Vào những ngày nắng đẹp, ông Joben Ilagan, trợ lý giáo sư tại Đại học Ateneo de Manila, sạc chiếc xe điện mới của gia đình tại nhà riêng ở Pasig, Metro Manila, Philippines. Ông sạc xe bằng nguồn điện do các tấm pin mặt trời trên mái nhà tạo ra.
Gia đình ông lắp đặt các tấm pin vào năm 2023, sau khi hóa đơn tiền điện tăng vọt trong thời gian họ phải ở nhà vì đại dịch Covid-19. Họ cũng đã dành khoảng 2 năm nghiên cứu về xe điện, mặc dù không vội thay thế hai chiếc ô tô chạy xăng tuy đã cũ nhưng vẫn sử dụng tốt.
Sau đó, cuộc chiến tại Iran khiến giá nhiên liệu tăng vọt.
“Đó là thời điểm mang tính bước ngoặt”, ông Ilagan nói với báo Straits Times.
Con trai ông, Joe, cũng là giảng viên tại Ateneo, cho biết gia đình quyết định thay đổi khi các đại lý ô tô vẫn còn đưa ra chương trình giảm giá và trước khi xung đột đẩy giá xe lên cao hơn.
Họ mua một chiếc xe điện với giá gần 1,4 triệu peso (khoảng 22.660 USD), thấp hơn mức giá niêm yết 1,498 triệu peso.
Vì gia đình thường làm việc tại nhà, họ có thể sạc xe vào ban ngày. “Phần lớn thời gian, (điện) gần như miễn phí”, ông Joben Ilagan nói.
Trải nghiệm của gia đình Ilagan phản ánh cách một cuộc chiến cách hàng nghìn km đang thúc đẩy các quyết định về năng lượng sạch tại một trong những nền kinh tế dễ bị tổn thương nhất về năng lượng ở châu Á.
Xung đột đã góp phần đẩy nhanh các quyết định đầu tư vào năng lượng mặt trời và xe điện, trong bối cảnh giá nhiên liệu và điện biến động khiến nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu ngày càng trở nên đắt đỏ.
Philippines nhập khẩu khoảng 98% tổng lượng dầu thô từ Trung Đông, trong khi 2% còn lại từ Malaysia và Brunei.
Theo phân tích của Ember, một tổ chức nghiên cứu về năng lượng, công suất điện mặt trời trên mái nhà tại Philippines có thể đã gần tăng gấp đôi trong một năm tính đến tháng 4 năm nay.
“Điều này cho thấy lượng hàng tồn kho đã tăng mạnh và sẽ chuyển thành các hệ thống được lắp đặt trong tương lai”, Ember nhận định.
Đối với gia đình của Chris Josef de Jesus, một sinh viên ngành báo chí ở tỉnh Cavite, phía nam Manila, cuộc chiến Iran đã đẩy nhanh kế hoạch lắp đặt các tấm pin mặt trời trên ngôi nhà mới xây.
Gia đình de Jesus từng cân nhắc đầu tư vào hệ thống điện mặt trời trên mái nhà, nhưng quyết tâm thực hiện khi hóa đơn tiền điện hằng tháng tăng từ mức 4.000-6.000 peso lên khoảng 10.000 peso trong giai đoạn cuộc chiến Iran diễn ra căng thẳng nhất. Chi phí khí đốt nấu ăn cũng gần như tăng gấp đôi, trong khi giá dầu diesel tăng lên tới 85 peso/lít.
De Jesus đã liên hệ với khoảng 15 đơn vị lắp đặt trước khi gia đình quyết định tự mua thiết bị và thuê một kỹ sư điện. Hệ thống có chi phí khoảng 575.000 peso, trong khi các báo giá trọn gói dao động từ 750.000 peso đến 1 triệu peso.
Sau khi được cung cấp điện bằng năng lượng mặt trời, gia đình de Jesus kỳ vọng hóa đơn tiền điện sẽ giảm xuống còn khoảng 3.600 peso, giúp tiết kiệm khoảng 6.400 peso mỗi tháng. De Jesus dự kiến khoản đầu tư lắp đặt sẽ hoàn vốn trong vòng 3-4 năm.
Doanh số xe điện tăng mạnh
Một sự chuyển dịch tương tự cũng đang diễn ra trên các tuyến đường ở Philippines.
Theo Phòng Thương mại các nhà sản xuất ô tô Philippines và Hiệp hội các nhà sản xuất xe tải, doanh số xe điện đạt 24.356 chiếc trong 5 tháng đầu năm 2026, tăng hơn gấp đôi so với 10.431 chiếc được bán ra trong cùng kỳ năm 2025.
Kết quả này diễn ra trong bối cảnh tổng doanh số ô tô giảm từ 190.429 chiếc xuống còn 167.324 chiếc. Theo thống kê của Straits Times, tỷ trọng xe điện và xe sử dụng các công nghệ điện trên thị trường đã tăng từ khoảng 5,5% lên 14,6%.
Rico Severino, nhà sáng lập kiêm chủ tịch Cộng đồng Xe điện Philippines, cho biết sự quan tâm đến xe điện đã tăng “mạnh” kể từ khi xung đột Iran bắt đầu. Nhóm của ông đã phát triển lên gần 65.000 thành viên kể từ năm 2022.
Ông cho biết một chiếc ô tô chạy hoàn toàn bằng điện có chi phí vận hành dưới 2 peso/km, so với khoảng 5-6 peso/km đối với xe chạy xăng.
“Động lực để mua xe điện không hẳn là vì môi trường. Chủ yếu là vì tiết kiệm”, ông nói.
Rào cản chi phí đầu tư ban đầu
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này hiện vẫn chủ yếu giới hạn ở những hộ gia đình có khả năng chi trả khoản đầu tư ban đầu.
Trong bối cảnh ngày càng có nhiều mẫu xe sử dụng công nghệ điện gia nhập thị trường, các doanh nghiệp trong ngành cho rằng việc giảm chi phí ban đầu và mở rộng hạ tầng sạc là những yếu tố then chốt nếu muốn xe điện trở nên dễ tiếp cận hơn với những người Philippines có thu nhập trung bình.
Gia đình Ilagan đã chi khoảng 280.000 peso cho hệ thống điện mặt trời, trong khi các mẫu xe điện và xe hybrid thường có giá từ 1,4 triệu peso trở lên, cao hơn hàng trăm nghìn peso so với nhiều mẫu xe chạy xăng phổ thông, vốn có giá dưới 1 triệu peso.
Cư dân tại các tòa nhà căn hộ và chung cư cũng có thể gặp khó khăn trong việc lắp đặt bộ sạc xe điện, trong khi những người di chuyển bằng ô tô ra ngoài các thành phố lớn vẫn phải đối mặt với tình trạng thiếu điểm sạc.
Trong khi đó, những người sử dụng điện mặt trời phải đối mặt với chi phí lưu trữ điện bằng pin đắt đỏ và các yêu cầu phức tạp khi bán lượng điện dư thừa trở lại lưới điện.
Rico Severino cho rằng chính phủ cần đơn giản hóa các thủ tục cấp phép tại địa phương, mở rộng khả năng tiếp cận các trạm sạc và hỗ trợ đưa giá xe điện xuống gần hơn với mức giá của các loại xe truyền thống.
Chính quyền Tổng thống Marcos đã triển khai một loạt ưu đãi nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi. Theo Đạo luật Phát triển ngành công nghiệp xe điện, các phương tiện chạy hoàn toàn bằng điện tiếp tục được miễn thuế tiêu thụ đặc biệt và không bị áp dụng quy định hạn chế lưu thông theo biển số tại Metro Manila.
Chính phủ cũng mở rộng các ưu đãi dành cho các dự án năng lượng tái tạo và thúc đẩy các hộ gia đình lắp đặt hệ thống điện mặt trời trên mái nhà, dù các doanh nghiệp trong ngành cho rằng thủ tục cấp phép rườm rà và chi phí đầu tư ban đầu cao vẫn tiếp tục hạn chế việc áp dụng rộng rãi hơn.
Dù vậy, nhiều người tin rằng cuộc chiến Iran đã làm thay đổi cách người dân Philippines nhìn nhận về năng lượng.
“Thói quen của người tiêu dùng sẽ dần thay đổi. Mọi người bắt đầu lắp bộ sạc treo tường tại nhà. Mọi người bắt đầu lắp các tấm pin mặt trời tại nhà. Tôi nghĩ họ nhận ra rằng họ thực sự có thể không phải tốn chi phí điện nếu lắp các tấm pin mặt trời rồi sạc xe ngay tại nhà”, Tan cho biết.
Số tên lửa này được phóng từ Sinpo, khu vực duyên hải ở miền trung Triều Tiên, ra vùng biển phía đông vào 6h10 hôm nay (4h10 giờ Hà Nội), Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc (JCS) cho biết.
"Quân đội Hàn Quốc duy trì trạng thái sẵn sàng ứng phó, liên tục chia sẻ thông tin về tên lửa đạn đạo của Triều Tiên với Mỹ và Nhật Bản nhằm tăng cường giám sát", cơ quan này tiếp tục, nhưng không nêu rõ số lượng và chủng loại tên lửa được Triều Tiên khai hỏa.
Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cũng thông báo tổ chức họp khẩn về tình hình. Nhật Bản sau đó cho biết các tên lửa đã rơi xuống vùng biển phía đông bán đảo Triều Tiên, bên ngoài vùng đặc quyền kinh tế của nước này.
Triều Tiên chưa lên tiếng về thông tin. Đây là lần thứ 7 Triều Tiên phóng tên lửa đạn đạo trong năm 2026 và là lần thứ tư trong tháng 4.
Quân đội Hàn Quốc cho biết Triều Tiên hôm 8/4 khai hỏa hai loạt tên lửa đạn đạo tầm ngắn ra vùng biển phía đông. Trước đó một ngày, Triều Tiên phóng một quả tên lửa chưa xác định từ khu vực thủ đô Bình Nhưỡng.
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA sau đó thông báo nước này đã tiến hành hàng loạt đợt thử nghiệm vũ khí ngày 6-8/4, trong khuôn khổ kế hoạch thường kỳ nhằm nâng cấp và phát triển các hệ thống khí tài. Trong số vũ khí được khai hỏa có tên lửa đạn đạo chiến thuật Hwasong-11Ka trang bị đầu đạn chùm.
Theo hãng thông tấn AFP, các vụ phóng là động thái mới nhất của Triều Tiên nhằm bác bỏ những nỗ lực hàn gắn quan hệ trên bán đảo. Hàn Quốc hôm 6/4 bày tỏ lấy làm tiếc về sự việc máy bay không người lái dân sự xâm phạm không phận Triều Tiên, hành động được Bình Nhưỡng đánh giá là "sáng suốt".
Về mặt kỹ thuật, Triều Tiên và Hàn Quốc vẫn trong tình trạng chiến tranh, sau khi cuộc chiến năm 1950-1953 kết thúc bằng hiệp định đình chiến, không phải hiệp ước hòa bình. Căng thẳng giữa hai bên thường ở mức cao, khi Triều Tiên đẩy mạnh thử vũ khí và đưa ra các thông điệp răn đe, còn Hàn Quốc tăng cường tập trận chung với đồng minh Mỹ.
Cảnh sát thành phố Bakersfield, bang California, nhận tin báo về một vụ đe dọa đánh bom tại tòa nhà văn phòng ở trung tâm thành phố vào lúc 13h ngày 2/6. Họ nhanh chóng sơ tán các tòa nhà xung quanh, trong khi hơn 100 nhân viên FBI, hai đội đặc nhiệm SWAT, chuyên gia đàm phán con tin và đội xử lý bom được cử tới hiện trường.
Nghi phạm được xác định là Anthony Scott Searles Harris, 41 tuổi, từng bị đuổi khỏi Lục quân Mỹ vì tự ý vắng mặt khỏi đơn vị và có tiền án tình dục. Harris khống chế 10 con tin là các nhân viên Văn phòng Giám đốc Giáo dục hạt Kern tại tầng hai của tòa nhà, tuyên bố đã gắn thiết bị nổ lên một số người.
Sau nhiều giờ cố thủ, đến tối, Harris đồng ý thả hai con tin, nhưng các nỗ lực đàm phán sau đó không đạt hiệu quả, nên FBI quyết định đột kích vào tòa nhà. Các đặc vụ FBI tiêu diệt Harris lúc 4h20 ngày 3/6, kết thúc cuộc đối đầu kéo dài gần 16 giờ, toàn bộ con tin được giải cứu an toàn.
"Suốt đêm qua, gia đình họ không biết liệu có còn được gặp lại người thân hay không", quan chức cảnh sát thành phố Jeremy Blakemore nói trong họp báo sau đó.
Động cơ bắt con tin, dọa đánh bom của Harris chưa được xác định. Tuy nhiên, ông Blakemore cho biết nghi phạm từng nêu một số yêu cầu liên quan đến hồ sơ vụ án trước đây của mình. "Anh ta bức xúc về cách vụ án trước đây được xử lý, cũng như những hệ quả sau đó, gồm bản án và các vấn đề liên quan".
Hồ sơ tòa án tại hạt Kern, California, cho thấy Harris từng xin lệnh ngăn chặn bạo lực gia đình và vướng vào thủ tục ly hôn từ năm 2009, trong đó có đề cập một con nhỏ. Nhiều năm sau, ông ta tiếp tục xuất hiện trong một vụ tranh chấp quyền giám hộ với tư cách bên phản đối.
Theo Hãng tin AFP, hôm nay công ty theo dõi tàu biển Kpler cho biết 3 tàu chở dầu của Iran - mang theo tổng cộng 5 triệu thùng dầu thô - đã trở thành những tàu đầu tiên như vậy rời vịnh Ba Tư qua eo biển Hormuz kể từ khi lệnh phong tỏa của Mỹ có hiệu lực.
Công ty này thông tin ba tàu là Deep Sea, Sonia I và Diona - đều nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ - đã đi qua eo biển Hormuz vào hôm 15-4, sau khi rời đảo Kharg của Iran. Các tàu lần lượt hoàn tất việc bốc dầu vào các ngày 2, 8 và 9-4.
Chưa rõ điểm đến của các tàu này, nhưng trong vài năm qua chúng đã liên tục vận chuyển hàng hóa tới khu vực quanh Singapore.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng của Iran kể từ hôm 13-4, nhằm ngăn chặn Tehran xuất khẩu dầu mỏ.
Theo Hãng tin Reuters, Pháp và Anh sẽ đồng chủ trì một cuộc họp với khoảng 40 quốc gia vào ngày 17-4, nhằm phát đi tín hiệu tới Mỹ rằng một số đồng minh thân thiết của Washington sẵn sàng tham gia khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz khi điều kiện cho phép.
Kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28-2, Tehran gần như đã đóng eo biển này đối với các tàu không phải của mình. Đến hôm 13-4, Mỹ bắt đầu áp đặt lệnh phong tỏa đối với các tàu ra vào các cảng của Iran.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các quốc gia khác hỗ trợ thực thi lệnh phong tỏa, đồng thời chỉ trích các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) vì chưa tham gia.
Anh, Pháp và một số nước khác cho rằng việc tham gia phong tỏa đồng nghĩa với việc trực tiếp bước vào cuộc chiến. Tuy nhiên, họ cho biết sẵn sàng góp phần bảo đảm tuyến hàng hải này được duy trì thông suốt khi đạt được lệnh ngừng bắn lâu dài hoặc khi xung đột chấm dứt.
Sáng kiến đang được thảo luận hiện chưa bao gồm Mỹ hay Iran, dù các nhà ngoại giao châu Âu cho biết bất kỳ sứ mệnh khả thi nào cuối cùng cũng sẽ cần có sự phối hợp với cả hai bên. Washington sẽ được thông báo về kết quả cuộc họp.
Ngày 17-4, Nga bày tỏ ủng hộ thỏa thuận ngừng bắn giữa Israel và Lebanon, đồng thời cho biết họ hy vọng quãng thời gian tạm lắng giao tranh này có thể mở đường cho một thỏa thuận lâu dài hơn, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày bắt đầu có hiệu lực, theo Hãng tin AFP.
"Chúng tôi chắc chắn hoan nghênh quyết định ngừng bắn và hy vọng rằng trong vài ngày tới, các bên thực sự có thể đạt được những thỏa thuận giúp ngăn chặn việc tái diễn các cuộc đụng độ quân sự" - người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov phát biểu trước báo giới.
Ngày 17-4, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, lưu ý chiến dịch của nước này nhằm vào nhóm vũ trang Hezbollah vẫn chưa hoàn tất, chỉ vài giờ sau khi thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 10 ngày có hiệu lực tại Lebanon.
Ông cũng cảnh báo rằng nếu giao tranh tái diễn, những người dân sơ tán đang trở về khu vực miền nam Lebanon sẽ buộc phải rời đi một lần nữa.
"Cuộc tấn công trên bộ vào Lebanon cùng các đòn tấn công nhằm vào Hezbollah đã đạt được nhiều kết quả, nhưng vẫn chưa hoàn tất" - ông Katz nói, đồng thời giải thích rằng các tay súng Hezbollah vẫn chưa được quét sạch khỏi một số khu vực ở miền nam Lebanon.
Theo Hãng tin AP, hôm nay các quan chức cho biết Sri Lanka đã đưa 238 thủy thủ Iran về nước, trong đó có 32 người sống sót sau vụ tấn công bằng ngư lôi của Mỹ khiến tàu của họ bị đánh chìm trên Ấn Độ Dương.
Tàu ngầm Mỹ đã đánh chìm tàu IRIS Dena vào ngày 4-3, khi con tàu này đang trên đường trở về sau khi tham gia một cuộc tập trận hải quân theo lời mời của Ấn Độ. Hải quân Sri Lanka đã vớt được 87 thi thể, trong khi 32 người sống sót được đưa đi điều trị tại bệnh viện.
Một tàu Iran thứ hai đã được đưa vào cảng ở miền nam Sri Lanka sau khi thủy thủ đoàn báo cáo gặp sự cố kỹ thuật.
Ngày 17-4, thị trường chứng khoán diễn biến trái chiều, trong khi giá dầu thế giới giảm, khi nhà đầu tư chờ đợi thông tin về khả năng gia hạn thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran. Việc các chuyến dầu của Iran lần đầu đi qua eo biển Hormuz sau nhiều tuần càng làm tăng thêm hy vọng.
Giá dầu giảm mạnh trước kỳ vọng nguồn cung từ vùng Vịnh sẽ được nối lại, trong đó giá dầu Brent giảm 3% xuống còn 96,42 USD/thùng.
Sau khi phần lớn thị trường chứng khoán châu Á đóng cửa trong sắc đỏ, các thị trường Paris và Frankfurt tăng điểm trong phiên giao dịch giữa ngày tại châu Âu, trong khi thị trường London giảm nhẹ.
Một số chỉ số đã lập đỉnh kỷ lục trong tuần này, trong đó có chỉ số S&P 500 và Nasdaq tại Mỹ, nhờ những tín hiệu cho thấy cuộc xung đột ở Trung Đông có thể đang tiến gần đến hồi kết, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết các nhà đàm phán đã gần đạt được thỏa thuận.
Tuy nhiên, những lo ngại vẫn hiện hữu, khi nhà đầu tư cho rằng thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần giữa Mỹ và Iran - dự kiến hết hiệu lực vào tuần tới - có thể đổ vỡ và gây ra một đợt sụt giảm mạnh mới trên thị trường.
