Có những ngày người đàn ông bước ra khỏi nhà rất chỉnh tề với áo sơ mi phẳng, tóc gọn, nước hoa vừa đủ. Tuy nhiên sau một ngày làm việc, di chuyển, ăn uống có hành tỏi, uống cà phê và ngồi lâu trong đôi giày kín, mùi cơ thể của họ có thể thay đổi rõ.
Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health, mùi cơ thể là hiện tượng bình thường, nhưng mức độ rõ hay nhẹ phụ thuộc vào sự kết hợp giữa sinh lý, vi khuẩn da và thói quen sinh hoạt. Trong đó, vệ sinh và môi trường sống đóng vai trò quan trọng hơn nhiều so với nước hoa.
Mồ hôi tự thân không phải lúc nào cũng gây mùi. Cơ thể có hai loại tuyến mồ hôi chính, trong đó tuyến eccrine tiết dịch loãng giúp điều hòa thân nhiệt, thường ít mùi nếu da sạch. Ngược lại, tuyến apocrine tập trung ở nách, bẹn và vùng sinh dục, khi gặp vi khuẩn sẽ bị phân hủy, tạo thành các hợp chất gây mùi đặc trưng.
“Mùi cơ thể thực chất là kết quả của sự tương tác giữa mồ hôi, vi khuẩn, quần áo bí và thói quen sinh hoạt, chứ không chỉ do mồ hôi”, bác sĩ phân tích.
Một số nghiên cứu, trong đó có nghiên cứu của James và cộng sự đăng trên International Journal of Cosmetic Science, ghi nhận hệ vi khuẩn vùng nách đóng vai trò quan trọng trong việc tạo mùi. Điều này lý giải vì sao có người đổ nhiều mồ hôi nhưng ít mùi, trong khi người khác chỉ hơi ẩm áo đã có mùi rõ.
Ở nam giới, mùi cơ thể dễ thấy hơn do tuyến mồ hôi hoạt động mạnh, mật độ lông cao hơn, thói quen vận động nhiều, mặc đồ kín, đi giày lâu cùng các yếu tố như stress, rượu bia, thuốc lá và chế độ ăn nhiều gia vị. Testosterone cũng ảnh hưởng đến tuyến bã, nhưng không đồng nghĩa “nam tính là phải có mùi”.
Về nước hoa và lăn khử mùi, bác sĩ Duy cho rằng nước hoa chỉ tạo lớp hương bên ngoài, không xử lý nguyên nhân gốc. Nếu cơ thể hoặc quần áo chưa sạch, mùi có thể trở nên khó chịu hơn. Lăn khử mùi và chất chống tiết mồ hôi có thể hỗ trợ, nhưng cần dùng đúng cách để tránh kích ứng.
Chế độ ăn như hành, tỏi, cà ri, gia vị mạnh, rượu bia và thuốc lá cũng có thể làm mùi cơ thể rõ hơn ở một số người. Tuy nhiên, không cần kiêng tuyệt đối, quan trọng là điều chỉnh phù hợp và theo dõi phản ứng cơ thể. Nếu sau vài món nhất định, mùi cơ thể rõ hơn, hãy giảm tần suất, uống đủ nước, tăng rau xanh, trái cây và chú ý vệ sinh sau vận động.
Theo BS Duy, nguyên tắc quan trọng nhất vẫn là sạch, khô và thoáng. Tắm sau khi ra mồ hôi, lau khô vùng nách – bẹn – bàn chân, thay đồ lót và vớ mỗi ngày, chọn trang phục thoáng khí và giặt phơi kỹ có thể cải thiện rõ rệt mùi cơ thể.
Tại Men’s Health, bác sĩ từng tiếp nhận nam bệnh nhân 34 tuổi đến khám vì mùi vùng bẹn kèm ngứa và ẩm bí kéo dài. Người bệnh thường xuyên dùng nước hoa để che mùi nhưng không cải thiện. Khai thác cho thấy thói quen mặc đồ bó, ngồi lâu, đi giày kín và mặc lại đồ sau tập luyện. Khám ghi nhận vùng bẹn ẩm, hăm kẽ và nghi nhiễm nấm nhẹ.
Theo chuyên gia, nhiều trường hợp mùi cơ thể thực chất là biểu hiện của bệnh da liễu hoặc thói quen sinh hoạt chưa phù hợp. “Nếu mùi kéo dài kèm ngứa, đỏ, ẩm hoặc tổn thương da, nam giới nên đi khám để xác định nguyên nhân và điều trị thay vì chỉ xử lý bề mặt, che lấp bằng nước hoa”, bác sĩ khuyến cáo.
Ma Ninh, 46 tuổi, là trọng tài người Trung Quốc duy nhất được FIFA lựa chọn làm nhiệm vụ tại World Cup 2026 diễn ra từ ngày 12/6 đến 20/7. Sự góp mặt của ông đang thu hút sự quan tâm lớn từ truyền thông quốc tế. Người hâm mộ Trung Quốc kỳ vọng Ma Ninh trở thành đại diện cho nền bóng đá nước nhà trong bối cảnh đội tuyển quốc gia vắng mặt tại ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Đây là kỳ World Cup thứ hai trong sự nghiệp của trọng tài gốc Liêu Ninh, sau màn ra mắt tại Qatar cách đây 4 năm với vai trò trọng tài bàn. Tại giải đấu năm nay, ông là trọng tài chính, đồng hành cùng trợ lý trọng tài Zhou Fei và trọng tài VAR Fu Ming. Hôm 30/5, họ cùng rời Bắc Kinh để bay sang Miami, Mỹ, làm nhiệm vụ. Tính đến ngày khai mạc giải đấu (11/6), tổ trọng tài Trung Quốc đã đóng quân 10 ngày tại đại bản doanh dành cho các trọng tài của World Cup.
Suốt thời gian qua, lịch trình của họ chủ yếu xoay quanh việc di chuyển giữa khách sạn và sân tập hoặc trung tâm đào tạo. Các bài tập hàng ngày gồm nhiều nội dung chuyên sâu như rèn luyện sức mạnh, độ linh hoạt, sức bền và tốc độ. Bên cạnh đó, họ cũng thử nghiệm, đồng bộ hóa các thiết bị hỗ trợ điều hành mới và tham gia buổi diễn tập sa bàn, mô phỏng tình huống thực tế trên sân.
Liên đoàn Bóng đá Thế giới (FIFA) áp dụng quy trình kiểm tra và giám sát nghiêm ngặt đối với đội ngũ trọng tài World Cup. Các trọng tài bắt buộc phải hoàn thành hạng mục rèn luyện theo đúng yêu cầu nhằm đảm bảo họ nắm vững các cập nhật mới nhất về luật thi đấu, đồng thời hạn chế tối đa nguy cơ chấn thương trước giải.
Theo quy định, danh sách phân công trọng tài chính thức cho từng trận đấu sẽ được FIFA công bố trước giờ bóng lăn khoảng 48 tiếng. Hiện tại, cả ba trọng tài trên đều đạt trạng thái thể lực lý tưởng, duy trì tinh thần hứng khởi trong các buổi tập và sẵn sàng cho nhiệm vụ điều hành tại World Cup.
Bên cạnh khối lượng vận động lớn, chìa khóa giúp vị trọng tài 46 tuổi duy trì tỷ lệ mỡ cơ thể ở mức lý tưởng 11% nằm ở chế độ ăn uống kiểm soát nghiêm ngặt. Chia sẻ trong chương trình đặc biệt "Đêm bóng đá" của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) hôm 11/6, ông Ma Ninh tiết lộ đã loại bỏ hoàn toàn các loại thịt đỏ bao gồm thịt lợn, thịt bò và thịt cừu ra khỏi thực đơn hàng ngày mà không có bất kỳ ngoại lệ nào.
Lý giải về việc kiêng tuyệt đối thịt đỏ sau tuổi 40, ông cho hay khi bước qua tuổi trung niên, tốc độ chuyển hóa cơ bản của cơ thể bắt đầu suy giảm. Khác với giai đoạn thanh xuân khi cơ thể dễ dàng hấp thụ và đốt cháy năng lượng từ thịt bò sau các buổi tập nặng, việc nạp thịt đỏ ở độ tuổi này dễ gây tích tụ các chất khó đào thải. Thay vào đó, thực đơn của ông tập trung phần lớn vào rau xanh. Để giảm tối đa lượng calo dư thừa, ông hoàn toàn không sử dụng các loại nước sốt kem béo thông thường để trộn salad mà chỉ thay bằng một chút nước tương hoặc giấm.
Trước những quan niệm sai lầm về việc cắt giảm tinh bột để duy trì thể trạng, vị trọng tài kỳ cựu khẳng định carbohydrate vẫn là nguồn năng lượng bắt buộc phải bổ sung trước mỗi trận đấu lớn để đảm bảo thể lực di chuyển liên tục trên sân. Đối với Ma Ninh, ăn uống hay thưởng thức các món ăn ngon không phải là mục đích sống tối thượng, mà kiểm soát nghiêm ngặt từng bữa ăn chính là công cụ để ông hiện thực hóa giấc mơ trên sân cỏ.
Theo truyền thông Trung Quốc, trước khi chuyển sang sự nghiệp cầm còi chuyên nghiệp vào năm 2010, ông Ma Ninh từng là một giáo viên thể chất. Qua hơn một thập kỷ thiết lập kỷ cương trên sân cỏ, ông nhận về cả những lời khen ngợi lẫn sự chỉ trích bởi phong cách hành xử nghiêm khắc với các cầu thủ vi phạm.
Biệt danh "vua thẻ phạt" của ông ra đời sau một trận đấu vào năm 2015 tại Thượng Hải khi ông đã rút ra tới 9 thẻ vàng và 3 thẻ đỏ. Trong khi đó, theo số liệu thống kê tại giải Vô địch Quốc gia Trung Quốc (CSL), năm 2025 chỉ đạt tỷ lệ trung bình 4,13 thẻ vàng và 0,22 thẻ đỏ mỗi trận.
Sự nghiêm khắc mang tính thương hiệu này đã kích hoạt làn sóng sáng tạo nội dung số, giúp các chủ đề liên quan đến Ma Ninh đạt hơn 3 tỷ lượt xem trên Douyin và gần 100 triệu lượt xem trên Xiaohongshu.
Tại hội thảo, đại diện Cục A05 (Bộ Công an) cho biết chỉ riêng trong tháng 5 đã phát hiện 2 vụ tin tặc tấn công dữ liệu số ngành y. Trong đó, các hacker rao bán dữ liệu của bác sĩ với thông tin đầy đủ về tên, chuyên ngành, nơi công tác… Các dữ liệu này nghi bị hack từ hệ thống xét cấp chứng chỉ hành nghề cho bác sĩ tại Bộ Y tế, rồi rao bán gói dữ liệu.
Cùng trong tháng 5, cơ quan an ninh mạng phát hiện hacker tấn công dữ liệu kết quả chẩn đoán hình ảnh của người bệnh tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức bao gồm thông tin bệnh nhân, kết quả hình ảnh chụp. Cục An ninh mạng đã có công văn gửi Bộ Y tế, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức để kịp thời khắc phục.
Theo chuyên gia, các bệnh viện, ngành y tế cần chú trọng về đảm bảo an toàn dữ liệu, công tác an ninh mạng, đặc biệt khi các hồ sơ bệnh án được lưu trữ trên hệ thống điện tử. Trước đó, các năm qua, các chuyên gia an ninh mạng đã phát hiện tin tặc làm lộ thông tin tiêm chủng; chiếm quyền điều khiển website Bệnh viện Chợ Rẫy, mã hóa dữ liệu Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh An Giang hay tấn công website lấy số khám bệnh trực tuyến của Bệnh viện Tim TP.HCM...
Tại hội nghị, giám đốc các bệnh viện cùng trao đổi về chủ đề "Bệnh viện thông minh", với các tiêu chí như sử dụng bệnh án điện tử, quản trị bệnh viện thông minh, AI trong chẩn đoán sớm ung thư, hỗ trợ chẩn đoán điều trị từ xa..., qua đó tăng hiệu quả quản trị bệnh viện, thuận lợi cho bệnh nhân, giảm thời gian chờ khám và điều trị.
Chia sẻ về thực tế điều hành và chuyển đổi số, ông Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), cho rằng cần kết nối dữ liệu đồng bộ hơn, liên thông hơn, giúp hỗ trợ chuyên môn được nhanh chóng hiệu quả, để người dân dù ở biên giới hay hải đảo đều được tiếp cận dịch vụ y tế với chất lượng cao.
Điện thoại của anh Minh, 48 tuổi, cài vài ứng dụng khám bệnh khác nhau. Cứ mỗi lần đưa bố mẹ đi khám ở một bệnh viện, anh phải cài thêm một app của bệnh viện đó để đặt lịch khám và tái khám, lấy số, xem kết quả chụp chiếu xét nghiệm. Có hôm mẹ anh khám ở bệnh viện tuyến trên còn bố lấy thuốc ở bệnh viện quận, hồ sơ bệnh mạn tính lại ở trạm y tế vẫn ghi bằng sổ giấy. Mỗi nơi lưu một kiểu nên anh thường phải chụp lại toa thuốc, giữ kết quả xét nghiệm trong máy và nhiều lần vào viện loay hoay khai lại bệnh sử cho người thân.
Tình trạng "mỗi nơi một app" này khiến dữ liệu sức khỏe của người bệnh bị chia nhỏ. Bác sĩ khó xem đầy đủ lịch sử khám chữa bệnh, thuốc đang dùng hay kết quả xét nghiệm trước đó, dẫn đến có thể phải chỉ định kiểm tra lại, tốn thời gian và chi phí.
Để khắc phục, ngày 29/4, Sở Y tế TP HCM cùng Sở Khoa học và Công nghệ, Trung tâm Chuyển đổi số và Công an TP HCM triển khai hồ sơ sức khỏe điện tử trên Ứng dụng Công dân số TP HCM. Ứng dụng này hướng tới gom toàn bộ dữ liệu y tế của người dân lên một nền tảng chung. Khi dữ liệu được liên thông bằng mã định danh cá nhân, người dân có thể tra cứu lịch sử khám bệnh ngay trên điện thoại, đồng thời bác sĩ ở các cơ sở y tế khác nhau cũng có thể xem thông tin cần thiết để phục vụ điều trị.
Chia sẻ với VnExpress, Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng nhìn nhận quá trình này gặp nhiều thách thức. Rào cản lớn không chỉ hạ tầng công nghệ, mà dữ liệu đang phân tán và thói quen lưu trữ bệnh án giấy của cả người dân lẫn nhân viên y tế chưa thể bỏ ngay lập tức.
"Nếu không phân định rõ trách nhiệm từng đơn vị trong chuỗi cung ứng và quản lý, hệ thống dễ rơi vào tình trạng 'cha chung không ai khóc', khiến dữ liệu bị gián đoạn, thiếu cập nhật và giảm giá trị sử dụng", người đứng đầu ngành y tế thành phố nói.
Để giải quyết, ông Thượng cho rằng yếu tố quyết định thành công không chỉ nằm ở công nghệ, mà cốt lõi là quản trị triển khai. Từ kinh nghiệm các quốc gia đi trước, nguyên tắc "rõ người, rõ việc" luôn được đặt lên hàng đầu nhằm đảm bảo mục tiêu nhanh, đủ và chính xác, không chồng chéo, không bỏ trống.
Thành phố đang học hỏi kinh nghiệm "số hóa hồ sơ sức khỏe" từ một số nước. Ví dụ, thực tiễn tại Estonia cho thấy cần sự phối hợp khi cơ quan quản lý dân cư chịu trách nhiệm về dữ liệu nhân thân, còn cơ sở y tế cập nhật thông tin khám chữa bệnh theo mã định danh duy nhất của mỗi người dân. Tại Singapore, hệ thống vận hành theo nguyên tắc dữ liệu phát sinh ở đâu cập nhật tại đó, kèm cơ chế giám sát, truy xuất trách nhiệm rõ ràng. Trong khi đó, ở Đan Mạch, chính quyền địa phương đảm bảo độ bao phủ dữ liệu, còn bác sĩ gia đình quản lý hồ sơ sức khỏe xuyên suốt vòng đời người dân.
"Áp dụng các kinh nghiệm này, TP HCM xác định phân công trách nhiệm rõ ràng là nguyên tắc mang tính sống còn, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ của nhiều ngành", ông Thượng nói.
Giải pháp, trước hết, chính quyền địa phương, cụ thể là UBND xã, phường, thị trấn, giữ vai trò nền tảng trong việc lập và rà soát danh sách dân cư, đối chiếu với dữ liệu căn cước công dân và VNeID để tạo đầu vào chính xác, không bỏ sót hay trùng lặp.
Ở tuyến cơ sở, trạm y tế sẽ là nơi theo dõi, cập nhật tình trạng sức khỏe thường xuyên cho người dân, nhất là người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, giúp hồ sơ sức khỏe được duy trì liên tục thay vì đứt quãng sau mỗi lần đi khám. Điều này càng quan trọng khi TP HCM đặt mục tiêu trong năm 2026 tầm soát bệnh ít nhất một lần cho toàn bộ cư dân, kéo theo lượng dữ liệu y tế rất lớn cần được lưu trữ và liên thông đồng bộ.
Song song đó, ngành công an bảo đảm tính chính xác của dữ liệu định danh, theo ông Thượng. Ngành y tế chịu trách nhiệm chuẩn hóa dữ liệu, ban hành quy chuẩn và hướng dẫn kết nối thông tin. Ở góc độ hạ tầng, Trung tâm Chuyển đổi số và Sở Khoa học Công nghệ bảo đảm nền tảng kỹ thuật vận hành thông suốt, an toàn và tích hợp hiệu quả với ứng dụng.
Dù vậy, ông cho rằng nỗ lực từ cơ quan quản lý khó phát huy tối đa nếu thiếu sự chủ động của người dân. Hệ thống chỉ thực sự đi vào đời sống khi mỗi người cài đặt ứng dụng, đăng ký định danh điện tử và cung cấp thông tin trung thực. Việc sử dụng hồ sơ điện tử khi đi khám giúp bác sĩ có đầy đủ dữ liệu, bảo vệ quyền lợi bảo hiểm y tế cho bệnh nhân.
Với anh Minh, nếu hệ thống "số hóa hồ sơ y tế" vận hành hiệu quả, anh hy vọng sẽ không còn cảnh phải giữ hàng chục tấm hình toa thuốc hay loay hoay chuyển qua lại giữa nhiều ứng dụng mỗi lần đưa bố mẹ đi khám.
"Chỉ cần mở một ứng dụng sức khỏe là bác sĩ biết người bệnh đã khám ở đâu, uống thuốc gì trước đó thì cả bệnh nhân lẫn bác sĩ đỡ cực hơn rất nhiều", anh nói.
