Các dự án được triển khai nằm trong kế hoạch đầu tư các công trình hạ tầng kỹ thuật, xã hội trọng điểm chào mừng 50 năm ngày TP Sài Gòn – Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976-2/7/2026).
Nổi bật nhất là tuyến đường sắt Thủ Thiêm – Long Thành dài gần 48 km, trong đó đoạn qua TP HCM khoảng 11,5 km và Đồng Nai hơn 36 km. Toàn tuyến dự kiến có 19 ga, gồm 2 ga ngầm và 17 ga trên cao. Công trình được kỳ vọng kết nối trung tâm TP HCM với sân bay Long Thành và tạo động lực phát triển khu Đông.
Dự án được nghiên cứu sơ bộ với tổng vốn khoảng 84.000 tỷ đồng. TP HCM, đặt mục tiêu hoàn thành năm 2030. Hiện Công ty cổ phần Đầu tư địa ốc Đại Quang Minh, thuộc Thaco, đã đề xuất tham gia.
Cầu, hầm vượt biển nối Cần Giờ với Bà Rịa – Vũng Tàu, tổng vốn hơn 93.000 tỷ đồng cũng đang hoàn thiện thủ tục để khởi công dịp này. Tổng chiều dài toàn tuyến hơn 14 km. Trong đó, phần cầu vượt biển dài hơn 8 km, hầm vượt biển dài gần 3,9 km, còn lại là đường dẫn.
Điểm đầu kết nối đường Biển Đông 2 trong Khu đô thị biển Cần Giờ, điểm cuối nối vào tuyến quy hoạch Sao Mai – Bến Đình, thuộc TP Vũng Tàu cũ. Công trình có quy mô 6 làn xe, theo hợp đồng BT (xây dựng – chuyển giao). Nhà đầu tư tự thu xếp vốn, bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng; đổi lại, nhà nước thanh toán bằng quỹ đất kết hợp ngân sách.
Một dự án giao thông khác là cao tốc kết nối Hồ Tràm với sân bay Long Thành. Tuyến cao tốc dài hơn 42 km, điểm đầu kết nối Vành đai 4 TP HCM và đường ĐT.991 (khu vực phường Tân Thành), điểm cuối nối ĐT.994 – trục ven biển Vũng Tàu – Bình Châu (xã Xuyên Mộc). Công trình có quy mô 8 làn xe, vận tốc thiết kế 100 km/h, kèm đường song hành, sử dụng gần 400 ha đất.
Nhà đầu tư dự kiến là Công ty cổ phần Masterise Hạ tầng cao tốc Long Thành – Hồ Tràm. Việc thanh toán hợp đồng BT kết hợp bằng quỹ đất và ngân sách, trong đó hơn 38.000 tỷ đồng từ đất, gần 6.300 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước.
Trong lĩnh vực chỉnh trang đô thị, cùng với dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng – Khánh Hội đã khởi công dịp 30/4 vừa qua, đợt này TP HCM sẽ mở rộng đường Nguyễn Tất Thành dài khoảng 2,1 km lên 8-10 làn xe, xây hầm chui Hoàng Diệu, cầu Tân Thuận 1-2 và ba cầu đi bộ qua sông.
Ngoài ra, thành phố cũng khởi công cầu Thủ Thiêm 4 với tổng vốn hơn 5.000 tỷ đồng bằng nguồn vốn đầu tư công. Công trình dài 2,16 km, điểm đầu tại đường Nguyễn Văn Linh (khu vực cầu Tân Thuận 2, quận 7 cũ) và điểm cuối tại đường Nguyễn Cơ Thạch, Khu đô thị mới Thủ Thiêm (TP Thủ Đức cũ). Cầu có 8 làn xe (6 làn cơ giới, 2 làn hỗn hợp), vận tốc thiết kế 60 km/h.
Song song với hạ tầng giao thông, TP HCM sẽ triển khai thêm nhiều dự án an sinh xã hội như các khu nhà ở xã hội tại Định Hòa, Việt Sing và dự án cải thiện môi trường nước Bình Dương.
Trong lĩnh vực giáo dục, thành phố đặt mục tiêu hoàn thành và đưa vào sử dụng 70 dự án với 1.251 phòng học mới và khởi công thêm 100 dự án khác, dự kiến bổ sung 1.514 phòng học.
Trước đó, tiếp xúc cử tri, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang cho rằng việc đầu tư hạ tầng liên kết vùng là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh mới. Các công trình trọng điểm này sẽ góp phần thay đổi diện mạo giao thông, đô thị TP HCM và tăng khả năng kết nối sau khi thành phố sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.
“Có kết nối mới phát huy hết giá trị, quy mô rộng lớn mà TP HCM đang có. Loạt dự án này sẽ tạo nền tảng phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn tới”, ông nói.
Ngày 3/7, Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai cho biết đang phối hợp với UBND phường Quy Nhơn triển khai kiểm đếm, xác định nguồn gốc đất để lập phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng phục vụ dự án mở rộng, cải tạo nút giao thông ngã 5 Đống Đa - Hoa Lư.
Theo Ban Quản lý dự án các công trình giao thông và dân dụng tỉnh Gia Lai (chủ đầu tư), dự án ảnh hưởng đến 33 hộ dân và 4 tổ chức, với tổng diện tích đất thu hồi hơn 8.300m2.
Để phục vụ tái định cư, tỉnh Gia Lai sẽ đầu tư xây dựng hai khu tái định cư tại phường Quy Nhơn, gồm khu vực ngã 5 Đống Đa - Hoa Lư (khoảng 0,25ha) và khu đất Hợp tác xã Vận tải cơ giới đường bộ 1/4 Quy Nhơn trên đường Phạm Hồng Thái (khoảng 0,35ha).
Dự án có tổng mức đầu tư gần 513 tỷ đồng, trong đó kinh phí bồi thường, giải phóng mặt bằng hơn 443 tỷ đồng, gấp khoảng 25 lần chi phí xây lắp (17,6 tỷ đồng). Gần 52 tỷ đồng còn lại được bố trí cho công tác quản lý dự án, tư vấn đầu tư xây dựng, dự phòng và các chi phí khác.
Sau khi hoàn thành, dự án sẽ giải quyết được tình trạng ách tắc giao thông tại khu vực nút giao, đảm bảo sự phù hợp với vị trí là cửa ngõ quan trọng ra vào trung tâm phường Quy Nhơn.
Dự án được triển khai giai đoạn 2025-2029. Theo thiết kế, đường Trần Hưng Đạo được cải tạo, mở rộng từ 19m lên 22m, bố trí 6 làn xe cơ giới; mở rộng nhánh rẽ phải vào đường Đống Đa; tăng đường kính đảo từ 15m lên 30m và hợp nhất 2 đảo giọt nước thành một đảo.
Giao thông tại nút giao sẽ được phân luồng, tổ chức lại nhằm giảm xung đột giữa các hướng di chuyển. Ngoài ra, dự án còn đầu tư hoàn thiện các hạng mục nền, mặt đường, dải phân cách, đảo vòng xuyến, vỉa hè, cây xanh, hệ thống chiếu sáng và thoát nước.
Có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7-2026 (trừ một số khoản của 3 điều luật đã có hiệu lực từ ngày 1-1-2026) và thay thế toàn bộ Luật Xây dựng 2014 (đã được sửa đổi, bổ sung nhiều lần), Luật Xây dựng 2025 có nhiều quy định mới đáng lưu ý.
Khoản 2 Điều 43 luật mới quy định 8 nhóm công trình được miễn giấy phép xây dựng (GPXD). Trong số đó có công trình xây dựng cấp 4, nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng hay công trình sửa chữa, cải tạo bên trong...
Cụ thể, trước khi khởi công xây dựng công trình, chủ đầu tư không cần phải có GPXD đối với công trình xây dựng cấp 4, công trình nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng có tổng diện tích sàn xây dựng dưới 500 m2 (luật hiện hành không quy định về diện tích sàn xây dựng này).
Các công trình này phải không thuộc một trong các khu vực: khu chức năng, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung thành phố.
Khu chức năng, khu dân cư nông thôn, khu vực phát triển đô thị được xác định trong quy hoạch chung đô thị thuộc tỉnh, thuộc thành phố, quy hoạch chung khu kinh tế, khu du lịch quốc gia; khu vực xây dựng được xác định trong quy hoạch chung xã; khu vực đã có quy chế quản lý kiến trúc.
Tương tự, chủ đầu tư công trình sửa chữa, cải tạo bên trong công trình hoặc công trình sửa chữa, cải tạo mặt ngoài không tiếp giáp với đường trong đô thị có yêu cầu về quản lý kiến trúc theo quy định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền khỏi phải có GPXD nếu thỏa mãn các điều kiện quy định.
Đó là nội dung sửa chữa, cải tạo không làm thay đổi mục đích và công năng sử dụng, không làm ảnh hưởng đến an toàn kết cấu chịu lực của công trình, bảo đảm yêu cầu về phòng cháy và chữa cháy, bảo vệ môi trường, khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật.
Với loại công trình này, luật mới không quy định là phải "phù hợp với quy hoạch theo pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt" như luật hiện hành.
Trước khi khởi công xây dựng, chủ đầu tư xây dựng công trình được miễn GPXD phải gửi thông báo khởi công xây dựng (trừ công trình bí mật nhà nước, công trình xây dựng khẩn cấp, cấp bách, công trình xây dựng tạm theo quy định của luật mới, công trình nhà ở riêng lẻ của hộ gia đình, cá nhân) đến cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng có thẩm quyền tại địa phương, nơi công trình được xây dựng theo phân cấp của UBND cấp tỉnh để quản lý.
Theo đó, đối với hai nhóm công trình nêu ở trên, chủ đầu tư phải gửi thông báo khởi công xây dựng kèm theo hồ sơ tương ứng với hồ sơ đề nghị cấp GPXD theo quy định (không bao gồm đơn đề nghị cấp GPXD).
Quản lý trật tự xây dựng được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công.
Tuy nới lỏng thủ tục hành chính nhưng luật mới siết chặt về tiêu chuẩn kỹ thuật. Đơn cử là luật mới có sự tích hợp với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ 2024 để bắt buộc thẩm tra thiết kế xây dựng đối với công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy.
Khoản 5 Điều 26 luật mới quy định công trình thuộc dự án đầu tư xây dựng phải được thẩm tra thiết kế xây dựng làm cơ sở cho việc thẩm định bao gồm:
- Công trình xây dựng ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng hoặc dự án có công trình có quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp phải được thẩm tra thiết kế xây dựng về nội dung an toàn công trình, sự tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và các nội dung khác theo thỏa thuận hợp đồng xây dựng.
- Công trình thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ phải được thẩm tra thiết kế xây dựng bảo đảm các yêu cầu về thiết kế phòng cháy và chữa cháy.
Luật mới cũng có hẳn một điều luật về quản lý trật tự xây dựng. Theo Điều 47, việc quản lý trật tự xây dựng phải được thực hiện từ khi tiếp nhận thông báo khởi công, khởi công xây dựng công trình cho đến khi công trình được nghiệm thu, bàn giao đưa vào khai thác, sử dụng nhằm phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời khi phát sinh vi phạm.
Việc quản lý trật tự xây dựng phải đúng và đủ nội dung quản lý trật tự tương ứng với đối tượng công trình có yêu cầu cấp giấy phép xây dựng và công trình không yêu cầu cấp GPXD.
Cũng theo điều luật này, UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng các công trình xây dựng trên địa bàn theo phạm vi quản lý.
UBND cấp xã chịu trách nhiệm toàn diện về quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn theo phân cấp của UBND cấp tỉnh. Khi phát hiện vi phạm, cơ quan có thẩm quyền quản lý trật tự xây dựng phải thực hiện thẩm quyền theo quy định của pháp luật.
Thành ủy TP.HCM vừa ban hành Chỉ thị 14 về tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo quản lý và sử dụng hiệu quả quỹ nhà đất công trên địa bàn thành phố. Chỉ thị đặt ra hàng loạt nhiệm vụ nhằm khai thác tối đa nguồn lực từ tài sản công, đồng thời ngăn ngừa thất thoát, lãng phí.
Theo Thành ủy TP.HCM, thời gian qua công tác quản lý nhà, đất công đã đạt một số kết quả nhất định, phục vụ nhu cầu bố trí trụ sở làm việc và hoạt động của các cơ quan, đơn vị.
Tuy nhiên, nhiều tồn tại vẫn kéo dài như tình trạng nhà, đất công để trống, chậm đưa vào sử dụng, chưa phát huy hiệu quả; việc xử lý tài sản dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy còn chậm; công tác bàn giao, tiếp nhận tài sản ở một số nơi chưa hoàn tất.
Bên cạnh đó, việc rà soát, thống kê và cập nhật dữ liệu tài sản công chưa đầy đủ, thiếu đồng bộ; một số đơn vị chưa xác định rõ trách nhiệm trong quản lý, khai thác, sử dụng tài sản, dẫn đến nguy cơ bị lấn chiếm, xuống cấp hoặc gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước.
Một trong những định hướng lớn được Thành ủy TP.HCM đặt ra là đẩy nhanh việc sắp xếp, xử lý các cơ sở nhà đất công sử dụng không hiệu quả hoặc đang để trống.
Chỉ thị yêu cầu các cấp, các ngành khẩn trương xử lý, thu hồi những trường hợp sử dụng sai mục đích, cho thuê, cho mượn, liên doanh, liên kết không đúng quy định. Đối với quỹ nhà, đất dôi dư sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, các đơn vị phải xây dựng phương án xử lý cụ thể, khả thi và đúng quy định, không để kéo dài gây thất thoát nguồn lực công.
Thành phố cũng xác định ưu tiên sử dụng quỹ nhà đất công cho lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa, thể thao, an sinh xã hội và các mục tiêu công cộng trước khi xem xét các phương án khai thác khác.
Chỉ thị nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu trong quản lý tài sản công. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị phải trực tiếp chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý, bỏ sót tài sản, sử dụng sai mục đích, để tài sản bị lấn chiếm, xuống cấp hoặc để trống kéo dài.
Song song đó, công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát sẽ được tăng cường nhằm phát hiện sớm các hành vi vi phạm, thất thoát và lãng phí. Những trường hợp chậm xử lý hoặc thiếu trách nhiệm dẫn đến thất thoát tài sản công sẽ bị xem xét xử lý nghiêm theo quy định của Đảng và pháp luật.
Thành ủy TP.HCM yêu cầu chủ động rà soát các cơ sở nhà, đất do các bộ, ngành Trung ương quản lý nhưng đang sử dụng không hiệu quả hoặc không còn phù hợp với quy hoạch để đề xuất điều chuyển, bàn giao cho địa phương quản lý, khai thác theo quy định.
Nguồn lực này sẽ được ưu tiên phục vụ phát triển kết cấu hạ tầng, nhà ở xã hội, công trình công cộng và các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.
Trung tâm Phát triển quỹ đất, các doanh nghiệp nhà nước và đơn vị có chức năng quản lý nhà đất được giao nhiệm vụ khẩn trương tiếp nhận các tài sản đã có quyết định thu hồi, đồng thời xây dựng phương án quản lý, khai thác phù hợp với quy hoạch và nhu cầu thực tế.
