Hai đề án được đưa ra thảo luận gồm Xây dựng cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật và Ứng dụng AI trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.
Tại hội thảo, ông Nguyễn Minh Dũng – Cục Công nghệ thông tin, Bộ Tư pháp – cho biết hiện nay công tác xây dựng và thực thi pháp luật tại Việt Nam đang đối mặt với những thách thức lớn. Dữ liệu pháp luật đang bị phân tán ở nhiều hệ thống khác nhau, thiếu chuẩn hóa và chưa hình thành được tri thức có cấu trúc.
Việc soạn thảo văn bản phần lớn vẫn dựa trên kinh nghiệm và xử lý thủ công, dẫn đến tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn hoặc tồn tại những khoảng trống pháp lý khó phát hiện.
Khi xây dựng đề án cơ sở dữ liệu lớn về pháp luật, Bộ Tư pháp đặt ra quan điểm là cơ sở lớn về pháp luật được coi là hạ tầng dữ liệu quốc gia, là thành phần cốt lõi của hệ sinh thái pháp luật số. Để áp dụng nguyên tắc “AI First”, ưu tiên thiết kế dữ liệu để máy có thể đọc và xử lý.
Cơ sở dữ liệu này không chỉ bao gồm văn bản quy phạm mà còn mở rộng tới 12 nhóm dữ liệu khác như bản án, án lệ, điều ước quốc tế và cả các phản ánh chính sách từ báo chí, mạng xã hội…
Dưới góc độ doanh nghiệp đồng hành, ông Trần Văn Khánh – đại diện FPT – ví cơ sở dữ liệu lớn là nhiên liệu, còn AI pháp lý chính là động cơ. Cả hai phải song hành để giải quyết bài toán một cách trọn vẹn.
Đại diện FPT đề xuất xây dựng “Đồ thị tri thức pháp luật quốc gia” để mô hình hóa các mối quan hệ phức tạp giữa hàng trăm ngàn văn bản, giúp AI có thể suy luận logic, phát hiện mâu thuẫn và truy vết nguồn gốc các điều khoản một cách chính xác.
Điểm đáng chú ý nhất của các đề án này là khả năng cá thể hóa dịch vụ pháp lý, người dân và doanh nghiệp có thể thông qua các trợ lý ảo để tra cứu, giải thích luật một cách dễ hiểu 24/7.
AI sẽ đóng vai trò như một “luật sư” tin cậy cho từng tổ chức, cá nhân, giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý trong các giao dịch dân sự và sinh hoạt hằng ngày. Đối với cơ quan nhà nước, AI hỗ trợ soạn thảo, thẩm định và đánh giá tác động chính sách dựa trên dữ liệu thực tiễn, từ đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của nền hành chính.
Để hiện thực hóa tầm nhìn này, các chuyên gia cho rằng cần một nguồn lực đầu tư khổng lồ và dài hạn.
Bà Nguyễn Thị Trúc Vân – Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM – đề xuất đẩy mạnh mô hình hợp tác công tư (PPP). Theo đó, Nhà nước đóng vai trò cung cấp dữ liệu chính thống và ban hành tiêu chuẩn, trong khi doanh nghiệp tư nhân đầu tư về vốn, công nghệ và vận hành.
Bên cạnh đó, việc xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn riêng cho pháp luật Việt Nam được đánh giá là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng để đảm bảo chủ quyền dữ liệu và sự phù hợp với tư duy lập pháp quốc gia.
Các cơ chế như “Sandbox” (thí điểm có kiểm soát) và quỹ phát triển AI quốc gia cũng được kỳ vọng sẽ tạo đà cho các doanh nghiệp công nghệ (LegalTech) cùng tham gia phát triển hệ sinh thái này.
Ngày 26-4, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 6 (Phòng 6 - Cục CSGT Bộ Công an) cho biết vừa xử phạt tài xế và chủ chiếc xe khách giường nằm chở khách vượt quá số người theo quy định.
Vào chiều tối 25-4, tại Km208 cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết (nút giao Ma Lâm, tỉnh Lâm Đồng), CSGT dừng chiếc xe giường nằm mang biển số tỉnh Quảng Ngãi. Qua kiểm tra, cảnh sát phát hiện tài xế N.L. (36 tuổi, quê Quảng Ngãi) chở 38 hành khách. Trong khi đó, theo quy định chiếc xe này chỉ được chở tối đa 26 hành khách. Khách bị "nhồi nhét" dọc lối đi hai hàng giường nằm.
Với lỗi chở quá số người như trên, tài xế N.L. bị lập biên bản với mức phạt 18 triệu đồng.
Chủ xe là Hợp tác xã dịch vụ vận tải miền Trung bị lập biên bản với mức phạt tiền 72 triệu đồng. Tổng số tiền phạt cả tài xế lẫn chủ xe trong với lỗi chở khách vượt quá quy định như trên là 90 triệu đồng.
Cũng trên cao tốc Vĩnh Hảo - Phan Thiết, trước đó một ngày, Đội 6 lập biên bản xử phạt cả tài xế và chủ xe giường nằm Cúc Tùng với cùng với lỗi chở người vượt quá quy định với tổng số tiền phạt 97,5 triệu đồng
Theo Đội 6, thời gian tới, đặc biệt là trong các dịp lễ, đơn vị sẽ tiếp tục tập trung xử lý vi phạm của xe kinh doanh chở khách, với các hành vi vi phạm như: chở quá số người quy định, chở hàng hóa trên khoang hành khách, trên nóc xe, chở quá khổ quá tải trọng, quá tốc độ…
Theo đó, khoảng 17h ngày 26/5, người dân sinh sống tại khu vực phường Cẩm Thành, Quảng Ngãi bất ngờ phát hiện một thi thể nam giới trên núi Thiên Bút. Trạng thái của nạn nhân lúc này là hoàn toàn lõa thể.
Tiến hành các biện pháp nghiệp vụ, danh tính nạn nhân nhanh chóng được tổ công tác xác định là N.L.D. (SN 1989). Người đàn ông này có hộ khẩu thường trú tại phường Nghĩa Lộ, thuộc địa bàn tỉnh Quảng Ngãi.
Tại vị trí xung quanh thi thể, lực lượng chức năng thu giữ được quần áo của anh D. cùng hàng loạt dụng cụ dùng để sử dụng chất ma túy. Cách đó không xa, một chiếc xe gắn máy nằm ngã trên mặt đất.
Trao đổi về vụ việc vào ngày 27/5, Chủ tịch UBND phường Cẩm Thành, ông Nguyễn Văn Hưng cho biết, nhiều khả năng nạn nhân là người nghiện nên có thể đến núi Thiên Bút để sử dụng ma túy rồi tử vong.
Nhận định ban đầu từ phía các cơ quan chức năng cho thấy, nguyên nhân dẫn đến cái chết của nạn nhân có thể là do dùng ma túy quá liều.
Hiện cơ quan công an đang tiếp tục điều tra, làm rõ vụ việc, đồng thời hoàn tất thủ tục bàn giao thi thể cho người nhà nạn nhân để lo hậu sự.
Được biết, địa danh núi Thiên Bút tọa lạc ngay vị trí trung tâm của tỉnh Quảng Ngãi. Tại khu vực vùng núi này hiện đang có một số công trình nhà ở bị bỏ hoang.
Phát, 34 tuổi, trú xã Phú Lạc, vừa bị Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thái Nguyên, tạm giữ hình sự để điều tra về tội Vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ.
Khoảng 7h40 ngày 26/5, xe tải do Phát điều khiển đi trên quốc lộ 3 hướng về quốc lộ 37 thuộc địa phận xóm Trung 2, xã Điềm Thụy. Đến đoạn giao nhau với đường 47 mét, Phát bị cáo buộc "thiếu chú ý quan sát, điều khiển xe tải chuyển hướng không đảm bảo an toàn" dẫn đến va chạm với đôi vợ chồng đang chở nhau bằng xe máy.
Cú va chạm khiến hai vợ chồng cùng 68 tuổi, trú xã Phú Bình, tử vong ngay tại chỗ. Cả xe tải và xe máy bị hư hỏng.
Công an đánh giá sự chủ quan của lái xe tải khi chuyển hướng không chỉ tước đi mạng sống của hai người khác mà còn khiến chính họ vướng lao lý.
Để tránh đáng tiếc xảy ra, công an yêu cầu tài xế xe tải lớn khi qua giao lộ, chuyển hướng, đi vào đường cong, cua bắt buộc phải giảm tốc độ tối đa, quan sát kỹ hệ thống gương chiếu hậu. Tài xế cũng buộc phải kiểm soát các "điểm mù", tuyệt đối không chuyển hướng đột ngột khi chưa bảo đảm an toàn.
Với người đi xe máy, công an đề nghị cần chủ động tránh xa, không đi song song hoặc bám sát bên hông hoặc trước đầu các xe tải lớn, xe container, rơ-mooc, các loại xe trọng tải lớn. Khi thấy ôtô lớn bật tín hiệu rẽ, người lái xe máy hãy đi chậm lại, nhường đường, không cố tình chen lên phía trong góc rẽ.
