Các vệ tinh thuộc chương trình quan sát Trái Đất của Liên minh châu Âu (EU) Copernicus từ 6/5 đến 8/5 ghi nhận một dải loang màu xám và trắng, bao phủ vùng biển phía tây đảo Kharg của Iran.
“Vệt loang này nhìn bằng mắt thường khá giống loang dầu”, Leon Moreland, nhà nghiên cứu tại Tổ chức Quan sát Xung đột và Môi trường trụ sở Anh, nói. Ông ước tính khu vực bị bao phủ rộng khoảng 45 km2.
Louis Goddard, đồng sáng lập công ty tư vấn khí hậu, hàng hóa Data Desk, cũng nhận định ảnh vệ tinh nhiều khả năng cho thấy đây là vệt dầu loang. Theo ông, đây nhiều khả năng là vụ tràn dầu lớn nhất kể từ khi chiến sự Mỹ, Israel – Iran bùng phát.
Quân đội Mỹ và phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc ở Geneva chưa bình luận về hình ảnh này. Nguyên nhân và điểm xuất phát của vệt nghi tràn dầu hiện chưa được xác định.
Đảo Kharg nằm trong vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, cách eo biển Hormuz hơn 480 km, có chiều dài khoảng 6 km và diện tích 20 km2.
Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo. Mỹ tuyên bố tất cả các mục tiêu quân sự trên đảo đã bị phá hủy.
Xung đột khiến hàng trăm tàu chở nhiên liệu mắc kẹt ở Vùng Vịnh, ảnh hưởng nguồn cung dầu mỏ, khí tự nhiên toàn cầu.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4, vài ngày sau khi cuộc đàm phán giữa hai bên ở Pakistan không mang lại bước đột phá để chấm dứt xung đột. Lệnh phong tỏa khiến Iran không thể xuất khẩu được dầu mỏ bằng đường biển và nhiều khả năng phải dự trữ dầu tại các cơ sở trên đất liền cũng như trên đảo Kharg.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 26/4 cảnh báo cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể “phát nổ” do các sự cố kỹ thuật trầm trọng bởi lệnh phong tỏa của Mỹ.
“Khi trữ lượng dầu khổng lồ bị dồn nén trong hệ thống mà không có tàu bè hay bể chứa để tiêu thụ do lệnh phong tỏa, áp suất sẽ khiến đường ống phát nổ từ bên trong, thậm chí nổ tung từ dưới lòng đất. Một khi điều đó xảy ra, Iran sẽ không bao giờ có thể khôi phục lại hạ tầng như cũ”, ông Trump nói trong phỏng vấn với Fox News.
Tuy nhiên, Iran vẫn tỏ ra cứng rắn về lập trường đàm phán và siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz trong những ngày qua, bất chấp áp lực từ Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran sẽ thông báo lập trường của mình cho nước trung gian Pakistan “sau khi hoàn tất xem xét”. Tuy nhiên, cuộc đấu hỏa lực giữa Mỹ và Iran ở eo biển Hormuz ngày 7/5 khiến triển vọng hòa bình hai nước thêm xa vời.
Nhật Bản đã chính thức đưa bông cải xanh vào danh sách "các loại rau củ thiết yếu", trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ sản phẩm này đi ngược với các loại rau củ khác.
Việc bông cải xanh được công nhận là "rau củ thiết yếu" đánh dấu lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, Nhật Bản mới thêm một mặt hàng vào danh sách này, Mainichi đưa tin hôm 23.5.
Danh sách rau củ thiết yếu tại Nhật Bản trước đây có 14 loại quen thuộc, bao gồm dưa chuột, cà chua. Lần gần nhất một loại rau củ được thêm vào danh sách là khoai tây vào năm 1974.
Theo Đạo luật ổn định sản xuất và tiêu thụ rau củ của Nhật Bản, chính phủ sẽ cấp quy chế "thiết yếu" cho những loại rau củ được đánh giá là không thể thiếu trong đời sống hằng ngày của người dân. Với quy chế này, nếu giá thị trường giảm sâu, nông dân sẽ được chính phủ hỗ trợ bù lỗ nhiều hơn, từ đó giúp họ yên tâm canh tác và duy trì chuỗi sản xuất ổn định.
Việc bông cải xanh được thêm vào danh sách thiết yếu từ tháng 4 là hệ quả từ sự bùng nổ nhu cầu của thị trường. Nhu cầu tiêu thụ loại rau này liên tục tăng cao, trong khi mức tiêu thụ rau xanh nói chung tại Nhật Bản đang có xu hướng giảm.
Thống kê năm 2023 cho thấy mức tiêu thụ rau xanh trung bình của người Nhật đạt 256 g/ngày, trong khi khuyến nghị của Bộ Y tế nước này là 350 g/ngày.
Lý giải về sức hút của bông cải xanh, bà Satomi Maruyama, giáo sư chuyên ngành dinh dưỡng tại Đại học Kinjo Gakuin (Nhật Bản), cho biết loại rau này không chỉ dồi dào vitamin và chất xơ mà còn chứa nhiều beta-carotene, kali và axit folic.
Đặc biệt, hàm lượng protein trong bông cải xanh sống lên tới 5,4 g/100 g – một con số rất hiếm thấy ở các loại rau và gần tương đương với đậu hũ, Mainichi dẫn lời bà nói.
Bên cạnh đó, mầm bông cải xanh còn chứa lượng lớn sulforaphane - một hợp chất được cho là có khả năng ngăn ngừa ung thư và làm chậm quá trình lão hóa. Đặc tính ưu việt này đã được truyền thông Nhật Bản nhấn mạnh rộng rãi.
"Sự gia tăng nhu cầu xuất phát từ việc người dân ngày càng quan tâm đến sức khỏe. Dù một số loại rau khác có thể nhỉnh hơn ở một vài dưỡng chất cụ thể, thế nhưng xét về sự cân bằng dinh dưỡng tổng thể, bông cải xanh xứng đáng được xem là 'nhà vô địch'", bà Maruyama khẳng định.
"Oman nên biết Bộ Tài chính Mỹ sẽ mạnh tay nhắm vào bất kỳ bên nào tạo điều kiện cho hoạt động thu phí quá cảnh ở eo biển Hormuz, dù là trực tiếp hay gián tiếp, và mọi đối tác sẵn sàng tham gia sẽ bị trừng phạt", Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 28/5.
Ông cảnh báo Washington sẽ "không dung thứ" cho nỗ lực nhằm áp đặt hệ thống thu phí quá cảnh ở eo biển Hormuz, đề cập đề xuất của Iran trong khuôn khổ thỏa thuận tiềm năng với Mỹ.
Trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng sau đó, Bộ trưởng Bessent thông báo đã trao đổi với Đại sứ Oman và được đảm bảo rằng "không có kế hoạch thu phí quá cảnh" tại eo biển Hormuz.
"Tôi nói với ông ấy rằng đó là điều bất khả thi. Ông ấy không muốn mạo hiểm để khiến các cá nhân và tổ chức tài chính ở Oman bị trừng phạt", Bộ trưởng Tài chính Mỹ cho hay.
Lời đe dọa được đưa ra vài giờ sau khi Bộ Tài chính Mỹ áp đặt trừng phạt với Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA), tổ chức được Iran thành lập nhằm giám sát eo biển Hormuz.
Bộ Tài chính Mỹ cáo buộc PGSA là nỗ lực mới của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhằm kiếm tiền bằng cách "tống tiền tàu thuyền" đi qua khu vực, cảnh báo những ai hợp tác với PGSA đều đối diện nguy cơ bị Washington trừng phạt.
Oman, quốc gia nổi tiếng với lập trường trung lập, chưa từng tuyên bố muốn cùng Iran kiểm soát eo biển Hormuz. Mỹ và Oman là những đồng minh thân thiết với quan hệ bền chặt đã kéo dài hơn 200 năm.
Trong thời bình, eo biển Hormuz là nơi tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên toàn cầu. Eo biển nằm dưới sự chia sẻ quản lý của Iran và Oman, không thuộc nhóm vùng biển quốc tế và tàu thuyền được đi qua miễn phí.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 27/5 dọa "thổi bay Oman" khi được hỏi về một thỏa thuận ngắn hạn cho phép nước này và Iran kiểm soát eo biển Hormuz. Một số người cho rằng Tổng thống Trump đã nói nhầm "Oman" với "Iran", song tài khoản X của Bộ Ngoại giao Mỹ sau đó nhanh chóng đăng video ghi lại phát biểu của ông, dường như nhằm tái khẳng định thông điệp.
Sự biến động của thị trường dầu mỏ từ cuộc xung đột tại Iran từng là đòn bẩy giúp bà Fan Hongwei và ông Chen Jianhua đưa Tập đoàn Hengli trở thành một trong những doanh nghiệp về năng lượng lớn nhất Trung Quốc.
Tuy nhiên khối tài sản khổng lồ này đang sụt giảm nhanh chóng sau khi Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ áp lệnh trừng phạt đối với Công ty Lọc hóa dầu Hengli, theo Hãng tin Bloomberg.
Mỹ cáo buộc doanh nghiệp này có mối quan hệ mật thiết với nguồn cung từ Iran, đồng thời khẳng định đây là một trong những khách hàng lớn nhất tiêu thụ dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của nước này.
Theo chỉ số tỉ phú Bloomberg, lệnh trừng phạt đã khiến khối tài sản của hai vợ chồng "bốc hơi" khoảng 1,4 tỉ USD trong ngày 27-4, sau khi cổ phiếu Công ty Lọc hóa dầu Hengli giảm 10%.
Hiện tài sản của bà Fan được ước tính ở mức 7,7 tỉ USD, trong khi ông Chen sở hữu khoảng 7,3 tỉ USD.
Mức sụt giảm này đã xóa đi khoảng một nửa phần tăng trưởng tài sản ròng mà họ đạt được từ đầu năm đến nay.
Động thái của Mỹ nhằm vào Tập đoàn Hengli đã làm gia tăng căng thẳng trước thềm cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, dự kiến diễn ra vào tháng tới.
Trong hai tháng qua, Trung Quốc phần nào giảm thiểu tác động của cuộc khủng hoảng năng lượng nghiêm trọng nhờ nguồn cung dầu từ Iran.
Ông Harry Yu từ Công ty dịch vụ tín thác Fung Yu nhận định: "Đối với nhiều gia đình công nghiệp tư nhân, những tình huống như vậy cho thấy hoạt động kinh doanh, nguồn vốn và yếu tố địa chính trị thường gắn bó chặt chẽ với nhau".
"Trong bối cảnh hiện nay, các gia đình phải vừa duy trì quan hệ thương mại và quy mô hoạt động, vừa quản lý các rủi ro địa chính trị ngày càng gia tăng", ông nói thêm.
Trong một hồ sơ gửi sàn giao dịch ngày 27-4, Công ty Lọc hóa dầu Hengli phủ nhận mọi quan hệ thương mại với Iran.
