Trong cuộc phỏng vấn với Fox News vào ngày 14/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết uranium đã làm giàu của Iran “có thể” được cất giấu, nhưng ông khẳng định Mỹ sẽ “thu hồi” số vật liệu này.
“Tôi nghĩ điều quan trọng là chúng ta phải thu hồi được chúng (uranium làm giàu) để chống lại các thông tin giả mạo. Chính tôi đã nói rằng chúng ta sẽ thu hồi được chúng, và chúng ta sẽ thu hồi được. Chúng tôi đang theo dõi sát sao tình hình”, ông Trump nói thêm.
Tổng thống Trump nói rằng chỉ có Mỹ và có thể là Trung Quốc mới có khả năng thu hồi vật liệu hạt nhân của Iran.
Ông cũng cảnh báo Mỹ đang theo dõi sát sao các cơ sở hạt nhân của Iran cũng như bất kỳ nỗ lực nào nhằm khai thác vật liệu này.
“Chúng tôi đang theo dõi sát sao. Chúng tôi biết chính xác chuyện gì đang xảy ra ở đó”, ông Trump nhấn mạnh.
“Nếu họ di chuyển chúng (uranium làm giàu), và tôi đã nói với họ điều đó, nếu họ cử lực lượng đến đó để thử làm việc này… tất cả những gì chúng tôi sẽ làm là ném vào đó vài quả bom và mọi chuyện sẽ kết thúc. Họ sẽ không làm được việc đó”, ông Trump nói, đồng thời cho biết Mỹ có “9 camera” theo dõi 3 địa điểm hạt nhân của Iran “24 giờ một ngày”.
“Chúng tôi biết chính xác chuyện gì đang xảy ra ở đó. Chưa ai đến gần chỗ đó”, ông nói thêm.
Tổng thống Trump cũng tin rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhất trí lập trường về việc Iran không nên sở hữu vũ khí hạt nhân.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông đã thảo luận về mối đe dọa hạt nhân từ Iran với Chủ tịch Trung Quốc.
“Tôi nghĩ Trung Quốc không muốn Iran có vũ khí hạt nhân. Tôi đã nói, đừng quá lo lắng, các ngài cũng không muốn họ có vũ khí hạt nhân”, ông Trump cho biết thêm.
Theo Tổng thống Trump, Chủ tịch Tập Cận Bình đã nói với ông rằng: “Nếu tôi có thể giúp đỡ gì được, tôi rất muốn giúp” đạt được một thỏa thuận với Iran.
Ông Trump xác nhận nhà lãnh đạo Trung Quốc cũng ủng hộ việc mở cửa eo biển Hormuz.
“Bất cứ ai mua nhiều dầu như vậy rõ ràng đều có mối quan hệ nào đó với họ (Iran), nhưng ông ấy nói: “Tôi rất muốn giúp đỡ, nếu tôi có thể giúp đỡ bằng bất cứ cách nào”. Ông ấy muốn thấy eo biển Hormuz được mở cửa”, Tổng thống Trump nói thêm.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 13/5 tuyên bố chính quyền Tổng thống Donald Trump vẫn tập trung cao độ vào việc đảm bảo Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân và coi đây là tiêu chí trung tâm và “lằn ranh đỏ” cho bất kỳ thỏa thuận nào.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nói với các nghị sĩ rằng Iran đang “tiến rất gần” đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân, khẳng định Tehran chỉ cần “vài tuần” là có thể làm giàu một tấn uranium lên cấp độ vũ khí.
Các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump đã viện dẫn kho uranium làm giàu của Iran như một phần lý do cho cuộc chiến với Iran. Tổng thống Trump cũng nói rằng ông muốn Iran giao nộp uranium làm giàu để đạt được thỏa thuận chấm dứt xung đột.
Ông Ebrahim Rezaei, đại diện Ủy ban Chính sách Đối ngoại và An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, gần đây cảnh báo Iran có thể xem xét việc làm giàu uranium lên mức 90% trong trường hợp Mỹ nối lại chiến dịch tấn công.
Iran được cho là vẫn sở hữu hơn 400kg uranium đã được làm giàu tới mức 60%. Đây là một bước ngắn về mặt kỹ thuật để đạt tới mức 90% dùng cho sản xuất vũ khí hạt nhân.
Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của nước này là vì mục đích hòa bình, đồng thời khẳng định sẽ không chuyển uranium làm giàu sang nước khác.
Quân đội Mỹ ngày 1.6 thông báo đã không kích các mục tiêu quân sự của Iran trong hai ngày 30 và 31.5, sau khi Tehran bị cáo buộc bắn hạ một máy bay không người lái (UAV) MQ-1 của Mỹ hoạt động trên vùng biển quốc tế. Theo Reuters dẫn tuyên bố của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), các máy bay chiến đấu Mỹ đã tiến hành những cuộc "tấn công tự vệ" nhằm vào các địa điểm quanh thành phố Geruk và trên đảo Qeshm của Iran. CENTCOM cho biết đợt không kích đã phá hủy một hệ thống phòng không, một trạm kiểm soát mặt đất và 2 UAV tấn công một chiều mà Washington cho là gây ra mối đe dọa rõ ràng đối với tàu thuyền di chuyển qua các vùng biển trong khu vực.
Iran sau đó tuyên bố các đòn đáp trả của Iran đã nhắm vào những vị trí ở Kuwait, nơi Tehran cáo buộc là điểm xuất phát các cuộc tấn công của Mỹ. Hãng thông tấn KUNA (Kuwait) đưa tin còi báo động không kích vang lên tại nhiều khu vực, trong khi quân đội Kuwait cho biết hệ thống phòng không nước này đã đánh chặn các tên lửa và UAV đang bay tới. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 1.6 chỉ trích các cuộc không kích của Mỹ là "hành động gây hấn", đồng thời nói Iran có quyền trả đũa nhằm vào những "căn cứ và tài sản" trong khu vực được sử dụng để tấn công nước này.
Từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 7.4, Mỹ và Iran đã nhiều lần trao đổi các đòn đáp trả lẻ tẻ, khiến ranh giới giữa "ngừng bắn" và "giao tranh hạn chế" ngày càng mờ đi. Nguy cơ leo thang càng lớn khi Iran vẫn kiểm soát chặt eo biển Hormuz và Mỹ tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran, khiến vận tải qua khu vực bị gián đoạn nghiêm trọng và giá dầu ngày 1.6 tăng hơn 3%, theo Reuters.
Những cuộc giao tranh mới nhất khiến tiến trình ngoại giao giữa Mỹ và Iran càng thêm mong manh. Các vòng đàm phán trước đó từng đổ vỡ sau các đòn tấn công của Mỹ và Israel, khiến Iran nghi ngờ liệu Washington có thực sự muốn một lối thoát ngoại giao hay không. Ngày 1.6, Chủ tịch Quốc hội Iran kiêm trưởng đoàn đàm phán Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, không chỉ vì các đợt không kích mà còn do tiếp tục phong tỏa các cảng của Iran và không kiềm chế được Israel trong các cuộc tấn công ở Li Băng. Trước đó, Iran được cho là đang sửa đổi dự thảo biên bản ghi nhớ nhằm chấm dứt xung đột với Mỹ, sau khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump gửi lại một phiên bản cứng rắn hơn, theo tờ The Times of Israel.
Tuy vậy, ông Trump ngày 1.6 viết trên mạng Truth Social rằng Tehran "thực sự muốn đạt được một thỏa thuận" và bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ tốt cho Mỹ cùng các đồng minh. Theo báo The Guardian, chính quyền ông Trump hiện chịu sức ép lớn trong nước khi vừa cần mở lại tuyến hàng hải qua Hormuz và hạ giá nhiên liệu trước bầu cử quốc hội tháng 11, vừa phải tránh bị phe diều hâu cáo buộc nhượng bộ Iran.
Tạp chí Responsible Statecraft dẫn giới chuyên gia cho rằng Mỹ không nên cố đạt một thỏa thuận toàn diện lúc này, vì mỗi tín hiệu ngoại giao lại có thể kích hoạt sức ép từ phe chủ chiến, làm tăng nguy cơ leo thang. Theo hướng tiếp cận này, ông Vali Nasr, giáo sư về quan hệ quốc tế tại Đại học Johns Hopkins (Mỹ), cho rằng một tiến trình từng bước, chẳng hạn 2 bên giảm các biện pháp phong tỏa hoặc Mỹ bắt đầu rút bớt lực lượng khỏi khu vực, có thể mở đường giảm căng thẳng ở Hormuz và tạo điều kiện cho các bước xây dựng lòng tin cho một thỏa thuận lớn hơn. Ngược lại, ông Trita Parsi, Phó chủ tịch Viện Quincy (Mỹ), nhận định một "thỏa thuận nhỏ" chỉ tạm hoãn khủng hoảng mà không giải quyết căn nguyên đối đầu Mỹ - Iran.
Trong cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào ngày 20/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định mối quan hệ giữa Moscow và Bắc Kinh đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong bối cảnh xảy ra các cuộc khủng hoảng toàn cầu.
Tổng thống Putin nhấn mạnh, mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc đã "đạt đến mức cao chưa từng có, là một ví dụ về quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược thực sự”.
Cách đây 25 năm, hai nước đã ký Hiệp ước Láng giềng hữu nghị và hợp tác Trung - Nga. "Văn kiện này tạo nền tảng cho sự phát triển hợp tác trên mọi lĩnh vực và hiện vẫn hoàn toàn phù hợp", ông Putin nhấn mạnh.
"Một quá trình phức tạp của thế giới đa cực đang diễn ra, dựa trên sự cân bằng lợi ích của tất cả các bên tham gia. Cùng với những người bạn Trung Quốc, chúng ta đang bảo vệ sự đa dạng của các nền văn hóa và văn minh cũng như sự tôn trọng quyền phát triển độc lập của các quốc gia khi chúng ta tìm cách xây dựng một trật tự thế giới công bằng và dân chủ hơn”, ông Putin cho biết.
Theo Tổng thống Putin, mối quan hệ giữa Nga và Trung Quốc mang lại sự ổn định cho các vấn đề toàn cầu. "Sự hợp tác chặt chẽ của chúng ta đặc biệt quan trọng trong bối cảnh căng thẳng quốc tế hiện nay", ông nói thêm.
Tổng thống Putin nhấn mạnh, Moscow và Bắc Kinh xây dựng đối thoại dựa trên sự bình đẳng và tôn trọng lợi ích của nhau khi hai bên đều theo đuổi mục tiêu thúc đẩy phúc lợi của mình.
"Quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược giữa Nga và Trung Quốc trong kỷ nguyên mới là hình mẫu của quan hệ liên quốc gia hiện đại. Nó dựa trên sự bình đẳng, hỗ trợ lẫn nhau, tình hữu nghị và tình láng giềng chân thành. Mục tiêu của chúng ta là thúc đẩy hạnh phúc và thịnh vượng của người dân Nga và Trung Quốc”, ông Putin nói thêm.
Kinh tế và năng lượng
Tổng thống Nga cho biết thương mại giữa Nga và Trung Quốc đã “tăng hơn 30 lần kể từ đầu thế kỷ”.
“Kim ngạch thương mại đã tăng hơn 30 lần trong 1/4 thế kỷ. Trong vài năm trở lại đây, con số này liên tục vượt quá 200 tỷ USD”, ông Putin nói thêm.
Theo Tổng thống Nga, ngay cả trong bối cảnh các yếu tố bên ngoài không thuận lợi, sự hợp tác và quan hệ kinh tế của hai nước vẫn cho thấy sự tăng trưởng mạnh mẽ và vững chắc.
Nhà lãnh đạo Nga nêu rõ, trong bối cảnh khủng hoảng Trung Đông, Nga vẫn là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy, trong khi Trung Quốc vẫn là khách hàng có trách nhiệm.
Ông Putin khẳng định sự hợp tác giữa Nga và Trung Quốc trong lĩnh vực năng lượng là động lực thúc đẩy hợp tác kinh tế. Danh sách các vấn đề ưu tiên bao gồm "các dự án chung quy mô lớn trong sản xuất công nghiệp, nông nghiệp, vận tải và công nghệ cao”.
Quy chế miễn thị thực
Tổng thống Putin cho biết việc áp dụng quy chế miễn thị thực đã thúc đẩy các mối quan hệ nhân văn giữa Nga và Trung Quốc: "Chúng tôi chắc chắn sẽ tiếp tục thực hiện điều này", ông Putin nhấn mạnh.
Ký kết văn kiện
Chủ tịch Tập Cận Bình và Tổng thống Putin đã tham dự lễ ký kết nhiều văn kiện liên quan đến công nghệ, thương mại, nghiên cứu khoa học và sở hữu trí tuệ.
Hai bên nhấn mạnh mối quan hệ thương mại ngày càng phát triển, đặc biệt là trong lĩnh vực dầu khí.
Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, trong số các văn kiện này có việc gia hạn Hiệp ước Láng giềng hữu nghị và hợp tác Trung - Nga, được ký kết lần đầu tiên cách đây 25 năm.
Hợp tác ở cấp độ cao nhất
Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết quan hệ giữa Bắc Kinh và Moscow đang ở “cấp độ đối tác chiến lược toàn diện cao nhất”, đồng thời kêu gọi cả hai nước phản đối “mọi hành vi bắt nạt đơn phương” trên trường quốc tế.
“Mối quan hệ giữa hai nước đã đạt mức cao nhất trong lịch sử”, ông Tập Cận Bình phát biểu sau lễ ký kết các văn kiện hợp tác.
Ông Tập Cận Bình kêu gọi chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông và “một lệnh ngừng bắn toàn diện là vô cùng cấp thiết”.
“Việc sớm chấm dứt xung đột sẽ giúp giảm thiểu sự gián đoạn đối với ổn định nguồn cung năng lượng, sự vận hành trơn tru của chuỗi công nghiệp và cung ứng, cũng như trật tự thương mại quốc tế”, ông Tập Cận Bình nói thêm.
"Tôi rất tiếc khi nghe điều đó, nhưng tôi sẽ tiếp tục thực hiện những gì tôi tin là sứ mệnh của Giáo hội đối với thế giới ngày nay", Giáo hoàng Leo XIV nói hôm nay trên chuyên cơ tới Algeria, đề cập tới những lời công kích gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump với ông.
Tổng thống Trump tối 12/4 tung ra những lời chỉ trích gay gắt nhắm vào Giáo hoàng Leo XIV khi cho rằng ông "yếu đuối trong việc chống tội phạm và rất tệ trong chính sách đối ngoại".
Ông Trump cho rằng Giáo hoàng Leo XIV "không có tinh thần Làm nước Mỹ vĩ đại trở lại (MAGA)", dù ông là người Mỹ. "Tôi không muốn một Giáo hoàng nghĩ rằng Iran có thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Tôi không muốn một Giáo hoàng cho rằng thật tệ khi Mỹ tấn công Venezuela, đất nước đã chuyển lượng lớn ma túy vào Mỹ", ông Trump viết tiếp.
Người đứng đầu Nhà Trắng còn nói Giáo hoàng là "người có tư tưởng thiên tả", đồng thời ám chỉ lãnh đạo Vatican nên "ngừng chiều lòng phe cực tả". "Tôi không phải người mến mộ Giáo hoàng Leo", Tổng thống Mỹ nói.
Trước đó, Giáo hoàng Leo XIV lên án "ảo tưởng về quyền năng vô hạn" đang thúc đẩy cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran. Ông chỉ trích "thói sùng bái cái tôi và tiền bạc, phô trương quyền lực" và đề nghị các lãnh đạo dừng tấn công lẫn nhau để ngồi vào bàn đàm phán hòa bình.
Giáo hoàng Leo XIV hôm nay cho hay bài phát biểu của ông không trực tiếp công kích Tổng thống Trump hay bất kỳ ai khác, thêm rằng việc suy diễn thông điệp của ông như vậy là "chưa hiểu rõ thông điệp của Phúc âm".
"Tôi sẽ không tham gia vào cuộc tranh cãi. Những điều tôi nói chắc chắn không nhắm vào bất kỳ ai. Thông điệp của Phúc âm rất rõ ràng: 'Phúc cho những ai xây dựng hòa bình'", Giáo hoàng tuyên bố. "Tôi sẽ không từ bỏ việc công bố thông điệp của Phúc âm và mời gọi mọi người tìm cách xây dựng những nhịp cầu hòa bình và hòa giải, cũng như tìm cách tránh chiến tranh bất cứ khi nào có thể".
"Tôi không e sợ chính quyền Trump", Giáo hoàng cho biết thêm.
Giáo hoàng Leo, người vừa bắt đầu chuyến công du 11 ngày tới châu Phi, trước đó từng tuyên bố rằng Chúa "không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến, mà sẽ khước từ chúng".
Trước khi thỏa thuận ngừng bắn với Iran được ký kết, Tổng thống Trump đã cảnh báo sẽ tiến hành những đợt tấn công quy mô lớn nhắm vào các nhà máy điện và cơ sở hạ tầng khác của Iran đến mức "toàn bộ một nền văn minh sẽ lụi tàn". Giáo hoàng Leo mô tả những quan điểm như vậy là "thực sự không thể chấp nhận được".
Trong bài đăng trên mạng xã hội vào tối 12/4, Tổng thống Trump không chỉ dừng lại ở cuộc chiến tại Iran mà còn chỉ trích Giáo hoàng Leo trên nhiều phương diện khác.
"Tôi không muốn một Giáo hoàng chỉ trích Tổng thống Mỹ, bởi tôi đang thực hiện chính xác những gì mình đã cam kết khi đắc cử với chiến thắng áp đảo", ông viết.
Tổng thống Trump thậm chí còn nói rằng nếu ông không đắc cử, Giáo hoàng Leo cũng "không thể có mặt ở Vatican".
Tổng giám mục Paul S. Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Mỹ, đã ra tuyên bố cho biết ông cảm thấy "nản lòng" trước những bình luận từ Tổng thống Trump.
"Giáo hoàng Leo không phải là đối thủ của ông ấy, Giáo hoàng cũng không phải một chính trị gia. Ngài là đại diện của Chúa Kitô, người cất tiếng nói từ sự thật của Phúc âm và vì nhiệm vụ chăm sóc các linh hồn", ông Coakley nói.
Theo khảo sát cử tri do AP VoteCast thực hiện, trong cuộc bầu cử năm 2024, ông Trump đã giành được 55% phiếu bầu từ các cử tri Công giáo. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth từng kêu gọi người dân Mỹ cầu nguyện cho chiến thắng ở Iran "nhân danh Chúa Jesus". Khi được hỏi liệu ông có nghĩ Chúa ủng hộ cuộc chiến hay không, Tổng thống Trump đã trả lời rằng ông "tin là có, bởi Chúa nhân từ, vì Chúa nhân từ và Ngài muốn thấy mọi người được bảo vệ".
