Chủ trương miễn vé xe buýt được Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang nêu tại cuộc họp chiều 1/4. Chính sách giúp giảm chi phí đi lại, thúc đẩy sử dụng giao thông công cộng để hạn chế ùn tắc, ô nhiễm. Khi thực hiện đây là lần đầu toàn bộ người dân thành phố đi xe buýt miễn phí, thay vì một số nhóm khách như hiện nay. Thành phố dự kiến chi khoảng 7.000 tỷ đồng mỗi năm cho chính sách này.
Theo Phó giám đốc Sở Xây dựng Bùi Hòa An, phương án miễn vé xe buýt đang được các đơn vị nghiên cứu theo hướng áp dụng trên toàn bộ các tuyến nội tỉnh, gồm cả trợ giá và không trợ giá, với quy mô hiện có khoảng 135 tuyến. Đây là mạng lưới vận tải hành khách công cộng chủ lực tỏa đi khắp địa bàn. Riêng các tuyến buýt liên tỉnh, do đặc thù vận hành và cơ chế tài chính khác, việc miễn vé chưa được xem xét.
Ông An cho hay hiện bình quân mỗi năm ngân sách thành phố chi khoảng 1.500 tỷ đồng trợ giá cho mạng lưới xe buýt. Khi miễn vé toàn bộ, mức chi cho hoạt động này sẽ tăng lên, do vậy các phương án đang được tính toán tổng thể để vừa tuân thủ các quy định pháp lý, vừa đảm bảo hiệu quả triển khai và tiết kiệm ngân sách.
Theo chủ trương chung, hành khách được miễn phí đi xe buýt, nhưng cơ quan quản lý cần theo dõi, đo đếm và thống kê số lượng đi lại. Đây là cơ sở để phân bổ ngân sách hợp lý và làm cơ sở dữ liệu phục vụ điều hành. Để thực hiện việc này, thành phố sẽ ứng dụng công nghệ giám sát, đảm bảo thuận lợi, minh bạch.
Bên cạnh yếu tố tài chính, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết thành phố cũng tính đến khả năng lượng khách tăng mạnh khi miễn vé, dự kiến khoảng 30% so với năm 2025.
Hiện nhiều tuyến xe buýt mới khai thác chưa tới 50% công suất nên vẫn còn dư địa phục vụ. Tuy nhiên, nếu lượng khách tăng đột biến, quy mô đoàn xe hiện đã đủ hay chưa đang được tính toán nhằm đáp ứng nhu cầu. Tần suất hoạt động cũng sẽ nghiên cứu theo hướng rút ngắn thời gian giãn cách giữa các chuyến xe, đặc biệt là những tuyến đông khách kết nối trường học, khu công nghiệp phục vụ học sinh, sinh viên, người lao động…
“Các chính sách được xây dựng kỹ lưỡng nhưng đồng thời sẽ làm nhanh nhất theo yêu cầu của lãnh đạo thành phố để người dân sớm được hưởng lợi”, ông An nói và dự kiến phương án sẽ hoàn thiện để trình HĐND TP HCM xem xét, thông qua tại kỳ họp gần nhất vào cuối tháng 4.
TP HCM đang có khoảng 179 tuyến buýt với hơn 2.100 xe, phần lớn hoạt động ở địa bàn cũ trước khi sáp nhập Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu. Hiện việc miễn vé áp dụng cho người từ 60 tuổi, trẻ dưới 6 tuổi, người có công, khuyết tật, đồng thời phần lớn tuyến được trợ giá để hỗ trợ người dân và duy trì hoạt động. Sau lần điều chỉnh gần nhất từ năm 2019, giá vé phổ thông trên các tuyến trợ giá hiện ở mức 5.000-7.000 đồng mỗi lượt; học sinh, sinh viên 3.000 đồng.
Thống kê năm 2025, hệ thống này phục vụ gần 97 triệu lượt khách, tăng khoảng 6% so với năm trước. Ba tháng đầu năm nay, khách đi xe buýt tiếp tục tăng, đặc biệt từ đầu tháng 3 do biến động giá xăng dầu và nhu cầu đi lại của học sinh, sinh viên duy trì ổn định.
Bên cạnh đó, việc đưa vào khai thác hàng loạt tuyến buýt điện mới, mở rộng thanh toán không tiền mặt và triển khai miễn vé các dịp lễ, Tết hoặc sự kiện lớn cũng góp phần thu hút thêm khách. Khi miễn vé toàn bộ, nhu cầu sử dụng xe buýt được kỳ vọng tiếp tục tăng mạnh.
Ông Lê Trung Tính, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải hành khách và Du lịch TP HCM, đánh giá chủ trương miễn vé xe buýt mang ý nghĩa an sinh rõ rệt khi giúp giảm chi phí đi lại, nhất là học sinh, sinh viên và người có thu nhập thấp, tạo thêm động lực để họ sử dụng giao thông công cộng. Nhiều năm qua, phần lớn tuyến xe buýt đã được trợ giá, nên nếu miễn vé toàn bộ hiệu quả kích cầu sẽ cao hơn.
Ông Tính dẫn chứng từ năm 2002, khi thành phố lần đầu triển khai chính sách trợ giá với mức đồng đều 1.000 đồng mỗi lượt, đồng thời đầu tư phương tiện mới, lượng khách đi xe buýt tăng đột biến. Thực tế này cho thấy việc giảm chi phí đi lại kết hợp với nâng chất lượng dịch vụ tác động rất lớn đến lựa chọn của người dân, nên kỳ vọng hiệu quả sẽ cao khi áp dụng chính sách miễn vé trong thời gian tới.
Theo ông Tính, thành phố đã có bước thử nghiệm trong hơn một năm qua, như miễn phí xe buýt và metro vào dịp lễ, Tết, sự kiện lớn; triển khai miễn vé vào thứ sáu hàng tuần với hành khách thanh toán không tiền mặt. Những tín hiệu tích cực này cũng được xem là cơ sở thực tế để nghiên cứu mở rộng chính sách.
Dù vậy, ông Tính nhận định một thách thức để thực hiện chính sách là cần nguồn kinh phí lớn. Do đó, trường hợp khó bố trí, thành phố có thể nghiên cứu triển khai theo lộ trình, trước mắt ưu tiên học sinh, sinh viên – nhóm chiếm tỷ lệ lớn nhất trong cơ cấu hành khách. Song song đó, thành phố có thể mở rộng phạm vi miễn vé theo thời điểm, chẳng hạn vào cuối tuần hoặc khung giờ thấp điểm để vừa kích cầu, vừa phân bổ lưu lượng.
Đánh giá về tính sẵn sàng của hệ thống, ông Tính cho rằng xe buýt hiện còn dư địa lớn để phục vụ thêm khách khi mới khai thác khoảng nửa công suất. Nếu nhu cầu tăng cao, doanh nghiệp có thể chủ động đầu tư thêm xe, mở rộng dịch vụ khi có cơ chế khuyến khích phù hợp. Theo ông, sự tham gia của các đơn vị lớn như Phương Trang, VinBus cũng tạo thuận lợi để nâng chất lượng và mở rộng mạng lưới.
Tuy nhiên, ông nhấn mạnh miễn vé chưa phải yếu tố quyết định thu hút người dân, mà quan trọng hơn là chất lượng dịch vụ. Với mức giá 5.000-7.000 đồng mỗi lượt hiện nay, xe buýt vốn đã rẻ, cho thấy chi phí không phải rào cản lớn nhất.
Theo ông, lựa chọn của hành khách còn bị chi phối bởi nhiều yếu tố như xe xuống cấp, trễ giờ, thái độ phục vụ của tài xế, tiếp viên và khả năng tiếp cận trạm dừng chưa thuận tiện. Vì vậy, bên cạnh miễn vé, thành phố cần tiếp tục cải thiện chất lượng dịch vụ để chính sách phát huy hiệu quả lâu dài. Việc mở rộng mạng lưới tuyến, trạm dừng, nhà chờ, đặc biệt tại các khu vực ngoại ô, khu dân cư mới cũng đặc biệt cần thiết giúp tăng khả năng tiếp cận.
Đề xuất của Tập đoàn Sơn Hải về việc nâng thời hạn bảo hành công trình giao thông lên tối thiểu 10 năm tiếp tục thu hút nhiều chú ý của dư luận. Song Bộ Xây dựng phản bác lập luận nâng thời hạn bảo hành sẽ tiết kiệm trăm nghìn tỉ đồng.
Lý giải vì sao không quy định cứng thời hạn bảo hành tối thiểu 10 năm, ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng (Bộ Xây dựng), cho biết quy định thời hạn bảo hành tối thiểu 2 năm là thời gian được nghiên cứu đánh giá theo thông lệ quốc tế, như kinh nghiệm các nước Nhật Bản, Trung Quốc...
"Bảo hành và bảo trì là 2 việc hoàn toàn khác nhau. Bảo hành là trách nhiệm của nhà thầu với công trình, nếu quá trình khai thác sử dụng có vấn đề liên quan trách nhiệm thi công thì nhà thầu phải khắc phục, không chỉ trong thời hạn bảo hành mà cả sau thời hạn bảo hành. Ví dụ sự cố sập cầu sông Lô, dù quá thời hạn bảo hành nhưng sự cố xảy ra do trách nhiệm nhà thầu thì nhà thầu cũng phải chịu trách nhiệm", ông Tiến nêu.
Cũng theo đại diện Bộ Xây dựng, nếu áp dụng cứng một mức bảo hành tối thiểu 10 năm cho toàn bộ công trình giao thông, chi phí bảo lãnh, bảo hiểm, dự phòng rủi ro và giá dự thầu sẽ tăng lên đáng kể. Đặc biệt trong bối cảnh hiện nay doanh nghiệp đang phải chịu nhiều áp lực tăng giá nhiên liệu vật liệu, chi phí vận tải, chi phí lãi vay.
Trong khi đó, ông Ngô Lâm, Cục phó Cục Đường bộ Việt Nam, cho rằng "nâng thời hạn bảo hành lên 10 năm sẽ tiết kiệm hàng trăm nghìn tỉ đồng là "đánh tráo khái niệm".
Về nguồn tiền bảo trì, dự án đầu tư công do ngân sách nhà nước chi. Đường Trung ương quản lý do ngân sách Trung ương chi, đường địa phương quản lý do ngân sách địa phương chi. Các dự án BOT thì chi phí bảo trì được tính toán trong kinh phí dự án từ đầu cho nhà đầu tư. Kinh phí bảo trì sẽ được chi hàng năm cho tuần đường, vệ sinh mặt đường, sửa chữa định kỳ, xử lý điểm mất an toàn giao thông, sửa chữa cầu yếu… chứ không chỉ để sửa lỗi do nhà thầu gây ra.
Nguồn tiền bảo hành theo quy định là 3% giá trị hợp đồng đối với công trình xây dựng cấp đặc biệt và cấp 1 và 5% giá trị hợp đồng đối với công trình xây dựng cấp còn lại. Nguồn tiền này sẽ được bảo lãnh trong ngân hàng, nếu có hư hỏng phát sinh do lỗi nhà thầu thì mới chi.
"Không có chuyện kéo dài thời gian bảo hành thì sẽ tiết kiệm chi phí bảo trì, vì hai nguồn chi này hoàn toàn khác nhau", ông Lâm khẳng định.
Ông Đinh Công Minh, Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long, cũng khẳng định "không hạn chế việc kéo dài thời gian bảo hành", song phải cân nhắc đến yếu tố tài chính và tác động đến các nhà thầu.
Theo ông Minh, cách đây 3 năm, Ban QLDA Thăng Long đã ký hợp đồng với Tập đoàn Sơn Hải tăng thời hạn bảo hành lên 10 năm. Nhưng công trình rất nhiều hạng mục như bê tông, nhựa đường, sơn kẻ đường, tuổi thọ mỗi hạng mục lại khác nhau.
"Ví dụ sơn kẻ đường thì khoảng 2 năm là mờ, không phải lỗi của nhà thầu, phải dùng nguồn tiền từ bảo trì, vì hàng trăm ki lô mét cao tốc thì riêng sơn kẻ cũng nhiều tỉ đồng, phải dùng kinh phí bảo trì. Nhưng trong quá trình đàm phán để ký với nhà thầu Sơn Hải, thì nhà thầu cũng không chịu các kinh phí này", ông Minh nói.
Về yêu cầu bắt buộc giữ tiền bảo lãnh 3%, theo ông Minh, lý do nếu không giữ thì trường hợp cầu đường hư hỏng "nhà thầu không thực hiện thì ai chịu trách nhiệm".
Từ góc độ nhà thầu, đại diện Công ty 319 cũng cho hay, một dự án bao gồm rất nhiều hạng mục khác nhau, tuổi thọ khác nhau, dự toán sẽ tính thế nào rất khó. Nếu kéo dài bảo hành lên 10 năm sẽ ảnh hưởng đến nhà thầu, bởi không được thanh toán hạng mục đó, dù nhà thầu phải bỏ chi phí sửa chữa.
Sáng 31/3, lực lượng chức năng tiến hành phá dỡ các hạng mục của Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia và Khách sạn Điện lực tại số 30 phố Lý Thái Tổ, phường Hoàn Kiếm. Công trường huy động 3 máy thi công cùng hàng chục công nhân làm việc liên tục; khu vực được quây rào, che lưới và phun nước giảm bụi, hạn chế tiếng ồn.
Đại diện đơn vị thi công cho biết đang huy động tối đa nhân lực, thiết bị để xử lý những hạng mục cuối cùng, sớm bàn giao mặt bằng. Còn Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Hoàn Kiếm cho hay sau khi hoàn thành tháo dỡ các công trình liên quan, từ ngày 31/3, các lực lượng bắt đầu phá dỡ Khách sạn Điện lực và các hạng mục thuộc ngành điện trong diện giải phóng mặt bằng. Với khách sạn 9 tầng thuộc sở hữu tư nhân, việc bàn giao mặt bằng dự kiến sớm hoàn tất để tiếp tục phá dỡ.
Ông Đặng Hoàng Hiếu, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng phường Hoàn Kiếm, cho biết đơn vị thi công chia ca để đẩy nhanh tiến độ; đến nay 17 tổ chức và 42/43 hộ đã bàn giao mặt bằng. Việc giải phóng toàn bộ khu vực quảng trường phía đông Hồ Gươm dự kiến hoàn thành trong tháng 4.
Dự án quảng trường, công viên phía đông Hồ Gươm có diện tích khoảng 2,14 ha, phía tây giáp Hồ Gươm và đường Đinh Tiên Hoàng, phía đông giáp phố Lý Thái Tổ, phía nam giáp phố Trần Nguyên Hãn, phía bắc giáp khu dân cư hiện hữu.
Dự án được nghiên cứu theo 2 giai đoạn. Giai đoạn đầu thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để triển khai khu TOD (Transit-Oriented Development - Phát triển đô thị gắn liền giao thông công cộng) phía đông Hồ Gươm. Giai đoạn sau nghiên cứu không gian ngầm khoảng 3 tầng, kết nối ga C9 tuyến đường sắt đô thị số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo, đồng thời bảo đảm giải pháp kỹ thuật đối với các công trình cần bảo tồn.
Song song với đó, Hà Nội đang lập thiết kế đô thị riêng khu vực bắc Hồ Gươm, nam phố cổ với hạt nhân là quảng trường Đông Kinh Nghĩa Thục; trong đó tòa nhà "Hàm cá mập" đã được phá bỏ nhằm mở rộng không gian công cộng.
Chiều 5.5, Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã thi hành lệnh bắt tạm giam Huỳnh Văn Chí (46 tuổi, ở xã Lân Phong, tỉnh Quảng Ngãi) để điều tra về hành vi "gây rối trật tự công cộng", "cố ý làm hư hỏng tài sản". Chí là người dùng dao gây thương tích cho 2 người đàn ông và chặn đầu, đập phá xe cấp cứu.
Theo điều tra ban đầu, khoảng chiều tối 15.2, sau khi uống rượu say, Chí đã dùng dao gây thương tích cho 2 người là ông N.C và ông T.Q.H (ở thôn Tú Sơn 2, xã Lân Phong). Sau đó, người dân can ngăn và gọi xe cứu thương đưa 2 nạn nhân đi cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa khu vực Đặng Thùy Trâm.
Tuy nhiên, khi xe cứu thương đang chở các nạn nhân đi cấp cứu, Chí tiếp tục điều khiển xe máy đuổi theo, chặn đầu và đập phá xe cứu thương, thậm chí còn tìm cách leo lên xe cứu thương để tiếp tục hành hung các nạn nhân.
Dù tài xế xe cứu thương cố gắng di chuyển để kịp thời đưa người bị thương đến bệnh viện, Chí vẫn liên tục rượt đuổi, lạng lách, đánh võng trước đầu xe trên quãng đường hơn 10 km, gây nguy hiểm cho nhiều người tham gia giao thông.
Khi đến khu vực ngã tư có đèn tín hiệu giao thông thuộc tổ dân phố 5, phường Đức Phổ (Quảng Ngãi), Chí tiếp tục chặn xe cứu thương và đập vỡ kính xe. Bức xúc trước hành vi này, tài xế cùng người dân đã phối hợp khống chế Chí, đồng thời báo công an địa phương đến xử lý.
Hiện vụ việc đang được cơ quan công an tiếp tục điều tra, làm rõ.
