Theo quy định, từ 1/6, xăng RON95 sẽ bị “khai tử” trên toàn quốc. Vậy, thị trường sẽ còn những loại xăng nào và giá xăng là bao nhiêu?
Theo Thông tư 50 của Bộ Công Thương, từ ngày 1/6/2026, xăng không chì (theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành) phải được phối trộn, pha chế thành để sử dụng cho động cơ xăng trên toàn quốc.
Đồng thời, tiếp tục phối trộn, pha chế xăng E5 RON92 để sử dụng cho động cơ xăng đến hết ngày 31/12/2030.
Điều này đồng nghĩa các loại xăng khoáng RON95-V và RON95-III sẽ được thay thế bằng xăng sinh học từ ngày 1/6/2026. Theo đó, trên thị trường sẽ chỉ còn các loại xăng sinh học như: xăng E10 RON95-V, xăng E10 RON95-III và xăng E5 RON92-II.
Thực tế, từ giữa tháng 5, hàng nghìn cửa hàng xăng dầu trên cả nước đã giảm dần tỷ trọng xăng RON95 để chuyển sang xăng E10. Đơn cử, gần 1.000 cửa hàng xăng dầu của PVOIL đã chuyển sang bán xăng E10 từ ngày 15/5. Trong khi đó, tính đến ngày 20/5, khoảng 5.500 cửa hàng xăng dầu Petrolimex trên cả nước cũng chuyển sang bán xăng E10 và ngừng bán xăng khoáng.
Hiện nay, giá xăng E10 RON95-V là 24.350 đồng/lít, xăng E10 RON95-III là 23.450 đồng/lít và xăng E5 RON92-II ở mức 23.130 đồng/lít.
Bộ Công Thương đang lấy ý kiến góp ý dự thảo Nghị quyết ban hành quy định về việc đẩy nhanh triển khai lộ trình sử dụng xăng E10, trong đó đề xuất về công thức tính giá cho loại xăng sinh học này.
Dự thảo cũng nêu rõ, Bộ Tài chính nghiên cứu đề xuất điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế bảo vệ môi trường cụ thể cho mặt hàng xăng sinh học E5, E10… để tạo chênh lệch giá hấp dẫn giữa xăng sinh học và xăng khoáng.
Đáng chú ý, về mặt khoa học, kỹ thuật tại dự thảo thuyết minh Nghị định, Bộ Công Thương chỉ rõ ethanol (E100) có hàm lượng oxy xấp xỉ 34,7%, chỉ số octan cao (khoảng 108 RON) giúp tăng hiệu suất cháy.
Theo Bộ Công Thương, xăng sinh học E10 là nhiên liệu gồm 10% ethanol sinh học và 90% xăng truyền thống. Ethanol tại Việt Nam chủ yếu được sản xuất từ sắn lát khô, mật rỉ đường và các phụ phẩm nông nghiệp thông qua quá trình lên men.
Do ethanol có trị số octan cao tới 109 nên khi pha vào xăng sẽ giúp nhiên liệu chống kích nổ tốt hơn, hỗ trợ quá trình đốt cháy hiệu quả hơn trong động cơ.
Các nghiên cứu cho thấy xăng E10 có thể giúp giảm phát thải khí độc hại như CO và HC khoảng 20-30% so với xăng khoáng thông thường, đồng thời góp phần giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Xăng E10 gồm 10% ethanol sinh học và 90% xăng khoáng. Ethanol giúp tăng trị số octan, chống kích nổ, cải thiện quá trình đốt cháy trong động cơ. Nghiên cứu cho thấy E10 giúp giảm 20-30% khí thải CO và HC so với xăng khoáng, đồng thời giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch.
TS Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) cho biết, trước khi cho triển khai bán đại trà xăng E10, Bộ Công thương đã lấy ý kiến rất nhiều hãng xe lớn (Toyota, Honda, Ford…) và các tổ chức kỹ thuật, như: Hiệp hội Kỹ sư ô tô toàn cầu – SAE (Society of Automotive Engineers). Các đơn vị này đều khẳng định, xăng sinh học E5, E10 không gây hại cho động cơ. Ngược lại, xăng sinh học E10 có trị số octan cao hơn, giúp động cơ hoạt động hiệu quả hơn và giảm hiện tượng kích nổ.
Ngaoif ra theo Petrolimex, từ các kết quả nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước và tài liệu khuyến cáo của các nhà sản xuất, các tổ chức quốc tế như ACEA (Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu) cho thấy về cơ bản xăng E10 tương thích với phần lớn các động cơ xăng đang lưu hành hiện nay.
Trong khi đó PGS.TS Phạm Hữu Tuyến – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu các nguồn động lực và phương tiện tự hành cho biết, xăng E10 đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới trong nhiều thập kỷ, tại các quốc gia như Mỹ, Brazil hay Thái Lan. Thực tiễn cho thấy loại nhiên liệu này không gây ảnh hưởng tiêu cực đến độ bền động cơ và hoàn toàn phù hợp với các phương tiện đang lưu hành.
Ông Tuyến khẳng định, một số ý kiến cho rằng ethanol có nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng, nên khi pha trộn có thể làm giảm năng lượng của nhiên liệu, dẫn đến tăng tiêu hao. Tuy nhiên, trên thực tế, mức chênh lệch nhiệt trị này không lớn (chỉ khoảng vài phần trăm), và được bù đắp bởi quá trình cháy hiệu quả hơn trong động cơ.
Các nghiên cứu và thử nghiệm cho thấy, khi sử dụng xăng E10, công suất động cơ và mức tiêu hao nhiên liệu về cơ bản tương đương với xăng khoáng. Thậm chí, trong một số trường hợp, mức tiêu thụ nhiên liệu còn có thể được cải thiện nhờ quá trình cháy tối ưu hơn.
Bên cạnh đó, lợi ích rõ rệt của xăng E10 là giảm phát thải. Các chất độc hại như khí CO (carbon monoxide) và một số hợp chất hữu cơ chưa cháy hết được cắt giảm đáng kể. Điều này không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tốt hơn cho sức khỏe cộng đồng.
Về chi phí, với các chính sách hỗ trợ hiện nay, xăng E10 thường có giá thấp hơn xăng khoáng, giúp người tiêu dùng tiết kiệm chi phí vận hành phương tiện. Quan trọng hơn, xăng E10 đã được sử dụng rộng rãi trên thế giới trong nhiều thập kỷ, tại các quốc gia như Mỹ, Brazil hay Thái Lan.
Nằm trên đỉnh Đèo Ngang ở độ cao khoảng 256m so với mực nước biển, Hoành Sơn Quan từ lâu được xem là "cổng trời" trên dãy Hoành Sơn - ranh giới tự nhiên giữa Hà Tĩnh và Quảng Trị.
Công trình được vua Minh Mạng cho xây dựng năm 1833 nhằm kiểm soát tuyến thiên lý Bắc - Nam và bảo vệ khu vực trọng yếu phía Nam kinh thành Huế.
Hoành Sơn - Đèo Ngang không chỉ mang ý nghĩa địa lý mà còn gắn với những bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc.
Từ thời nhà Lý, nơi đây đã là ranh giới giữa Đại Việt và Champa. Sang thời Lê - Mạc, Trịnh - Nguyễn phân tranh, Đèo Ngang trở thành vị trí quân sự chiến lược, nơi kiểm soát giao thương và phòng thủ lãnh thổ.
Hoành Sơn Quan trở thành một "bảo tàng sống" lưu giữ dấu ấn lịch sử gần 200 năm của dân tộc. Trong kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nơi đây từng là điểm tập kết lực lượng, trung chuyển hàng hóa, vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam.
Không chỉ lịch sử chính trị, nơi đây còn là không gian văn hóa đặc biệt của thi ca Việt Nam. Hình ảnh Đèo Ngang trong bài thơ của Bà Huyện Thanh Quan gần như đã trở thành một phần ký ức tập thể của nhiều thế hệ người Việt: Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà/ Cỏ cây chen đá, lá chen hoa…
Theo ghi nhận của PV, dù trải qua hàng trăm năm, Hoành Sơn Quan vẫn giữ được nét kiến trúc cổ kính với nhiều dấu tích, chữ được khắc vào tường. Đặc biệt là tấm biển Hoành Sơn Quan khắc bằng chữ Hán (hình chữ nhật, màu trắng) đặt trên cổng vòm đá hướng ra phía Bắc.
Mặc dù vậy, những kiến trúc nơi đây đã được cũng đang bị rong rêu phủ kín, tường đá loang lổ theo thời gian, một số vị trí đang có dấu hiệu xuống cấp nếu không được trùng tu, sửa chữa. Nguyên nhân là do di tích nằm đúng ranh giới hành chính giữa hai địa phương, dẫn đến việc quản lý chồng chéo, thiếu đầu tư đồng bộ.
Ông Nguyễn Hồng Cương, Chủ tịch phường Hoành Sơn cho biết, Hoành Sơn Quan là công trình di sản đa giá trị, hội tụ các yếu tố về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và tâm linh.
Vì vậy, để phát huy di tích này cần xây dựng một chiến lược phát huy giá trị toàn diện hơn: Kết nối di tích với du lịch lịch sử, du lịch cảnh quan, du lịch trải nghiệm; xây dựng hệ thống diễn giải di sản bằng công nghệ số; số hóa toàn bộ tư liệu, hiện trạng và các lớp giá trị văn hóa liên quan;…
"Địa phương kỳ vọng Hoành Sơn Quan sớm được quan tâm đầu tư, tôn tạo, từng bước đưa công trình di sản này trở thành điểm đến có giá trị về lịch sử, văn hóa và du lịch trên tuyến hành lang Bắc – Nam", đại diện phường cho hay.
Về việc này, đại diện UBND tỉnh Hà Tĩnh thông tin, hiện đang nghiên cứu, hoàn thiện hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia đối với Hoành Sơn Quan.
Thời gian tới, Hà Tĩnh sẽ phối hợp với tỉnh Quảng Trị xây dựng các tuyến, điểm và sản phẩm du lịch liên vùng gắn với không gian văn hóa Hoành Sơn - Đèo Ngang.
Sau 5 năm trở lại với điện ảnh, đạo diễn Đinh Tuấn Vũ chọn đề tài tâm lý, kịch tính với sự tham gia của các diễn viên: Quốc Trường, Tiểu Vy, Lương Gia Huy, Anh Phạm, Yên Đan cùng nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung. Ốc mượn hồn được giới thiệu mang đến một hành trình điện ảnh ngột ngạt, nơi những bí mật hôn nhân và dục vọng con người bị bóc trần đến tận cùng.
Phim đánh dấu lần đầu nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung tham gia tác phẩm điện ảnh với vai diễn nặng ký, kết hợp nữ diễn viên trẻ Anh Phạm. Trong phim, nhạc sĩ đảm nhận vai ông Mạnh - tài phiệt khét tiếng trên thương trường, nhưng lại vô cùng ấm áp và cưng chiều con gái Diễm Quỳnh (Anh Phạm).
Ủng hộ đam mê nghệ thuật của con, ông âm thầm chi một số tiền khổng lồ để mang về vai diễn mơ ước cho Diễm Quỳnh, kèm theo giao kèo bí mật.
Trên poster vừa được tung ra, Nguyễn Văn Chung gây chú ý với diện mạo già dặn khác hẳn hình ảnh quen thuộc ngoài đời. Mái tóc hoa râm bạc màu cùng ánh mắt nghiêm túc tạo nên hình tượng một người đàn ông từng trải, quyền lực nhưng cũng vô cùng bí ẩn. Tạo hình này được đánh giá là màn lột xác ấn tượng của Nguyễn Văn Chung.
Theo nội dung được hé lộ, ông Mạnh là một doanh nhân khét tiếng trên thương trường, sở hữu khối tài sản khổng lồ và quyền lực đủ để thao túng nhiều thứ phía sau hậu trường. Thế nhưng, đằng sau vẻ ngoài cứng rắn ấy lại là một người cha hết mực yêu thương con gái. Vì muốn bảo vệ sự vô tư và niềm tin của Diễm Quỳnh vào khả năng của chính mình, ông âm thầm dùng tiền để mở đường cho con theo đuổi nghệ thuật, đồng thời giấu kín mọi sự thật phía sau.
Được biết, ê-kíp đã mất khá nhiều thời gian để thuyết phục Nguyễn Văn Chung nhận lời tham gia dự án. Vốn quen thuộc với vai trò nhạc sĩ đứng sau hàng loạt bản hit ballad, các ca khúc thiếu nhi đình đám hay gần đây là hiện tượng Viết Tiếp Câu Chuyện Hòa Bình, việc lấn sân sang diễn xuất với một vai nặng tâm lý là thử thách không nhỏ với anh. Tuy nhiên, chính câu chuyện về tình cha con đã khiến nam nhạc sĩ thay đổi quyết định.
Chia sẻ về lần đầu bén duyên điện ảnh, Nguyễn Văn Chung cho biết: "Ban đầu tôi từ chối vì diễn xuất hoàn toàn không phải là thế mạnh của mình, tôi sợ sẽ làm ảnh hưởng đến tiến độ của cả một ê-kíp chuyên nghiệp. Tuy nhiên, sự kiên trì thuyết phục của nhà sản xuất và đặc biệt là chiều sâu tâm lý của nhân vật ông Mạnh đã giữ tôi lại. Ông ấy là một tài phiệt có thể dùng tiền mua mọi thứ, nhưng đằng sau đó lại là tình yêu thương da diết của một người cha muốn bảo bọc con gái khỏi những tổn thương. Lần đầu chạm ngõ điện ảnh, tôi mong muốn được thể hiện một nhân vật thật thú vị, mang chính tâm lý bảo vệ con cái của một người cha ngoài đời thực vào nhân vật, hy vọng sẽ mang đến cho khán giả một góc nhìn chân thật nhất".
Khi hàng trăm nghìn học sinh Pháp bước vào kỳ thi tú tài Baccalauréat mỗi năm, không khí căng thẳng bao trùm khắp các trường học. Với nhiều người Pháp, "bac" không chỉ là kỳ thi cuối cấp trung học mà còn được xem như cột mốc trưởng thành quan trọng, mở cánh cửa vào đại học và tương lai nghề nghiệp.
Kỳ thi này có lịch sử từ năm 1808 dưới thời Napoleon Bonaparte và tồn tại hơn 200 năm như một biểu tượng giáo dục quốc gia. Tuy nhiên, trong thời đại smartphone và trí tuệ nhân tạo (AI), kỳ thi danh giá ấy đang đối mặt một "cuộc chiến" hoàn toàn mới: gian lận công nghệ cao.
Theo truyền thông Pháp, số vụ gian lận trong kỳ thi bac những năm gần đây liên tục tăng, trong đó phần lớn liên quan đến thiết bị điện tử như: điện thoại thông minh, đồng hồ thông minh và tai nghe siêu nhỏ. Bộ Giáo dục Pháp từng thừa nhận các hình thức gian lận ngày càng khó phát hiện hơn vì công nghệ quá tinh vi.
Một trong những nỗi lo lớn nhất là sự xuất hiện của AI như ChatGPT. Giáo viên lo ngại học sinh có thể sử dụng công cụ AI để tìm lời giải hoặc gợi ý cực nhanh nếu lọt điện thoại vào phòng thi. Nhiều trường hợp học sinh giấu smartphone trong người, dùng smartwatch nhận đáp án từ bên ngoài hoặc sử dụng tai nghe siêu nhỏ gần như không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Theo Europe 1, để đối phó, nhiều điểm thi tại Pháp đã phải tăng cường kiểm tra an ninh và triển khai thiết bị dò sóng điện thoại bí mật. Một số giám thị còn được yêu cầu đặc biệt chú ý tới đồng hồ thông minh và các phụ kiện điện tử "ngụy trang".
Điều khiến dư luận chú ý là nước Pháp vốn có lịch sử chống gian lận thi cử kéo dài hàng thế kỷ. Từ thế kỷ 19, báo chí Pháp đã ghi nhận nhiều vụ "thi hộ", tráo người làm bài hoặc giấu tài liệu trong quần áo. Khi đó, các giám thị phải kiểm tra cực kỳ nghiêm ngặt vì kỳ thi bac được xem là niềm tự hào học thuật quốc gia. Nhưng nếu trước kia học sinh chỉ giấu "phao thi" bằng giấy thì nay công nghệ khiến mọi thứ phức tạp hơn rất nhiều.
Nhiều vụ việc gây xôn xao từng bị phát hiện khi thí sinh dùng điện thoại siêu nhỏ giấu trong áo, tai nghe mini kết nối bluetooth hoặc smartwatch có khả năng truy cập internet. Một số học sinh còn bị nghi sử dụng ứng dụng AI để giải bài gần như theo thời gian thực.
Không chỉ Pháp, nhiều quốc gia châu Âu cũng bắt đầu siết chặt quy định thi cử vì lo ngại AI làm thay đổi hoàn toàn cách học sinh gian lận. Tuy nhiên, tại Pháp, áp lực đặc biệt lớn hơn bởi Baccalauréat mang ý nghĩa biểu tượng quá sâu sắc.
Một số giáo viên cho rằng kỳ thi truyền thống đang đứng trước bước ngoặt lịch sử. Khi AI có thể viết văn, giải toán hoặc phân tích tài liệu chỉ trong vài giây, việc kiểm soát gian lận bằng cách giám sát thông thường ngày càng trở nên bất khả thi. "Chúng tôi đang đối đầu với công nghệ thay đổi nhanh hơn quy định thi cử", một giáo viên trung học tại Paris chia sẻ với báo Pháp.
Tranh cãi cũng bùng lên quanh câu hỏi: liệu các kỳ thi viết truyền thống có còn phù hợp trong thời đại AI? Một số chuyên gia giáo dục cho rằng thay vì chỉ tập trung chống gian lận, hệ thống giáo dục cần thay đổi cách đánh giá năng lực học sinh. Trong khi đó, nhiều người khác vẫn tin rằng kỳ thi bac phải được bảo vệ nghiêm ngặt vì đây là một phần bản sắc giáo dục Pháp.
Dù cuộc chiến chống gian lận công nghệ vẫn chưa có hồi kết, kỳ thi tú tài hơn 200 năm tuổi của nước Pháp đang cho thấy một thực tế rõ ràng: Càng hiện đại, việc giữ gìn sự công bằng trong thi cử càng trở nên khó khăn hơn bao giờ hết.
