Các vỉa hè phải được thiết kế khu vực cho hạ tầng, không gian cho người đi bộ và thống nhất cơ quan quản lý. Đó là một điều cần có để phát triển giao thông công cộng.
Gần đây, việc một số đơn vị tự ý lắp đặt các công trình trên vỉa hè đã gióng lên hồi chuông về tình trạng xâm lấn không gian công cộng dưới danh nghĩa hạ tầng kỹ thuật. Câu chuyện không chỉ dừng lại ở vi phạm của một đơn vị, mà phản ánh một vấn đề lớn hơn: vỉa hè đang bị quản lý theo kiểu phân mảnh, thiếu một cơ chế điều phối thống nhất.
Trong thực tế, vỉa hè tại TP.HCM đang phải “gánh” quá nhiều chức năng: nơi đi bộ, chỗ đặt trụ điện, cáp viễn thông, cây xanh, biển báo, bãi giữ xe, thậm chí cả hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ. Khi mỗi ngành, mỗi đơn vị tiếp cận vỉa hè theo nhu cầu riêng của mình, không gian này dần bị chia cắt thành những “mảnh nhỏ”, thiếu tính liên tục.
Nếu không có một quy chuẩn cụ thể và cơ chế kiểm soát chặt chẽ ở cấp tuyến phố, vỉa hè sẽ tiếp tục bị “băm nhỏ” bởi các loại hạ tầng kỹ thuật, làm suy giảm chức năng cốt lõi là phục vụ người đi bộ.
Theo định hướng phát triển giao thông công cộng, người dân cần tiếp cận xe buýt thông qua hệ thống đi bộ – tức là vỉa hè. Ngoài miễn phí, người dân cần xe buýt chạy nhanh, đúng giờ, có thể dự đoán được hành trình thông qua ứng dụng. Nhưng để làm được điều đó, không chỉ phụ thuộc vào điều hành tuyến, mà còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận trạm dừng một cách thuận tiện và an toàn. Muốn đi xe buýt thuận tiện, an toàn thì trước hết người dân phải đi bộ thuận tiện và an toàn đến trạm xe buýt.
Nếu vỉa hè vẫn tiếp tục tình trạng bị lấn chiếm hoặc đặt chướng ngại vật, bề rộng không đảm bảo, cao độ không đồng đều, thiếu lối đi liên tục, đặc biệt với người già, trẻ em và người khuyết tật cũng là cản ngại với xe buýt.
Khi việc đi bộ trở nên khó khăn, thậm chí nguy hiểm, người dân sẽ lựa chọn phương tiện cá nhân, mục tiêu phát triển giao thông công cộng vướng khó từ bước đầu tiên.
Những phân tích trên cho thấy đô thị đang thiếu một chiến lược quản lý và tổ chức không gian vỉa hè một cách tổng thể, đồng bộ. Để khắc phục, chính quyền TP.HCM cần cách tiếp cận mới.
Trước hết, vỉa hè cần được xác định rõ là không gian công cộng ưu tiên cho người đi bộ, mọi hoạt động khác, kể cả hạ tầng kỹ thuật, đều phải phục vụ và không được cản trở chức năng này. Các công trình như trụ BTS, tủ điện, cáp viễn thông cần được quy hoạch vị trí cụ thể, thậm chí từng bước ngầm hóa, thay vì lắp đặt tùy tiện.
Bên cạnh đó, thay vì chỉ dừng ở quy chuẩn chung, cần triển khai thiết kế đô thị chi tiết cho từng tuyến phố, trong đó xác định rõ cấu trúc vỉa hè, phân vùng chức năng và tiêu chí khai thác sử dụng. Đồng thời cần có một đầu mối quản lý thống nhất vỉa hè, tránh tình trạng mỗi ngành sử dụng một phần không gian mà thiếu sự phối hợp.
Cuối cùng, phát triển giao thông công cộng phải đi kèm với đầu tư hạ tầng tiếp cận, đặc biệt là cải tạo vỉa hè xung quanh các trạm xe buýt, nhà ga metro theo hướng an toàn, liên tục và thân thiện với người đi bộ.
Một đô thị hiện đại không chỉ được đo bằng những tuyến metro hay xe buýt mới mà sự thuận lợi ở những bước chân đầu tiên của người dân khi rời khỏi nhà. Nếu vỉa hè còn bị lấn chiếm, chia cắt và thiếu an toàn, thì mọi nỗ lực khuyến khích giao thông công cộng sẽ khó đạt hiệu quả.
Câu chuyện trụ BTS chỉ là một lát cắt nhỏ, nhưng là lời nhắc lớn: quản lý đô thị không thể theo từng mảng rời rạc. Muốn thành phố vận hành hiệu quả, cần bắt đầu từ những không gian nhỏ nhất – như vỉa hè – nhưng phải bằng một tư duy lớn và đồng bộ.
Ngày 22.4, thông tin từ Công an tỉnh Quảng Ninh cho biết, đơn vị vừa ra quyết định khởi tố 2 đối tượng để điều tra về hành vi sản xuất dấm giả.
Trước đó, qua công tác trinh sát, Phòng Cảnh sát kinh tế phát hiện Công ty TNHH MTV Tuấn Hằng (P.Quang Hanh) có dấu hiệu sản xuất dấm giả với quy mô lớn. Sản phẩm "Dấm nếp ủ men từ gạo" được đưa ra thị trường với số lượng lớn nhưng không đúng quy trình sản xuất truyền thống.
Kiểm tra đột xuất tại doanh nghiệp, cơ quan công an bắt quả tang Phạm Thanh Tuấn (41 tuổi) đang sử dụng a xít acetic pha loãng với nước máy theo tỷ lệ 6 lít a xít/200 lít nước để sản xuất dấm giả, thay vì phương pháp lên men tự nhiên.
Tại hiện trường, lực lượng chức năng thu giữ 1.794 chai dấm (loại 450 ml), tương đương hơn 807 lít, cùng 2 can a xít acetic và nhiều thiết bị, tem nhãn phục vụ sản xuất.
Mở rộng điều tra, cơ quan công an xác định bà Vũ Thị Dung (66 tuổi - mẹ của Tuấn), là người thành lập công ty và trực tiếp tham gia sản xuất dấm giả từ năm 2018.
Dù đã dừng hoạt động một thời gian, bà Dung vẫn tiếp tay cho con trai tiếp tục sử dụng hóa chất để sản xuất và tiêu thụ dấm giả nhằm thu lợi.
Theo cơ quan chức năng, việc sản xuất dấm giả bằng a xít acetic tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng đối với sức khỏe, có thể gây ngộ độc, rối loạn thần kinh, thậm chí tăng nguy cơ ung thư nếu sử dụng lâu dài.
Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Quảng Ninh đã ra lệnh bắt người trong trường hợp khẩn cấp, khởi tố vụ án "sản xuất hàng giả là lương thực, thực phẩm", đồng thời khởi tố bị can đối với Phạm Thanh Tuấn và Vũ Thị Dung.
Trưa nay 12.5, thông tin từ UBND xã Kim Phú (Quảng Trị) cho biết lực lượng chức năng đang tổ chức tìm kiếm nghi phạm liên quan đến vụ việc một phụ nữ tử vong tại nhà với nhiều vết thương trên cơ thể.
Cụ thể, sau khi phát hiện vụ việc, hơn 100 người gồm lực lượng công an, biên phòng, dân quân cùng người dân địa phương đã tỏa ra nhiều hướng tại bản Yên Hợp và bản Mò O Ồ Ồ để tìm kiếm nghi phạm.
Nghi phạm gây án ban đầu xác định là Đinh Xuân Tùng (29 tuổi, ở thôn Tiến Hóa, xã Kim Phú). Nghi phạm Tùng và nạn nhân từng là vợ chồng, vừa ly hôn cách đây không lâu.
Trước đó, như Thanh Niên đã thông tin, trên địa bàn xã Kim Phú vừa xảy ra vụ một phụ nữ tử vong bất thường tại nhà với nhiều vết thương. Theo thông tin ban đầu, nạn nhân được xác định là Cao Thị S. (31 tuổi, ở bản Yên Hợp, xã Kim Phú).
Bước đầu, cơ quan chức năng xác định vụ việc xảy ra khoảng 22 giờ 30 phút tối qua 11.5. Lúc đó, chị S. đang nằm ngủ cùng 2 con nhỏ ở nhà. Chị S. thiệt mạng với nhiều vết thương trên người, nghi bị sát hại.
Theo phản ánh của người dân sinh sống trong khu dân cư ấp Mới 2, xã Mỹ Hạnh (tỉnh Tây Ninh) và khu vực lân cận, trong khoảng 2 năm qua họ phải sống trong cảnh "cửa đóng then cài" suốt ngày đêm vì mùi hôi thối phát tán từ nhà xưởng của Công ty TNHH Nguyên liệu thức ăn chăn nuôi Tiến Đạt (Công ty Tiến Đạt, nằm trong cụm công nghiệp Hoàng Gia).
Theo phản ánh, mùi hôi bao trùm đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, sinh hoạt sức khỏe của người dân, nhất là người già và trẻ nhỏ.
"Sáng có mùi, trưa và chiều có mùi, tối cũng có mùi, người dân muốn ra đường tập thể dục cũng không thở nổi. Con nít, người lớn ở đây bệnh đường hô hấp liên miên. Bản thân tôi đang bị bệnh, về nhà muốn nghỉ ngơi mà ngửi cái mùi này là chịu không nổi, chỉ mong các cấp chính quyền giải quyết dứt điểm cho dân nhờ", chị Nguyễn Ngọc Mai Sương (36 tuổi, ngụ khu F7, ấp Mới 2) bức xúc nói.
Ngụ cùng ấp Mới 2, bà Phan Thị Hương (54 tuổi), cho biết tình trạng ô nhiễm này đã kéo dài ròng rã suốt gần 2 năm qua. Dù người dân đã nhiều lần gửi đơn cầu cứu khắp nơi nhưng ô nhiễm vẫn triền miên. "Chúng tôi đã phải chịu đựng hai năm trời rồi. Ở đây toàn người già với con nít, cuộc sống bị đảo lộn hoàn toàn", bà Hương nói.
Liên quan đến phản ánh của người dân, trước đó, cơ quan chức năng đã vào cuộc kiểm tra và phát hiện nhiều sai phạm tại Công ty Tiến Đạt.
Cụ thể, trong văn bản (số 3270) trả lời phản ánh của người dân, Chủ tịch UBND xã Mỹ Hạnh Trần Anh Hương, cho hay qua kiểm tra thực tế, Công ty Tiến Đạt chưa có hồ sơ môi trường được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Hệ thống xử lý khí thải lò hơi dù có lắp đặt nhưng bể dập nước vẫn bỏ lửng, chưa hoàn thiện; công ty cũng không có khu vực lưu giữ chất thải nguy hại và chưa ký hợp đồng thu gom chất thải theo quy định. Ngoài ra, Công ty Tiến Đạt đã tự ý dựng lên một nhà xưởng kiên cố để sản xuất khi không có giấy phép xây dựng.
Chủ tịch UBND xã Mỹ Hạnh đã ban hành 2 quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Công ty Tiến Đạt gồm: Quyết định số 2662/QĐ-UBND ngày 15.9.2025 về hành vi vi phạm trật tự xây dựng với số tiền 130 triệu đồng và Quyết định số 2977/QĐ-XPHC ngày 20.3.2026 về vi phạm môi trường với số tiền 65 triệu đồng. Chủ tịch UBND xã Mỹ Hạnh cũng đã áp dụng hình phạt bổ sung là đình chỉ hoạt động 4,5 tháng, buộc di dời dự án đến địa điểm phù hợp.
Tuy nhiên, theo ghi nhận của PV Báo Thanh Niên đến ngày 22.5, tại khu dân cư ấp Mới 2 nằm sát vách với khu vực sản xuất của Công ty Tiến Đạt, mùi hôi thối vẫn bao trùm.
Hiện, hàng trăm hộ dân ấp Mới 2, xã Mỹ Hạnh, tỉnh Tây Ninh đang trông chờ một biện pháp xử lý quyết liệt hơn từ UBND xã Mỹ Hạnh để tình trạng ô nhiễm được xử lý triệt để, không làm tổn hại đến sức khỏe, lợi ích của người dân.