Theo Nghị định 109 năm 2026 (có hiệu lực thi hành từ ngày 18.5), Chủ tịch UBND cấp xã có quyền phạt tiền đến 25 triệu đồng đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp (trong đó có luật sư). Đáng chú ý, với nghị định này, chủ tịch UBND cấp xã còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề…
Vì vậy, Nghị định 109 năm 2026 đang vấp phải nhiều phản biện của giới chuyên môn cho rằng không phù hợp với luật Luật sư và Nghị định 121 năm 2025.
Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, luật sư Bùi Quang Nghiêm, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, cho rằng Nghị định 109 năm 2026 quy định xử phạt luật sư đang bộc lộ bất cập về kỹ thuật lập pháp, tính xác định của hành vi vi phạm và sự tương thích với mô hình quản lý nghề luật sư theo luật Luật sư.
Cũng theo Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM, nghề luật sư là một nghề có địa vị pháp lý đặc thù. Muốn hành nghề luật sư, không chỉ có chứng chỉ hành nghề mà còn phải gia nhập một đoàn luật sư. Quản lý hành nghề luật sư theo luật Luật sư được thực hiện theo nguyên tắc kết hợp giữa quản lý nhà nước và phát huy vai trò tự quản của tổ chức xã hội – nghề nghiệp của luật sư.
Luật Luật sư xác định rõ luật sư vi phạm thì ngoài kỷ luật của tổ chức xã hội nghề nghiệp còn có thể bị xử lý hành chính, hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường. Luật này cũng giao trách nhiệm quản lý nhà nước cho Chính phủ, Bộ Tư pháp, UBND cấp tỉnh và Sở Tư pháp. Bộ trưởng Bộ Tư pháp là người có thẩm quyền thu hồi chứng chỉ hành nghề luật sư và hiện nay là Chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Vì vậy, tại điều 84 Nghị định 109 năm 2026 trao cho Chủ tịch UBND cấp xã quyền phạt luật sư đến 25 triệu đồng và còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn, hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề là “vượt quá tinh thần và nội dung của luật Luật sư hiện hành”.
“Luật sư cũng như các nghề nghiệp khác trong xã hội, không thể đứng ngoài trách nhiệm pháp lý. Tuy nhiên, theo tôi cần phải cân nhắc kỹ Nghị định 109 năm 2026 để tránh làm suy giảm tính độc lập nghề nghiệp và tránh tạo cảm nhận rằng vị thế pháp lý của nghề luật sư bị hành chính hóa”, luật sư Bùi Quang Nghiêm nhấn mạnh.
Theo luật sư Quang Nghiêm, hướng sửa hợp lý là không nên để Chủ tịch UBND cấp xã áp dụng biện pháp tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư. Bởi về nguyên tắc hiến định, đây còn là câu chuyện liên quan trực tiếp đến quyền hành nghề và vị trí của luật sư trong nhà nước pháp quyền.
Hiến pháp năm 2013 quy định quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong những trường hợp cần thiết. Vì vậy, với một nghề có chức năng xã hội gắn với bảo vệ công lý, việc áp dụng chế tài làm gián đoạn, hoặc tước quyền hành nghề phải được xây dựng bằng những tiêu chí chặt chẽ, rõ ràng và tương xứng.
Từ phân tích trên, vị Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư TP.HCM cho rằng Nghị định 109 năm 2026 cần được sửa theo hướng tôn trọng hơn tính độc lập của nghề luật sư, bảo đảm đúng ranh giới giữa quản lý nhà nước và tự quản nghề nghiệp.
Luật sư Trương Xuân Tám, ủy viên Ban Thường vụ, Chủ nhiệm Ủy ban giám sát, hỗ trợ luật sư của Liên đoàn Luật sư Việt Nam, cũng cho rằng Nghị định 109 năm 2026 bộc lộ nhiều vấn đề đáng lo ngại, không chỉ về kỹ thuật lập pháp mà còn về tư duy quản lý nên cần phải xem xét lại.
Để bảo đảm hiệu lực quản lý nhà nước, vừa giữ được sự độc lập, yếu tố cốt lõi của nghề luật sư, luật sư Xuân Tám đề nghị tạm dừng hiệu lực thi hành các quy định của Nghị định 109 năm 2026 liên quan đến việc giao UBND cấp xã xử phạt luật sư. Đồng thời, tổ chức đánh giá tác động toàn diện đối với quy định này.
“Nghề luật sư gắn liền với chức năng bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người. Luật sư không phải là một chủ thể hành chính thông thường để có thể áp dụng cơ chế quản lý từ dưới lên theo kiểu hành chính hóa”, luật sư Trương Xuân Tám nói.
Quy định này còn làm xáo trộn cơ chế tự quản vốn đã được thiết lập trong nghề luật sư. Hệ thống Liên đoàn Luật sư Việt Nam và đoàn luật sư tỉnh, thành được xây dựng nhằm bảo đảm việc xử lý vi phạm dựa trên hiểu biết chuyên môn và chuẩn mực nghề nghiệp.
“Khi một cơ quan hành chính cấp xã được trao quyền song song, chồng lấn, thì không chỉ làm loãng vai trò tự quản mà còn tạo ra nguy cơ xử lý trùng lặp, thiếu nhất quán”, luật sư Xuân Tám nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Xuân Tám, một chính sách tốt không chỉ hợp pháp mà còn phải hợp lý. Việc phân cấp là cần thiết, nhưng phải phù hợp với quy định pháp luật hiện hành là luật Luật sư.
Chiều 21/6, tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn TP Hải Phòng, Hội Nhà báo Việt Nam chủ trì, phối hợp Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và TP Hải Phòng tổ chức lễ bế mạc Hội Báo toàn quốc năm 2026.
Ông Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, nhấn mạnh sự kiện năm nay diễn ra trong không khí kỷ niệm 101 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925-21/6/2026), đồng thời là dịp để giới báo chí cả nước tiếp tục quán triệt, đưa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào thực tiễn hoạt động báo chí.
Với chủ đề “Báo chí Việt Nam - Trung thành, Sáng tạo, Trách nhiệm trong kỷ nguyên mới”, Hội Báo toàn quốc 2026 đã hoàn thành toàn bộ chương trình, mục tiêu đề ra, để lại nhiều dấu ấn trong lòng người làm báo và công chúng.
Theo ông Nguyễn Đức Lợi, điểm nhấn nổi bật của Hội Báo năm nay là quy mô 87 gian trưng bày được tổ chức đồng bộ, hiện đại, giàu bản sắc. Từ khu trưng bày chuyên đề “101 năm Báo chí cách mạng Việt Nam - Thành tựu và sứ mệnh” đến các gian trưng bày của cơ quan báo chí chủ lực, các Liên chi hội, Chi hội, Hội Nhà báo địa phương.
Tất cả đã tạo nên bức tranh sinh động về sự phát triển của báo chí cách mạng Việt Nam trong dòng chảy chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới.
Cùng với hoạt động trưng bày, Diễn đàn Báo chí toàn quốc năm nay có 11 phiên làm việc, gồm phiên toàn thể, phiên bế mạc và các phiên thảo luận chuyên sâu. Nhiều vấn đề lớn của báo chí hiện nay được trao đổi thẳng thắn như sắp xếp hoạt động cơ quan báo chí, phát triển kinh tế báo chí, truyền thông chính sách tại địa phương.
Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho rằng các cuộc thảo luận đã gợi mở thêm tầm nhìn, kinh nghiệm và giải pháp cho người làm báo trong kỷ nguyên số.
Bên cạnh hoạt động chuyên môn, các chương trình bên lề như Cuộc thi Tiếng hát Người làm báo mở rộng năm 2026, lễ dâng hương và các hoạt động giao lưu đã góp phần thắt chặt tình đoàn kết, khơi dậy niềm tự hào nghề nghiệp của những người làm báo - những chiến sĩ trên mặt trận tư tưởng, văn hóa.
Tại lễ bế mạc, Ban Tổ chức đã trao 57 giải “Gian trưng bày ấn tượng đặc sắc” và 46 giải “Sản phẩm báo chí ấn tượng đặc sắc” ở các hạng mục báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình, bìa báo và ảnh báo chí.
Gian hàng của báo Dân trí vinh dự nhận giải C hạng mục "Gian trưng bày ấn tượng đặc sắc”.
Hội Nhà báo Việt Nam cũng tri ân các tập thể, doanh nhân, doanh nghiệp đã đồng hành, đóng góp cho thành công chung của Hội Báo.
Ông Nguyễn Đức Lợi gửi lời chúc mừng các cơ quan báo chí, các cấp Hội và các đồng nghiệp được vinh danh, đồng thời khẳng định chính tinh thần dấn thân, đổi mới, sáng tạo và trách nhiệm của những người làm báo đã góp phần làm nên thành công của Hội Báo năm nay.
Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cũng cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; sự phối hợp, hỗ trợ của Thành ủy, UBND và các cơ quan chức năng thành phố Hải Phòng về cơ sở vật chất, hậu cần, an ninh trật tự; cùng nỗ lực của các đơn vị thuộc Hội, đơn vị tổ chức sự kiện và các cơ quan thông tấn, báo chí.
“Hội Báo toàn quốc 2026 khép lại, nhưng tinh thần Trung thành, Sáng tạo, Trách nhiệm sẽ tiếp tục lan tỏa trong mỗi người làm báo”, ông Nguyễn Đức Lợi nhấn mạnh, đồng thời bày tỏ tin tưởng đội ngũ báo chí Việt Nam sẽ tiếp tục giữ vững “mắt sáng, lòng trong, bút sắc”, không ngừng đổi mới để xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân.
Khoảng 2h ngày 17/4, xe khách giường nằm Ngân Hà chở theo 40 hành khách di chuyển từ Lai Châu đi Hà Nội. Khi tới Km189 cao Tốc Lào Cai - Nội Bài, đoạn qua xã Lâm Giang, tỉnh Lào Cai, thì bị lật nghiêng.
Một hành khách trên xe cho hay vụ lật xe khiến ít nhất 7 hành khách trên xe bị thương.
Khoảng 20 phút sau vụ tai nạn, lực lượng chức năng đã có mặt đưa người bị nạn đi cấp cứu và phân luồng giao thông.
Tại hiện trường, xe khách chắn ngang cao tốc, kính lái vỡ vụn. Thời điểm xảy ra tai nạn trên đường trơn trượt do có mưa.
Cao tốc Hà Nội - Lào Cai dài hơn 260 km, đi qua ba tỉnh thành gồm Hà Nội, Phú Thọ và Lào Cai.
Đoạn xảy ra vụ tai nạn có hai làn xe chạy, không có dải phân cách cứng ở giữa và đang được rào chắn để mở rộng nên tốc độ giảm từ 70-80 xuống 50 km/h. Công trình dự kiến hoàn thành cuối năm 2026.
Khoảng 10h, 7 phụ nữ gồm nhân viên và khách hàng đi thang máy từ tầng trệt lên các tầng trên thì hệ thống điện bất ngờ bị ngắt. Cabin dừng giữa tầng 2 và 3, cửa không thể mở.
Mắc kẹt trong không gian hẹp, thiếu oxy, nhiều người khó thở, kêu cứu ra bên ngoài. Do không có thiết bị hỗ trợ, nhóm này đã gọi cơ quan chức năng.
6 chiến sĩ cứu nạn cứu hộ thuộc đội Cảnh sát PCCC khu vực 15, cách hiện trường khoảng 2 km, nhanh chóng có mặt. Các cảnh sát trấn an nạn nhân, dùng thiết bị đưa cabin lên tầng 3 rồi phá cửa, giải cứu 7 người an toàn. Một số người còn hoảng sợ nhưng không ảnh hưởng sức khỏe.
Theo cảnh sát, khi bị kẹt trong thang máy, người dân cần giữ bình tĩnh, bấm nút khẩn cấp để yêu cầu hỗ trợ. Người mắc kẹt có thể chèn cửa tạo khe thoáng bổ sung oxy, không tự thoát qua cửa nóc thang máy.
