Phát biểu tại buổi gặp mặt đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số chiều 20/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đại đoàn kết toàn dân tộc là đường lối chiến lược, là nguồn sức mạnh quyết định mọi thắng lợi. Đội ngũ đại biểu dân tộc thiểu số đã trực tiếp chuyển hóa chủ trương thành chính sách và giám sát thực thi. Qua 15 nhiệm kỳ, lực lượng này tham gia ngày càng sâu vào lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng.
Dù chính sách dân tộc tiếp tục hoàn thiện, đời sống từng bước cải thiện, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn khó khăn nhất cả nước, khoảng cách phát triển lớn, sinh kế chưa bền vững, tiếp cận dịch vụ còn hạn chế. Hạ tầng nhiều nơi thiếu và yếu, giao thông khó khăn, trường lớp, y tế chưa đáp ứng; sau mỗi mùa mưa lũ, đời sống người dân bị xáo trộn, việc học tập bị ảnh hưởng.
Ông chỉ rõ những hạn chế này liên quan trực tiếp đến công bằng, chất lượng phát triển và niềm tin của nhân dân; khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn còn đáng kể. Nguyên nhân là cách tiếp cận vẫn nặng về hỗ trợ, chưa chuyển sang tạo điều kiện phát triển. “Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải ở định hướng, mà ở chất lượng thể chế và hiệu quả tổ chức thực hiện”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu.
Từ đó, ông yêu cầu chuyển mạnh từ “ban hành” sang “thực hiện hiệu quả”, mỗi đại biểu phải trả lời rõ “những quyết định đã thực sự đến được với đồng bào hay chưa; đời sống của người dân đã thực sự được cải thiện hay chưa”.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh cần đổi mới căn bản tư duy về công tác dân tộc, trọng tâm không chỉ là hỗ trợ mà phải chuyển mạnh sang tạo điều kiện để phát triển, trao cơ hội để người dân vươn lên. Mục tiêu không chỉ dừng ở giảm nghèo mà phải nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển và bảo đảm bình đẳng thực chất.
Công tác dân tộc cần được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước, gắn với củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững quốc phòng, an ninh và chủ quyền quốc gia. Đồng thời, phải hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo phát triển, phản ánh đúng thực tiễn từng địa bàn, từng cộng đồng dân tộc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh mỗi chủ trương, quyết sách phải hướng tới nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân, trong đó hiệu quả thực chất và sự hài lòng của người dân là tiêu chí cao nhất để đánh giá chính sách. Về lâu dài, yếu tố quyết định là con người, vì vậy giáo dục và phát triển nguồn nhân lực phải được đặt ở vị trí trung tâm, tạo nền tảng cho phát triển bền vững.
Bước vào nhiệm kỳ mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số nâng cao thực chất vai trò đại diện, tham gia trực tiếp vào hoạch định chính sách, chuyển hóa thực tiễn thành kiến nghị cụ thể, có căn cứ và có tính khả thi, gắn với trách nhiệm và kết quả cụ thể.
Đại biểu phải chủ động đề xuất, định hình chính sách, tăng cường năng lực nghiên cứu, phân tích, tiếp cận thực tiễn và khai thác hiệu quả dữ liệu; đồng thời phát huy vai trò kết nối giữa nghị trường với cơ sở, bảo đảm tiếng nói của nhân dân được phản ánh đầy đủ.
“Đại biểu phải dám nói, dám đề xuất, dám chịu trách nhiệm và theo đuổi đến cùng những vấn đề đã kiến nghị”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Ông cũng đề nghị Hội đồng Dân tộc nâng cao vai trò tham mưu chiến lược, chủ động phát hiện và kiến nghị tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, nhất là ở khâu tổ chức thực hiện; đồng thời hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đại biểu, nâng cao chất lượng thông tin, dữ liệu và tham vấn chính sách.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tăng cường phối hợp giữa đại biểu với các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ và địa phương, bảo đảm các kiến nghị xuất phát từ thực tiễn được tiếp thu, xử lý kịp thời và chuyển hóa thành kết quả cụ thể trong thực tiễn.
Đề xuất trên được kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nêu tại hội thảo tham vấn góp ý của chuyên gia, nhà khoa học tiêu biểu về dự thảo luật Đô thị đặc biệt do UBND TP.HCM tổ chức ngày 22.5.
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn cho rằng bên cạnh khu thương mại tự do, trung tâm tài chính, TP.HCM cần bổ sung thêm mô hình đô thị sân bay và đô thị đại học bởi đây là điều rất cần thiết với TP.HCM. Lý do, khu vực sân bay hiện nay rất lộn xộn, TP.HCM không có quyền làm gì vì bên trong sân bay do Bộ Xây dựng quản lý hết.
"TP.HCM nên bổ sung đô thị sân bay vào luật Đô thị đặc biệt, không chỉ giới hạn ở khu vực sân bay Tân Sơn Nhất mà còn cả khu vực thuộc bán kính 10 - 30 km của sân bay Long Thành. Bán kính này phủ lên một phần của TP.HCM, gần trung tâm tài chính quốc tế", chuyên gia nói thêm.
Về khu đô thị đại học, ông Sơn nói đây là mô hình lấy đại học là trung tâm, khu đô thị xung quanh là hệ sinh thái quan trọng giúp cho việc phát triển, hướng đến tầm cao hơn là đô thị tri thức. Theo đó, đô thị tri thức là đô thị đại học gắn với khu công nghệ cao, khu công nghiệp sáng tạo.
Khi đưa vào luật, chuyên gia đề xuất theo hướng HĐND và UBND TP.HCM có quyền xác định ranh giới của khu vực đô thị sân bay, đô thị đại học. Bởi lẽ, khu đô thị đại học không chỉ ranh giới trong đại học, vì nó cần mở rộng ra xung quanh và liên quan đến đền bù, giải tỏa, đấu giá và quản lý đô thị sau này.
Với loại hình đô thị TOD (phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng), kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn đánh giá dự thảo luật Đô thị đặc biệt đã nêu một số điều khoản nhưng chủ yếu tập trung vào khai thác giá trị thương mại, quỹ đất mà bỏ sót vấn đề quan trọng là lợi ích cư dân.
Ông cho rằng nếu đặt nặng lợi ích kinh tế quá sẽ đẩy người yếu thế ra xa khu vực TOD. Do đó, luật nên có điều khoản dành quỹ đất cho đầu tư công, trong đó có một phần làm nhà ở xã hội, một phần làm nhà ở cho thuê dài hạn với giá thấp.
Cũng tại hội thảo, nhiều ý kiến cho rằng bên cạnh phát triển kinh tế - xã hội, TP.HCM cũng cần quan tâm đến chính sách đặc thù về bảo tồn các giá trị văn hóa, nghệ thuật.
Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nhìn nhận TP.HCM là một đô thị hơn 300 năm tuổi nhưng công tác bảo tồn và phát triển hiện nay "chưa đâu ra đâu" nên cần có kiến trúc sư trưởng. TP.HCM có thể tham khảo mô hình của Pháp, phân công kiến trúc sư trưởng chịu trách nhiệm cho những khu vực có giá trị bảo tồn, đặc biệt là khu vực trung tâm.
Theo chuyên gia, khu tứ giác Nguyễn Thị Minh Khai - đường ven kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè - đường Lê Thánh Tôn - đường Cách Mạng Tháng Tám có nhiều công trình lịch sử. Trên phân vùng này, TP.HCM nên có quy hoạch riêng về bảo tồn, chỉnh trang, quy chế quản lý riêng và đặt trên vai kiến trúc sư trưởng.
Vị kiến trúc sư trưởng này có quyền trình HĐND, UBND TP.HCM phê duyệt và trực tiếp quản lý luôn những công trình xây dựng thuộc khu vực bảo tồn trong tương lai. Về nhân sự, kiến trúc sư trưởng có thể là một nhân sự độc lập hoặc một phó chủ tịch UBND TP.HCM kiêm nhiệm.
Đồng quan điểm, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu, Tổng thư ký Hội Khoa học lịch sử TP.HCM, đánh giá dự luật chủ yếu tiếp cận đô thị đặc biệt từ góc độ quản trị, hạ tầng và động lực tăng trưởng kinh tế. Trong khi đó, yếu tố văn hóa và vốn xã hội là nền tảng tạo nên tính đặc biệt và sức sống lâu dài của đô thị lại chưa được thể hiện tương xứng.
"Một đô thị đặc biệt không chỉ được xác định bằng quy mô kinh tế, quyền tự chủ hay hệ thống hạ tầng hiện đại, mà còn bởi bản sắc lịch sử, ký ức đô thị, tính đa dạng văn hóa, năng lực sáng tạo xã hội và sự gắn kết cộng đồng. Chính các yếu tố này tạo nên sức hấp dẫn riêng, năng lực cạnh tranh mềm và khả năng phát triển bền vững của thành phố trong dài hạn", tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu nói.
Vị nữ tiến sĩ đề nghị bổ sung một số điều khoản dựa trên nguyên tắc cân bằng giữa phát triển kinh tế đô thị và giữ gìn bản sắc văn hóa cốt lõi, cũng như bảo tồn di sản là phương thức đặc thù của phát triển bền vững.
Theo dự thảo, di sản đang bị "gộp chung" vào nhóm phát triển kinh tế - xã hội. Để nâng tầm và có công cụ quản lý mạnh mẽ hơn, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu đề nghị nên tách hoặc bổ sung một điều luật riêng biệt. Bởi lẽ, đô thị đặc biệt luôn đối mặt với áp lực "đập cũ xây mới". Việc có một điều luật riêng sẽ tạo hành lang pháp lý để thành phố ban hành danh mục các công trình kiến trúc đô thị có giá trị lịch sử, ký ức (dù chưa được xếp hạng di tích cấp quốc gia) để bảo vệ.
Bên cạnh đó, tiến sĩ Nguyễn Thị Hậu cũng đề xuất bổ sung các công cụ kinh tế và nguồn lực đặc thù để bảo tồn di sản, đồng thời đưa ra chế tài nhằm tăng sức răn đe. Cụ thể, TP.HCM có thể áp dụng mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực di sản, xây dựng trái phép trong vùng đệm di sản cao gấp 2 - 3 lần so với quy định chung của cả nước…
Chiều 12/5, Hạt Kiểm lâm khu vực IX (Chi cục Kiểm lâm Quảng Ngãi) thông tin, đàn chim tại đầm La Băng (xã Đình Cương, Quảng Ngãi) là cò nhạn, không phải sếu cổ đen quý hiếm.
Theo Hạt Kiểm lâm khu vực IX, ngày 8/5, đơn vị nhận được tin báo của người dân về một đàn chim di cư xuất hiện ở đầm La Băng. Khi lực lượng kiểm lâm có mặt tại hiện trường để xác minh, đàn chim đã rời khỏi đầm nước.
Qua làm việc với người dân địa phương, lực lượng chức năng được cung cấp một số hình ảnh chụp bằng điện thoại từ xa cùng thông tin mô tả sơ bộ. Từ các dữ liệu ban đầu này, kiểm lâm nhận định đàn chim này có thể là sếu cổ đen - loài nằm trong Sách Đỏ.
Ngày 12/5, đàn chim xuất hiện tại đầm La Băng nên Hạt Kiểm lâm khu vực IX đã theo dõi, dùng flycam (thiết bị bay không người lái) để ghi hình một cách rõ nét. Từ hình ảnh thu được, lực lượng kiểm lâm đối chiếu với tài liệu chuyên ngành, tham khảo ý kiến chuyên gia và xác định đàn chim này là cò nhạn (thuộc nhóm động vật thông thường), không phải sếu cổ đen như nhận định trước đó.
Cách tổ chức giao thông mới tại vòng xoay Điện Biên Phủ - Nguyễn Bỉnh Khiêm được đưa vào vận hành sau khi hoàn tất lắp đặt dải phân cách và hệ thống đèn tín hiệu. Theo đó, cơ quan chức năng kéo dài dải phân cách trên đường Điện Biên Phủ, đoạn phía đường Đinh Tiên Hoàng, đến sát vòng xoay để ngăn xe ôm theo đảo tròn rẽ trái vào đường Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Ngay trước vòng xoay, mặt đường Điện Biên Phủ được chia thành hai hướng di chuyển riêng. Một làn dành cho xe rẽ trái trực tiếp sang Nguyễn Bỉnh Khiêm và điều tiết bằng đèn tín hiệu. Phần còn lại dành cho xe đi thẳng về hướng Đinh Tiên Hoàng, không phải dừng chờ đèn đỏ.
Ở chiều ngược lại, trên đường Điện Biên Phủ hướng từ trung tâm đi Hàng Xanh, ngành chức năng cũng lắp thêm đèn tín hiệu trước giao lộ Nguyễn Bỉnh Khiêm. Xe lưu thông theo hướng này phải dừng chờ theo chu kỳ đèn thay vì được chạy liên tục như trước, nhằm tránh xung đột với dòng xe rẽ trái từ Điện Biên Phủ sang Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Trên đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, xe ra Điện Biên Phủ chỉ được rẽ phải, không còn chạy vòng quanh đảo tròn. Trường hợp muốn quay đầu, tài xế phải đi tiếp về hướng Hàng Xanh hoặc rẽ xuống đường Hoàng Sa, di chuyển dưới dạ cầu rồi quay lại.
Trong sáng đầu tiên áp dụng phương án mới, do lưu lượng xe giảm vào cuối tuần nên giao thông qua khu vực cơ bản thông thoáng. CSGT được tăng cường để phân luồng và hướng dẫn người đi đường.
Tuy vậy, nhiều tài xế còn lúng túng do thay đổi hướng lưu thông. Một số thời điểm xuất hiện ùn ứ cục bộ trên đường Điện Biên Phủ ở hai đầu vòng xoay. Nhiều xe không kịp chuyển làn để rẽ trái vào Nguyễn Bỉnh Khiêm nên phải đi thẳng về hướng Đinh Tiên Hoàng rồi quay đầu, khiến khu vực gần giao lộ Điện Biên Phủ - Đinh Tiên Hoàng ùn ứ ngắn.
Nút giao Điện Biên Phủ - Nguyễn Bỉnh Khiêm là điểm kết nối quan trọng giữa cửa ngõ phía đông với trung tâm TP HCM. Vòng xoay được xây dựng hơn 20 năm trước, có đường kính khoảng 60 m, bên trong trồng nhiều cây xanh và đặt tháp đồng hồ bốn mặt cao khoảng 16 m - biểu tượng quen thuộc của khu vực.
Ngoài giao cắt giữa hai trục đường lớn, nút giao còn kết nối các nhánh xuống đường Hoàng Sa dọc kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè. Khu vực này thường xuyên ùn tắc vào giờ cao điểm. Trước đó, CSGT TP HCM từng đề xuất xóa vòng xoay để tổ chức giao thông bằng đèn tín hiệu, song phương án chưa được đánh giá khả thi.
