Như Báo Thanh Niên thông tin hôm 3.4, Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (38 tuổi) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Lý do ông T. bị phạt là “tàng trữ lâm sản không có hồ sơ hợp pháp” theo điểm c khoản 1 điều 23 Nghị định số 35 năm 2019 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại điểm a khoản 14 điều 1 Nghị định số 07 năm 2022).
Trước đó, ngày 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm – chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, tổ tuần tra phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Ông T. đề nghị được bổ sung hóa đơn vào ngày hôm sau nhưng đến nay ông T. vẫn chưa chứng minh được xuất xứ, nguồn gốc 42 gốc mai vàng nói trên.
Vậy khi nào người dân phải lập bảng kê lâm sản, quy định pháp luật sao về trường hợp này? Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Công ty luật TNHH Lê Văn, cho biết theo điều 42 luật Lâm nghiệp, hoạt động kiểm tra nguồn gốc lâm sản là cần thiết để đảm bảo tính hợp pháp trong toàn bộ chuỗi từ khai thác đến tiêu thụ.
Theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp: “lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến”.
“Căn cứ vào quy định trên, một cái cây chỉ được xác định lâm sản khi nó lớn lên từ hệ sinh thái rừng. Ngược lại, những cây xanh trong vườn nhà, trên đất ở do chính tay người dân đầu tư trồng trọt và chăm sóc, về bản chất là tài sản sở hữu tư nhân”, luật sư Hoan nói.
Khi một cái cây không bắt nguồn từ rừng và không nằm trong danh mục các loài thực vật nguy cấp, quý hiếm cần bảo tồn đặc biệt, thì nó hoàn toàn đứng ngoài sự điều chỉnh của các quy định về hồ sơ lâm sản thông thường. Điều này có nghĩa là quyền tự định đoạt của người dân đối với cây trồng trong vườn là rất lớn.
Mặc dù trong nội dung của Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp – Môi trường (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 của bộ này) có nhắc đến thuật ngữ “gỗ vườn nhà” hay “cây vườn nhà”, nhưng trên hết đối tượng điều chỉnh vẫn là “lâm sản” và cần phải hiểu cho đúng nghĩa.
Tại điều 6 của Thông tư 26, quy định rằng đối với “gỗ vườn nhà” hay cây trồng phân tán do cá nhân tự đầu tư, chủ sở hữu hoàn toàn có quyền tự xây dựng phương án khai thác cho riêng mình, không cần phải cơ quan chức năng phê duyệt, trừ trường hợp cây này liên quan đến nhóm thực vật quý, hiếm cần bảo tồn.
Về vấn đề hồ sơ nguồn gốc, Thông tư 26 năm 2025 quy định đối với những loài gỗ thông thường được khai thác từ vườn nhà, hồ sơ chỉ đơn giản là một bản chính bảng kê lâm sản do chính chủ lâm sản tự lập.
“Việc xác nhận của cơ quan kiểm lâm lên bảng kê này không phải là một nghĩa vụ bắt buộc trong mọi trường hợp. Nó chỉ trở thành một thủ tục khi chủ lâm sản có nhu cầu tự nguyện đề nghị xác nhận để thuận tiện hơn cho các giao dịch thương mại lớn, hoặc vận chuyển đi xa qua nhiều trạm kiểm soát”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Theo luật sư Hoan, tại điều 5 của Thông tư 26, người dân chỉ lập và xin xác nhận bảng kê lâm sản trở thành bắt buộc khi “đối tượng đó liên quan trực tiếp đến những giá trị cần bảo tồn, hoặc có nguồn gốc từ công sản”.
Cụ thể, bảng kê bắt buộc phải có xác nhận của kiểm lâm khi đó là gỗ thông thường khai thác từ rừng tự nhiên, là lâm sản sau khi bị tịch thu, hoặc được chuyển giao quyền sở hữu từ Nhà nước, hoặc là các loại gỗ quý hiếm thuộc danh mục đặc biệt và phụ lục CITES. Đối với những loài động vật rừng thông thường hoặc nguy cấp, quý hiếm thì việc xác nhận cũng là yêu cầu không thể thiếu để ngăn chặn các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép.
“Như vậy, đối với đại đa số các loại cây ăn quả, cây bóng mát, cây cảnh, hay cây lấy gỗ thông thường mọc trên đất vườn của hộ gia đình không thuộc quy hoạch lâm nghiệp. Chúng ta có thể yên tâm rằng mình không thuộc diện phải làm các thủ tục hồ sơ lâm sản theo quy định của Thông tư 26”, luật sư Hoan nhấn mạnh.
Những cây thông thường (không phải loại cần phải bảo tồn) tự trồng trong vườn không hội đủ yếu tố để gọi là “lâm sản” theo định nghĩa pháp lý của ngành lâm nghiệp nên người dân không nhất thiết phải lập bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26.
Cũng theo luật sư Hoan, những cây trong vườn của người dân sẽ không cần bảng kê lâm sản theo quy định của Thông tư 26 khi thỏa mãn ba điều kiện: không có nguồn gốc khai thác từ rừng, không thuộc danh mục loài nguy cấp quý hiếm và không nằm trong phụ lục các loài bảo tồn quốc tế CITES.
Tham dự đại hội có anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội LHTN VN; ông Lê Trí Thanh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ VN TP.Đà Nẵng, cùng lãnh đạo các sở, ban, ngành địa phương.
Phát biểu chỉ đạo tại đại hội, anh Nguyễn Tường Lâm ghi nhận và đánh giá cao những kết quả nổi bật, cách làm sáng tạo cùng nhiều mô hình hiệu quả của công tác Hội và phong trào thanh niên Đà Nẵng thời gian qua và khẳng định: "Thanh niên phải là lực lượng tiên phong trong kỷ nguyên phát triển mới của TP.Đà Nẵng".
Theo anh Nguyễn Tường Lâm, một trong những nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao năng lực số cho cán bộ Hội và thanh niên. Sử dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) cần trở thành kỹ năng thiết yếu của mỗi cán bộ Hội. Các cấp bộ Hội phải chủ động ứng dụng công nghệ vào toàn bộ hoạt động, tiếp tục hoàn thiện và nhân rộng các mô hình như "Bình dân học vụ số", "Tổ công nghệ số cộng đồng", các đội hình thanh niên hỗ trợ chính quyền hai cấp và tham gia xây dựng đô thị thông minh.
Bên cạnh đó, tổ chức Hội cần tiếp tục mở rộng mặt trận đoàn kết, tập hợp thanh niên; chú trọng thanh niên công nhân và thanh niên tại địa bàn dân cư, đặc biệt ở các khu công nghiệp, khu chế xuất; quyết tâm xây dựng tổ chức Đoàn, Hội vững mạnh tại những khu vực này.
Tại đại hội, Ủy ban Hội LHTN VN TP.Đà Nẵng khóa I, nhiệm kỳ 2026 - 2029 gồm 59 anh chị tiêu biểu đã chính thức ra mắt.
Tại phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về các luật thuế sáng 20.4, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho rằng, chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt với mức ưu đãi cao đối với xe điện chạy bằng pin áp dụng từ ngày 1.3.2022 đã phát huy tác dụng, dần thay đổi thói quen của người tiêu dùng từ sử dụng xe xăng sang sử dụng xe điện.
Theo ông, để đảm bảo tính nhất quán của chính sách thuế với các mục tiêu về bảo vệ môi trường, dự thảo luật Thuế sửa đổi quy định thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với xe có gắn động cơ dưới 24 chỗ chạy bằng pin theo hướng kéo dài thời gian áp dụng chính sách hiện hành đến hết năm 2030.
Nêu ý kiến thảo luận, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu tán thành với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số luật về thuế. Song ông cho rằng lập luận của tờ trình nhấn mạnh mục tiêu tiếp tục áp dụng mức thuế ưu đãi để hình thành thói quen tiêu dùng xe điện, "chưa thật sự phù hợp".
Lý do, từ khi chính sách được áp dụng đến nay, số lượng người sử dụng xe điện đã tăng mạnh, gấp nhiều lần so với trước. "Mục tiêu cần nhấn mạnh hơn hiện nay phải là bảo vệ môi trường, giảm phát thải và giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, thay vì chỉ dừng ở việc hình thành thói quen tiêu dùng", ông Hiếu nói.
Đặc biệt, ông đề nghị ban soạn thảo cần đánh giá kỹ hơn tác động từ góc độ cạnh tranh thị trường, nhất là ứng phó nguy cơ xe điện giá rẻ từ nước ngoài thâm nhập mạnh vào Việt Nam khi chính sách thuế tiếp tục được ưu đãi. Điều này đòi hỏi giải pháp đồng bộ để vừa khuyến khích chuyển đổi xanh, vừa bảo đảm sự phát triển lành mạnh của ngành công nghiệp ô tô trong nước.
Giải trình thêm sau đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính khẳng định việc kéo dài thời gian áp dụng mức thuế ưu đãi là cần thiết để thúc đẩy chuyển đổi xanh và phát triển ngành công nghiệp sạch. Theo đánh giá, hầu hết các quốc gia lớn đều có chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho xe điện, từ hỗ trợ nghiên cứu phát triển, đầu tư hạ tầng đến hỗ trợ trực tiếp cho người mua.
Dẫn kinh nghiệm quốc tế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Trung Quốc đã hỗ trợ tới 903 tỉ USD trong vòng 3 năm để phát triển ngành công nghiệp xe điện. Tại Bắc Kinh, xe điện được ưu tiên đăng ký lưu hành và được phép hoạt động 7 ngày/tuần, trong khi xe chạy xăng bị hạn chế.
Mỹ hỗ trợ khoảng 5.000 USD/xe, còn Liên minh châu Âu cũng có nhiều chính sách tương tự. Trong khi đó, tại Việt Nam, các cơ chế hỗ trợ xe điện vẫn còn rất hạn chế, gần như chưa có chính sách đủ mạnh để hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất trong nước.
Bộ Tài chính cũng cảnh báo năng lực sản xuất xe điện của Trung Quốc hiện đã vượt hơn 50% nhu cầu trong nước, đồng nghĩa với áp lực xuất khẩu và cạnh tranh đối với thị trường Việt Nam sẽ ngày càng lớn.
Vì vậy, theo ông Tuấn, việc kéo dài ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đến năm 2031 không chỉ nhằm khuyến khích tiêu dùng xanh mà còn là giải pháp hỗ trợ ngành công nghiệp ô tô điện trong nước phát triển, tăng sức cạnh tranh trước làn sóng xe nhập khẩu giá rẻ. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng thừa nhận nếu so với chính sách hỗ trợ của nhiều quốc gia trên thế giới thì mức hỗ trợ hiện nay của Việt Nam vẫn còn khá khiêm tốn.
Kết luận phiên họp, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng đề nghị Chính phủ tiếp thu đầy đủ ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và cơ quan thẩm tra để hoàn thiện hồ sơ dự án luật, trình Quốc hội theo đúng quy định.
Một vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng xảy ra vào trưa 5.4 tại Km1592 trên tuyến đường sắt Bắc - Nam, đoạn qua thôn 9, xã Tân Minh, tỉnh Lâm Đồng (huyện Hàm Tân, Bình Thuận cũ). Vị trí tai nạn nằm giữa 2 ga Sông Phan - Sông Dinh, khu vực giáp ranh huyện Tánh Linh cũ.
Theo thông tin ban đầu, ô tô biển số 86A-106.xx do ông P.H (66 tuổi, ở xã Sơn Mỹ) điều khiển, chở theo 3 người thân, lưu thông từ đường ĐT720 vào khu vực rừng của huyện Tánh Linh cũ.
Khi ô tô lưu thông đến vị trí đường ngang tự mở và băng qua đường sắt thì va chạm với tàu hỏa (số hiệu HH10) chở hàng từ Bắc vào Nam. Cú va chạm trúng phần hông sau ô tô khiến 3 người trên xe bị thương.
Tại hiện trường, ô tô bị văng ra khỏi đường sắt, phần đuôi hư hỏng nặng. Tàu hàng dừng lại để xử lý vụ việc, sau khoảng 30 phút thì tiếp tục hành trình.
Trạm Cảnh sát giao thông Hàm Tân, thuộc Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lâm Đồng, đã có mặt tại hiện trường, phối hợp với ngành đường sắt tổ chức khám nghiệm, điều tra nguyên nhân vụ tai nạn đường sắt.
Thời gian gần đây, lực lượng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Lâm Đồng liên tục cảnh báo tình trạng nhiều phương tiện cố tình băng qua đường sắt, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông, đồng thời xử phạt nhiều trường hợp vi phạm.
