Bộ Ngoại giao Iran ngày 6/5 đưa ra cảnh báo bất thường nhắm vào “những nhà cầm quyền tại Abu Dhabi”, thủ đô Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), quốc gia nằm đối diện với Iran qua vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz.
Tehran cáo buộc quốc gia vùng Vịnh giàu dầu mỏ này đang bắt tay với Mỹ và Israel để chống lại Iran, đồng thời đe dọa về những “hậu quả nguy hiểm” nếu UAE không chấm dứt quan hệ với các nước này.
Thay vì lùi bước và nhượng bộ trước lời đe dọa của Iran, chỉ vài giờ sau đó, hãng thông tấn nhà nước UAE đưa tin Tổng thống Mohammed bin Zayed đã điện đàm với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ông Netanyahu bày tỏ sự đoàn kết với UAE sau khi nghe tin về một đợt tấn công mới bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran nhắm vào cơ sở dầu mỏ của nước này hồi đầu tuần.
Kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran bùng phát ngày 28/2, UAE đã hứng chịu nhiều cuộc tấn công từ Iran hơn bất kỳ quốc gia nào khác, bao gồm cả các đợt oanh tạc mới nhất vào sáng 8/5.
Vivian Nereim, nhà bình luận của NY Times, cho rằng cuộc điện đàm của Tổng thống Mohammed bin Zayed với Thủ tướng Netanyahu là một trong nhiều dấu hiệu cho thấy chính phủ UAE đã quyết định thắt chặt hơn nữa liên minh với Israel và Mỹ, bất chấp rủi ro từ các đòn tấn công của Iran.
Xu hướng này vẫn tiếp tục ngay cả khi Tổng thống Donald Trump và quan chức Mỹ dường như hạ thấp mức độ nghiêm trọng của các cuộc tấn công vào UAE trong bối cảnh lệnh ngừng bắn, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 8/4, đang được thực thi.
“Có một niềm tin tuyệt đối rằng ông Trump sẽ hành động đúng đắn. Những gì phù hợp với di sản của ông ấy và lợi ích của Mỹ cũng sẽ phù hợp với chúng tôi”, Nadim Koteich, nhà bình luận thân cận với chính phủ UAE, nói.
Mức độ đáp trả của Iran đối với chiến dịch của Mỹ và Israel đã gây cú sốc lớn cho nhiều người tại UAE. Dù quốc gia này cho phép Mỹ đặt căn cứ không quân, Abu Dhabi không phải là bên trực tiếp tham gia xung đột và vốn có quan hệ văn hóa, kinh tế lâu đời với Iran.
Trước xung đột, UAE là một trong những đối tác thương mại lớn nhất của Iran. Khi tên lửa, UAV Iran lao xuống các cơ sở năng lượng, sân bay và khách sạn UAE giai đoạn đầu xung đột, làm ít nhất 10 dân thường thiệt mạng, cú sốc đó đã biến thành nỗi phẫn nộ.
“Cả lãnh đạo và người dân ngày càng thấy rằng việc Iran tập trung tấn công vào UAE đã biến cuộc chiến này thành ‘khoảnh khắc 11/9’ của chúng tôi”, Marwan Alblooshi, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Chính sách UAE ở Abu Dhabi, nói, đề cập tới ngày xảy ra cuộc khủng bố ở Mỹ năm 2001.
Tối 7/5, giới chức Iran cáo buộc UAE không kích các mục tiêu phía nam nước này. Khi được đề nghị bình luận, UAE không xác nhận cũng không bác bỏ, mà dẫn lại tuyên bố lên án Iran mà họ đưa ra trước đó. Sau đó, quân đội Mỹ tuyên bố đã “tấn công các cơ sở quân sự Iran đứng sau các cuộc tập kích vào lực lượng Mỹ” gần eo biển Hormuz.
Hiện chưa rõ tại sao UAE lại rơi vào tầm ngắm của Iran nhiều hơn các nước láng giềng vùng Vịnh. Dubai cách bờ biển của Iran khoảng 160 km, đồng nghĩa thành phố này có thể bị tấn công bằng các loại vũ khí tầm ngắn.
Ông Koteich gọi đây là “tâm điểm của toàn cầu hóa”, có nghĩa là tác động kinh tế khi tấn công vào UAE sẽ gây tiếng vang lớn hơn nhiều so với việc tập kích Kuwait hay Bahrain.
Giới chức Iran cũng nhiều lần chỉ trích UAE vì mối quan hệ mật thiết với Israel, vốn được thiết lập từ năm 2020. Mối quan hệ đối tác này thậm chí còn trở nên khăng khít hơn trong thời gian xung đột. Theo hai nguồn tin thân cận, quân đội Israel đã triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Sắt tại UAE nhằm đối phó với UAV và tên lửa tầm ngắn Iran.
Ông Koteich mô tả cuộc xung đột giống như “liều thuốc kích thích cho mối quan hệ này”.
Xung đột cũng đã khiến chính phủ UAE phải đánh giá lại các mối quan hệ khu vực. Giới chức nước này phàn nàn rằng các láng giềng Arab đã không thể hiện đủ sự đồng cảm và tinh thần đoàn kết cần thiết. Họ cho rằng Pakistan, nước đang làm trung gian giữa Mỹ và Iran, quá mềm mỏng và sẵn sàng chiều theo lập trường của Tehran.
“Cuộc chiến càng kéo dài, họ càng có thêm thời gian để suy ngẫm về vị thế của mình trên thế giới, vị trí của họ ở vùng Vịnh, cũng như ai thực sự là bạn, ai không phải. Họ đang nhìn mọi thứ theo lằn ranh rất rõ ràng: bạn hay thù”, Barbara A. Leaf, cựu đại sứ Mỹ tại UAE, nói.
Mối quan hệ của UAE với Arab Saudi, vốn từng là đồng minh thân cận, đã trở nên căng thẳng suốt nhiều tháng qua. Abu Dhabi tháng trước thông báo rút khỏi OPEC, liên minh các nước xuất khẩu dầu mỏ mà trong đó Riyadh được xem là lãnh đạo thực tế.
Giới chức UAE cho biết động thái này nhằm cho phép đất nước của họ tự tăng sản lượng dầu để đáp ứng nhu cầu dài hạn của thị trường, nhưng đồng thời cũng cho thấy UAE ngày càng muốn đi theo con đường riêng. UAE hiện tin họ cần gắn bó chặt chẽ hơn với Mỹ.
“Mỹ đã ở bên chúng tôi”, Abdulkhaleq Abdulla, nhà khoa học chính trị nổi tiếng của UAE, nói. “Nếu không có các hệ thống như Patriot của Mỹ để đánh chặn tên lửa Iran, chúng tôi đã không thể bảo vệ mình. Quan hệ với Mỹ là trụ cột thiết yếu đối với sự ổn định của chúng tôi”.
Theo Hãng tin Reuters ngày 6-7, Microsoft thông báo cắt giảm khoảng 2,1% lực lượng lao động, tương đương khoảng 4.800 nhân sự, khi tái cơ cấu một số bộ phận kinh doanh thương mại và mảng sản phẩm Xbox.
Microsoft là một trong những tập đoàn công nghệ mới nhất cắt giảm nhân sự khi các doanh nghiệp chuyển nguồn lực sang đầu tư cho hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI).
Reuters dự đoán rằng tổng chi tiêu AI của các hãng công nghệ lớn dự kiến vượt 700 tỉ USD trong năm nay, tạo áp lực phải sớm mang lại hiệu quả từ các khoản đầu tư này.
Trước đó, Amazon và Meta Platforms cũng đã cắt giảm hàng nghìn nhân sự.
Trong thư gửi nhân viên, giám đốc nhân sự Amy Coleman cho biết AI đang thay đổi cách thức làm việc thông qua tự động hóa một số tác vụ thường xuyên. Tuy nhiên, bà khẳng định đợt cắt giảm nhân sự lần này nhằm điều chỉnh nguồn lực và cơ cấu vận hành theo các ưu tiên của công ty.
"Tôi cũng muốn nói rõ rằng những vị trí bị cắt giảm hôm nay không phải vì bị AI thay thế. Đồng thời, điều đúng là AI đang thay đổi cách thức công việc được thực hiện", bà Amy viết.
Đầu năm nay, Microsoft cũng triển khai chương trình "nghỉ việc tự nguyện" cho khoảng 7% lực lượng lao động tại Mỹ, tương đương khoảng 9.000 nhân viên.
Ông Gil Luria, giám đốc điều hành tại công ty dịch vụ tài chính D.A. Davidson, nhận định Microsoft đang tinh gọn nhân sự để dành nguồn lực cho AI.
"Việc giữ số lượng nhân sự ở mức thấp giúp họ đẩy nhanh tăng trưởng doanh thu trong khi vẫn duy trì được biên lợi nhuận", ông Gil nói.
Reuters cũng nhận định nhu cầu AI tăng mạnh đã giúp dịch vụ điện toán đám mây Azure của Microsoft tăng trưởng. Tuy nhiên, công ty cũng phải chi rất nhiều tiền để xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI, gây áp lực lên dòng tiền.
Hồi tháng 4, Microsoft dự báo doanh thu từ dịch vụ Azure sẽ vượt kỳ vọng dự đoán của Phố Wall, đồng thời công bố kế hoạch chi tiêu 190 tỉ USD cho năm 2026.
Bên cạnh đó, các công cụ AI ngày càng có khả năng tự động hóa công việc và giá chip nhớ tăng cao cũng đang tạo thêm áp lực đối với hoạt động kinh doanh của hãng, trong đó có việc phải tăng giá máy chơi game Xbox khi nhu cầu thị trường chưa thực sự lớn.
Theo giới chức địa phương Ukraine, tính đến sáng sớm 21.6, các cuộc tấn công của Nga trên khắp Ukraine trong 24 giờ bị cáo buộc đã khiến ít nhất 11 dân thường thiệt mạng và ít nhất 91 người bị thương.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng 105 máy bay không người lái (UAV) cảm tử tầm xa kiểu Shahed cùng 4 tên lửa đạn đạo vào rạng sáng. Ukraine tuyên bố đã bắn hạ 96 chiếc UAV. Tuy nhiên, các tên lửa đạn đạo và 6 chiếc UAV đã đánh trúng 6 địa điểm, trang The Kyiv Independent đưa tin.
Đợt tấn công diễn ra sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cảnh báo rằng lực lượng Nga đang chuẩn bị cho một cuộc tấn công quy mô lớn và kêu gọi người dân đặc biệt cẩn trọng.
"Tối nay và trong những giờ tới, điều đặc biệt quan trọng là phải hết sức chú ý đến các cảnh báo không kích. Người Nga đã chuẩn bị cho một cuộc tấn công quy mô lớn. Xin hãy tự bảo vệ mình", Tổng thống Zelensky nói vào khuya 20.6.
Theo Bộ Quốc phòng Nga, các lực lượng vũ trang đã sử dụng UAV Gerbera để tấn công cơ sở năng lượng chủ chốt của quân đội Ukraine tại các tỉnh Kyiv, Sumy, Chernihiv và Donetsk. Nga không bình luận về thiệt hại nhân mạng của Ukraine nhưng lâu nay khẳng định không nhắm mục tiêu vào dân thường.
Theo tỉnh trưởng do Nga bổ nhiệm tại Crimea, một cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine nhằm vào bán đảo này đã khiến 4 người thiệt mạng và 28 người bị thương vào rạng sáng 21.6, Reuters đưa tin.
Quân đội Ukraine được cho là đã tấn công các bến trung chuyển nhiên liệu và cơ sở hạ tầng cảng ở cả hai bờ eo biển Kerch vào rạng sáng 21.6. Eo biển Kerch - tuyến đường thủy dài khoảng 35 km nối biển Đen với biển Azov - ngăn cách bán đảo Kerch thuộc Crimea do Nga kiểm soát với bán đảo Taman của Nga, đồng thời đóng vai trò là hành lang hậu cần quan trọng của Moscow.
Tại phía bên này eo biển, chính quyền địa phương vùng Krasnodar của Nga cho biết một cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine nhằm vào một cơ sở vận chuyển dầu mỏ đã khiến một người trên chiếc phà chở khách thiệt mạng và gây hỏa hoạn tại một kho chứa dầu.
Bộ Quốc phòng Nga ngày 21.6 tuyên bố đã bắn hạ 8 quả bom dẫn đường và 483 UAV của Ukraine trong vòng 24 giờ.
Tỉnh trưởng Crimea Sergei Aksyonov do Nga bổ nhiệm cho biết các trạm xăng trên toàn bán đảo đã ngừng bán nhiên liệu cho người dân và doanh nghiệp. Hiện tại, nguồn cung chỉ được ưu tiên dành cho các cơ quan nhà nước phụ trách các dịch vụ thiết yếu và an ninh, theo TASS. Nga sáp nhập Crimea vào năm 2014 sau một cuộc trưng cầu dân ý không được Ukraine công nhận.
Đơn vị vận hành lưới điện địa phương cũng thông báo mất điện tại nhiều khu vực do hệ thống điện bị hư hại, trong khi hoạt động phà qua eo biển Kerch, nối Crimea với vùng Krasnodar, đã tạm thời bị đình chỉ.
Nhà chức trách cũng ra lệnh ngừng lưu thông trên cây cầu nối Crimea với vùng Krasnodar của Nga trong hơn 9 giờ, khiến 11 chuyến tàu bị chậm lịch trình. Ủy ban Điều tra Nga đã mở cuộc điều tra đối với vụ tấn công tại Crimea.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận quân đội Ukraine đã tấn công kho dầu tại Kerch và một cơ sở vận chuyển dầu mỏ tại Krasnodar vào rạng sáng 21.6.
Ukraine gần đây đã gia tăng các cuộc tấn công bằng UAV tầm xa vào các cơ sở năng lượng Crimea và lãnh thổ Nga, gồm đợt tấn công lớn nhất từ đầu chiến sự vào cơ sở lọc dầu ở Moscow vào hôm 18.6. Ngày 20.6, Tổng thống Zelensky xác nhận UAV đã đánh trúng một cơ sở lọc dầu tại vùng Tyumen ở miền tây Siberia (Nga), cách biên giới Ukraine gần 2.000 km, và tuyên bố sẽ tiếp tục chiến dịch tấn công tầm trung và xa trong thời gian tới.
Trợ lý Điện Kremlin Yury Ushakov ngày 21.6 ngầm thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn rằng thỏa thuận giữa Nga và Mỹ liên quan vấn đề Ukraine đang tạm thời bị đóng băng.
"Đến thời điểm này, một bên vẫn cam kết với những hiểu biết đã được thảo luận tại Anchorage, trong khi bên còn lại có vẻ đã không thể hoàn thành các nghĩa vụ của mình", ông Ushakov nói, theo TASS.
Những hiểu biết được nhắc đến là các nội dung từng được Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump thảo luận tại Anchorage, bang Alaska (Mỹ) hồi tháng 8.2025. Không có thỏa thuận nào được ký kết tại cuộc gặp nhưng phía Nga cho rằng đã có một số hiểu biết được hai nhà lãnh đạo thống nhất.
"Chúng tôi không chờ những hiểu biết hay thỏa thuận này được thực hiện. Chúng tôi đang chờ chiến thắng. Chúng tôi chờ đợi các mục tiêu của chúng tôi sẽ được hoàn thành", ông Ushakov nói thêm, hàm ý Nga hiện ưu tiên mục tiêu quân sự hơn là thúc đẩy những thỏa thuận đạt được tại Anchorage.
Vị quan chức bổ sung rằng để đánh giá chính xác tình hình, các nước phương Tây phải phân tích hành động của quân đội Nga trên tiền tuyến, đồng thời khẳng định việc hy vọng đánh bại Nga là điều sai lầm.
Mỹ chưa bình luận về phát ngôn mới của ông Ushakov.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine thông báo cường kích Su-24M thuộc Lữ đoàn Chiến thuật số 7 bị rơi tối 16/6 khi đang làm nhiệm vụ tại tỉnh miền tây Khmelnytsky. Cơ quan này không nêu cụ thể tình huống dẫn tới sự việc, cho biết giới chức đã mở cuộc điều tra.
Người dân địa phương trước đó nghe thấy tiếng nổ lớn ở huyện Shepetivka thuộc tỉnh Khmelnytsky. Lực lượng hành pháp và cứu hộ cứu nạn đã có mặt ở hiện trường, chưa ghi nhận thương vong dưới mặt đất. Video được đăng trên mạng xã hội cho thấy đống đổ nát đang bốc cháy trên một cánh đồng, nghi là địa điểm máy bay rơi.
Không quân Ukraine cho biết hai phi công gặp nạn là thiếu tá Bohdan Zaharulko và trung úy Bohdan Babenko, đồng thời gửi lời chia buồn đến gia đình hai quân nhân. "Họ đã bảo vệ đất nước đến hơi thở cuối cùng", thông báo có đoạn.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, nhận định cường kích Su-24M Ukraine rơi ngay sau khi cất cánh từ căn cứ không quân Starokostyantyniv, thêm rằng nguyên nhân không phải trúng hỏa lực của Nga.
Sân bay Starokostiantyniv là một trong những cơ sở trọng yếu của không quân Ukraine, nơi đóng quân của phi đội cường kích Su-24 mang tên lửa Storm Shadow/SCALP-EG, cũng là căn cứ chính của phi đội F-16 và Mirage 2000 do phương Tây viện trợ. Giới chức Ukraine từng nhiều lần thừa nhận căn cứ này bị hứng đòn tập kích, nhưng không nêu thiệt hại cụ thể.
Su-24 là cường kích siêu thanh do Liên Xô phát triển, ứng dụng thiết kế cánh cụp cánh xòe, được trang bị hai động cơ và có tổ bay hai người. Đây là máy bay đầu tiên của Liên Xô được trang bị hệ thống dẫn đường và tấn công kỹ thuật số tích hợp.
Phi cơ lần đầu cất cánh hồi năm 1967, biên chế năm 1974 và ngừng sản xuất từ năm 1993. Phiên bản Su-24M được bổ sung khả năng nhận tiếp dầu trên không và mở rộng năng lực tấn công, với nhiều tùy chọn về tải trọng hơn.
Ukraine thừa hưởng 100-200 chiếc Su-24 sau khi Liên Xô tan rã, song số máy bay đủ khả năng hoạt động liên tục giảm dần do tổn thất trong chiến đấu và thiếu phụ tùng. Tính đến năm 2024, lực lượng này ước tính còn 5 cường kích Su-24M và 8 máy bay trinh sát Su-24MR trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu, theo thống kê của Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) có trụ sở tại Anh.
Phi đội Su-24 Ukraine đã được cải tiến trong chiến sự, trở thành máy bay chủ lực để mang phóng tên lửa hành trình Storm Shadow/SCALP-EG do Anh và Pháp viện trợ.
