại miền nam Iran, nhằm bảo vệ binh sĩ của chúng tôi trước các mối đe dọa từ lực lượng Iran", người phát ngôn CENTCOM Timothy Hawkins phát biểu với Đài Fox News.
Ông nhấn mạnh quân đội Mỹ sẽ tiếp tục bảo vệ lực lượng của mình, trong khi vẫn "duy trì sự kiềm chế" trong thời gian ngừng bắn hiện nay.
Các cuộc tấn công diễn ra gần thành phố cảng Bandar Abbas - nơi đặt căn cứ hải quân lớn của Iran nằm gần eo biển Hormuz.
Theo Đài Fox News, lực lượng Mỹ đã phát hiện hai tàu thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz. Washington được cho là đã phá hủy cả hai tàu của IRGC, đồng thời tấn công một trận địa tên lửa đất đối không tại Bandar Abbas.
Các nguồn thạo tin cho biết động thái này không đồng nghĩa với việc lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đã chấm dứt, khẳng định đây chỉ là cuộc tấn công mang tính phòng vệ.
Trước đó truyền thông Iran đồng loạt đưa tin nhiều tiếng nổ đã được ghi nhận tại Bandar Abbas cũng như các khu vực ven biển gần eo biển Hormuz, song nguyên nhân chưa được xác định.
Hãng thông tấn Tasnim cho biết ít nhất ba tiếng nổ đã vang lên tại Bandar Abbas, trong khi Hãng tin Fars đưa tin những âm thanh tương tự cũng xuất hiện gần các khu vực Sirik và Jask.
Tuy nhiên Hãng thông tấn Mehr sau đó dẫn các nguồn tin địa phương khẳng định tình hình tại Bandar Abbas đã "hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát" và người dân không cần lo lắng.
Theo Đài CNN, đây không phải lần đầu tiên hai nước đối đầu nhau trong thời gian ngừng bắn. Vào đầu tháng 5, Mỹ cũng đã tấn công các cơ sở quân sự Iran mà Washington cáo buộc liên quan đến các vụ phóng tên lửa, máy bay không người lái và triển khai xuồng cỡ nhỏ nhằm vào tàu chiến Mỹ đi qua eo biển Hormuz.
Trước đó, Tổng thống Donald Trump đã cho phép quân đội nước này đáp trả các hành động mà Washington xem là khiêu khích quanh tuyến hàng hải chiến lược Hormuz.
"Pam Bondi là một người Mỹ yêu nước và một người bạn trung thành, đã tận tụy phục vụ ở vị trí Bộ trưởng Tư pháp trong năm qua", Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2/4 viết về bà Bondi trong thông báo trên Truth Social về thay đổi lãnh đạo Bộ Tư pháp.
Ông cho biết bà Bondi sẽ "chuyển đổi sang một công việc rất cần thiết và quan trọng trong lĩnh vực tư nhân", song chưa thể công bố thông tin vào thời điểm này. Người sẽ tạm giữ vị trí lãnh đạo Bộ Tư pháp Mỹ sẽ là Thứ trưởng Todd Blanche, một cựu luật sư của ông Trump, được ông mô tả là "một bộ não pháp lý tài năng và được kính trọng".
Bà Bondi cũng đăng thông điệp riêng, gọi thời gian bà lãnh đạo các nỗ lực của chính quyền Trump nhằm tăng cường an ninh nước Mỹ là "vinh dự của cả cuộc đời mình". Bà cho biết sẽ dành một tháng tới để bàn giao công việc cho ông Blanche.
Reuters và AP dẫn các nguồn thạo tin tiết lộ rằng bà Pam Bondi bị cách chức vì nhiều tháng qua ông Trump không hài lòng với hiệu suất làm việc của bà, đặc biệt liên quan việc xử lý hồ sơ vụ án của tội phạm tình dục Jeffrey Epstein. Tổng thống Trump còn cho rằng bà Bondi chưa xử lý đủ nhanh các vụ truy tố nhắm đến những người chỉ trích và đối thủ.
Quyết định được thông báo sau cuộc gặp giữa ông Trump và bà Bondi tại Nhà Trắng ngày 1/4, sau khi áp lực chỉ trích đối với bà Bondi gia tăng đến từ cả những đồng minh của ông Trump và một số nghị sĩ đảng Cộng hòa. Ngày 1/4, bà Bondi vẫn tham gia các hoạt động cùng tổng thống, bao gồm chuyến đi tới Tòa án Tối cao và các sự kiện liên quan bài phát biểu của ông về chiến sự Iran.
Trong nhiệm kỳ kéo dài hơn một năm, bà Bondi được xem là người ủng hộ mạnh mẽ các chủ trương của ông Trump và đã thực hiện nhiều thay đổi tại Bộ Tư pháp, bao gồm sa thải quy mô lớn nhân sự lâu năm.
Tuy nhiên, vấn đề nổi bật nhất trong nhiệm kỳ của bà là cách xử lý các hồ sơ liên quan đến Jeffrey Epstein, tỷ phú bị cáo buộc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên và có liên hệ với nhiều người giàu có, quyền lực. Bà Bondi bị chỉ trích đã che giấu hoặc quản lý không hiệu quả việc công bố các tài liệu liên quan.
Bà Bondi luôn bác bỏ những cáo buộc cho rằng bà đã chính trị hóa Bộ Tư pháp, khẳng định mục tiêu của mình là khôi phục uy tín của cơ quan này sau những hành động lạm quyền thời tiền nhiệm. Những người ủng hộ bà cho rằng bà đã giúp quy hoạch lại nguồn lực vào các vấn đề nhập cư trái phép và chống tội phạm bạo lực.
Việc công bố dòng điện thoại T1 Phone của Trump Mobile, thuộc Tập đoàn Trump Organization của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đã làm dấy lên nhiều đồn đoán về thiết bị mà nó được dựa theo, nhưng việc tìm kiếm trở nên dễ dàng hơn khi thiết kế được thay đổi.
Thiết kế ban đầu rất giống với Revvl 7 Pro, nhưng phiên bản thứ hai lại trông rất giống HTC U24 Pro, và việc mổ xẻ phiên bản này cho thấy sự tương đồng không chỉ dừng lại ở vẻ ngoài, theo chuyên trang Phonearena ngày 11.6.
Các bộ phận bên trong của điện thoại T1 Phone gần như giống hệt với HTC U24 Pro, được ra mắt lần đầu vào năm 2024. Sự tương đồng không chỉ dừng lại ở các yếu tố hình ảnh rõ ràng, vì hai thiết bị có thể hoán đổi các bộ phận cho nhau mà không gặp vấn đề gì.
Sau khi tháo rời hai chiếc điện thoại và phân tích kỹ lưỡng màn hình, Công ty iFixit đã lắp bo mạch chủ của HTC U24 Pro vào bên trong điện thoại T1 Phone. Chiếc T1 Phone hoạt động trơn tru, xác nhận rằng hai thiết bị không chỉ có sự tương đồng về hình thức mà còn giống nhau về chức năng.
Về thông số kỹ thuật và hiệu năng, T1 Phone sử dụng bộ vi xử lý do công ty Micron cung cấp, trong khi bộ vi xử lý bên trong điện thoại HTC do SK Hynix sản xuất. Tuy nhiên, hai linh kiện này vẫn giống hệt nhau và đều có vi xử lý Snapdragon 7 Gen 3, RAM 12GB và bộ nhớ trong 512GB.
Việc tháo rời T1 Phone xác nhận rằng điện thoại này chắc chắn không được sản xuất tại Mỹ như trong tuyên bố tiếp thị ban đầu. Công ty Trump Mobile sau đó đã thay đổi lập trường, nói rằng thiết bị này chỉ được lắp ráp tại Mỹ, dù không rõ điều đó có nghĩa chính xác là gì.
Tuy nhiên, T1 Phone rất có thể không phải do HTC trực tiếp sản xuất, dù có những điểm tương đồng. Quay trở lại năm 2017, công ty Đài Loan này đã bán mảng kinh doanh điện thoại di động của mình cho Google và ngừng sản xuất trực tiếp. Thay vào đó, công ty bắt đầu hợp tác với các nhà sản xuất thiết bị gốc (ODM) của Trung Quốc. Những ODM này thiết kế và sản xuất điện thoại mang thương hiệu HTC, theo Phonearena.
Trump Mobile rất có thể đang hợp tác với cùng một ODM đã sản xuất U24 Pro, nhưng HTC gần như chắc chắn không tham gia vào thiết bị này. Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Trump Mobile.
