Trong bối cảnh các cuộc đàm phán về một thỏa thuận hòa bình tiềm năng giữa Iran và Mỹ đang tăng tốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bổ sung một điều kiện mới: phải có thêm nhiều quốc gia tham gia vào Hiệp định Abraham.
Nhà lãnh đạo Mỹ hôm 27/5 gợi ý rằng ông có thể từ chối ký kết một thỏa thuận với Iran cho đến khi một loạt quốc gia Trung Đông đồng ý tham gia vào khuôn khổ Hiệp định Abraham.
“Đó thực sự sẽ là một dấu hiệu to lớn, và tôi nghĩ các quốc gia đó đang nợ chúng ta điều đó. Tôi không chắc chúng ta có nên thực hiện thỏa thuận (với Iran) hay không nếu họ không ký kết hiệp định”, ông phát biểu trong một cuộc họp nội các.
Ông cho biết, hiện tại ông muốn các cuộc thảo luận đó phải trở thành một phần của các cuộc đàm phán rộng lớn hơn hướng tới một thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ và Iran. Tuy nhiên, khi bị chất vấn sâu hơn về vấn đề này, ông đã từ chối khẳng định liệu bất kỳ thỏa thuận nào cũng sẽ phải phụ thuộc hoàn toàn vào việc bổ sung các quốc gia vào Hiệp định Abraham hay không.
“Chúng ta có thể thực hiện một thỏa thuận tốt ngay bây giờ, nhưng có lẽ đó không phải là một thỏa thuận tuyệt vời. Nếu đó không phải là một thỏa thuận tuyệt vời, chúng ta sẽ không thực hiện nó”, ông Trump nói.
Trước đó trong tuần, ông Trump đã gây sức ép lên một số quốc gia bao gồm Ả rập Xê út, Qatar và Pakistan để yêu cầu họ tham gia Hiệp định Abraham. Sau đó, ông gợi ý các nước khác như Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Jordan, thậm chí Iran. Mặc dù vậy, cho đến nay có rất ít dấu hiệu cho thấy bất kỳ quốc gia nào trong số này hào hứng với điều đó.
Trong bối cảnh đàm phán chấm dứt xung đột với Iran không có nhiều tiến triển, ông Trump hôm qua một lần nữa tuyên bố ông không vội ký thỏa thuận với Tehran.
Ông nhấn mạnh, Iran đã tính toán sai lầm nếu họ nghĩ rằng cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới sẽ buộc ông phải nhượng bộ để đạt được một thỏa thuận. “Tôi không quan tâm đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ”, ông nói.
Hiệp định Abraham là một loạt các thỏa thuận do Mỹ làm trung gian nhằm bình thường hóa quan hệ giữa Israel và một số quốc gia Trung Đông. Các thỏa thuận này được hình thành trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump.
Các thỏa thuận ban đầu được ký kết giữa Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (UAE), Bahrain, Sudan và Maroc vào năm 2020. Tuy nhiên, tình trạng bất ổn kéo dài ở Sudan đã làm trì hoãn việc chính thức hóa mối quan hệ của nước này với Israel. Kazakhstan đã gia nhập hiệp định vào tháng 11/2025 ngay cả khi quốc gia này vốn đã có quan hệ bình thường với Israel từ những năm 1990.
Theo Viện Trung Đông, các thỏa thuận này cũng đánh dấu lần bình thường hóa chính thức đầu tiên trong quan hệ ngoại giao Ả rập – Israel kể từ hiệp ước hòa bình năm 1994 của Israel với Jordan và thỏa thuận Ai Cập – Israel năm 1979. Quá trình bình thường hóa đã chứng kiến các mối quan hệ ngoại giao được thiết lập và các đại sứ quán được mở cửa.
Các chuyến bay thẳng cũng đã bắt đầu giữa Israel và Maroc vào tháng 8/2021, và hãng hàng không Gulf Air của Bahrain đã khởi động các chuyến bay thẳng đến Tel Aviv vào tháng 9 năm đó. Theo Viện Hòa bình Hiệp định Abraham, nếu không tính ngành du lịch và dịch vụ, thương mại giữa Israel và các nước Ả rập ở Trung Đông đã tăng 234% trong 7 tháng đầu năm 2021 so với cùng kỳ năm 2020.
Thành quả lớn nhất trong các hiệp định đối với Israel là thỏa thuận với UAE, một nhà sản xuất dầu mỏ lớn toàn cầu và là một trung tâm thương mại, kinh doanh có ảnh hưởng ngoại giao sâu rộng trên khắp Trung Đông. Israel và UAE kể từ đó đã phát triển các mối quan hệ kinh tế và an ninh chặt chẽ, bao gồm hợp tác quốc phòng và một hiệp định thương mại tự do.
Mặc dù các hiệp định này được giới ngoại giao hoan nghênh như một bước đi hướng tới một Trung Đông hòa bình hơn, chúng vẫn không nhận được sự ủng hộ của công chúng ở nhiều nơi trong khu vực, phần lớn là vì các thỏa thuận này không giải quyết cuộc xung đột Israel – Palestine.
Tiến sĩ James M. Dorsey, Nghiên cứu viên cao cấp thỉnh giảng tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (Singapore), cho rằng có thể có một vài lý do khiến ông Trump muốn đưa Hiệp định Abraham vào bất kỳ thỏa thuận nào với Iran. Chúng bao gồm việc xoa dịu sự ủng hộ trong nội bộ đảng của ông và phong trào “Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại” (MAGA), cũng như để làm vừa lòng Israel.
Bộ trưởng Giao thông vận tải Malaysia Anthony Loke ngày 29.6 cho biết thỏa thuận được gia hạn thêm 12 tháng, từ ngày 1.7.2026 đến ngày 30.6.2027. Việc gia hạn nhằm cho phép Công ty Ocean Infinity hoàn tất tìm kiếm máy bay MH370 mất tích tại khu vực còn lại rộng 7.428,54 km2, theo Reuters.
"Quyết định này thể hiện cam kết liên tục và kiên định của chính phủ trong việc mang lại câu trả lời cho thân nhân các hành khách trên chuyến bay MH370", ông Loke nói.
Theo ông Loke, tiến độ tìm kiếm phải điều chỉnh do Ocean Infinity có các cam kết thương mại mới, khiến một số thiết bị chủ chốt của chiến dịch phải tạm thời được điều động sang địa điểm khác trong giai đoạn từ tháng 11.2026 đến tháng 4.2027. Tuy nhiên, khung thời gian triển khai lại cũng trùng với giai đoạn biển lặng hơn, phù hợp hơn cho hoạt động tìm kiếm an toàn và hiệu quả, theo Malay Mail.
Máy bay Boeing 777 mang số hiệu MH370 chở 227 hành khách và 12 thành viên phi hành đoàn biến mất khi đang trên đường từ Kuala Lumpur (Malaysia) đến Bắc Kinh (Trung Quốc) vào năm 2014. Vụ mất tích trở thành một trong những bí ẩn hàng không lớn nhất thế giới.
Nhiều chiến dịch tìm kiếm tại nam Ấn Độ Dương trong nhiều năm qua vẫn chưa tìm thấy xác máy bay. Ocean Infinity từng tham gia tìm kiếm MH370 đến năm 2018.
Năm 2025, công ty này ký thỏa thuận mới với chính phủ Malaysia để khởi động lại chiến dịch tìm kiếm MH370 trong khu vực rộng 15.000 km2 ở nam Ấn Độ Dương theo cơ chế "không tìm thấy, không trả tiền". Theo thỏa thuận, Ocean Infinity sẽ nhận được 70 triệu USD nếu tìm thấy xác máy bay hoặc mảnh vỡ được xác nhận.
Cục Điều tra tai nạn hàng không Malaysia cho biết chiến dịch tìm kiếm dưới đáy biển do Ocean Infinity thực hiện từ tháng 3.2025 đến tháng 1.2026 đã khảo sát hàng nghìn km2 đáy đại dương, nhưng chưa phát hiện dấu vết nào được xác nhận là của MH370.
"Các hoạt động tìm kiếm đã được tiến hành nhưng chưa thu được bất kỳ kết quả nào xác nhận vị trí xác máy bay", thông cáo cho biết.
Wall Street Journal ngày 18/6 dẫn lời các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết con số được Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Stephen Feinberg đưa ra trong cuộc họp với các nghị sĩ.
Nhiều nghị sĩ Mỹ đã gây áp lực để chính quyền Tổng thống Donald Trump cung cấp bảng thống kê chi phí toàn diện cho chiến dịch tấn công Iran. Một trong những lo ngại là quân đội Mỹ đã cạn kiệt những loại vũ khí quý giá, vốn cần thiết để đối phó với mối đe dọa tiềm tàng ở những nơi khác trên thế giới.
Theo các lãnh đạo Lầu Năm Góc, cơ quan này có thể cạn ngân sách cho hoạt động trong mùa hè nếu quốc hội Mỹ không thông qua dự luật chi tiêu thời chiến mới. Quân đội Mỹ cũng đối mặt nguy cơ cắt giảm hoạt động diễn tập cùng những ưu tiên khác do xung đột với Iran và triển khai binh sĩ dọc biên giới phía nam.
Mọi yêu cầu bổ sung ngân sách của Lầu Năm Góc đều phải được Văn phòng Quản lý Ngân sách của Nhà Trắng (OMB) phê duyệt trước khi trình lên quốc hội Mỹ. Khoản tiền mà Lầu Năm Góc được phân bổ trong năm tài khóa 2026 là khoảng 1.000 tỷ USD.
Một nguồn tin nói rằng một phần ngân sách 80 tỷ USD sẽ được chi cho hoạt động của các chiến hạm, trả lương binh sĩ, mua sắm đạn dược và nhiều khoản khác. Yêu cầu bổ sung ngân sách đầy đủ của chính phủ Mỹ, trong đó có khoản chi cho Lầu Năm Góc và ưu tiên phi quốc phòng khác như nông nghiệp và cứu trợ thiên tai, có thể sẽ tới tay các nghị sĩ trong vài ngày tới.
Nhà Trắng và OMB từ chối trả lời câu hỏi về vấn đề trên. Lầu Năm Góc không phản hồi đề nghị bình luận về cuộc thảo luận của Thứ trưởng Feinberg.
Quân đội Mỹ đang phải giải quyết bài toán chi phí tăng vọt cho một số hoạt động trong năm nay, như vụ bắt Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro, xung đột Trung Đông, cũng như các cuộc tập kích xuồng nghi chở ma túy tại vùng Caribe và đông Thái Bình Dương.
Lầu Năm Góc hồi tháng 5 ước tính chiến sự với Iran đã tiêu tốn 29 tỷ USD, song con số thực tế có thể cao hơn.
Thượng nghị sĩ John Barrasso, thành viên đảng Cộng hòa, nói ông đã thảo luận với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trong cuộc gặp ngày 16/6 về đảm bảo cho quân đội Mỹ có đủ nguồn lực cần thiết. "Lượng vũ khí của quân đội Mỹ đã giảm sút, chúng ta cần đảm bảo bổ sung đầy đủ", ông nói.
Cơ quan chức năng thông tin vụ tai nạn xảy ra tại địa phận tỉnh Laghman, trên tuyến quốc lộ nối thủ đô Kabul với tỉnh Nangarhar của Afghanistan, AP đưa tin ngày 30.5.
Giám đốc Sở Y tế tỉnh Laghman, ông Aminullah Sharif, xác nhận 22 người đã thiệt mạng và khoảng 36 người bị thương. Trong số các nạn nhân tử vong có 10 trẻ em và 5 phụ nữ. Những người bị thương đã được đưa đến các bệnh viện ở tỉnh Nangarhar để cấp cứu.
Ông Sharif cho biết vụ tai nạn xảy ra do tài xế ngủ gật, khiến chiếc xe tải lao thẳng xuống mương và lật úp. Vụ việc đang được cơ quan chức năng điều tra làm rõ.
Các nạn nhân nằm trong số hàng ngàn người Afghanistan gần đây hồi hương từ Pakistan. Kể từ năm 2023, chính quyền Pakistan thi hành chính sách cứng rắn đối với người di cư và tị nạn không giấy tờ. Ngoài Pakistan, Iran cũng tăng cường trục xuất người di cư Afghanistan. Hàng triệu người Afghanistan đã phải hồi hương từ 2 quốc gia trên trong gần 3 năm qua.
Vụ tai nạn hôm 30.5 nêu trên xảy ra chưa đầy một năm sau vụ một chiếc xe buýt chở người di cư Afghanistan hồi hương từ Iran đã va chạm với xe tải ở tỉnh Herat (Afghanistan) vào tháng 8.2025, khiến 79 người thiệt mạng.
Trong một vụ tai nạn khác tại tỉnh Nuristan, miền đông Afghanistan, cơ quan chức năng ngày 30.5 cho biết một ô tô đã lao khỏi mặt đường và rơi xuống sông vào đêm 29.5. Vụ việc khiến tài xế bị thương và 4 hành khách mất tích. Lực lượng cứu hộ hiện đang khẩn trương tìm kiếm các nạn nhân.
