Các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên những bữa tối nhẹ, cân bằng dinh dưỡng để vừa dễ tiêu hóa vừa hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, bữa tối lý tưởng nên kết hợp rau, protein nạc và tinh bột nguyên hạt hoặc tinh bột hấp thu chậm. Cách ăn này giúp làm chậm quá trình hấp thu glucose, hạn chế tình trạng đường huyết tăng đột ngột sau ăn.
Tiến sĩ Alison Evert, chuyên gia dinh dưỡng, điều phối viên chương trình giáo dục bệnh tiểu đường tại Đại học Washington (Mỹ), cho biết không có một món ăn nào phù hợp cho tất cả mọi người. Tuy nhiên, nguyên tắc chung là “một nửa đĩa là rau không chứa nhiều tinh bột, một phần tư là protein nạc và một phần tư là tinh bột giàu chất xơ”.
Canh rau ngót nấu thịt băm là món ăn quen thuộc với nhiều gia đình. Rau ngót giàu chất xơ, vitamin C và kali, trong khi thịt nạc cung cấp protein giúp kéo dài cảm giác no.
Theo Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan (Mỹ), bữa ăn giàu chất xơ kết hợp protein có thể làm chậm tốc độ hấp thu carbohydrate, từ đó hỗ trợ ổn định đường huyết sau ăn.
Cá hấp là nguồn protein chất lượng cao nhưng ít chất béo bão hòa. Khi ăn cùng các loại rau luộc như cải xanh, bông cải hoặc mồng tơi sẽ tạo thành bữa tối nhẹ bụng, giàu vitamin và khoáng chất.
Tiến sĩ Joan Salge Blake, chuyên gia dinh dưỡng, giảng viên Đại học Boston (Mỹ), cho biết protein từ cá kết hợp rau xanh giúp no lâu hơn mà không tạo gánh nặng cho hệ tiêu hóa, đặc biệt phù hợp vào buổi tối.
Ức gà luộc xé kết hợp bắp cải, cà rốt, dưa leo và rau thơm tạo nên món ăn ít năng lượng nhưng giàu protein và chất xơ.
Theo Liên đoàn Tiểu đường Quốc tế (IDF), việc tăng lượng rau trong mỗi bữa ăn là một trong những cách đơn giản giúp giảm tải lượng đường hấp thu, đồng thời hỗ trợ kiểm soát cân nặng – yếu tố rất quan trọng trong phòng ngừa và điều trị tiểu đường loại 2.
Các chuyên gia cũng lưu ý, ngoài lựa chọn món ăn phù hợp, thời điểm ăn tối cũng rất quan trọng. Nên ăn trước giờ ngủ khoảng 2 – 3 giờ, hạn chế nước ngọt, món chiên rán và khẩu phần quá lớn. Duy trì vận động nhẹ khoảng 10 – 15 phút sau bữa ăn, như đi bộ chậm, cũng góp phần giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn và hạn chế đường huyết tăng cao trong đêm.
Bác sĩ Lương Trình Siêu, Trưởng khoa Tiêu hóa và Gan mật tại Bệnh viện Quản lý Sức khỏe Bắc Đầu (Đài Loan), mới đây chia sẻ trường hợp một thanh niên có thói quen uống trà sữa gần như mỗi ngày, đồng thời thích ăn đồ ngọt và ăn đêm. Trong một lần kiểm tra sức khỏe, chỉ số men gan (GPT/ALT) của anh tăng vọt lên mức 120, gấp nhiều lần so với ngưỡng bình thường là 17. Bệnh nhân được chẩn đoán gan nhiễm mỡ nặng và bắt đầu xuất hiện tình trạng xơ hóa.
Đối mặt với cuộc khủng hoảng sức khỏe, chàng trai quyết tâm từ bỏ ba thói quen ăn uống tai hại, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt chế độ dinh dưỡng và tập luyện. Chỉ sau 5 tháng, cân nặng của anh đã giảm từ 91 kg xuống còn 78 kg. Không chỉ lấy lại vóc dáng thon gọn, tình trạng gan nhiễm mỡ của anh cũng biến mất, các chỉ số men gan hồi phục về mức an toàn và ngay cả tình trạng xơ hóa gan vốn nguy hiểm cũng được đảo ngược thành công.
Gan nhiễm mỡ không chỉ đơn thuần là tình trạng tích tụ mỡ tại gan, mà còn là dấu hiệu cảnh báo hệ chuyển hóa của toàn cơ thể đang suy yếu. Theo bác sĩ Lương Trình Siêu, với tỷ lệ cứ 3 người Đài Loan thì có một người mắc bệnh, gan nhiễm mỡ được xác định khi lượng mỡ chiếm quá 5% trọng lượng gan. Dù thường diễn biến âm thầm và không có triệu chứng rõ rệt, nhưng nó là minh chứng cho thấy cơ thể đang gặp các bất thường về chuyển hóa.
Trước đây, giới y khoa thường chia gan nhiễm mỡ thành hai nhóm: do rượu và không do rượu. Tuy nhiên, từ năm 2020, Hiệp hội Nghiên cứu Gan thế giới đã chính thức đổi tên căn bệnh này thành "bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến chuyển hóa", cho thấy gan nhiễm mỡ có mối quan hệ không thể tách rời với hội chứng chuyển hóa. Những đối tượng thuộc nhóm nguy cơ cao thường gồm người thừa cân có chỉ số BMI từ 23 trở lên, người mắc tiểu đường type 2 hoặc có từ hai bất thường chuyển hóa trở lên như tăng triglyceride, giảm cholesterol tốt (HDL), tiền tiểu đường hoặc chỉ số viêm CRP tăng cao.
Trong các kỳ khám sức khỏe định kỳ, nhiều người thường lầm tưởng chỉ số men gan bình thường nghĩa là cơ thể vẫn khỏe mạnh. Tuy nhiên, bác sĩ Lương nhấn mạnh gan nhiễm mỡ ở giai đoạn đầu thường diễn biến âm thầm và có thể ẩn mình ngay cả khi kết quả xét nghiệm máu cho thấy các chỉ số vẫn ổn định. Nếu bị ngó lơ, bệnh sẽ tiến triển theo ba giai đoạn nguy hiểm: từ xơ hóa gan sang xơ gan và cuối cùng là ung thư gan. Đáng lo hơn, do những rối loạn chuyển hóa đi kèm, bệnh nhân gan nhiễm mỡ có nguy cơ tử vong vì các bệnh lý tim mạch như đột quỵ hay nhồi máu cơ tim cao hơn nhiều so với ung thư gan.
Giải đáp thắc mắc tại sao nhiều người ăn chay, kiêng đồ chiên rán và không uống rượu vẫn mắc bệnh, bác sĩ Lương chỉ ra rằng thủ phạm chính là đồ uống có đường và tinh bột tinh chế. Đặc biệt, đường fructose có nhiều trong trà sữa, nước trái cây và bánh kẹo khi vào cơ thể sẽ được gan chuyển hóa gần như hoàn toàn thành triglyceride để lưu trữ dưới dạng mỡ. Do đó, ngay cả khi không tiêu thụ chất béo, việc nạp quá nhiều đường vẫn khiến gan tích mỡ trầm trọng.
Hiện nay, y học vẫn chưa có thuốc đặc trị để loại bỏ hoàn toàn gan nhiễm mỡ, vì vậy giảm cân được coi là phương pháp hiệu quả nhất. Các nghiên cứu xác nhận rằng việc giảm 5% trọng lượng cơ thể có thể cải thiện đáng kể tình trạng nhiễm mỡ và nếu giảm được 7%, mức độ viêm nhiễm hoặc xơ hóa gan cũng sẽ được thuyên giảm rõ rệt. Để bảo vệ gan và phục hồi sức khỏe, mỗi người cần nắm vững ba nguyên tắc cốt lõi, đó là điều chỉnh thực đơn bằng cách cắt giảm tối đa đường và tinh bột tinh chế, duy trì thói quen tập thể dục đều đặn để tiêu hao năng lượng và kiên trì kiểm soát cân nặng ở mức ổn định.
Ngày 19-6, một lãnh đạo UBND phường Đạo Thạnh cho biết vừa có báo cáo mới nhất về kết quả vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm xảy ra trên địa bàn phường. Theo đó, cập nhật mới nhất từ địa phương, số ca nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm đã tăng lên 232 người. Trong đó, sau 3 ngày điều trị hầu hết các trường hợp vẫn đang được tiếp tục theo dõi sức khỏe, chỉ có 6 trường hợp ra viện.
Trao đổi nhanh với Tuổi Trẻ Online, một lãnh đạo UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết ngay sau khi xảy ra vụ việc, UBND tỉnh Đồng Tháp đã có văn bản chỉ đạo các đơn vị liên quan.
Song song đó, Cục An toàn thực phẩm Bộ Y tế cũng đã có công văn gửi Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp, yêu cầu làm rõ nguồn gốc thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc và tích cực điều trị các bệnh nhân ngộ độc sau khi ăn bánh mì ở phường Đạo Thạnh (Đồng Tháp).
Theo nhận định của Cục An toàn thực phẩm nhấn mạnh, vụ việc tiềm ẩn nguy cơ tiếp tục ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và gây bức xúc trong dư luận xã hội. Do đó, cục đề nghị Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp chỉ đạo các đơn vị chức năng triển khai gấp các vấn đề liên quan.
Trong đó quan trọng nhất là chỉ đạo các cơ sở khám chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm, không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Đồng thời khẩn trương tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc; lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân gây ngộ độc.
Từ đó xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan; rà soát toàn diện việc chấp hành các quy định về an toàn thực phẩm của cơ sở để có biện pháp xử lý nghiêm và ngăn ngừa tái diễn các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Sau đây, chuyên gia dinh dưỡng Kellsey Reed, đang làm việc tại Mỹ, sẽ chỉ rõ người bệnh suy thận nên uống cà phê sữa hay cà phê đen, đồng thời đưa ra lời khuyên về cách thưởng thức cà phê an toàn, không ảnh hưởng đến thận.
Sữa thường chứa nhiều phốt pho; riêng sữa đặc có đường còn có hàm lượng cao hơn do được cô đặc từ sữa. Đây là điều đáng lưu ý với người mắc bệnh thận, vì họ cần hạn chế phốt pho trong khẩu phần. Khi thận suy giảm chức năng, phốt pho dễ tích tụ trong máu, làm tăng nguy cơ biến chứng về xương và tim mạch. Vì vậy, người bệnh thận nên hạn chế thêm sữa vào cà phê, tốt nhất là tránh sử dụng.
Ngoài ra, người suy thận cũng nên hạn chế lượng cà phê đường bổ sung.
Như vậy, nếu uống cà phê, thì người suy thận nên uống cà phê đen, không đường, theo trang tin sức khỏe Patients Like Me.
Một điều cần lưu ý nữa là cà phê chứa lượng kali đáng kể, với 1 tách cà phê thường chứa 118 mg kali. Lượng kali này có thể tích lũy nếu uống nhiều hơn 1 tách cà phê cùng một lúc. Điều này rất quan trọng đối với bệnh nhân thận mạn tính bởi cần hạn chế lượng kali nạp vào cơ thể.
Bên cạnh đó, cà phê có chứa caffeine và nếu tiêu thụ quá nhiều, có thể dẫn đến tăng huyết áp, mất nước và gây thêm áp lực lên thận. Người bệnh thận nên chú ý đến lượng caffeine nạp vào để tránh những tác hại tiềm ẩn đối với sức khỏe thận. Nếu cần, hãy chọn cà phê đã khử caffeine, theo Patients Like Me.
Mặc dù, người bệnh thận cần uống đủ nước suốt cả ngày để bù đắp tác dụng lợi tiểu của caffeine, nhưng đôi khi, uống quá nhiều chất lỏng có thể gây quá tải cho thận, đặc biệt nếu ở giai đoạn cuối của bệnh hoặc đang chạy thận nhân tạo. Hãy tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng chất lỏng nên tiêu thụ mỗi ngày, gồm cả cà phê.
Sống chung với bệnh thận không đồng nghĩa phải từ bỏ tách cà phê mỗi sáng. Chỉ cần chọn cà phê đen, hạn chế đường và uống điều độ, bạn vẫn có thể giữ thói quen này mà không gây hại cho thận. Điều quan trọng là điều chỉnh lượng uống theo thể trạng, nhu cầu dinh dưỡng và trao đổi thường xuyên với bác sĩ để kiểm soát bệnh hiệu quả.
