Tại hội thảo “Công tác chính trị, tư tưởng đi trước mở đường trong kỷ nguyên mới” do Báo Thanh Niên phối hợp với các đơn vị tổ chức, diễn ra chiều 15.5, tại Học viên Thanh thiếu niên Việt Nam, PGS-TS Lê Văn Cường đã gửi tham luận chủ đề “Công tác chính trị, tư tưởng trước yêu cầu đi trước mở đường, chủ động dẫn dắt trong giai đoạn mới – một số yêu cầu và giải pháp”.
PGS-TS Lê Văn Cường đặt ra 5 yêu cầu “đi trước mở đường” và “chủ động dẫn dắt” của công tác chính trị, tư tưởng.
Thứ nhất, “đi trước” đòi hỏi công tác chính trị, tư tưởng phải có khả năng dự báo đúng, trúng và sớm các xu hướng tâm lý, các luồng ý kiến trái chiều có thể phát sinh trước mỗi chủ trương, chính sách mới.
Thứ hai, cần tháo gỡ rào cản tâm lý cho đổi mới, sáng tạo, giúp cán bộ đảng viên vượt qua tâm lý sợ sai, sợ trách nhiệm.
Thứ ba, nâng cao bản lĩnh chính trị trước các tác động tiêu cực của các luồng thông tin xấu độc. Công tác chính trị, tư tưởng phải cung cấp cơ sở lý luận sắc bén để mỗi cá nhân có khả năng tự sàng lọc, phân biệt đúng – sai để dẫn dắt hành động.
Thứ tư, về tính dẫn dắt của công tác chính trị, tư tưởng trong kỷ nguyên số, yêu cầu cần xác lập thông tin chính thống và khả năng chiếm lĩnh không gian mạng. Cùng đó, cần dẫn dắt bằng nền tảng lý luận khoa học và bản lĩnh chính trị.
Công tác chính trị, tư tưởng phải làm cho mỗi đoàn viên, thanh niên và từng đảng viên hiểu rằng: bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cũng chính là bảo vệ giá trị văn hóa, bảo vệ hồn cốt của dân tộc.
Công tác chính trị, tư tưởng, theo ông Cường, cũng phải truyền cảm hứng để cán bộ, đảng viên dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
“Khi vai trò dẫn dắt của công tác chính trị, tư tưởng được thể hiện trên thực tiễn, nó sẽ chuyển hóa thành nguồn lực vật chất to lớn, thúc đẩy toàn Đảng, toàn dân vượt qua các thách thức mang tính thời đại, nhằm hiện thực hóa mục tiêu chiến lược phát triển đất nước tầm nhìn đến năm 2045”, ông Cường nhấn mạnh.
Thứ năm, về yêu cầu trong công tác chính trị, tư tưởng đối với thế hệ trẻ, PGS-TS Lê Văn Cường cho rằng, cần đưa giá trị lý tưởng vào bản lĩnh và hệ giá trị cá nhân của thế hệ trẻ. Đối với thanh niên, giáo dục chính trị phải gắn liền với quá trình hình thành bản lĩnh chính trị để có khả năng tự đề kháng trước các luồng tư tưởng sai trái, lệch lạc.
Hai là, nâng cao năng lực nhận diện đối tượng và đối tác trong bối cảnh hội nhập quốc tế phức tạp; giúp giới trẻ nhận diện được những xu thế tiến bộ, các lực lượng ủng hộ sự phát triển của Việt Nam (đối tác), đồng thời cảnh giác trước những âm mưu “diễn biến hòa bình” và các hình thái xâm lăng văn hóa trên không gian mạng (đối tượng).
Ba là, nâng cao ý thức trách nhiệm của bản thân trong thời kỳ mới; phải làm cho thế hệ trẻ thấm nhuần rằng họ là chủ nhân, là lực lượng xung kích đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới. Khi thanh niên hiểu rõ vị thế của đất nước, những thời cơ chiến lược cũng như các thách thức mang tính tồn vong, họ sẽ tự giác chuyển hóa nhận thức thành hành động cách mạng cụ thể.
Để triển khai Quy định số 19-QĐ/TW đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, PGS-TS Lê Văn Cường chỉ ra 5 nhóm giải pháp đột phá.
Đầu tiên, cần hiện đại hóa phương thức tuyên truyền, phải đoạn tuyệt với lối mòn trong việc tổ chức học tập nghị quyết theo lối hình thức, một chiều. Việc ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) chính là chìa khóa để khắc phục rào cản giữa lý luận và thực tiễn.
Kế đó, phải chuyển mình từ trạng thái “thụ động giải thích” sang “chủ động tấn công”. Hệ thống phải có khả năng phản ứng tức thời, không để xảy ra tình trạng “khoảng trống thông tin” – nơi các tin giả và tư tưởng xấu độc thường lợi dụng để thao túng nhận thức của nhân dân.
Song song đó, cần gắn chặt với việc giải quyết các vấn đề thực tiễn đặt ra, phải đi sâu vào những vấn đề của đất nước hiện nay như: công tác cán bộ, cải cách hành chính, chuyển đổi số và đặc biệt là cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
PGS-TS Lê Văn Cường cho rằng, công tác chính trị, tư tưởng phải hình thành niềm tin giúp cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung, thay vì rơi vào trạng thái trì trệ, thủ thế.
“Chính hiệu quả trong việc giải quyết các vấn đề mà thực tiễn đặt ra là thước đo khách quan nhất, công tâm nhất cho chất lượng và uy tín của công tác chính trị, tư tưởng của Đảng”, ông nhấn mạnh.
Đối với các tổ chức Đoàn, việc gắn kết công tác chính trị, tư tưởng với thực tiễn phải được cụ thể hóa bằng việc đồng hành cùng thanh niên trong quá trình khởi nghiệp, lập nghiệp và hội nhập.
Cạnh đó, cần đề cao tính nêu gương của người đứng đầu. PGS-TS Lê Văn Cường nhấn mạnh: “Khi người đứng đầu thực sự là tấm gương về bản lĩnh, trí tuệ và sự liêm chính, công tác chính trị, tư tưởng sẽ tự thân xác lập được uy tín mà không cần đến những mệnh lệnh hành chính hoặc các biện pháp cưỡng chế”.
Yêu cầu về nêu gương nằm ở sự dấn thân, dám nghĩ, dám làm, dám đương đầu với khó khăn, thử thách và dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; kiên quyết đấu tranh với chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng và tư duy nhiệm kỳ.
Cuối cùng, PGS-TS Lê Văn Cường nhấn mạnh giải pháp tăng cường kiểm tra, giám sát, kỷ luật. Việc đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát phải lấy sự hài lòng của nhân dân làm thước đo phản ánh chất lượng công tác chính trị, tư tưởng.
Theo quyết định, Ban Chỉ đạo gồm 19 thành viên. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là Trưởng ban. Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú làm Phó trưởng ban và Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí là Phó trưởng ban thường trực.
Các phó trưởng ban khác gồm: Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Trần Sỹ Thanh, Bộ trưởng Bộ Công an Lương Tam Quang, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định.
Các ủy viên Ban Chỉ đạo gồm: Trưởng ban Tuyên giáo - Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài, Phó thủ tướng thường trực Phạm Gia Túc, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Trọng Nghĩa, Chánh án TAND tối cao Nguyễn Văn Quảng, Viện trưởng VKSND tối cao Nguyễn Huy Tiến, Chánh văn phòng Trung ương Đảng Nguyễn Hải Ninh, Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, Tổng Kiểm toán Nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật - Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu, Phó trưởng ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng.
Theo Quy định số 191-QĐ/TW, ngày 29.10.2024, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực do Bộ Chính trị thành lập, chịu trách nhiệm trước Bộ Chính trị, Ban Bí thư trong việc chỉ đạo, phối hợp, đôn đốc, kiểm tra, giám sát công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trong phạm vi cả nước.
Phạm vi chỉ đạo của Ban Chỉ đạo là chỉ đạo công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; trọng tâm của phòng, chống lãng phí là trong quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công.
Trọng tâm phòng, chống tiêu cực là phòng, chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, trước hết là cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp của các tổ chức trong hệ thống chính trị trong phạm vi cả nước.
Ban Chỉ đạo trực tiếp chỉ đạo xử lý các vụ án, vụ việc tham nhũng hoặc có dấu hiệu tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp, dư luận xã hội quan tâm; các vụ án, vụ việc gây lãng phí nghiêm trọng tài chính công, tài sản công, dư luận xã hội quan tâm.
Cùng đó, Ban Chỉ đạo trực tiếp chỉ đạo xử lý các vụ án, vụ việc tiêu cực khác ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự, uy tín, phẩm chất đạo đức, vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, làm suy giảm niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ.
Ban Chỉ đạo làm việc theo chương trình hằng năm, họp thường kỳ 6 tháng một lần, họp bất thường khi cần. Thường trực Ban Chỉ đạo họp thường kỳ 3 tháng một lần, họp bất thường khi cần.
Khi cần thiết, Ban Chỉ đạo tổ chức hội nghị toàn quốc hoặc hội nghị chuyên đề về công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực với các ban đảng, ban cán sự đảng, đảng đoàn, tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương.
Bày tỏ sự xúc động khi đến thăm các thương binh, bệnh binh nặng hạng 1/4, của 15 tỉnh, thành phố trong cả nước tại trung tâm, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn gửi lời thăm hỏi, lời chúc sức khỏe tới các thương binh, bệnh binh, người có công cùng các cán bộ, nhân viên phục vụ tại đây.
Theo Chủ tịch Quốc hội, thời gian qua, công tác chăm lo cho người có công, thương binh, gia đình liệt sĩ luôn được Đảng và Nhà nước xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thể hiện sâu sắc đạo lý "uống nước nhớ nguồn", không chỉ mang ý nghĩa vật chất mà còn có giá trị tinh thần sâu sắc.
Chủ tịch Quốc hội nêu rõ Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng đã được xem xét sửa đổi, bổ sung, trong đó mở rộng đối tượng thụ hưởng, tăng mức trợ cấp, phụ cấp cho thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ, bảo đảm mức sống của người có công bằng hoặc cao hơn mức sống trung bình của người dân cư nơi cư trú.
Cùng với đó, ngành Nội vụ cùng các bộ, ngành và địa phương đã tập trung giải quyết nhiều vấn đề tồn đọng về chính sách đối với người có công trên phạm vi cả nước. Đặc biệt, Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đang được triển khai mạnh mẽ, thể hiện quyết tâm đáp ứng nguyện vọng thiêng liêng của thân nhân các gia đình liệt sĩ.
Thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội mong muốn các cấp ủy đảng, chính quyền địa phương quan tâm hơn nữa đến các thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, người có công, giải quyết kịp thời các chế độ, chính sách cho người có công theo quy định. Cục Người có công, Bộ Nội vụ và TP.HCM tiếp tục quan tâm Trung tâm điều dưỡng thương binh và người có công Long Đất để chất lượng chăm sóc, phục vụ được tốt hơn nữa.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục xây mới và sửa chữa nhà tình nghĩa; trao sổ tiết kiệm, tạo việc làm để các gia đình chính sách ổn định, nâng cao chất lượng cuộc sống. Cùng với đó, tổ chức khám bệnh cho người có công, thương binh, bệnh binh, gia đình liệt sĩ, cấp phát thuốc miễn phí; hỗ trợ chi phí điều trị và cung cấp các thiết bị y tế như xe lăn hay máy trợ thính cho người có công; tiếp tục rà soát để mua bảo hiểm y tế miễn phí cho người có công, thương binh, liệt sĩ theo quy định.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; tu bổ các nghĩa trang liệt sĩ để trở thành điểm đến giáo dục truyền thống cách mạng.
Cùng ngày, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dâng hương, dâng hoa tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Long Điền Đất Đỏ; đến viếng, đặt vòng hoa, dâng hương tưởng niệm Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu tại Tượng đài, Nhà lưu niệm Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu (xã Đất Đỏ, TP.HCM); thăm, tặng quà Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Lưỡng (93 tuổi, có chồng và con là liệt sĩ) và Mẹ Việt Nam Anh hùng Trần Thị Trinh (98 tuổi, có con duy nhất là liệt sĩ) ở phường Tam Long, TP.HCM.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, 13 nội dung thảo luận tại hội nghị thuộc nhiều lĩnh vực nhưng đều hướng tới mục tiêu cao hơn là tạo lập năng lực lãnh đạo, cầm quyền, quản trị, hành động, phát triển và bảo vệ đất nước trong giai đoạn mới. Vì vậy, các quyết sách được T.Ư thông qua phải tạo ra bốn bước chuyển chiến lược. Thứ nhất, nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và bộ máy Nhà nước. Thứ hai, quản trị thống nhất không gian phát triển, phát huy hiệu quả nguồn lực quốc gia. Thứ ba, xác lập mô hình phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người. Thứ tư, chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu, khả năng thích ứng và bảo vệ vững chắc đất nước.
Bốn trọng tâm thảo luận cũng là bốn bước chuyển chiến lược được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở.
Nội dung thứ nhất là bước chuyển từ sắp xếp tổ chức sang nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và chất lượng vận hành của Đảng và hệ thống chính trị. Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, việc sắp xếp tổ chức bộ máy đã tạo ra cấu trúc tinh gọn hơn, nhưng tinh gọn mới là điều kiện. Mục tiêu là Đảng lãnh đạo hiệu quả hơn, Nhà nước quản trị tốt hơn, bộ máy vận hành nhanh hơn, nhân dân được phục vụ tốt hơn, mức sống thực của nhân dân được nâng cao hơn.
Với quy định về những điều đảng viên không được làm, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải xác định rõ giới hạn kỷ luật, nhận diện đúng những biểu hiện mới trong kinh tế thị trường, chuyển đổi số và quan hệ quyền lực - lợi ích. "Kỷ luật nghiêm minh phải đi cùng bảo vệ cán bộ liêm chính, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ. Liên quan báo cáo sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và báo cáo về công tác xây dựng Đảng, hệ thống chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, thước đo không chỉ là số đầu mối giảm mà là hiệu lực lãnh đạo, quản lý và chất lượng phục vụ nhân dân.
Bước chuyển thứ hai là chuyển từ quản lý phân tán sang quản trị thống nhất không gian phát triển và nguồn lực quốc gia. Bước chuyển này phải tạo không gian phát triển mới, đưa nguồn lực đến nơi sử dụng hiệu quả, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân, doanh nghiệp, kết nối lợi thế địa phương thành sức mạnh quốc gia. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, việc thay đổi địa vị hành chính phải tạo chuyển biến thực chất về năng lực quản trị, hiệu quả huy động nguồn lực và sức lan tỏa phát triển. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng gợi ý, T.Ư cần làm rõ yêu cầu chuyển quản lý đất đai từ từng thửa đất sang quản trị không gian; từ nặng về thủ tục sang khơi thông, tạo lập nguồn lực; từ bồi thường tài sản sang tái thiết cuộc sống, bảo đảm chỗ ở, sinh kế và điều kiện sống tương đương hoặc tốt hơn.
Bước chuyển thứ ba là từ tăng trưởng dựa nhiều vào mở rộng đầu vào sang phát triển dựa vào năng suất, tri thức, công nghệ và con người. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận định GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18% là kết quả tích cực, nhưng mục tiêu tăng trưởng ít nhất 10% cả năm là nhiệm vụ rất thách thức. Vì thế, kịch bản phải lượng hóa đến từng ngành, địa phương, phải tính đến các yếu tố thuận và không thuận, gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Trong đó, lãnh đạo Đảng, Nhà nước lưu ý khâu cốt tử là tổ chức thực hiện. Về dài hạn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải chuyển từ phụ thuộc vào vốn, tài nguyên, gia công, lao động giá rẻ sang dựa vào năng suất, tri thức, dữ liệu, công nghệ, đổi mới sáng tạo, nhân lực chất lượng cao, quản trị hiện đại; xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, hội nhập hiệu quả.
Với bước chuyển thứ tư từ xử lý từng nguy cơ sang chủ động phòng ngừa, nâng cao sức chống chịu và bảo vệ vững chắc đất nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh an ninh là điều kiện của phát triển. Theo đó, phải kết hợp chặt chẽ quốc phòng, an ninh với đối ngoại và hội nhập quốc tế, phát huy sức mạnh tổng hợp để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, mở rộng không gian phát triển và nâng cao vị thế, uy tín của VN trong khu vực và trên thế giới. Chính sách môi trường, khí hậu cũng phải chuyển từ khắc phục hậu quả sang phòng ngừa, thích ứng, phục hồi; từ quản lý theo địa giới sang quản trị theo hệ sinh thái, lưu vực sông, vùng biển; biến chuyển đổi xanh thành động lực đổi mới công nghệ, nâng cao sức cạnh tranh. "T.Ư cần xác định rõ lợi ích cốt lõi phải bảo vệ, nguy cơ phải ngăn chặn từ sớm, từ xa; cơ chế chỉ huy, phối hợp và cảnh báo sớm. Các dự án lớn phải tính đầy đủ sức chịu tải, chi phí môi trường, an ninh dữ liệu và trách nhiệm liên thế hệ", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh bốn bước chuyển chiến lược nêu trên tạo thành một chỉnh thể: tổ chức và con người tạo năng lực hành động; không gian và thể chế khơi thông nguồn lực; mô hình phát triển chuyển nguồn lực thành năng suất, của cải và chất lượng sống; năng lực phòng ngừa và bảo vệ giữ cho quá trình đó an toàn, liên tục, bền vững.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ: "Bất kỳ bước nào chậm cũng sẽ hạn chế các bước còn lại. Kết quả của hội nghị phải được thể hiện ở sự thống nhất cao về nhận thức, sự đúng đắn của quyết sách và chuyển biến thực tế sau hội nghị". Sau hội nghị, mỗi nghị quyết, kết luận phải được cụ thể hóa ngay thành chương trình, kế hoạch hành động cụ thể, kiên quyết khắc phục tình trạng chủ trương đúng nhưng thể chế hóa chậm, tổ chức thực hiện không nghiêm, hiệu quả chưa cao.
Theo chương trình, Hội nghị T.Ư 3 làm việc đến ngày 24.7.