Tối 22-4, sau cuộc hội đàm thành công, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung cùng chứng kiến việc trao các văn kiện hợp tác giữa hai nước.
Các văn kiện thuộc nhiều lĩnh vực từ khoa học và công nghệ, nông nghiệp, năng lượng, sở hữu trí tuệ… phản ánh mức độ quan hệ toàn diện giữa hai nước.
Các văn kiện được trao gồm:
– Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực cảnh vệ giữa Bộ Công an Việt Nam và Cơ quan an ninh Phủ Tổng thống Hàn Quốc.
– Bản ghi nhớ về tăng cường hợp tác trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Sở hữu trí tuệ Hàn Quốc.
– Bản ghi nhớ về hợp tác số giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Khoa học và Công nghệ thông tin truyền thông Hàn Quốc.
– Khung Kế hoạch tổng thể hợp tác về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam – Hàn Quốc giữa Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam và Bộ Khoa học Công nghệ thông tin và Truyền thông Hàn Quốc.
– Bản ghi nhớ về hợp tác giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hàn Quốc giai đoạn 2026 – 2030.
– Bản ghi nhớ về hợp tác giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam với Bộ Văn hóa, Thể thao và Cơ quan Di sản Hàn Quốc về hợp tác trong lĩnh vực di sản dưới nước.
– Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, dược phẩm, mỹ phẩm và thiết bị y tế giữa Bộ Y tế Việt Nam và Bộ An toàn thực phẩm, dược phẩm Hàn Quốc.
– Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực kiểm dịch động vật giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam với Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Nông thôn Hàn Quốc.
– Bản ghi nhớ về hợp tác an ninh nguồn nước giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Hàn Quốc.
– Bản ghi nhớ về hợp tác trong lĩnh vực hạ tầng điện lực giữa Bộ Công Thương Việt Nam và Bộ Khí hậu, Năng lượng và Môi trường Hàn Quốc.
– Bản ghi nhớ về hợp tác phát triển nhà máy điện hạt nhân giữa Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) và Tập đoàn Năng lượng Quốc gia Hàn Quốc (KEPCO).
– Bản ghi nhớ về hợp tác tài chính dự án điện hạt nhân giữa Tập đoàn Công nghiệp – Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) và Tập đoàn Năng lượng Quốc gia Hàn Quốc (KEPCO), Ngân hàng xuất nhập khẩu Hàn Quốc (KEXIM) và Công ty Bảo hiểm Hàn Quốc (KSURE).
Theo Hãng tin Reuters ngày 1-7, Ngân hàng Thế giới sẽ từng bước chấm dứt các khoản vay dành cho Trung Quốc vào năm 2031. Kế hoạch dự kiến được hội đồng quản trị xem xét trong tuần bắt đầu từ ngày 20-7.
Dù không cần tổ chức bỏ phiếu chính thức, đây được xem là bước đi phản ánh sự thay đổi trong quan hệ giữa hai bên, khi Trung Quốc đã trở thành nền kinh tế lớn thứ hai trên thế giới.
Theo kế hoạch, Ngân hàng Thế giới sẽ giới hạn tổng giá trị các khoản vay dành cho Trung Quốc ở mức 2 tỉ USD đến năm 2031, trước khi chấm dứt hoàn toàn hoạt động cho vay. Thay đổi này nằm trong khuôn khổ hợp tác quốc gia kéo dài 5 năm giữa hai bên.
Trên thực tế quy mô cho vay đối với Trung Quốc đã giảm mạnh trong nhiều năm qua. Từ mức khoảng 2,4 tỉ USD mỗi năm vào năm 2017, giá trị các khoản vay đã giảm xuống còn 750 triệu USD trong năm 2025.
Từ năm 2000, Bắc Kinh đã không còn đủ điều kiện để vay vốn ưu đãi từ Hiệp hội Phát triển Quốc tế (IDA) - quỹ hỗ trợ các quốc gia nghèo nhất của Ngân hàng Thế giới. Thay vì là nước nhận hỗ trợ, Trung Quốc bắt đầu đóng góp cho quỹ này từ năm 2007 và hiện là nhà tài trợ lớn thứ năm.
Một quan chức Ngân hàng Thế giới cho biết quyết định trên phản ánh thực tế rằng Trung Quốc đã có những bước tiến phát triển vượt bậc trong nhiều thập niên qua, khiến mối quan hệ giữa hai bên bước sang một giai đoạn mới.
Động thái này cũng đáp ứng sức ép lâu nay từ Mỹ và một số quốc gia phương Tây, vốn cho rằng một nền kinh tế có quy mô lớn như Trung Quốc không còn phù hợp để tiếp nhận các khoản vay phát triển từ các tổ chức tài chính đa phương.
Trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, việc Bắc Kinh vẫn tiếp tục vay vốn từ Ngân hàng Thế giới từng nhiều lần trở thành tâm điểm tranh cãi trong quan hệ giữa Washington và các định chế tài chính quốc tế.
Sau khi thông tin được công bố, Bộ Tài chính Mỹ hoan nghênh đây là "một bước đi đúng hướng", đồng thời kêu gọi các tổ chức quốc tế khác như Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), Quỹ Quốc tế về Phát triển nông nghiệp (IFAD), và các cơ quan của Liên hợp quốc cũng xem xét chấm dứt các chương trình hỗ trợ tài chính dành cho Bắc Kinh.
Trong khi đó Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa đưa ra bình luận về kế hoạch này.
Theo Al Arabiya, vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran có thể được tổ chức tại Islamabad (Pakistan) vào cuối tháng 5. Tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir ngày 21.5 đã đến Tehran để thông báo về việc hoàn tất dự thảo cuối cùng của thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ - Iran. Cùng ngày, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận Tehran đã nhận được "quan điểm hòa bình mới của phía Mỹ" và đang xem xét. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf lại cho rằng các động thái công khai lẫn ngầm từ Mỹ cho thấy đối phương đang chuẩn bị cho những cuộc tấn công mới.
Từ Washington, Tổng thống Donald Trump ngày 20.5 cho biết Mỹ sẵn sàng chờ thêm "vài ngày" để nhận phản hồi từ Iran, nhưng cảnh báo thời gian dành cho ngoại giao không còn nhiều. "Nếu chúng tôi không nhận được câu trả lời đúng đắn, mọi việc sẽ diễn ra rất nhanh. Chúng tôi đã sẵn sàng", theo Reuters dẫn lời ông Trump. Dù vậy, chủ nhân Nhà Trắng vẫn để ngỏ khả năng đạt thỏa thuận. Nhà lãnh đạo Mỹ đánh giá các đại diện Iran hiện nay "hợp lý hơn nhiều" so với trước đây và cho rằng một thỏa thuận thành công có thể giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian, nguồn lực và sinh mạng.
Nhà Trắng cũng đang chịu sức ép từ nhiều phía. Trong nước, giá nhiên liệu tăng cao kéo tỷ lệ ủng hộ của ông Trump xuống gần mức thấp nhất kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ 2, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 đang đến gần, theo Đài NDTV. Bên ngoài, sức ép lớn đến từ Israel - đồng minh thân cận nhất của Mỹ tại Trung Đông. Theo trang Axios, trong cuộc điện đàm gần đây, Tổng thống Trump đã thông báo với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng Qatar và Pakistan đang hỗ trợ soạn thảo một "thư cam kết" để Mỹ và Iran ký, qua đó chính thức chấm dứt xung đột và mở ra giai đoạn đàm phán 30 ngày về các vấn đề như chương trình hạt nhân Iran và mở cửa eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông Netanyahu đã bày tỏ thất vọng với ông Trump, cho rằng việc trì hoãn các cuộc tấn công dự kiến là sai lầm và nhấn mạnh chiến dịch nhằm vào Iran nên tiếp tục, theo CNN.
Ngay cả khi đàm phán có thể được nối lại, các diễn biến trên thực địa cho thấy nguy cơ leo thang vẫn chưa hạ nhiệt. Iran ngày 20.5 công bố bản đồ vùng biển do nước này kiểm soát tại eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu mọi tàu thuyền phải được Cơ quan Quản lý eo biển vùng vịnh Ba Tư (PGSA) cấp phép trước khi đi qua. Theo AFP dẫn thông báo, phạm vi quản lý được xác định từ "đường thẳng nối liền núi Mubarak ở Iran và phía nam Fujairah thuộc UAE (phía đông eo biển), kéo dài đến đường thẳng nối liền điểm cuối của đảo Qeshm ở Iran và Umm Al Quwain thuộc UAE (phía tây eo biển)". Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW - Mỹ) nhận định Iran có thể đang tận dụng thời gian ngừng bắn để bình thường hóa việc kiểm soát Hormuz, buộc các nước nhập khẩu dầu phải thiết lập thỏa thuận vận chuyển song phương với Tehran, đồng thời thu phí từ các tàu không thuộc các thỏa thuận này.
Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng duy trì sức ép quân sự. Hải quân nước này ngày 21.5 đã điều ít nhất 2 tàu khu trục mang hệ thống vũ khí laser hiện đại tới Trung Đông. Trước đó, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo binh sĩ thuộc Đơn vị thủy quân lục chiến viễn chinh số 31 đã đổ bộ lên tàu chở dầu Celestial Sea treo cờ Iran ở vịnh Oman, do nghi ngờ tàu này tìm cách vào cảng Iran, vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ. Lực lượng Mỹ sau đó khám xét và thả tàu sau khi hướng dẫn thủy thủ đoàn chuyển hướng, theo Al Jazeera.
Hộp thời gian có hình trụ, làm bằng thép không gỉ nặng 400 kg sẽ được chôn xuống lòng đất ở thành phố Philadelphia ngày 4/7, đúng dịp kỷ niệm 250 năm quốc khánh Mỹ. Vị trí chôn nằm nơi ký Tuyên ngôn độc lập Mỹ hồi năm 1776.
Chiếc hộp chỉ được phép mở sau 250 năm, tức là ngày 4/7/2276.
Rosie Rios, Chủ tịch America250, tổ chức đứng sau lễ kỷ niệm quốc khánh Mỹ năm nay, cho biết toàn bộ 50 bang và 5 vùng lãnh thổ của Mỹ, cùng với hàng loạt tổ chức thể thao và văn hóa đều góp phần vào hộp thời gian, thể hiện bức tranh toàn cảnh của đất nước.
Bang Wisconsin góp cọng lông màu nâu từ đại bàng đầu trắng "Old Abe", đặt theo tên của cựu tổng thống Abraham Lincoln, từng là linh vật của quân đội trong Nội chiến Mỹ.
Bang Ohio góp một mảnh vải từ cánh máy bay của anh em nhà Wright, những người thực hiện chuyến bay có động cơ và duy trì được độ cao đầu tiên trên thế giới vào năm 1903. Chiếc hộp cũng có dấu ấn từ bang Maine, là một khúc xương của cá voi đầu bò Đại Tây Dương đang đối mặt nguy cơ tuyệt chủng.
Các bang khác chọn những vật phẩm tượng trưng cho cuộc sống hiện đại, như California góp câu trả lời từ chatbot AI Claude với câu hỏi "hãy cho tôi dự đoán về California sẽ như thế nào sau 250 năm kể từ ngày 4/7/2026".
Tổ chức America250 đóng góp một chiếc iPhone màu cam đời mới.
Những vật phẩm mang đậm chất Mỹ cũng được chọn để bỏ vào hộp thời gian, như một thẻ đánh dấu do bộ tộc bản địa Wabanaki làm ra, viên kim cương từ bang Arkansas, công thức làm bánh quy từ New Mexico, huy hiệu của đội Oklahoma City Thunder khi đội này giành chức vô địch bóng rổ NBA năm 2025.
"Tất cả cùng nhau tạo nên bản ghi chép tiêu biểu về nước Mỹ vào dịp tròn 250 năm tuổi. Hy vọng các thế hệ tương lai sẽ có cái nhìn rõ ràng, chân thực về chúng ta vào thời điểm này", bà Rios nói.
Đây không phải món quà duy nhất dành cho người dân Mỹ trong tương lai. Giới chức bang Washington trước đó cũng tuyên bố sẽ cho mở một chiếc hộp thời gian vào dịp tròn 500 năm quốc khánh Mỹ, nhưng không tiết lộ bên trong chứa những gì.
Nước Mỹ từng chôn những hộp thời gian tương tự, trong đó một chiếc hộp chôn năm 1876 đã được mở hồi năm 1976. Một hộp thời gian khác, được tạo ra cho lễ kỷ niệm 200 năm quốc khánh Mỹ, đang được lưu trữ tại Cục Lưu trữ Quốc gia, dự kiến mở vào năm 2076.
