Ngày 20-4, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo Tehran có những “lá bài mới” nếu cuộc chiến giữa Iran với Mỹ, Israel tái diễn, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần sắp hết hiệu lực.
Ông Ghalibaf, cũng là nhà đàm phán hàng đầu của Iran trong các cuộc đối thoại với Mỹ, viết trên nền tảng X: “Bằng việc áp đặt vòng vây và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, ông Trump đang tìm cách biến bàn đàm phán này – trong tưởng tượng của riêng ông – thành một ‘bàn đầu hàng’, hoặc làm cái cớ để nối lại các hành động hiếu chiến.
Chúng tôi không chấp nhận đàm phán dưới sức ép đe dọa, và trong hai tuần qua, chúng tôi đã chuẩn bị để tung ra những lá bài mới trên chiến trường”.
Trả lời Hãng tin Bloomberg, ông Trump cho biết thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên sẽ kết thúc vào “tối thứ Tư (22-4) theo giờ Washington”. Ông cũng nói rằng “rất khó có khả năng” gia hạn thêm nếu không đạt được thỏa thuận hòa bình.
Ngày 20-4, Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran cho đến khi Tehran đồng ý với thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc chiến.
“Chúng tôi sẽ không dỡ bỏ lệnh phong tỏa cho đến khi có một thỏa thuận. Lệnh phong tỏa đang hoàn toàn phá hủy Iran. Họ đang mất 500 triệu USD mỗi ngày – một con số không thể duy trì, ngay cả trong ngắn hạn” – ông Trump khẳng định trên mạng xã hội.
Giao thông tại eo biển Hormuz một lần nữa bị tắc nghẽn khi cả Tehran và Washington áp đặt các lệnh phong tỏa riêng.
Hãng tin Tasnim của Iran dẫn dữ liệu hàng hải tường thuật chỉ có ba tàu đã đi qua eo biển Hormuz trong 12 giờ qua.
“Trong khoảng thời gian này, chỉ có một tàu chở dầu tên Nero (đang chịu lệnh trừng phạt của Anh) rời Vịnh Ba Tư qua eo biển, và hai tàu khác đã đi vào” – hãng tin này chia sẻ trên Telegram.
Trong diễn biến khác, Hãng tin Tasnim đưa tin một tàu chở hàng treo cờ Iran có tên Shoja 2 đang di chuyển qua eo biển Hormuz bất chấp lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt. Tàu này rời cảng Shahid Rajaee gần Bandar Abbas và đang tiếp tục hành trình hướng tới cảng Kandla ở Ấn Độ.
Đài Al Jazeera cho biết họ chưa thể kiểm chứng độc lập thông tin này, nhưng dữ liệu theo dõi hàng hải từ MarineTraffic cho thấy con tàu đang di chuyển trong eo biển. Theo trang MarineTraffic, tàu Shoja 2 đang trên đường tới Ấn Độ.
Ngày 21-4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã công bố hình ảnh cho thấy lực lượng Mỹ chặn tàu chở hàng treo cờ Iran vào ngày 19-4 khi thực hiện lệnh phong tỏa hải quân. Trước đó, quân đội Mỹ cho biết họ đã nổ súng, vô hiệu hóa con tàu mang tên Touska trước khi tiến hành bắt giữ tàu này.
“Các lực lượng Mỹ tuần tra trên biển Ả Rập gần tàu M/V Touska vào ngày 20-4, khi hàng container trên con tàu treo cờ Iran này bị kiểm tra sau khi thủy quân lục chiến Mỹ lên boong và bắt giữ tàu khi con tàu tìm cách vi phạm lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ” – CENTCOM viết trên mạng xã hội ngày 21-4.
Theo Hãng tin AFP, Chính phủ Lebanon cho biết các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon đã khiến ít nhất 2.387 người thiệt mạng.
Thông tin trên do Đơn vị quản lý rủi ro thảm họa của chính quyền Lebanon cung cấp. Họ nói thêm có 7.602 người đã bị thương trong cùng khoảng thời gian.
Kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày có hiệu lực vào hôm 16-4, lực lượng cứu hộ tại Lebanon đã tiến hành tìm kiếm, đưa các thi thể ra khỏi đống đổ nát của các tòa nhà tại những khu vực từng hứng chịu các đợt không kích dữ dội của Israel.
"Kyiv đã là một nơi nguy hiểm trong nhiều năm qua. Nguy cơ trong các cuộc chiến như thế này là chúng luôn có thể leo thang, lan rộng thành điều gì đó mới", theo AFP dẫn lời ông Rubio.
Trước đó, Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã điện đàm với người đồng cấp Mỹ Marco Rubio ngày 25.5, theo TASS. Trong cuộc gọi, ông Lavrov thông báo Nga sẽ bắt đầu tấn công "các trung tâm ra quyết định" của Ukraine, đồng thời kêu gọi Mỹ sơ tán đại sứ quán khỏi Kyiv.
Nga cũng cảnh báo công dân nước ngoài, các phái đoàn ngoại giao và nhân viên quốc tế rời Kyiv ngay lập tức. Đại sứ Liên minh Châu Âu tại Ukraine Katarina Mathernova bác bỏ cảnh báo này, cho rằng đây là nỗ lực nhằm gieo rắc hoảng loạn và cô lập Kyiv. Bà khẳng định phái bộ EU "sẽ không đi đâu cả".
Trên thực địa, Ukraine ngày 26.5 cáo buộc các cuộc tấn công của Nga khiến 6 thường dân thiệt mạng và 103 người bị thương tại nhiều khu vực, gồm Donetsk, Dnipropetrovsk, Zaporizhzhia, Sumy, Kharkiv, Kherson và Poltava. Cùng ngày, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết không quân nước này đã sử dụng tên lửa hành trình Storm Shadow để tấn công các cơ sở quân sự Nga tại tỉnh Luhansk. Phía Nga chưa bình luận về thông tin trên.
Trong khi đó, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói lực lượng Ukraine đã đạt một số kết quả tích cực hơn trên chiến trường trong năm nay và ổn định được một số khu vực mặt trận. Tuy nhiên, Reuters dẫn lời ông Zelensky thừa nhận Ukraine đạt rất ít tiến triển trong các cuộc đàm phán với Mỹ về mở rộng sản xuất hệ thống phòng thủ tên lửa và đang hợp tác với châu Âu để giải quyết vấn đề này.
Fars News, hãng thông tấn liên quan đến Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, dẫn nguồn tin địa phương nói rằng hai quả tên lửa đã bắn trúng tàu chiến Mỹ gần đảo Jask, sau khi tàu này phớt lờ các cảnh báo của lực lượng Iran.
Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) sau đó lên tiếng bác bỏ thông tin này. "Không tàu chiến nào của hải quân Mỹ bị tấn công ở eo biển Hormuz. Lực lượng Mỹ đang hỗ trợ chiến dịch Dự án Tự do và thực thi lệnh phong tỏa với cảng biển Iran", CENTCOM thông báo trên X.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 3/5 thông báo khởi động "Dự án Tự do", chiến dịch dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz. Iran đã tuyên bố sẽ tấn công mọi đơn vị của Mỹ tiến vào eo biển này.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei hôm nay ra tuyên bố rằng "người Mỹ lẽ ra phải hiểu họ không thể sử dụng ngôn ngữ đe dọa và vũ lực đối với dân tộc Iran".
"Cộng hòa Hồi giáo Iran đã chứng minh rằng chúng tôi chính là người bảo vệ và gìn giữ eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch", phát ngôn viên nói thêm.
Theo ông Baqaei, ưu tiên của Iran ở giai đoạn này là chấm dứt chiến sự. "Phía bên kia cần cam kết thực hiện cách tiếp cận hợp lý và từ bỏ những yêu cầu quá đáng đối với Iran", ông nói thêm.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã đình trệ kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực ngày 8/4. Cho đến nay, mới chỉ diễn ra một vòng đàm phán trực tiếp giữa hai nước. Vướng mắc then chốt là việc Iran siết kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, trong khi Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng của Tehran.
Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran cho rằng eo biển Hormuz từng là "tuyến đường an toàn và đảm bảo" cho vận tải quốc tế trước khi chiến sự nổ ra. "Cộng đồng quốc tế cần buộc Mỹ và Israel phải chịu trách nhiệm vì đã gây mất an ninh cho tuyến đường biển này, dẫn đến những hệ lụy đang lan rộng toàn cầu", ông cho hay.
Ông Baqaei nêu thêm rằng Iran và Oman, quốc gia có đường bờ biển nằm ở phía nam eo biển Hormuz, đang tiếp tục các cuộc đàm phán về việc quản lý tuyến hàng hải này. Hai nước "cùng chia sẻ trách nhiệm trong việc đảm bảo an toàn cho hoạt động hàng hải" tại eo biển.
Oman chưa lên tiếng về phát biểu này.
Trước khi ông Trump công bố kế hoạch dẫn đường cho tàu hàng, phát ngôn viên Baqaei cho biết Tehran đã đưa ra đề xuất 14 điểm "tập trung vào việc chấm dứt chiến sự", và Washington đã phản hồi thông qua bên trung gian Pakistan.
Đề xuất này kêu gọi Mỹ và Iran đạt thỏa thuận trong vòng 30 ngày, đồng thời kêu gọi hai bên tập trung vào chấm dứt xung đột thay vì gia hạn lệnh ngừng bắn hiện tại. Trong văn bản, Iran yêu cầu Mỹ rút quân khỏi khu vực xung quanh nước này, chấm dứt phong tỏa các cảng của họ và mọi hoạt động xung đột, bao gồm cả chiến dịch của Israel tại Lebanon.
Ông Baqaei ngày 3/5 cho hay Mỹ đã chuyển câu trả lời cho kế hoạch 14 điểm của Iran thông qua Pakistan và Iran đang xem xét. Hiện chưa rõ nội dung phản hồi của Mỹ.
Cuộc điện đàm nói trên diễn ra vài giờ sau khi Iran đe dọa ngừng đàm phán với Mỹ do hành động của Israel ở Lebanon. Trong cuộc điện đàm, ông Trump đã "tức giận" và có lúc hét vào mặt ông Netanyahu: "Ông đang làm cái quái gì vậy?", theo Axios dẫn lời một quan chức Mỹ.
Theo vị quan chức này, ông Trump cảm thấy ông Netanyahu đã phản ứng thái quá trước các cuộc tấn công của lực lượng Hezbollah vào Israel. Ông phản đối việc Israel phá hủy các tòa nhà để chỉ tiêu diệt một chỉ huy Hezbollah, đồng thời chỉ trích việc Israel đe dọa sẽ tấn công Beirut, theo Axios.
Một nguồn tin khác tóm tắt một phần phát ngôn của Tổng thống Trump trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Netanyahu là "giờ thì mọi người đều ghét ông. Mọi người đều ghét Israel vì điều này".
Ngoài ra, hai nguồn tin tiết lộ với Axios rằng trong cuộc trao đổi, Tổng thống Trump nói ông đã giúp ông Netanyahu thoát khỏi án tù, ám chỉ sự ủng hộ của nhà lãnh đạo Mỹ trong phiên tòa xét xử ông Netanyahu về cáo buộc tham nhũng.
Một quan chức Mỹ nói rằng đây là một trong những cuộc điện đàm nặng nề nhất của Tổng thống Trump với Thủ tướng Netanyahu kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của mình. Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Tổng thống Trump cũng như Thủ tướng Netanyahu về tiết lộ trên.
Sự tức giận của chủ nhân Nhà Trắng dường như xuất phát từ việc Thủ tướng Netanyahu quyết định leo thang căng thẳng ở Lebanon, đe dọa làm đổ vỡ các cuộc đàm phán của Mỹ với Iran.
Sau cuộc điện đàm, ông Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Israel và Hezbollah đã đồng ý ngừng giao tranh. Ông còn viết rằng các cuộc đàm phán với Iran "đang tiếp diễn với tốc độ nhanh chóng".
Trong khi đó, Thủ tướng Netanyahu đưa ra một tuyên bố sau cuộc gọi, khẳng định ông đã nói với nhà lãnh đạo Mỹ rằng Israel sẽ tấn công các mục tiêu ở Beirut nếu Hezbollah không ngừng tấn công, và Israel sẽ tiếp tục các hoạt động của mình ở miền nam Lebanon. "Lập trường của chúng tôi vẫn không thay đổi", ông Netanyahu nhấn mạnh.
