Chủ trương miễn vé xe buýt được Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang nêu tại cuộc họp chiều 1/4. Chính sách giúp giảm chi phí đi lại, thúc đẩy sử dụng giao thông công cộng để hạn chế ùn tắc, ô nhiễm. Khi thực hiện đây là lần đầu toàn bộ người dân thành phố đi xe buýt miễn phí, thay vì một số nhóm khách như hiện nay. Thành phố dự kiến chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm cho chính sách này.
Theo Phó giám đốc Sở Xây dựng Bùi Hòa An, phương án miễn vé xe buýt đang được các đơn vị nghiên cứu theo hướng áp dụng trên toàn bộ các tuyến nội tỉnh, gồm cả trợ giá và không trợ giá, với quy mô hiện có khoảng 135 tuyến. Đây là mạng lưới vận tải hành khách công cộng chủ lực tỏa đi khắp địa bàn. Riêng các tuyến buýt liên tỉnh, do đặc thù vận hành và cơ chế tài chính khác, việc miễn vé chưa được xem xét.
Ông An cho hay hiện bình quân mỗi năm ngân sách thành phố chi khoảng 1.500 tỷ đồng trợ giá cho mạng lưới xe buýt. Khi miễn vé toàn bộ, mức chi cho hoạt động này sẽ tăng lên, do vậy các phương án đang được tính toán tổng thể để vừa tuân thủ các quy định pháp lý, vừa đảm bảo hiệu quả triển khai và tiết kiệm ngân sách.
Theo chủ trương chung, hành khách được miễn phí đi xe buýt, nhưng cơ quan quản lý cần theo dõi, đo đếm và thống kê số lượng đi lại. Đây là cơ sở để phân bổ ngân sách hợp lý và làm cơ sở dữ liệu phục vụ điều hành. Để thực hiện việc này, thành phố sẽ ứng dụng công nghệ giám sát, đảm bảo thuận lợi, minh bạch.
Bên cạnh yếu tố tài chính, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết thành phố cũng tính đến khả năng lượng khách tăng mạnh khi miễn vé, dự kiến khoảng 30% so với năm 2025.
Hiện nhiều tuyến xe buýt mới khai thác chưa tới 50% công suất nên vẫn còn dư địa phục vụ. Tuy nhiên, nếu lượng khách tăng đột biến, quy mô đoàn xe hiện đã đủ hay chưa đang được tính toán nhằm đáp ứng nhu cầu. Tần suất hoạt động cũng sẽ nghiên cứu theo hướng rút ngắn thời gian giãn cách giữa các chuyến xe, đặc biệt là những tuyến đông khách kết nối trường học, khu công nghiệp phục vụ học sinh, sinh viên, người lao động…
“Các chính sách được xây dựng kỹ lưỡng nhưng đồng thời sẽ làm nhanh nhất theo yêu cầu của lãnh đạo thành phố để người dân sớm được hưởng lợi”, ông An nói và dự kiến phương án sẽ hoàn thiện để trình HĐND TP HCM xem xét, thông qua tại kỳ họp gần nhất vào cuối tháng 4.
TP HCM đang có khoảng 179 tuyến buýt với hơn 2.100 xe, phần lớn hoạt động ở địa bàn cũ trước khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Hiện việc miễn vé áp dụng cho người từ 60 tuổi, trẻ dưới 6 tuổi, người có công, khuyết tật, đồng thời phần lớn tuyến được trợ giá để hỗ trợ người dân và duy trì hoạt động. Sau lần điều chỉnh gần nhất từ năm 2019, giá vé phổ thông trên các tuyến trợ giá hiện ở mức 5.000-7.000 đồng mỗi lượt; học sinh, sinh viên 3.000 đồng.
Thống kê năm 2025, hệ thống này phục vụ gần 97 triệu lượt khách, tăng khoảng 6% so với năm trước. Ba tháng đầu năm nay, khách đi xe buýt tiếp tục tăng, đặc biệt từ đầu tháng 3 do biến động giá xăng dầu và nhu cầu đi lại của học sinh, sinh viên duy trì ổn định.
Bên cạnh đó, việc đưa vào khai thác hàng loạt tuyến buýt điện mới, mở rộng thanh toán không tiền mặt và triển khai miễn vé các dịp lễ, Tết hoặc sự kiện lớn cũng góp phần thu hút thêm khách. Khi miễn vé toàn bộ, nhu cầu sử dụng xe buýt được kỳ vọng tiếp tục tăng mạnh.
Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách và Du lịch TP HCM, đánh giá chủ trương miễn vé xe buýt mang ý nghĩa an sinh rõ rệt khi giúp giảm chi phí đi lại, nhất là học sinh, sinh viên và người có thu nhập thấp, tạo thêm động lực để họ sử dụng giao thông công cộng. Nhiều năm qua, phần lớn tuyến xe buýt đã được trợ giá, nên nếu miễn vé toàn bộ hiệu quả kích cầu sẽ cao hơn.
Ông Tính dẫn chứng từ năm 2002, khi thành phố lần đầu triển khai chính sách trợ giá với mức đồng đều 1.000 đồng mỗi lượt, đồng thời đầu tư phương tiện mới, lượng khách đi xe buýt tăng đột biến. Thực tế này cho thấy việc giảm chi phí đi lại kết hợp với nâng chất lượng dịch vụ tác động rất lớn đến lựa chọn của người dân, nên kỳ vọng hiệu quả sẽ cao khi áp dụng chính sách miễn vé trong thời gian tới.
Theo ông Tính, thành phố đã có bước thử nghiệm trong hơn một năm qua, như miễn phí xe buýt và metro vào dịp lễ, Tết, sự kiện lớn; triển khai miễn vé vào thứ sáu hàng tuần với hành khách thanh toán không tiền mặt. Những tín hiệu tích cực này cũng được xem là cơ sở thực tế để nghiên cứu mở rộng chính sách.
Dù vậy, ông Tính nhận định một thách thức để thực hiện chính sách là cần nguồn kinh phí lớn. Do đó, trường hợp khó bố trí, thành phố có thể nghiên cứu triển khai theo lộ trình, trước mắt ưu tiên học sinh, sinh viên – nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất trong cơ cấu hành khách. Song song đó, thành phố có thể mở rộng phạm vi miễn vé theo thời điểm, chẳng hạn vào cuối tuần hoặc khung giờ thấp điểm để vừa kích cầu, vừa phân bổ lưu lượng.
Đánh giá về tính sẵn sàng của hệ thống, ông Tính cho rằng xe buýt hiện còn dư địa lớn để phục vụ thêm khách khi mới khai thác khoảng nửa công suất. Nếu nhu cầu tăng cao, doanh nghiệp có thể chủ động đầu tư thêm xe, mở rộng dịch vụ khi có cơ chế khuyến khích phù hợp. Theo ông, sự tham gia của các đơn vị lớn như Phương Trang, VinBus cũng tạo thuận lợi để nâng chất lượng và mở rộng mạng lưới.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh miễn vé chưa phải yếu tố quyết định thu hút người dân, mà quan trọng hơn là chất lượng dịch vụ. Với mức giá 5.000-7.000 đồng mỗi lượt hiện nay, xe buýt vốn đã rẻ, cho thấy chi phí không phải rào cản lớn nhất.
Theo ông, lựa chọn của hành khách còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố như xe xuống cấp, trễ giờ, thái độ phục vụ của tài xế, tiếp viên và khả năng tiếp cận trạm dừng chưa thuận tiện. Vì vậy, bên cạnh miễn vé, thành phố cần tiếp tục cải thiện chất lượng dịch vụ để chính sách phát huy hiệu quả lâu dài. Việc mở rộng mạng lưới tuyến, trạm dừng, nhà chờ, đặc biệt tại các khu vực ngoại ô, khu dân cư mới cũng đặc biệt cần thiết giúp tăng khả năng tiếp cận.
Tham dự buổi lễ có ông Tăng Hữu Phong - Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TP.HCM, bà Nguyễn Đình Như Hương - Giám đốc Trung tâm Báo chí TP.HCM, PGS.TS Nguyễn Văn Y - Giám đốc Học viện Cán bộ TP.HCM.
Theo đó, hai đơn vị sẽ phối hợp xây dựng và tổ chức các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức. Trọng tâm là các lớp bồi dưỡng theo chức danh phục vụ hoạt động của hệ thống chính trị theo mô hình 2 cấp.
Chương trình được cập nhật gắn với các chủ trương, nghị quyết mới của Trung ương, Thành ủy và yêu cầu thực tiễn trong công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành.
Hai bên cũng sẽ tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng chuyên đề về pháp luật báo chí, truyền thông, kỹ năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực báo chí, truyền thông, kỹ năng phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí, xử lý khủng hoảng truyền thông.
Bên cạnh đó là các chuyên đề về truyền thông chính sách, sử dụng mạng xã hội trong thực thi công vụ, nhận diện, xử lý thông tin xấu độc trên không gian mạng và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động truyền thông, quản lý nhà nước.
Trung tâm Báo chí TP.HCM và Học viện Cán bộ TP.HCM còn tổ chức các hội thảo khoa học, tọa đàm chuyên đề, tham vấn chuyên gia, triển khai các đề tài, đề án khoa học nhằm cung cấp luận cứ và hàm ý chính sách phục vụ công tác lãnh đạo, quản lý, điều hành của thành phố.
Trong lĩnh vực chuyển đổi số, hai bên chú trọng nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), nền tảng số và các công nghệ mới trong đào tạo, nghiên cứu khoa học, truyền thông và quản lý nhà nước.
Đồng thời xây dựng kho học liệu số, ngân hàng tình huống thực tiễn, thư viện số dùng chung và tăng cường chia sẻ dữ liệu phục vụ công tác giảng dạy, nghiên cứu.
Chiều 29/5, UBND TP Hà Nội và Liên đoàn Lao động TP Hà Nội tổ chức Hội nghị “Chủ tịch UBND TP gặp gỡ, đối thoại với công nhân lao động thủ đô năm 2026”.
Giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội điện tử toàn trình
Tại hội nghị, nhiều công nhân, người lao động đã phản ánh những bất cập phát sinh trong quá trình chuyển đổi số lĩnh vực y tế và bảo hiểm xã hội (BHXH), đồng thời kiến nghị thành phố có thêm cơ chế hỗ trợ đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng số và bảo đảm an sinh cho người lao động.
Theo phản ánh của công nhân lao động, thực hiện chủ trương chuyển đổi số của Chính phủ và Bộ Y tế, hiện nay, nhiều bệnh viện lớn như Bệnh viện E đã triển khai cấp giấy nghỉ ốm hưởng BHXH và giấy ra viện dưới dạng dữ liệu điện tử, có mã tra cứu, chữ ký số của bác sĩ và lãnh đạo bệnh viện.
Song khi người lao động in các giấy tờ điện tử này để nộp hồ sơ hưởng chế độ ốm đau, thai sản thì một số cơ quan BHXH chưa tiếp nhận với lý do chưa có hướng dẫn cụ thể về việc sử dụng bản in từ hồ sơ điện tử không có dấu đỏ hoặc do hệ thống chưa đồng bộ.
Điều này khiến người lao động phải quay trở lại bệnh viện để xin xác nhận giấy tờ theo quy trình cũ, gây mất thời gian và phát sinh nhiều thủ tục.
Từ thực tế trên, công nhân lao động kiến nghị các cơ quan chức năng sớm ban hành hướng dẫn chính thức về việc tiếp nhận các chứng từ điện tử đã được ký số hợp lệ; đồng thời, cho phép doanh nghiệp sử dụng bản in từ hệ thống điện tử có mã tra cứu để giải quyết chế độ cho người lao động trong thời gian chờ hoàn thiện kết nối dữ liệu giữa ngành Y tế và BHXH.
Trả lời nhóm vấn đề liên quan đến hồ sơ BHXH điện tử, Giám đốc BHXH TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Huyến cho biết, BHXH Việt Nam đang triển khai hoàn thiện, nâng cấp và đồng bộ các phần mềm kê khai, tiếp nhận và giải quyết hồ sơ điện tử nhằm thực hiện quy trình giải quyết chế độ BHXH điện tử toàn trình.
Hà Nội đang triển khai đầu tư hơn 90 dự án nhà ở xã hội
Một vấn đề khác được công nhân đặc biệt quan tâm là vấn đề nhà ở.
Các ý kiến cho biết, hiện Hà Nội có khoảng 2,7 triệu lao động, trong đó, hơn 70% đang sống trong các khu nhà trọ. Cùng với hàng triệu học sinh, sinh viên và lao động tự do, ước tính khoảng 1/4 dân số thủ đô đang sinh sống tại các khu nhà trọ, khu dân cư có điều kiện hạ tầng còn nhiều hạn chế.
Đây là lực lượng đang đóng góp trực tiếp và quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô nhưng nhu cầu về không gian cư trú an toàn, ổn định vẫn chưa được đáp ứng tương xứng.
Từ thực tế đó, người lao động đề nghị thành phố làm rõ định hướng quy hoạch quỹ đất xây dựng nhà ở cho công nhân lao động trong quy hoạch phát triển Thủ đô tầm nhìn dài hạn; đồng thời, có thêm cơ chế, chính sách phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân nhằm đáp ứng nhu cầu an cư của lực lượng lao động trên địa bàn.
Về vấn đề nhà ở, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, Giám đốc Sở Quy hoạch và Kiến trúc Hà Nội cho biết, nhu cầu nhà ở là một trong những vấn đề được lãnh đạo thành phố rất quan tâm và đã được nêu rõ trong quy hoạch thủ đô với tầm nhìn 100 năm.
“Chủ tịch UBND TP Hà Nội đã phê duyệt quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trong đó xác định ưu tiên phát triển nhà ở xã hội cho công nhân và sinh viên. Các dự án có quy mô lớn về nhà ở xã hội được bố trí ở vị trí thuận lợi về đường sắt đô thị, phù hợp với công nhân, người thu nhập thấp”, ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh nói.
Theo Giám đốc Sở Quy hoạch và Kiến trúc Hà Nội, thành phố đang triển khai đầu tư hơn 90 dự án nhà ở xã hội, với tổng quỹ đất hơn 200ha. Ngoài ra, thành phố đã xác định xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu để đáp ứng nhu cầu đa dạng về nhà ở, trong đó có nhà ở cho thuê.
“Với nhà ở thương mại, chúng tôi rất chia sẻ với công nhân và người lao động. Nhà ở thương mại rất khó để công nhân và người lao động tiếp cận. Vì vậy, thành phố sẽ thí điểm triển khai 1-2 khu nhà ở xã hội cho thuê để phục vụ trực tiếp đối tượng là công nhân và người lao động”, ông Kỳ Anh nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng, thành phố đã giao nhiệm vụ cho các sở ngành trong tháng 6 sẽ khởi công một loạt công trình nhà ở xã hội cho thuê. Năm 2027, Hà Nội sẽ có số lượng lớn các căn hộ nhà ở xã hội cho thuê.
Chủ tịch UBND TP Hà Nội nhìn nhận, hiện có những thay đổi trong quan điểm tiếp cận về thị trường bất động sản của thành phố.
Cụ thể, nhà ở không phải chỉ phục vụ mục tiêu kinh doanh bất động sản, mà phải đảm bảo an sinh xã hội, bảo đảm quyền có chỗ ở phù hợp và ổn định cho người dân.
TP Hà Nội xác định cần chuyển mạnh tư duy từ chỉ tập trung phát triển nhà ở để bán sang phát triển cân bằng giữa nhà ở bán, nhà ở thuê và nhà ở thuê mua.
Trong đó, Hà Nội ưu tiên phát triển quỹ nhà ở cho thuê giá phù hợp dành cho công nhân, người lao động trẻ, người lao động ngoại tỉnh và các đối tượng chưa đủ điều kiện tạo lập nhà ở.
“Đây không chỉ là giải pháp an sinh xã hội, mà còn là giải pháp giữ chân lao động, phát triển nguồn nhân lực ổn định, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm phát triển bền vững của thủ đô trong dài hạn”, Chủ tịch UBND TP Hà Nội khẳng định.
Ngày 25.6, Trường đại học Ngân hàng TP.HCM phối hợp với Trung tâm Trọng tài thương mại quốc tế TGAC tổ chức hội thảo khoa học quốc gia về "Giải quyết tranh chấp kinh doanh thương mại bằng trọng tài thương mại trong bối cảnh mới".
Tại hội thảo, ông Tôn Trung Tuấn, Phó chánh án TAND khu vực 1 - TP.HCM, đã làm rõ phạm vi thẩm quyền của trọng tài thương mại trong giải quyết tranh chấp bất động sản, nhất là đối với tranh chấp đất đai và nhà ở.
Theo ông Tôn Trung Tuấn, thẩm quyền giải quyết tranh chấp về bất động sản của trọng tài thương mại hiện nay không được quy định cụ thể trong luật Trọng tài thương mại, mà được quy định gián tiếp thông qua các văn bản pháp luật về đất đai và bất động sản.
Căn cứ điều 236 luật Đất đai năm 2024, tranh chấp đất đai được hiểu là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai. Đối với loại tranh chấp này, pháp luật chỉ trao thẩm quyền giải quyết cho tòa án, hoặc UBND có thẩm quyền theo quy định.
"Điều đó đồng nghĩa, trọng tài thương mại không có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp đất đai theo nghĩa hẹp, tức các tranh chấp liên quan trực tiếp đến việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền sử dụng đất", ông Tôn Trung Tuấn nói.
Tuy nhiên, theo ông Tuấn, khoản 5 điều 236 luật Đất đai năm 2024 cho phép giải quyết bằng trọng tài thương mại đối với các tranh chấp phát sinh từ hoạt động thương mại liên quan đến đất đai.
Theo ban tổ chức, cả nước đã có gần 100 trung tâm thương mại được thành lập với gần 1.000 trọng tài viên, trong đó có một số trọng tài viên là người nước ngoài.
Hiện nay đa phần lựa chọn trung tâm trọng tài tại Việt Nam để giải quyết tranh chấp đều là các doanh nghiệp trong nước. Chỉ có một số trung tâm trọng tài hoạt động lâu năm, có nhiều kinh nghiệm và uy tín quốc tế mới thu hút được các khách hàng nước ngoài...
Trọng tài viên Lê Đông Triều, Phó chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại quốc tế TGAC, cho biết khác với tòa án đã mặc định có thẩm quyền theo luật định, hội đồng trọng tài chỉ có thẩm quyền giải quyết vụ tranh chấp khi các bên có thỏa thuận tự nguyện.
Khi đã có thỏa thuận trọng tài hợp lệ, tòa án sẽ phải từ chối thụ lý vụ án nếu một bên khởi kiện tại tòa án, trừ trường hợp thỏa thuận vô hiệu hoặc không thể thực hiện được.
Các bên tranh chấp có thể chọn những trọng tài viên là những chuyên gia có kiến thức chuyên sâu về lĩnh vực đang tranh chấp (như tranh chấp hợp đồng xây dựng; tranh chấp hợp đồng hợp tác kinh doanh; tranh chấp hợp đồng mua bán thiết bị…) thay vì một thẩm phán ở tòa án.
Phán quyết trọng tài là chung thẩm có giá trị thi hành ngay, không qua các cấp phúc thẩm hay giám đốc thẩm kéo dài như tòa án.
