VinFast VF 8 thế hệ mới ‘lột xác’ thế nào so với đời trước?

Hình ảnh từ camera giao thông tại hiện trường vụ tai nạn tàu hỏa với xe buýt tại Bangkok cho thấy nhiều ôtô và xe máy chen kín khu vực vạch mắt võng (hình chữ nhật có chữ X màu vàng) ngay trước điểm giao cắt đường sắt. Đây là loại vạch phổ biến trong luật giao thông nhiều nước, trong đó có Thái Lan, Việt Nam với ý nghĩa khu vực phương tiện không được dừng trong giao lộ để tránh ùn tắc giao thông. Đồng nghĩa với việc nếu thấy phía trước tắc đường, xe có thể phải dừng lại trong vạch, người lái không được phép đi vào.

Giao lộ đồng cấp giữa đường sắt và đường bộ này được trang bị đầy đủ hệ thống cảnh báo gồm đèn tín hiệu, barie cố định và barie tự động hạ xuống khi tàu đến gần. Theo giới chức đường sắt Thái Lan, dòng phương tiện dừng kín trong ô mắt võng và chắn ngang đường ray khiến nhân viên điều hành không thể hạ barie xuống hoàn toàn trước khi tàu đi tới. The Nation dẫn lời ngành đường sắt Thái Lan cho biết nhân viên điều hành đã sử dụng cờ đỏ để cảnh báo khẩn cấp, song đoàn tàu hàng vẫn không đủ quãng đường để dừng lại.

Theo luật giao thông đường bộ Thái Lan, tài xế phải dừng xe cách đường ray ít nhất 5 m khi có tín hiệu cảnh báo tàu đến gần, khi barie đã hạ xuống hoặc khi nghe thấy tiếng tàu. Tại các điểm giao cắt không có barie hay tín hiệu cảnh báo, phương tiện cũng chỉ được đi tiếp khi bảo đảm an toàn. Khuyến cáo an toàn giao thông của nước này cũng yêu cầu tài xế không vượt xe trong phạm vi 30 m trước điểm giao cắt đường sắt, không bám đuôi phương tiện phía trước để lao lên đường ray khi ùn tắc và phải bảo đảm phía trước đủ khoảng trống trước khi đi qua khu vực giao cắt.

Theo lời kể của một người dân sống gần khu vực gần 20 năm, tình trạng xe chắn ngang đường ray tại đây diễn ra gần như hàng ngày. "Cách điểm giao cắt khoảng 50 m là một ngã tư có đèn tín hiệu. Nếu từng biết giao thông Bangkok, bạn sẽ hiểu đèn đỏ ở đây giữ xe rất lâu, khiến dòng phương tiện ùn lại". Một số người dân Bangkok cũng nói với Reuters rằng họ từ lâu đã lo ngại nguy cơ tai nạn tại giao cắt này do nhiều tài xế thường xuyên cố vượt qua dù đã có tín hiệu cảnh báo.

Giới chức Thái Lan hiện chưa công bố kết luận cuối cùng về nguyên nhân vụ tai nạn. AP cho biết giới chức cũng đang kiểm tra liệu hệ thống cảnh báo tự động tại giao cắt có hoạt động đúng quy trình vào thời điểm xảy ra va chạm hay không.

Theo dữ liệu ngành đường sắt Thái Lan, nước này hiện còn hơn 2.600 điểm giao cắt đồng mức, trong đó hàng trăm điểm bị đánh giá thiếu hạ tầng an toàn đầy đủ. Tai nạn tại các điểm giao cắt đường sắt nhiều năm qua là vấn đề gây tranh cãi ở Bangkok và nhiều đô thị lớn của Thái Lan. Năm 2020, một tàu hàng từng đâm xe buýt chở công nhân đi lễ chùa tại tỉnh Chachoengsao gần Bangkok, khiến khoảng 20 người thiệt mạng. Reuters khi đó cho biết nơi xảy ra tai nạn không có barie tự động, chỉ sử dụng tín hiệu cảnh báo cơ bản.

Tin Gốc: Vnexpress

Bộ trưởng Nitin Gadkari phát biểu tại một sự kiện ngày 28/4 với ý đề cập đến sự tập trung cao hơn vào việc triển khai xe hybrid và xe thuần điện, bên cạnh việc sử dụng xăng sinh học thay vì nhiên liệu hóa thạch nguyên chất.

Định hướng chính sách giao thông vận tải của Ấn Độ đang trải qua một sự chuyển đổi lớn - đó là nhận xét của bộ trưởng. Ông Gadkari không hề vòng vo trong bài phát biểu: "Một điều rất rõ ràng, động cơ xăng và diesel không còn tương lai nữa".

Mặc dù phạm vi trực tiếp của phương tiện ở đây có thể là xe buýt và các phương tiện giao thông công cộng khác, nhưng phạm vi rộng hơn bao gồm cả xe con. Động cơ xăng và diesel sẽ không tồn tại lâu dài và các nhà sản xuất ôtô cần đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang các giải pháp thay thế sạch hơn.

Sự thúc đẩy mạnh mẽ này bắt nguồn từ hai mối lo ngại chính. Đầu tiên là hóa đơn nhập khẩu nhiên liệu ngày càng tăng của Ấn Độ. Cuộc chiến ở Tây Á chỉ làm cho tình hình thêm tồi tệ. Thứ hai, mức độ ô nhiễm vẫn ở mức báo động tại nhiều thành phố. Những áp lực kinh tế và môi trường này được cho là đang buộc chính phủ phải đẩy nhanh quá trình chuyển đổi.

Trong bài phát biểu, ông Gadkari cũng kêu gọi các nhà sản xuất ôtô chuyển sang các giải pháp thay thế thân thiện với môi trường hơn như nhiên liệu sinh học, đặc biệt là trong lĩnh vực vận tải.

Trong tương lai, nhiên liệu thay thế sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc định hình cảnh quan giao thông vận tải của Ấn Độ. Nhiên liệu sinh học và hệ thống truyền động điện sẽ vẫn là những phần then chốt của chiến lược này.

Isodiesel là một lựa chọn nhiên liệu khác đang trong giai đoạn thử nghiệm. Được kỳ vọng sẽ trở thành nhiên liệu kế nhiệm của chương trình dầu sinh học, isodiesel về cơ bản là dầu được pha trộn với isobutanol, sẽ cháy sạch hơn và có khả năng bôi trơn tốt hơn so với dầu thông thường. Quan trọng hơn, nó sẽ bền vững vì isobutanol được sản xuất từ mía và ngũ cốc dư thừa.

Ở Ấn Độ, xe điện cũng đang ngày càng được ưa chuộng, cả trong lĩnh vực vận tải và tư nhân. Tỷ lệ sử dụng đặc biệt cao ở khu vực đô thị. Xe hybrid có thể là xu hướng lớn tiếp theo. Một số mẫu xe hybrid và hybrid cắm điện dự kiến ra mắt trong những năm tới, trên nhiều phân khúc và mức giá khác nhau.

Trong bài phát biểu gần đây nhất, ông Gadkari cũng đề cập đến việc cần phải nghiên cứu thêm về hydro như một loại nhiên liệu. Ông cho biết hiện nay xe tải và xe buýt chạy bằng hydro đang được thử nghiệm trên một số tuyến đường chọn lọc - về cơ bản là các dự án thí điểm. Nếu nghiên cứu và phát triển cơ sở hạ tầng tiếp tục được đẩy nhanh, hydro có thể trở thành nhiên liệu chính của tương lai. Nếu được triển khai hiệu quả, hydro có thể cung cấp năng lượng cho các phương tiện vận tải hạng nặng với lượng khí thải bằng không, đặc biệt là trong các ứng dụng vận tải đường dài và thương mại.

Nhận thấy tiềm năng này, Adani Group đang đặt cược lớn vào hydro. Tập đoàn này có kế hoạch đầu tư 9 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng sản xuất và vận chuyển hydro tại Kutch. Chỉ mới trong 2025, Adani Enterprises đã khởi động dự án chế tạo xe tải 40 tấn chạy bằng hydro. Chiếc xe này được chế tạo thông qua hợp tác giữa Ashok Leyland của Ấn Độ và nhà sản xuất pin nhiên liệu Ballard của Canada.

Ngoài việc chuyển đổi nhiên liệu, ông Gadkari nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường cơ sở hạ tầng giao thông công cộng ở Ấn Độ. Mạng lưới đường cao tốc đang phát triển nhanh chóng và cần phải thiết lập các hệ thống giao thông công cộng hiệu quả và dễ tiếp cận để giảm tắc nghẽn và cắt giảm khí thải.

Tầm nhìn của ông Gadkari đối với ngành giao thông vận tải của Ấn Độ dường như xoay quanh ba trụ cột cốt lõi. Thứ nhất là hiệu quả chi phí, với các giải pháp di chuyển phải có giá cả phải chăng đối với đại chúng. Thứ hai là giảm lượng khí thải và mức độ ô nhiễm. Cuối cùng là sự tự chủ của quốc gia trong việc mua nhiên liệu - Ấn Độ cần giảm nhập khẩu nhiên liệu và do đó củng cố sự ổn định kinh tế.

Đối với ngành công nghiệp ôtô, điều này báo hiệu nhu cầu cấp thiết phải đẩy nhanh đầu tư vào các công nghệ nhiên liệu thay thế, điện khí hóa và các giải pháp di chuyển thế hệ tiếp theo.

Tin Gốc: Vnexpress

Nhiều tài xế lo ngại xăng E10 có thể khiến xe hao nhiên liệu hơn, vận hành yếu hơn hoặc ảnh hưởng độ bền động cơ về lâu dài. Những tranh luận này đã xuất hiện từ nhiều năm trước tại các thị trường từng triển khai E10. Mỹ bán đại trà loại nhiên liệu này từ thập niên 1990, trong khi Australia, Thái Lan hay nhiều nước châu Âu cũng đã áp dụng như một giải pháp giảm phát thải và giảm phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch.

Về mặt hóa học, ethanol chứa ít năng lượng hơn xăng khoáng. Theo dữ liệu của Bộ Năng lượng Mỹ (DOE), năng lượng riêng theo thể tích của ethanol thấp hơn khoảng 30% so với xăng khoáng. Điều này đồng nghĩa khi pha ethanol vào xăng, năng lượng tạo ra trên mỗi lít nhiên liệu sẽ giảm nhẹ.

Tuy nhiên, do E10 chỉ chứa 10% ethanol, mức chênh về độ tiêu hao nhiên liệu thực tế thường khá nhỏ. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) và nhiều nghiên cứu thử nghiệm tại Mỹ ghi nhận E10 thường khiến mức tiêu thụ nhiên liệu tăng khoảng 1-3% so với xăng khoáng, trong điều kiện vận hành tương đương. Đây cũng là kết quả từng được ghi nhận trong các thử nghiệm tại Australia và châu Âu.

Bên cạnh đó, một nghiên cứu của phòng thí nghiệm năng lượng tái tạo quốc gia Mỹ (NREL) cho thấy xe sử dụng E10 có mức tăng tiêu thụ nhiên liệu nhỏ, nhưng khó nhận ra rõ rệt trong điều kiện sử dụng hằng ngày vì còn chịu ảnh hưởng từ tải trọng, điều hòa, giao thông hay thói quen lái xe. Với nhiều tài xế, mức chênh lệch vài phần trăm gần như khó nhận ra trong điều kiện sử dụng thực tế.

Ethanol không hoàn toàn là bất lợi về hiệu suất. Loại xăng sinh học này có chỉ số octane cao hơn xăng thông thường, giúp chống kích nổ tốt hơn (không bị cháy sớm khi nén). Đây cũng là lý do một số hãng xe hiệu chỉnh động cơ hiệu suất cao để tận dụng nhiên liệu chứa ethanol. Trong một số nghiên cứu của SAE International và Bộ năng lượng Mỹ, động cơ hiện đại với hệ thống phun xăng điện tử có thể duy trì công suất gần tương đương khi dùng E10.

Nhiều chuyên gia cho rằng cảm giác "xe yếu đi" mà người dùng phản ánh đôi khi đến từ thay đổi chất lượng nhiên liệu giữa các cây xăng, tâm lý người lái hoặc điều kiện vận hành khác nhau, thay vì do riêng tỷ lệ ethanol 10%.

Ngoài các nghiên cứu quốc tế, một nghiên cứu vào 2023 do Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp cùng Toyota Việt Nam và BSR thực hiện trên Toyota Corolla Cross máy xăng và hybrid tại Việt Nam, cho thấy xe dùng xăng E10 ghi nhận công suất và khả năng tăng tốc giảm nhẹ so với RON95-V truyền thống ở một số bài thử, với thời gian tăng tốc 10-100 km/h nhiều hơn khoảng 4,5%. Tuy nhiên, chênh lệch mức tiêu thụ nhiên liệu giữa các loại xăng nhìn chung không lớn, thậm chí trong một số điều kiện như tắc đường hoặc chạy đại lộ, xe hybrid dùng E10 cho mức tiêu hao thấp hơn xăng RON95-V. Nghiên cứu này cũng ghi nhận E10 giúp giảm phát thải CO và hydrocarbon chưa cháy hết trên cả xe hybrid lẫn xe động cơ đốt trong truyền thống.

Xăng E10 vẫn có nhược điểm cố hữu. Ethanol có xu hướng hút ẩm mạnh hơn xăng khoáng. Nếu nhiên liệu tồn trữ lâu trong môi trường ẩm, nước có thể tích tụ và gây hiện tượng tách lớp nhiên liệu. Ngoài ra, trước khi ethanol phổ biến toàn cầu, một số dòng xe đời cũ sử dụng gioăng cao su, ống dẫn nhiên liệu hoặc vật liệu không tối ưu cho cồn sinh học. Ethanol có thể khiến các vật liệu này xuống cấp nhanh hơn theo thời gian. Tuy nhiên, với ôtô hiện đại sản xuất trong khoảng hai thập niên trở lại đây, khả năng tương thích E10 gần như đã trở thành tiêu chuẩn kỹ thuật ở nhiều thị trường.

Tại Mỹ, thị trường tiêu thụ ethanol lớn nhất thế giới, E10 hiện được xem là nhiên liệu tiêu chuẩn cho phần lớn ôtô động cơ xăng. Nhiều nước châu Âu như Anh, Pháp, Đức cũng đã chuyển sang E10 trong nhiều năm gần đây nhằm giảm phát thải CO2. Brazil đã sử dụng xăng pha ethanol từ mía nhiều thập niên, và hiện bán phổ biến cả E27 lẫn E100 cho xe nhiên liệu linh hoạt (flex-fuel).

Lợi ích môi trường là lý do lớn nhất khiến E10 được thúc đẩy toàn cầu. Ethanol chứa oxy trong cấu trúc phân tử, giúp quá trình cháy sạch hơn. Nhiều nghiên cứu quốc tế ghi nhận E10 giúp giảm khí CO và hydrocarbon chưa cháy hết so với xăng khoáng thông thường. Dù vậy, một số nghiên cứu ghi nhận phát thải NOx có thể tăng khi sử dụng nhiên liệu chứa tỷ lệ ethanol cao hơn 10%. Một báo cáo của Argonne National Laboratory (Mỹ) cho thấy nhiên liệu ethanol có thể giúp giảm phát thải khí nhà kính trong toàn bộ vòng đời nhiên liệu, đặc biệt khi ethanol được sản xuất từ ngô hoặc mía đường.

Tin Gốc: Vnexpress