Bộ Ngoại giao Iran ngày 6/5 đưa ra cảnh báo bất thường nhắm vào “những nhà cầm quyền tại Abu Dhabi”, thủ đô Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), quốc gia nằm đối diện với Iran qua vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz.
Tehran cáo buộc quốc gia vùng Vịnh giàu dầu mỏ này đang bắt tay với Mỹ và Israel để chống lại Iran, đồng thời đe dọa về những “hậu quả nguy hiểm” nếu UAE không chấm dứt quan hệ với các nước này.
Thay vì lùi bước và nhượng bộ trước lời đe dọa của Iran, chỉ vài giờ sau đó, hãng thông tấn nhà nước UAE đưa tin Tổng thống Mohammed bin Zayed đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ông Netanyahu bày tỏ sự đoàn kết với UAE sau khi nghe tin về một đợt tấn công mới bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran nhắm vào cơ sở dầu mỏ của nước này hồi đầu tuần.
Kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran bùng phát ngày 28/2, UAE đã hứng chịu nhiều cuộc tấn công từ Iran hơn bất kỳ quốc gia nào khác, bao gồm cả các đợt oanh tạc mới nhất vào sáng 8/5.
Vivian Nereim, nhà bình luận của NY Times, cho rằng cuộc điện đàm của Tổng thống Mohammed bin Zayed với Thủ tướng Netanyahu là một trong nhiều dấu hiệu cho thấy chính phủ UAE đã quyết định thắt chặt hơn nữa liên minh với Israel và Mỹ, bất chấp rủi ro từ các đòn tấn công của Iran.
Xu hướng này vẫn tiếp tục ngay cả khi Tổng thống Donald Trump và quan chức Mỹ dường như hạ thấp mức độ nghiêm trọng của các cuộc tấn công vào UAE trong bối cảnh lệnh ngừng bắn, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 8/4, đang được thực thi.
“Có một niềm tin tuyệt đối rằng ông Trump sẽ hành động đúng đắn. Những gì phù hợp với di sản của ông ấy và lợi ích của Mỹ cũng sẽ phù hợp với chúng tôi”, Nadim Koteich, nhà bình luận thân cận với chính phủ UAE, nói.
Mức độ đáp trả của Iran đối với chiến dịch của Mỹ và Israel đã gây cú sốc lớn cho nhiều người tại UAE. Dù quốc gia này cho phép Mỹ đặt căn cứ không quân, Abu Dhabi không phải là bên trực tiếp tham gia xung đột và vốn có quan hệ văn hóa, kinh tế lâu đời với Iran.
Trước xung đột, UAE là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Iran. Khi tên lửa, UAV Iran lao xuống các cơ sở năng lượng, sân bay và khách sạn UAE giai đoạn đầu xung đột, làm ít nhất 10 dân thường thiệt mạng, cú sốc đó đã biến thành nỗi phẫn nộ.
“Cả lãnh đạo và người dân ngày càng thấy rằng việc Iran tập trung tấn công vào UAE đã biến cuộc chiến này thành ‘khoảnh khắc 11/9’ của chúng tôi”, Marwan Alblooshi, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Chính sách UAE ở Abu Dhabi, nói, đề cập tới ngày xảy ra cuộc khủng bố ở Mỹ năm 2001.
Tối 7/5, giới chức Iran cáo buộc UAE không kích các mục tiêu phía nam nước này. Khi được đề nghị bình luận, UAE không xác nhận cũng không bác bỏ, mà dẫn lại tuyên bố lên án Iran mà họ đưa ra trước đó. Sau đó, quân đội Mỹ tuyên bố đã “tấn công các cơ sở quân sự Iran đứng sau các cuộc tập kích vào lực lượng Mỹ” gần eo biển Hormuz.
Hiện chưa rõ tại sao UAE lại rơi vào tầm ngắm của Iran nhiều hơn các nước láng giềng vùng Vịnh. Dubai cách bờ biển của Iran khoảng 160 km, đồng nghĩa thành phố này có thể bị tấn công bằng các loại vũ khí tầm ngắn.
Ông Koteich gọi đây là “tâm điểm của toàn cầu hóa”, có nghĩa là tác động kinh tế khi tấn công vào UAE sẽ gây tiếng vang lớn hơn nhiều so với việc tập kích Kuwait hay Bahrain.
Giới chức Iran cũng nhiều lần chỉ trích UAE vì mối quan hệ mật thiết với Israel, vốn được thiết lập từ năm 2020. Mối quan hệ đối tác này thậm chí còn trở nên khăng khít hơn trong thời gian xung đột. Theo hai nguồn tin thân cận, quân đội Israel đã triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt tại UAE nhằm đối phó với UAV và tên lửa tầm ngắn Iran.
Ông Koteich mô tả cuộc xung đột giống như “liều thuốc kích thích cho mối quan hệ này”.
Xung đột cũng đã khiến chính phủ UAE phải đánh giá lại các mối quan hệ khu vực. Giới chức nước này phàn nàn rằng các láng giềng Arab đã không thể hiện đủ sự đồng cảm và tinh thần đoàn kết cần thiết. Họ cho rằng Pakistan, nước đang làm trung gian giữa Mỹ và Iran, quá mềm mỏng và sẵn sàng chiều theo lập trường của Tehran.
“Cuộc chiến càng kéo dài, họ càng có thêm thời gian để suy ngẫm về vị thế của mình trên thế giới, vị trí của họ ở vùng Vịnh, cũng như ai thực sự là bạn, ai không phải. Họ đang nhìn mọi thứ theo lằn ranh rất rõ ràng: bạn hay thù”, Barbara A. Leaf, cựu đại sứ Mỹ tại UAE, nói.
Mối quan hệ của UAE với Arab Saudi, vốn từng là đồng minh thân cận, đã trở nên căng thẳng suốt nhiều tháng qua. Abu Dhabi tháng trước thông báo rút khỏi OPEC, liên minh các nước xuất khẩu dầu mỏ mà trong đó Riyadh được xem là lãnh đạo thực tế.
Giới chức UAE cho biết động thái này nhằm cho phép đất nước của họ tự tăng sản lượng dầu để đáp ứng nhu cầu dài hạn của thị trường, nhưng đồng thời cũng cho thấy UAE ngày càng muốn đi theo con đường riêng. UAE hiện tin họ cần gắn bó chặt chẽ hơn với Mỹ.
“Mỹ đã ở bên chúng tôi”, Abdulkhaleq Abdulla, nhà khoa học chính trị nổi tiếng của UAE, nói. “Nếu không có các hệ thống như Patriot của Mỹ để đánh chặn tên lửa Iran, chúng tôi đã không thể bảo vệ mình. Quan hệ với Mỹ là trụ cột thiết yếu đối với sự ổn định của chúng tôi”.
Một thanh niên người Pháp có tên Didier Gaspard Owen Maximilien (18 tuổi), đang học tập tại Singapore, đã bị buộc tội gây rối trật tự công cộng, phá hoại tài sản và có nguy cơ bị phạt tù, AFP đưa tin ngày 27.4.
Theo cáo trạng được tòa án Singapore công bố vào ngày 27.4, Maximilien tự quay video thực hiện hành vi liếm ống hút rồi bỏ lại vào máy bán hàng tự động, sau đó đăng lên mạng, dù ý thức được hành động này "sẽ hoặc có thể gây rắc rối cho công chúng”.
Đoạn video được thanh niên thực hiện ngày 12.3 và đã gây sốc trên mạng xã hội Singapore. Cũng theo cáo trạng, Maximilien biết rằng hành động của anh “có thể gây tổn thất hoặc thiệt hại” cho Công ty iJooz - đơn vị vận hành máy bán nước trong vụ việc. Công ty này sau đó phải thay toàn bộ 500 ống hút trong máy tự động. iJooz được biết đến tại Singapore khi vận hành những máy bán hàng tự động có thể ép nước cam tại chỗ.
Tội gây rối trật tự công cộng tại Singapore có thể bị phạt tù tới 3 tháng và phạt tiền, trong khi tội phá hoại tài sản có thể bị phạt tù lên tới 2 năm và phạt tiền. Phiên tòa tiếp theo dự kiến sẽ diễn ra vào ngày 22.5.
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 19/5 tới Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm hai ngày đến Trung Quốc với tiêu điểm là cuộc hội đàm với Chủ tịch Tập Cận Bình. Đây là lần thứ hai ông Putin gặp ông Tập trong vòng một năm, sau chuyến công du 4 ngày của lãnh đạo Nga cuối tháng 8/2025.
Cuộc gặp diễn ra khi chiến sự Nga - Ukraine vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc và xung đột Iran đã làm rung chuyển thị trường năng lượng toàn cầu. Các vấn đề này được cho là đang thúc đẩy Nga và Trung Quốc xích lại gần nhau hơn để tìm kiếm lợi ích chung.
"Quan hệ giữa Trung Quốc và Nga phản ánh lựa chọn của hai quốc gia độc lập trong việc thúc đẩy phát triển, bảo đảm an ninh và mở rộng hợp tác cùng có lợi, dựa trên lợi ích của mỗi nước cũng như mục tiêu duy trì ổn định khu vực và toàn cầu", tờ China Daily của Trung Quốc viết trong bài xã luận đăng ngày 19/5.
Chuyến thăm lần này của Tổng thống Putin trùng dịp kỷ niệm 30 năm Nga - Trung thiết lập quan hệ đối tác hợp tác chiến lược và 25 năm Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác Nga - Trung, văn kiện đặt nền móng cho quan hệ song phương sau nhiều thập kỷ nghi kỵ.
Sau nhiều năm chịu sức ép từ phương Tây, Moskva ngày càng thúc đẩy quan hệ với Bắc Kinh về thương mại, công nghệ và năng lượng. Trong khi đó, Trung Quốc coi Nga là đối tác chiến lược quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và gia tăng ảnh hưởng trên trường quốc tế.
Nhu cầu về công nghệ và 'lối thoát kinh tế' của Nga
Trong video đăng trước thềm chuyến thăm, Tổng thống Putin cho biết quan hệ Nga - Trung đã đạt "mức độ chưa từng thấy về hiểu biết và tin cậy lẫn nhau".
Sau khi chiến sự Ukraine bùng phát cuối tháng 2/2022, Mỹ và nhiều nước châu Âu đã áp hàng loạt lệnh trừng phạt Nga để trả đũa. Khi hầu hết doanh nghiệp phương Tây rời đi, nhiều tuyến thương mại bị gián đoạn, Trung Quốc đã trở thành "phao cứu sinh" giúp Nga duy trì hoạt động kinh tế và thích nghi với môi trường bị cô lập hơn trước. Kim ngạch thương mại hai chiều Nga - Trung đạt 237 tỷ USD vào năm 2024, gấp đôi so với năm 2020.
"Với Nga, chuyến thăm của ông Putin rất quan trọng", Sergei Guriev, hiệu trưởng Trường Kinh doanh London, Anh, nói với CNBC. "Nga còn phụ thuộc vào Trung Quốc về công nghệ, hàng tiêu dùng và hàng hóa sản xuất".
Một báo cáo gần đây của Bloomberg cho thấy Nga nhập từ Trung Quốc hơn 90% mặt hàng công nghệ bị phương Tây siết kiểm soát, trong đó có nhiều linh kiện quan trọng phục vụ sản xuất máy bay không người lái (UAV) và công nghiệp quốc phòng.
Trung Quốc là một trong những khách hàng lớn nhập khẩu dầu thô, khí đốt và nhiều nguyên liệu khác từ Nga, thay thế phần nào vai trò của thị trường châu Âu trước đây. Nhiều công ty Trung Quốc đã nhanh chóng lấp khoảng trống do doanh nghiệp phương Tây để lại trong các lĩnh vực công nghệ, điện tử và viễn thông ở Nga.
Tuy nhiên, cán cân thương mại có điểm bất đối xứng. Trong khi Trung Quốc là đối tác lớn nhất của Nga, Moskva lại chỉ chiếm khoảng 4% tổng kim ngạch thương mại của Bắc Kinh.
Trung Quốc cần an ninh năng lượng và vai trò địa chính trị
Ở chiều ngược lại, quan hệ với Nga cũng mang lại nhiều lợi ích chiến lược cho Trung Quốc, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và địa chính trị.
Trong bối cảnh bất ổn tại Trung Đông và nguy cơ gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz, Bắc Kinh ngày càng chú trọng đến các nguồn cung năng lượng ổn định qua đường bộ. Nga, với trữ lượng dầu khí khổng lồ và đường biên giới dài hơn 4.300 km với Trung Quốc, trở thành đối tác phù hợp.
Yury Ushakov, trợ lý chính sách đối ngoại của Tổng thống Putin, cho biết xuất khẩu dầu thô từ Nga sang Trung Quốc tăng 35% trong quý I. "Trong cuộc khủng hoảng Trung Đông, Nga vẫn là một nhà cung ứng năng lượng đáng tin cậy và Trung Quốc là bên tiêu thụ có trách nhiệm", ông Ushakov nói.
Một trong những dự án được chú ý là đường ống khí đốt "Power of Siberia 2", dự kiến vận chuyển khoảng 50 tỷ m3 khí đốt Nga sang Trung Quốc mỗi năm. Dự án đã được thảo luận nhiều năm nhưng đang nhận được sự quan tâm lớn hơn trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động.
Quan hệ với Nga còn mang ý nghĩa chiến lược với Trung Quốc, bởi Moskva là thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn và có vai trò quan trọng trong nhiều vấn đề quốc tế. Hai nước thường phối hợp lập trường trong các vấn đề đối ngoại và cùng phản đối điều họ gọi là trật tự quốc tế do Mỹ dẫn dắt.
Theo giới quan sát, chiến sự Ukraine cũng giúp Trung Quốc có thêm cơ hội đánh giá thực tế chiến tranh hiện đại, từ hiệu quả của UAV cho tới khả năng chống chịu trước các lệnh trừng phạt quy mô lớn.
Nhà phân tích Bobo Lo, cựu phó đại sứ Australia tại Moskva, nhận định Nga - Trung "không phải đồng minh, mà là quan hệ đối tác chiến lược linh hoạt".
Theo ông, chính sự linh hoạt này giúp quan hệ giữa hai nước bền vững hơn so với mô hình liên minh quân sự truyền thống, bởi cả Moskva và Bắc Kinh đều không bị ràng buộc phải bảo vệ bên kia trong mọi tình huống.
Giới hạn của mối quan hệ
Trên thực tế, quan hệ Nga - Trung vẫn tồn tại khác biệt đáng kể. Nền kinh tế Trung Quốc có quy mô lớn hơn, được đánh giá là có lợi thế hơn trong đàm phán song phương. Bắc Kinh cũng tránh gây áp lực quá mức với Moskva, nhằm không tạo cảm giác Nga bị lép vế hoàn toàn.
Các nhà phân tích cho rằng Nga nhận thức rõ rủi ro của sự phụ thuộc ngày càng lớn vào Trung Quốc. Trong một bài bình luận gần đây, Dmitry Trenin, Chủ tịch Hội đồng Các vấn đề Quốc tế Nga, nhấn mạnh Moskva không muốn trở thành "đối tác cấp dưới" của Bắc Kinh.
"Điều quan trọng là duy trì vị thế bình đẳng trong quan hệ với Trung Quốc và ghi nhớ rằng Nga là một cường quốc", ông Trenin viết.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy Moskva và Bắc Kinh đều có ít lựa chọn khác đủ để thay thế vai trò của nhau. Nga cần thị trường, công nghệ và đối tác chiến lược để giảm tác động từ sức ép phương Tây. Trung Quốc cần nguồn năng lượng ổn định và một đối tác có khả năng hỗ trợ quá trình cạnh tranh ảnh hưởng với Mỹ.
"Quan hệ đối tác Trung - Nga vẫn bền vững. Cả hai đều hiểu rằng mối quan hệ này quan trọng đến mức không thể làm tổn hại", Bobo Lo nhận định với BBC.
Hãng AP ngày 4.6 đưa tin một người đàn ông đã bị các đặc vụ Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) bắn chết, sau khi người này bắt giữ 10 con tin bên trong một tòa nhà văn phòng ở bang California và cảnh báo đã buộc chất nổ vào người mình cùng một số con tin.
Lực lượng chức năng đột kích vào tòa nhà ở trung tâm thành phố Bakersfield vào rạng sáng 3.6 (giờ địa phương), kết thúc cuộc đối đầu kéo dài gần 16 giờ, sau khi nghi phạm đã trói một nửa số con tin.
Các con tin là nhân viên của Sở Giáo dục hạt Kern được tìm thấy an toàn bên trong tòa nhà, phó cảnh sát trưởng Bakersfield Jeremy Blakemore cho biết.
"Suốt đêm qua, gia đình họ liên tục tự hỏi liệu có còn được gặp lại họ hay không, chúng tôi rất biết ơn về kết quả này", ông Blakemore phát biểu trong một cuộc họp báo.
Nghi phạm được xác định là Anthony Scott Searles-Harris (41 tuổi) bị bắn chết vào khoảng 4 giờ 20 ngày 3.6, theo đặc vụ Sid Patel phụ trách văn phòng FBI tại Sacramento. Cơ quan chức năng cho biết nghi phạm Searles-Harris là một cựu chiến binh bị sa thải, có tiền án tiền sự.
Nghi phạm này bị cho là đã mang theo chất nổ và cố thủ trên tầng hai của tòa nhà, nơi đặt văn phòng giám đốc sở giáo dục của hạt.
Dù cơ quan chức năng từ chối thảo luận chi tiết về cách kết thúc vụ đối đầu hoặc động cơ của hung thủ, ông Blakemore cho biết hung thủ đã yêu cầu tài liệu từ một vụ án trước đó.
"Ông ta có những lo ngại liên quan đến cách xử lý vụ án trước đây của mình và hậu quả của vụ đó, bản án và những vấn đề tương tự", ông Blakemore cho biết.
Vụ đối đầu bắt đầu vào đầu giờ chiều 2.6, khi cảnh sát nhận được cuộc gọi báo có đe dọa đánh bom tại tòa nhà trên. Đội đàm phán của sở cảnh sát đã nói chuyện với nghi phạm Searles-Harris qua điện thoại. Ông ta đã thả hai con tin vào cùng ngày.
Lực lượng chức năng đã sơ tán các tòa nhà gần đó, bao gồm tòa thị chính và trụ sở cảnh sát chỉ cách đó một dãy nhà.
Hơn 100 nhân viên FBI đã được điều động, bao gồm hai đội SWAT, các chuyên gia xử lý bom và các đội đàm phán, ông Patel cho biết.
