Nhân vụ ve sầu bị yêu cầu giấy tờ, vậy tôi xin hỏi nếu những sản phẩm tôi khai thác từ thiên nhiên (không bị cấm khai thác) thì phải làm thế nào để tránh rủi ro?
Bạn đọc Phương Hiền (Đà Nẵng) gửi câu hỏi.
Rất nhiều người dân buôn bán nhỏ lẻ lo lắng tìm hiểu quy định về giấy tờ nguồn gốc đối với nông, lâm, thủy, hải sản. Nhất là trong bối cảnh đang siết chặt việc kiểm soát về nguồn gốc.
Theo quy định tại khoản 1 Điều Nghị Định số 123/2020/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 3 Điều 1 Nghị Định số 70/2025/NĐ-CP thì nguyên tắc trong việc mua bán là khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, người bán phải lập hóa đơn để giao cho người mua.
Quy định đặt ra như vậy đương nhiên là phù hợp trong bối cảnh hiện nay để Nhà nước có thể kiểm soát về nguồn gốc nhằm ngăn chặn nguy cơ hàng nhập lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng hoặc tồn dư hóa chất bảo quản độc hại.
Nhưng chúng ta thấy rằng, cũng như nhiều sản phẩm khác như chuối hột rừng, nấm, sâm dây… được người dân thu lượm từ thiên nhiên thì xác ve sầu không phải là sản phẩm công nghiệp được doanh nghiệp sản xuất, đóng gói, kiểm định, dán tem và có mã QR truy xuất nguồn gốc.
Dù trên thực tế các sản phẩm này là có nguồn gốc rõ ràng, là sản phẩm thật, là đảm bảo chất lượng nhưng việc đòi hỏi một người dân, hoặc một tiểu thương thu mua nhỏ lẻ, phải xuất trình hóa đơn VAT, giấy chứng nhận tiêu chuẩn sản xuất hay hồ sơ truy xuất nguồn gốc như đối với hàng hóa công nghiệp là điều có thể nói là bất khả thi.
Lường được tình huống trên thì pháp luật hiện cũng không buộc nhất thiết là việc mua bán này là phải có hóa đơn chứng từ để chứng minh nguồn gốc xuất xứ, thay vào đó thì người dân, thương lái có thể sử dụng “bảng kê thu mua hàng hóa nông, lâm, thủy sản” theo Thông tư 20/2026/TT-BTC.
Theo quy định thì đây được xem là tài liệu hợp pháp để thay thế cho hóa đơn chứng từ để thông hành đối với hàng hóa không có hóa đơn.
Ngoài ra để có thể chuẩn hóa trong việc mua bán những hàng hóa như trên, tránh những rủi ro pháp lý trong quá trình thu mua thì người dân, thương lái có thể tiến hành thành lập hộ kinh doanh, doanh nghiệp, hợp tác xã để có thể tiến hành các hoạt động lập hóa đơn theo đúng quy định pháp luật.
Từ đó đảm bảo hợp pháp trong khâu chứng minh nguồn gốc hàng hóa và quản lý được các vấn đề pháp lý khác xung quanh việc mua bán.
Như vậy, người dân hoặc thương lái nắm được những giải pháp theo đúng quy định pháp luật trên thì vai trò tuyên truyền của chính quyền địa phương, kiểm lâm, chính quyền cấp xã địa phương là hết sức quan trọng.
Ngày 19/6, Công an xã Phú Giáo (TPHCM) đang củng cố hồ sơ để xử lý Nguyễn Ngọc Trí (25 tuổi, ngụ địa phương) về hành vi sử dụng trái phép chất ma túy.
Theo cơ quan chức năng, qua tin báo của người dân và công tác nắm tình hình địa bàn, Công an xã Phú Giáo xác định Trí thuộc diện quản lý sau cai nghiện ma túy tại địa phương, có dấu hiệu liên quan đến việc sử dụng trái phép chất ma túy.
Lực lượng chức năng đã nhiều lần mời Trí đến trụ sở làm việc để kiểm tra theo quy định; tuy nhiên, người này không chấp hành, thường xuyên lẩn tránh trong nhà. Gia đình Trí cũng chưa phối hợp tích cực với cơ quan chức năng trong công tác quản lý, giáo dục và giám sát.
Đáng chú ý, trong thời gian này, Trí còn sử dụng tài khoản Facebook cá nhân đăng tải nhiều nội dung mang tính thách thức, thể hiện thái độ coi thường pháp luật và lực lượng chức năng.
Trước diễn biến trên, Công an xã Phú Giáo đã tiến hành kiểm tra hành chính, áp dụng các biện pháp nghiệp vụ theo đúng quy định để làm rõ vụ việc.
Qua kiểm tra, cơ quan công an xác định Nguyễn Ngọc Trí dương tính với ma túy đá. Đối tượng sau đó được đưa về trụ sở để phục vụ công tác điều tra, hoàn thiện hồ sơ xử lý theo quy định của pháp luật.
Hiện vụ việc được Công an xã Phú Giáo tiếp tục xác minh, xử lý.
Ngày 1/6, Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an TP HCM cho biết đã khởi tố 8 bị can để điều tra các hành vi Đưa hối lộ, Nhận hối lộ, Môi giới hối lộ, Giả mạo trong công tác, Làm giả và Sử dụng con dấu, tài liệu giả của cơ quan, tổ chức.
Trong số này có Nguyễn Văn Xuân (44 tuổi) và Phùng Bá Thắng (37 tuổi), cùng công tác tại Hạt Kiểm lâm liên xã khu vực 5, Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng; Mạc Đỗ Kiên (43 tuổi), cán bộ Hạt Kiểm lâm khu vực II, TP Hải Phòng bị khởi tố về hành vi Nhận hối lộ và Giả mạo trong công tác.
Tại TP HCM, ông Nguyễn Văn Lời, 48 tuổi, Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm Vũng Tàu, đã bị khởi tố trước đó để điều tra hành vi Môi giới hối lộ.
Vụ án được làm rõ từ cuộc kiểm tra tiệm chim cảnh của Trương Thị Kim Hà (48 tuổi) ở Vũng Tàu hồi đầu tháng 5. Trước thời điểm đoàn kiểm tra xuất hiện, toàn bộ đàn chim trong cửa hàng đã được di chuyển khỏi hiện trường.
Kiểm tra kho chứa cách cửa hàng khoảng 20 m, lực lượng chức năng phát hiện 430 cá thể chim và 3 cá thể bò sát không rõ nguồn gốc. Trong đó có 73 cá thể thuộc danh mục động vật hoang dã nguy cấp, quý, hiếm nhóm IIB.
Toàn bộ số động vật được bàn giao cho cơ quan kiểm lâm để cứu hộ.
Cơ quan điều tra xác định Nguyễn Văn Lời (48 tuổi), khi đó là thành viên đoàn kiểm tra, đã tiết lộ thông tin cho Hà để đối phó với lực lượng chức năng.
Làm việc với cơ quan điều tra, bà Hà khai thu mua động vật hoang dã từ nhiều nguồn trôi nổi để kinh doanh kiếm lời. Để hợp thức hóa giấy tờ, bà ta tìm hiểu chủng loại động vật trên mạng, đồng thời chi tiền nhờ Lời hướng dẫn thủ tục cấp phép. Ngoài ra, bà kết nối với Nguyễn Hạnh Phúc (41 tuổi, ngụ Đăk Lăk) mua các bảng kê lâm sản khống.
Theo điều tra, Phúc tiếp tục liên hệ với các chủ tiệm chim gồm Phan Dương Khánh Ly, 34 tuổi, ở Đà Nẵng; Nguyễn Hồ Quang Nghĩa, 51 tuổi, ở Khánh Hòa; Nguyễn Văn Tam, 35 tuổi, ở Lâm Đồng và Vũ Thế Nam, 29 tuổi, ở Hải Phòng để thu gom hồ sơ nguồn gốc động vật.
Tại Đà Nẵng, Nguyễn Văn Xuân và Phùng Bá Thắng bị cáo buộc lập khống biên bản xác minh, ký xác nhận bảng kê lâm sản không đúng thực tế cho cơ sở của Phan Dương Khánh Ly. Tại Hải Phòng, Mạc Đỗ Kiên ký xác nhận hồ sơ nguồn gốc động vật trái quy định cho Vũ Thế Nam.
Sau khi có các giấy tờ được xác nhận, những người này bán lại cho Phúc, rồi tiếp tục chuyển cho Hà để hoàn thiện hồ sơ, nhằm hợp thức hóa nguồn gốc số động vật hoang dã nuôi nhốt trái phép.
Cơ quan điều tra cho rằng các cán bộ kiểm lâm đã nhận hối lộ, lập khống biên bản xác minh, xác nhận nguồn gốc lâm sản không đúng thực tế và ký xác nhận hồ sơ thiếu căn cứ pháp lý. Hành vi này làm sai lệch dữ liệu quản lý nhà nước, tạo điều kiện cho người vi phạm "rửa" nguồn gốc động vật hoang dã và che giấu hành vi phạm tội.
Nhà chức trách đồng thời khuyến cáo người dân chấp hành quy định về bảo vệ động vật hoang dã. Các hành vi săn bắt, nuôi nhốt, vận chuyển, buôn bán trái phép hoặc tiếp tay, bao che cho vi phạm đều có thể bị xử lý theo quy định pháp luật. Trường hợp đủ dấu hiệu cấu thành tội phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Theo Công an tỉnh An Giang, khoảng 19h tối 10-7, K. (21 tuổi, ở xã Cần Đăng, tỉnh An Giang) cùng 3 người khác đến khu vực một quán nhậu trong Trung tâm thương mại Cần Đăng (xã Cần Đăng) để gặp Kiệt giải quyết mâu thuẫn liên quan đến chuyện tình cảm.
Nhóm K. vừa đến khu vực Trung tâm thương mại Cần Đăng thì gặp nhóm của Kiệt. Danh (người trong nhóm Kiệt) dùng súng bắn hù dọa K. nhưng không trúng. Sau đó cả nhóm Kiệt lao vào dùng hung khí đuổi đánh, chém làm K. bị thương ở chân.
Gây án xong, Kiệt và cả nhóm lên xe máy bỏ trốn về hướng phường Long Xuyên.
Lực lượng công an địa phương tổ chức xác minh, truy xét nhanh và mời làm việc 6 người, gồm Tô Tuấn Kiệt (18 tuổi), Lê Ngọc Lăng (18 tuổi), Huỳnh Minh Quân (18 tuổi, cùng cư trú tại phường Long Xuyên), Nguyễn Thiện Phúc Thạnh (18 tuổi, ở phường Rạch Giá), Nguyễn Gia Khánh (18 tuổi) và Nguyễn Thành Danh (18 tuổi, cùng ở phường Bình Đức, tỉnh An Giang).
Quá trình điều tra, công an đã thu giữ tang vật là 1 khẩu súng khí nén, 13 dao tự chế, 1 cây chĩa ba và 2 xe máy.
Hiện Công an tỉnh An Giang đang tiếp tục củng cố hồ sơ, xử lý theo quy định.
