Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS Huỳnh Công Minh – cựu giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, người từng trực tiếp điều hành ngành giáo dục thành phố trong giai đoạn này – cho biết:
– Tôi cho rằng bản chất của kỳ thi lớp 10 là để xếp lớp chứ không phải đánh giá năng lực học sinh. Các em đã học hết lớp 9 và được thầy cô giáo đánh giá hoàn thành chương trình THCS là coi như đã đạt chuẩn của chương trình rồi. Thế thì học sinh đã tốt nghiệp lớp 9 đương nhiên có quyền vào học lớp 10.
Với suy nghĩ đó nên năm học 2007-2008, Sở GD-ĐT TP.HCM đã xin ý kiến UBND TP và được chấp thuận thực hiện thí điểm xét tuyển lớp 10 tại ba huyện Bình Chánh, Cần Giờ, Củ Chi.
Những quận, huyện còn lại vẫn tổ chức thi tuyển. Sau đó việc xét tuyển mở rộng dần dần, đến năm học 2011-2012 TP.HCM có chín quận, huyện thực hiện xét tuyển vào lớp 10 là huyện Bình Chánh, Củ Chi, Cần Giờ, Hóc Môn, Thủ Đức, Bình Tân, quận 9, 2, 6.
* Thưa ông, vậy sau này vì sao TP.HCM lại bỏ hình thức xét tuyển vào lớp 10?
– Tôi đã nghỉ hưu từ năm 2011 nên sẽ không bình luận hoặc lý giải vấn đề này.
Tuy nhiên tôi muốn chia sẻ một góc nhìn khác. Hiện nay nhiều người lo ngại rằng nếu không tổ chức thi lớp 10 thì học sinh sẽ lơ là việc học, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục. Theo tôi, điều quan trọng hơn là chúng ta cần thay đổi cách nhìn về việc học.
Học không phải để thi mà học để biết, học để làm, học để chung sống và hoàn thiện bản thân. Đây là bốn trụ cột giáo dục cốt lõi do UNESCO đề xướng, hướng đến việc giúp người học phát triển toàn diện: có kiến thức nền tảng, biết vận dụng vào thực tiễn, thấu hiểu xã hội và không ngừng hoàn thiện nhân cách.
Lâu nay chúng ta vẫn còn chịu ảnh hưởng của quan niệm “học để thi”, thậm chí có tâm lý “không thi thì không học”. Điều đó dẫn đến tình trạng dạy và học mang tính đối phó, học chỉ để vượt qua kỳ thi, thi xong rồi có khi trong đầu không đọng lại được điều gì.
Vấn đề đáng suy nghĩ là có những học sinh chỉ tập trung vào điểm số, xem việc học là để làm hài lòng cha mẹ. Vì vậy, khi gặp khó khăn là nhiều em sẽ chùn bước. Từ đó tạo ra thực trạng học sinh phải trải qua quá trình học tập vất vả, áp lực thi cử lớn, thi xong đạt điểm rất cao nhưng khi bước vào cuộc sống có em lại thiếu tự tin, lúng túng trong ứng xử, khó thích nghi với những hoàn cảnh mới, thiếu kỹ năng giải quyết vấn đề…
Còn nếu đã xác định học để biết thì người học sẽ có động lực mạnh mẽ hơn. Tức là cái gì chưa biết thì phải học để biết. Yếu tố này sẽ làm cho học sinh tò mò, khát khao khám phá và chủ động tìm kiếm tri thức.
– Đúng như vậy. Quan điểm của tôi là nên giảm những kỳ thi không cần thiết như kỳ thi vào lớp 10 công lập. Nếu muốn tiến tới bỏ kỳ thi, các địa phương cần có một “hệ sinh thái” giáo dục phù hợp đi kèm. Điều đó không chỉ là điều kiện về cơ sở vật chất mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong nhận thức của giáo viên, phụ huynh và học sinh về mục tiêu thực sự của việc học.
Bên cạnh đó nhà quản lý giáo dục và đội ngũ giáo viên cũng cần thay đổi quan niệm về dạy học. Việc đánh giá học sinh không nên chỉ phụ thuộc vào kết quả của một kỳ thi mà cần nhìn vào cả quá trình học tập, rèn luyện và phát triển của các em: từ thái độ học tập, khả năng tương tác với thầy cô, bạn bè đến năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn…
Và trước hết, vai trò dẫn dắt cần đến từ Bộ GD-ĐT thông qua việc đổi mới đào tạo ngành sư phạm, cải tiến phương pháp kiểm tra – đánh giá học sinh, thay đổi cách ra đề thi, tôn vinh và nhân rộng những mô hình, địa phương thực hiện hiệu quả…
Bộ Giáo dục và Đào tạo sáng 1/7 công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026 của hơn 1,2 triệu thí sinh trên cả nước. Kết quả cho thấy bức tranh điểm thi năm nay có nhiều biến động khi thứ hạng của các địa phương thay đổi đáng kể so với năm trước.
Theo thống kê điểm trung bình tất cả các môn thi, Ninh Bình dẫn đầu cả nước với 6,32 điểm. Đây là sự thay đổi thứ hạng đáng chú ý khi năm ngoái Ninh Bình đứng thứ 3.
Như vậy, địa phương này đã tăng hai bậc để vươn lên vị trí số một, vượt qua Nghệ An - địa phương dẫn đầu bảng xếp hạng năm 2025. Từ tháng 7/2025, Ninh Bình sáp nhập với tỉnh Nam Định, Hà Nam, thành tỉnh mới Ninh Bình.
Xếp ngay sau Ninh Bình là Hà Nội với điểm trung bình 6,184, tăng ba bậc so với năm 2025. Thủ đô tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những địa phương có chất lượng giáo dục ổn định, đặc biệt ở các môn xét tuyển đại học.
Thứ hạng điểm thi tốt nghiệp THPT các tỉnh, thành phố trong 3 năm 2024, 2025 và 2026:
Ngoài Ninh Bình và Hà Nội, còn có 5 địa phương đạt điểm trung bình trên 6, gồm Hải Phòng, Nghệ An, Hà Tĩnh, Phú Thọ và TPHCM. Đây đều là những địa phương nhiều năm liên tiếp nằm trong nhóm có kết quả thi tốt nghiệp THPT cao.
Trong khi đó, bảng xếp hạng cũng ghi nhận sự thay đổi ở nhóm cuối. Sơn La là địa phương duy nhất có điểm trung bình dưới 5, đứng cuối trong số 34 tỉnh, thành.
Bốn địa phương còn lại nằm trong nhóm có điểm trung bình thấp nhất là Vĩnh Long, Đắk Lắk, Điện Biên và Cao Bằng.
Theo đánh giá từ dữ liệu điểm thi, mặt bằng điểm trung bình của nhiều địa phương năm nay giảm nhẹ so với năm trước, kéo theo sự xáo trộn đáng kể về thứ hạng.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 là năm đầu tiên được tổ chức sau khi cả nước thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính còn 34 tỉnh, thành phố. Vì vậy, bảng xếp hạng năm nay chỉ phản ánh tương quan giữa 34 địa phương mới.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6 với hơn 1,2 triệu thí sinh đăng ký dự thi. Trong đó, học sinh lớp 12 dự thi 4 môn gồm toán, ngữ văn và 2 môn tự chọn; hơn 63.800 thí sinh tự do đăng ký số lượng môn thi theo nhu cầu, chủ yếu để phục vụ xét tuyển đại học.
Theo thống kê số thí sinh trên toàn quốc đăng ký môn thi mà Bộ GD-ĐT đã công bố, ngoài 2 môn bắt buộc là ngữ văn và toán, lịch sử là môn thi được thí sinh lựa chọn nhiều nhất với 570.800 thí sinh, tăng so với con số 499.357 thí sinh của năm 2025. Đây cũng là môn có số lượng thí sinh lựa chọn tăng nhiều nhất so với năm trước. Tiếp đến là môn địa lý với 448.725 thí sinh; môn ngoại ngữ có 347.455 thí sinh lựa chọn, giảm so với năm 2025 (364.979 thí sinh).
Tuy nhiên, một số môn khoa học tự nhiên cũng ghi nhận số thí sinh đăng ký lựa chọn tăng nhẹ với năm trước. Cụ thể, môn vật lý có 389.630 thí sinh lựa chọn, tăng so với năm 2025 (354.298 thí sinh); môn hóa học cũng từ 246.700 thí sinh của năm 2025 lên 253.966; Môn tin học tăng mạnh từ 7.716 thí sinh năm 2025 lên 18.691 đăng ký dự thi năm nay; môn công nghệ công nghiệp tăng lên 7.402 trong khi năm trước là 2.428 thí sinh… Dù vậy, đây vẫn là môn có số lượng thí sinh lựa chọn thấp nhất trong số các môn thi tự chọn.
Sáng nay, cùng gần 1,2 triệu thí sinh cả nước, khoảng 138.000 thí sinh TP.HCM bước vào ngày thi thứ 2 với 2 môn tự chọn.
Ghi nhận tại TP.HCM, dữ liệu đăng ký môn thi cho thấy các môn có số lượng thí sinh đăng ký cao gồm: Ngoại ngữ: 65.007 thí sinh (43,09%). Tiếp theo thứ 2 là môn vật lý: 64.162 thí sinh (42,53%); hóa học: 38.120 thí sinh (25,27%); lịch sử: 41.113 thí sinh (27,25%); địa lý: 33.574 thí sinh (22,25%); giáo dục kinh tế và pháp luật: 23.061 thí sinh (15,28%).
Sinh học là môn tự nhiên có số thí sinh lựa chọn thấp là 11.046 thí sinh (7,32%), đứng trước tin học: 2.087 thí sinh (1,38%); công nghệ nông nghiệp: 873 thí sinh (0,58%). Đây là những môn chiếm tỷ lệ thí sinh chọn thấp nhất.
Dữ liệu đăng ký dự thi cho thấy xu hướng lựa chọn các môn phù hợp định hướng nghề nghiệp, tuyển sinh đại học, giáo dục STEM và yêu cầu hội nhập quốc tế tiếp tục gia tăng trong học sinh TP.HCM. Đồng thời phản ánh hiệu quả trong công tác nâng cao năng lực ngoại ngữ và định hướng nghề nghiệp theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, ngày 11-7 các trường tiểu học và THCS trên địa bàn thành phố đã đồng loạt công bố kết quả tuyển sinh lớp 1, lớp 6 năm học 2026 - 2027. Trong đó, nhiều phụ huynh cho biết họ nhận được phiếu báo nhập học lớp 1, lớp 6 và yêu cầu liên lạc theo số điện thoại cho sẵn để được hướng dẫn.
Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM khẳng định ngành giáo dục không gửi phiếu báo nhập học lớp 1, lớp 6 cho từng phụ huynh và đề nghị phụ huynh không làm theo những yêu cầu trên.
"Để xem kết quả tuyển sinh lớp 1, lớp 6 phụ huynh cần đăng nhập vào cổng tuyển sinh đầu cấp tại địa chỉ: tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn/tra cứu kết quả và xác nhận nhập học. Sau đó phụ huynh cần xem thông báo về thời gian, thủ tục nộp hồ sơ nhập học lớp 1, lớp 6 trên trang web của các trường tiểu học, THCS để thực hiện.
Mọi thắc mắc (nếu có) cần liên hệ trực tiếp với nhà trường hoặc UBND phường, tuyệt đối không tin và làm theo những yêu cầu của các cuộc gọi, tin nhắn của người lạ", Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cảnh báo.
Được biết, các trường tiểu học, THCS ở TP.HCM sẽ nhận hồ sơ nhập học lớp 1, lớp 6 trong khoảng một tuần (lịch chính thức tùy thuộc từng trường).
Sau đó phường, xã sẽ thực hiện rà soát học sinh trên địa bàn chưa được phân bổ chỗ học hoặc chưa nhập học, tổng hợp chỉ tiêu còn trống tại các cơ sở giáo dục và đề xuất lên Phòng Quản lý chất lượng (Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM) để tiến hành tuyển bổ sung, đảm bảo 100% trẻ trong độ tuổi đều được đến trường.
Giai đoạn tuyển bổ sung lớp 1, lớp 6 sẽ được UBND phường, xã thực hiện sau ngày 23-7.
