Tuy nhiên, cách chế biến, chẳng hạn luộc lòng đào hay luộc chín kỹ, có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng hấp thu dinh dưỡng và mức độ an toàn của trứng, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Trong trứng, protein được xem là thành phần quan trọng nhất. Cách chế biến sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thu protein của cơ thể. Khi trứng được nấu chín, nhiệt độ làm thay đổi cấu trúc tự nhiên của protein trong trứng. Nhờ đó, các enzyme tiêu hóa trong cơ thể dễ dàng tiếp cận và phân giải protein hơn.
Một nghiên cứu đăng trên chuyên san The Journal of Nutrition cho thấy cơ thể hấp thu protein từ trứng chín tốt hơn nhiều so với trứng sống. Cụ thể, khi trứng chín thì có thể hấp thu được khoảng 90% protein, trong khi tỷ lệ này ở trứng sống chỉ khoảng hơn 50%. Nói đơn giản, ăn trứng đã nấu chín giúp cơ thể hấp thu protein tốt hơn.
Khi so sánh giữa trứng lòng đào và trứng chín kỹ, khả năng tiêu hóa và hấp thu protein không có sự khác biệt đáng kể. Về cơ chế, khi nấu ở nhiệt độ cao trong thời gian dài, protein trong trứng có thể bị biến đổi theo hướng đặc và chặt hơn, khiến quá trình phân giải diễn ra chậm hơn. Tuy vậy, ảnh hưởng này không lớn.
Ngoài protein, trứng còn cung cấp nhiều vitamin và chất chống ô xy hóa. Tuy nhiên, một số trong các chất này khá nhạy cảm với nhiệt. Do đó, cách nấu sẽ ảnh hưởng đến lượng dưỡng chất còn lại.
Các nghiên cứu cho thấy nấu trứng có thể làm giảm một phần vitamin A và một số chất chống ô xy hóa. Tuy nhiên, mức giảm này thường không quá lớn. Nấu trứng càng lâu thì mức giảm càng nhiều. Vì vậy, trứng lòng đào, do được nấu trong thời gian ngắn hơn, thường giữ lại các vi chất này tốt hơn trứng chín kỹ.
Nếu xét về độ an toàn, trứng chín kỹ lại có ưu thế rõ rệt hơn. Trứng chưa chín hoàn toàn có thể chứa vi khuẩn, đặc biệt là Salmonella. Đây là một trong những nguyên nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm.
Khi trứng được nấu chín kỹ, nhiệt độ cao đủ để tiêu diệt vi khuẩn này, giúp giảm đáng kể nguy cơ nhiễm khuẩn. Ngược lại, trứng lòng đào, đặc biệt khi lòng đỏ còn lỏng, có thể chưa đạt nhiệt độ đủ cao để tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn nếu trứng ban đầu bị nhiễm.
Vì lý do này, các khuyến nghị y tế thường khuyên phụ nữ mang thai, người lớn tuổi và người có hệ miễn dịch yếu nên ăn trứng chín kỹ. Với người khỏe mạnh, trứng lòng đào vẫn có thể an toàn nếu trứng tươi, có nguồn gốc rõ ràng và được bảo quản đúng cách, theo Healthline.
Đêm 4.5.2026, trên chuyến bay số hiệu VN19 từ Hà Nội đi Paris (Pháp), sau khoảng 4 giờ bay, hệ thống loa phát thanh liên tục phát đi lời kêu gọi hỗ trợ y tế: một nam hành khách mang quốc tịch nước ngoài xuất hiện các triệu chứng khó chịu, đau vùng tai, nhanh chóng chuyển sang tình trạng liệt nửa mặt trái, gây khó khăn trong giao tiếp và phát âm.
Ngay khi nhận được yêu cầu hỗ trợ y tế khẩn cấp từ phi hành đoàn, GS-TS, bác sĩ Mai Duy Tôn có mặt trên chuyến bay đã lập tức tiếp cận và thăm khám cho người bệnh.
Qua đánh giá lâm sàng, bác sĩ nhận định đây là trường hợp điển hình của liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên, không phải đột quỵ cấp tính.
Để bảo đảm an toàn, GS Tôn đã sử dụng thuốc corticoid mang theo để cho bệnh nhân dùng ngay tại chỗ, đồng thời khuyến cáo tổ bay tiếp tục hành trình theo kế hoạch.
Trước khi hạ cánh xuống sân bay Charles de Gaulle (Pháp), tình trạng bệnh nhân đã ổn định, các chỉ số an toàn.
Thay mặt phi hành đoàn, cơ trưởng chuyến bay VN19 đã gửi thư cảm ơn tới GS Mai Duy Tôn: "Xin chân thành cảm ơn. Kính chúc ông sức khỏe và thành công trong công việc".
Nhận được báo cáo của GS Tôn từ Pháp về tình huống nêu trên, PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, đánh giá hành động của GS Mai Duy Tôn không chỉ khẳng định trình độ chuyên môn của đội ngũ trí thức Bệnh viện Bạch Mai mà còn là biểu tượng sinh động của tinh thần vì sức khỏe nhân dân.
"Dù ở bất cứ đâu, người thầy thuốc Bạch Mai luôn sẵn sàng dấn thân, mang lại sự sống và sự an tâm cho cộng đồng. Đây là giá trị cốt lõi cần tiếp tục được lan tỏa", Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ.
Người đứng đầu Bệnh viện Bạch Mai cũng nhấn mạnh định hướng phát triển bền vững là lấy con người làm trung tâm, không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn để mỗi cán bộ y tế trở thành "đại sứ y tế" của Việt Nam trong hội nhập quốc tế.
Theo giới chuyên môn, chẩn đoán đúng và xử trí kịp thời cho hành khách trong chuyến bay không chỉ giúp đưa ra phương án xử trí tại chỗ bằng thuốc chuyên khoa, mà còn là cơ sở quan trọng để tư vấn cơ trưởng tiếp tục hành trình, tránh việc hạ cánh khẩn cấp - điều có thể gây xáo trộn lớn đối với hành khách và lịch trình bay.
Đang trong chuyến công tác tại Pháp, GS Mai Duy Tôn cũng gửi gắm tới các đồng nghiệp trẻ: "Mỗi cán bộ y tế khi tham gia các hoạt động ngoài cộng đồng cần chủ động, sẵn sàng hỗ trợ khi có tình huống y tế phát sinh, góp phần bảo vệ an toàn cho cộng đồng".
Khoảng 1/3 trẻ ở Việt Nam mang phế cầu khuẩn ở vùng hầu họng nhưng không có triệu chứng. Trẻ dưới 5 tuổi có nguy cơ lây bệnh nhiều nhất cho người thân tiếp xúc gần.
Phế cầu khuẩn (Streptococcus pneumoniae) hiện là một trong những tác nhân hàng đầu gây viêm phổi mắc phải trong cộng đồng và nhiều bệnh xâm lấn (IPD) có thể đe dọa tính mạng như nhiễm khuẩn huyết và viêm màng não.
Đó là thông tin được nêu ra tại buổi tọa đàm khoa học chia sẻ và cập nhật thông tin y khoa về bệnh do phế cầu khuẩn ở trẻ, do Hội Y học dự phòng Việt Nam phối hợp Pfizer Việt Nam tổ chức ngày 24.6, tại TP.HCM.
Theo Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Phạm Quang Thái, Phó trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, phế cầu khuẩn rất phổ biến, nó có thể hiện diện trong cơ thể người lành mang trùng.
Khảo sát tại một bệnh viện nhi tuyến Trung ương cho thấy, tỷ lệ tử vong ở bệnh nhi mắc phế cầu khuẩn xâm lấn là 8,8% (bình quân 11 trẻ mắc bệnh có 1 ca tử vong); còn khảo sát tại 2 bệnh viện nhi ở TP.HCM cho thấy, phế cầu khuẩn là tác nhân phổ biến nhất gây viêm màng não vi khuẩn ở trẻ dưới 5 tuổi (hơn 86%).
Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi đồng TP.HCM, cho biết bệnh viện này tiếp nhận nhiều bệnh nhi viêm phổi nặng, viêm tai giữa tái phát và viêm màng não do phế cầu khuẩn.
Thực trạng kháng thuốc kháng sinh (vi khuẩn lờn thuốc) cũng được các chuyên gia đề cập. Tình trạng này khiến việc điều trị bệnh do phế cầu khuẩn gặp nhiều thách thức.
Theo Phó giáo sư Phạm Quang Thái, bức tranh dịch tễ phế cầu khuẩn ở trẻ em Việt Nam tiếp tục thay đổi theo thời gian, với sự đa dạng của các tuýp huyết thanh lưu hành. Giám sát dịch tễ liên tục và cập nhật dữ liệu khoa học là cơ sở cho các quyết định chuyên môn về y tế dự phòng.
Còn Phó giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Cao Hữu Nghĩa, Trưởng bộ môn Khoa học y sinh, Viện Pasteur TP.HCM, cho biết hiện bệnh do phế cầu khuẩn không chỉ là mối nguy ở nhóm trẻ nhũ nhi và trẻ dưới 5 tuổi mà còn có thể gây bệnh nặng và biến chứng ở một số trẻ lớn hơn có bệnh nền. Do đó, việc nhận diện đúng nhóm nguy cơ ở từng độ tuổi là quan trọng, giúp định hướng các biện pháp phòng ngừa phù hợp để giảm gánh nặng bệnh tật cho trẻ.
Giáo sư - tiến sĩ - bác sĩ Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam, cho rằng việc dự phòng rất quan trọng. Có những bệnh nếu chúng ta chờ đến khi vào viện mới quan tâm thì thường đã muộn, đôi khi là những hậu quả nặng nề đối với trẻ. Bệnh do phế cầu khuẩn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm khuẩn huyết ở trẻ em. Hiện nay, với tác động của ô nhiễm môi trường, quá trình đô thị hóa và tình trạng tự ý sử dụng kháng sinh, khiến bức tranh bệnh tật do phế cầu khuẩn đang trở nên phức tạp hơn.
"Điều tôi muốn nhấn mạnh về vai trò của truyền thông báo chí trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Bởi vì kiến thức y khoa nếu chỉ nằm trong bệnh viện, trong hội nghị hay trong các bài báo khoa học thì chưa đủ. Chỉ khi những thông tin đó được chuyển tải ra cộng đồng bằng ngôn ngữ dễ hiểu, chính xác và có trách nhiệm thì kiến thức mới thực sự trở thành giá trị", Giáo sư Phan Trọng Lân nói.
Một bài đăng mới đây trên mạng xã hội về việc khoai tây nảy mầm chỉ sau một tuần lưu trữ đang thu hút sự quan tâm trên mạng xã hội, theo HK01 ngày 12/4. Dưới phần bình luận, nhiều người cho hay khoai tây vốn là thực phẩm dễ nảy mầm, nếu môi trường bảo quản không phù hợp, chúng có thể mọc mầm chỉ trong một thời gian ngắn. Một số bình luận đề xuất cất trong tủ lạnh thay vì môi trường nhiệt độ phòng để hạn chế tốc độ phân hủy. Số khác chia sẻ phương pháp sơ chế bằng cách hấp chín và cấp đông để kéo dài thời hạn sử dụng hoặc đặt khoai tây cùng với quả táo như một biện pháp sinh học, tận dụng khí ethylene từ táo để ức chế quá trình nảy mầm của củ.
Giải thích về thực phẩm mọc mầm, chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Lin Licen nhấn mạnh khoai tây là loại cần đặc biệt lưu ý nhất. Khi khoai tây mọc mầm hoặc lớp vỏ chuyển sang màu xanh, một loại độc tố thần kinh tên là "solanine" sẽ được sản sinh. Nếu vô tình ăn phải, chất này có thể gây ra các triệu chứng khó chịu như buồn nôn, tiêu chảy trong vòng vài giờ. Trường hợp nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến đau đầu, liệt thần kinh hoặc khó thở. Độc tố trên chịu được nhiệt độ cao nên rất khó loại bỏ ngay cả khi đã nấu chín. Do đó, chuyên gia khuyến cáo không nên ăn khoai tây đã mọc mầm, tốt nhất là vứt bỏ để đảm bảo an toàn.
Khác với khoai tây, nhiều loại thực phẩm dạng củ và rau xanh như khoai lang, khoai môn, tỏi, hành sau khi mọc mầm sẽ không sản sinh độc tố. Tuy nhiên, vì chất dinh dưỡng bên trong như tinh bột, đường đã bị tiêu hao để nuôi mầm, phần thân củ ban đầu thường bị mất nước, xơ hóa, vị nhạt đi và không còn giòn ngọt. Ví dụ khoai lang mọc mầm không có độc nhưng kết cấu sẽ trở nên nhiều xơ và kém ngọt. Với tỏi, các tép tỏi sau khi nảy mầm thường bị khô và rỗng ruột nhưng hoàn toàn có thể ăn được. Những mầm non này chính là rau "tỏi mầm" thường ăn, đôi khi lượng chất chống oxy hóa trong mầm còn cao hơn cả tép tỏi ban đầu.
Riêng với lạc, người dùng cần đánh giá dựa trên môi trường bảo quản. Trong môi trường sạch sẽ, vệ sinh, những mầm lạc được nuôi lớn có chủ đích, dài khoảng 1-2 cm, trông giống giá đỗ là an toàn. Nghiên cứu cho thấy lạc nảy mầm có lượng chất chống oxy hóa như resveratrol tăng vọt, giá trị dinh dưỡng cao.
Song nếu lạc nảy mầm do ẩm ướt, chúng thường đi kèm với các loại nấm mốc độc hại, vì vậy nên tránh sử dụng. Ngoài ra, nếu gừng non bị mốc hoặc thối rữa, người dùng cũng nên vứt bỏ ngay.
Lin lưu ý để kéo dài thời gian sử dụng khoai tây nên bảo quản ở nơi thoáng mát, khô ráo, tránh ánh sáng và có thể để cùng với táo để giúp làm chậm quá trình nảy mầm.
