Theo Hãng tin AFP, ngày 20-6, ông Kyrylo Budanov, chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, và Đại sứ Ukraine tại Warsaw Vasyl Bodnar nối bước Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha khi tuyên bố trả lại những huân chương mà Ba Lan đã trao tặng cho họ, nhằm thể hiện sự đoàn kết với ông Zelensky.
Họ cho rằng quyết định của Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki có lợi cho Nga, sau khi ông Nawrocki hôm 19-6 thu hồi Huân chương Đại bàng trắng – huân chương cao quý nhất của Ba Lan – từ Tổng thống Zelensky.
Ba Lan là một trong những đồng minh chủ chốt của Kiev tại châu Âu trong xung đột Nga – Ukraine. Tuy nhiên, quan hệ Ba Lan – Ukraine trở nên căng thẳng sau khi ông Zelensky gần đây đặt tên cho một đơn vị quân đội theo “tên các anh hùng Quân đội Khởi nghĩa Ukraine (UPA)”.
Vấn đề nằm ở chỗ: Warsaw cho biết trong Thế chiến 2, UPA đã sát hại khoảng 100.000 dân thường Ba Lan tại khu vực ngày nay thuộc miền tây Ukraine, và Ba Lan coi đây là hành động diệt chủng.
Trong khi đó những người theo chủ nghĩa dân tộc Ukraine lại tôn vinh UPA vì đã chiến đấu cho một nhà nước Ukraine độc lập, bất chấp mối liên hệ của lực lượng này với Đức Quốc xã.
Ông Kyrylo Budanov, chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, cho biết ông sẽ trả lại Huân chương Công trạng Ba Lan hạng Sĩ quan vàng.
“Động thái của Ba Lan là món quà dành cho Nga. Họ chắc chắn sẽ lợi dụng điều này để chống lại cả hai quốc gia chúng ta” – ông Budanov bình luận trên mạng xã hội.
Đại sứ Ukraine tại Warsaw Vasyl Bodnar cũng tuyên bố trả lại Huân chương Công trạng Ba Lan hạng Hiệp sĩ, đồng thời cho rằng quyết định của ông Nawrocki là “cử chỉ nhắm vào toàn thể người Ukraine”.
Ông Sybiha có phản ứng tương tự vào hôm 19-6 sau quyết định mà ông mô tả là “vô lý, bốc đồng và thiếu tôn trọng”.
Các quan chức Nga đã hoan nghênh quyết định của Ba Lan. “Tổng thống Ba Lan cuối cùng đã tước Huân chương Đại bàng trắng của ông Zelensky” – Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev nói.
Khi cuộc xung đột Nga – Ukraine bước sang năm thứ năm, Ukraine đang tìm cách củng cố sự đoàn kết quốc gia trong cuộc chiến chống lại Nga, thông qua việc tôn vinh một số nhân vật lịch sử.
Theo báo Ukrainska Pravda, ông Zelensky gần đây đã trao danh hiệu vinh dự “mang tên các anh hùng UPA” cho Trung tâm Tác chiến đặc biệt độc lập miền bắc, thuộc Lực lượng Tác chiến đặc biệt của Các lực lượng vũ trang Ukraine.
Sắc lệnh của Tổng thống Ukraine nêu rõ quyết định này được đưa ra nhằm khôi phục các truyền thống lịch sử của quân đội quốc gia, đồng thời ghi nhận việc đơn vị trên hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao trong việc bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và nền độc lập của Ukraine.
Ông Nawrocki cho rằng quyết định của Kiev trong việc vinh danh UPA “không chỉ gây phẫn nộ” mà còn “gây thất vọng sâu sắc”, phá hoại tiến trình hòa giải giữa hai nước.
"Một khi chiến dịch phong tỏa các cảng vẫn diễn ra, eo biển Hormuz sẽ không còn mở cửa nữa", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố hôm nay, thêm rằng hoạt động đi lại qua tuyến đường biển này sẽ phụ thuộc vào sự cho phép từ Tehran.
Ông Ghalibaf thêm rằng eo biển Hormuz mở hay đóng, cũng như các quy định liên quan, sẽ "được quyết định trên thực địa chứ không phải mạng xã hội".
Chủ tịch Quốc hội Iran cũng chỉ trích Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra "7 tuyên bố trong vòng một giờ và tất cả đều sai sự thật", nhưng không nêu cụ thể đó là những phát biểu nào. "Họ đã không thắng được cuộc chiến bằng những lời dối trá này và chắc chắn cũng sẽ không đạt được gì trong các cuộc đàm phán", ông nói.
Tổng thống Trump trước đó nói rằng lệnh phong tỏa các cảng biển Iran do Mỹ thực hiện sẽ chấm dứt một khi "thỏa thuận được ký kết". Ông cũng bày tỏ tin tưởng rằng hai bên sắp đạt được thỏa thuận.
Ngoại trưởng Abbas Araghchi ngày 17/4 thông báo Iran sẽ "mở hoàn toàn" eo biển Hormuz để hưởng ứng lệnh ngừng bắn 10 ngày giữa Israel và nhóm Hezbollah ở Lebanon. Ông khuyến cáo tàu thuyền di chuyển theo lộ trình mà Cục Cảng biển và Hàng hải Iran công bố. Đây là lộ trình thay thế cho tàu thuyền để giúp tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại luồng chính của tuyến hàng hải này.
Tổng thống Mỹ đã hoan nghênh động thái của Iran, nhưng khẳng định lệnh phong tỏa các cảng Iran vẫn còn hiệu lực cho đến khi thỏa thuận hai nước "hoàn thành 100%". Ông còn nói rằng Iran đã đồng ý sẽ "không bao giờ đóng cửa eo biển Hormuz nữa".
Eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu khí, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công Iran hôm 28/2, Tehran đã gần như phong tỏa hoàn toàn eo biển, khiến giá năng lượng toàn cầu tăng vọt.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 22-5, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam trước cáo buộc của Bộ Tư pháp Mỹ đối với Đại tướng Raúl Castro, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Phạm Thu Hằng nêu rõ:
“Việt Nam quan ngại sâu sắc về biện pháp tư pháp của Bộ Tư pháp Mỹ ban hành cáo trạng hình sự đối với nguyên Bí thư thứ nhất Đảng Cộng sản Cuba, nguyên Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng nước Cộng hòa Cuba Raúl Castro.
Việt Nam kêu gọi đối thoại xây dựng trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên hợp quốc, tôn trọng độc lập, chủ quyền và không can thiệp vào các công việc nội bộ của các quốc gia.
Một lần nữa, Việt Nam khẳng định mạnh mẽ tình đoàn kết, hữu nghị truyền thống với Nhân dân Cuba anh em, kêu gọi việc thực hiện các nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc yêu cầu dỡ bỏ bao vây, cấm vận đơn phương chống Cuba".
Trước đó vào hôm 20-5, Mỹ đã công bố cáo trạng với Đại tướng Raúl Castro - em trai cố Lãnh tụ Fidel Castro, liên quan đến vụ bắn hạ hai máy bay dân sự của nhóm chống chính quyền Cuba năm 1996.
Các lệnh bao vây cấm vận mà Mỹ áp lên Cuba từ năm 1962 đã gây ra nhiều khó khăn cho Cuba trong nhiều thập kỷ qua. Quan hệ hai bên càng căng thẳng kể từ khi Mỹ tăng sức ép lên nguồn cung dầu mỏ Cuba vào đầu năm nay.
Việt Nam và Cuba thiết lập quan hệ ngoại giao vào tháng 12-1960. Quan hệ hai nước là biểu tượng mẫu mực, thủy chung, trong sáng của tình đoàn kết quốc tế.
Việt Nam đã nhiều lần bày tỏ ủng hộ các nghị quyết của Đại hội đồng Liên hợp quốc, kêu gọi Mỹ chấm dứt bao vây và cấm vận Cuba.
Các nhà địa khoa học từ University of Leicester (Anh) vừa công bố phát hiện đáng chú ý: một hệ thống nước "ngọt hóa" cổ đại nằm sâu dưới đáy Đại Tây Dương. Đây là lần đầu tiên dạng nguồn nước này được ghi nhận trực tiếp thông qua khảo sát thực địa.
Nghiên cứu được thực hiện trong chuyến thám hiểm ngoài khơi vùng New England, nơi các nhà khoa học thu thập lõi trầm tích và khoảng 10.000 lít nước từ bên dưới đáy biển. Kết quả cho thấy nguồn nước này có tuổi đời hàng chục nghìn năm, hình thành từ những giai đoạn địa chất xa xưa.
Theo các nhà nghiên cứu, đây không phải là nước ngọt hoàn toàn, mà là nước có độ mặn thấp hơn đáng kể so với nước biển. Dù vậy sự tồn tại của nó vẫn được xem là một phát hiện quan trọng, bởi lượng nước ngọt trên Trái đất vốn rất hạn chế, chỉ chiếm chưa đến 3% tổng trữ lượng nước toàn cầu.
Giải thích về nguồn gốc, tiến sĩ Andrew McIntyre cho rằng hệ thống nước này có thể liên quan đến các kỷ băng hà trong quá khứ. Khi mực nước biển thấp hơn hiện nay, nước mưa và nước băng tan có thể đã thẩm thấu sâu vào lòng đất, sau đó bị "mắc kẹt" dưới đáy đại dương khi mực nước dâng trở lại.
"Hiểu được nước này đến từ đâu, bao nhiêu tuổi, thành phần hóa học và cả hệ sinh học bên trong nó là điều cực kỳ quan trọng", ông nhấn mạnh. Những dữ liệu này không chỉ giúp tái dựng lịch sử khí hậu, mà còn có thể định hướng cho việc khai thác tài nguyên trong tương lai.
Phát hiện này đặc biệt đáng chú ý trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang làm gia tăng nguy cơ hạn hán trên toàn cầu. Các nhà khoa học cho rằng nếu tồn tại nhiều hệ thống tương tự, đây có thể là nguồn dự trữ nước tiềm năng cho những khu vực khan hiếm nước.
Tuy nhiên giới nghiên cứu cũng thận trọng khi đánh giá khả năng khai thác. Việc tiếp cận các tầng nước nằm sâu dưới đáy biển là thách thức lớn về công nghệ và chi phí, chưa kể đến những rủi ro môi trường đi kèm.
Dự án được triển khai với sự hợp tác của International Ocean Drilling Programme và National Science Foundation. Hiện các mẫu thu thập đã được chuyển tới phòng thí nghiệm tại University of Bremen để phân tích sâu hơn.
Các nhà khoa học cho biết đây mới chỉ là bước khởi đầu. Trong thời gian tới, dữ liệu sẽ được công bố rộng rãi cho cộng đồng khoa học toàn cầu nhằm tiếp tục làm sáng tỏ cơ chế hình thành và vai trò của các "kho nước cổ đại" này.
