Báo cáo mới của WHO hôm 8/7 cảnh báo những tiến bộ khoa học vượt bậc trong cuộc chiến chống ung thư hầu như chưa mang lại nhiều thay đổi cho hàng triệu bệnh nhân trên toàn cầu – những người đang phải đối mặt với các hệ lụy về thể chất, tinh thần lẫn tài chính sau khi nhận kết quả chẩn đoán, theo The Guardian.
“Khoảng cách giàu nghèo đang trực tiếp phân chia ranh giới sinh tử, khiến nhóm người yếu thế mất đi cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị cơ bản”, báo cáo của cơ quan y tế Liên Hợp Quốc nêu.
Theo ước tính của WHO, cứ 5 người thì có 1 người sẽ mắc ung thư. Bệnh ảnh hưởng đến 92% dân số thế giới, khi chính họ được chẩn đoán mắc bệnh hoặc một thành viên trong gia đình mắc bệnh. Hiện mỗi năm thế giới ghi nhận khoảng 20,6 triệu ca mắc mới và 10 triệu ca tử vong do ung thư. Dự báo con số này sẽ tăng lên gần 35 triệu ca mắc vào năm 2050.
Tiến sĩ Andre Ilbawi, Trưởng nhóm Kiểm soát Ung thư tại WHO, nhận định: “Trong nhiều năm qua, câu chuyện về ung thư luôn xoay quanh những bước tiến khoa học, các công nghệ mới, phương pháp điều trị mới và những niềm hy vọng mới. Câu chuyện đó đúng và xứng đáng được lan tỏa nhưng đó chưa phải là toàn bộ sự thật”.
Thực tế khốc liệt hơn nằm ở tình trạng bất bình đẳng dai dẳng và ngày càng nới rộng trong việc tiếp cận dịch vụ chẩn đoán, chăm sóc y tế giữa các quốc gia.
Cụ thể, tại các quốc gia thu nhập cao, 85% trẻ em và phụ nữ mắc ung thư vú sống sót ít nhất 5 năm, nhưng tỷ lệ này lao dốc xuống dưới 30% ở các nước nghèo. WHO chỉ ra rằng nhóm nước thu nhập thấp chỉ sở hữu tối đa 54% các loại thuốc điều trị ưu tiên, trong khi con số này ở nước giàu lên tới 94%. Thậm chí, 23 quốc gia hiện hoàn toàn không có bất kỳ cơ sở xạ trị nào, khiến tỷ lệ tử vong tại khu vực châu Phi cận Sahara cao một cách bất cân xứng.
Rào cản tài chính trở thành “lưỡi hái tử thần” thứ hai khi 2/3 số quốc gia chưa đưa điều trị ung thư vào danh mục bảo hiểm y tế toàn dân. Chi phí đắt đỏ buộc 90% người bệnh ở nhiều khu vực phải buông xuôi và từ bỏ hy vọng sống.
Bà Abigail Simon-Hart, một nhà hoạt động tại Nigeria, từng chứng kiến nhiều phụ huynh phải cay đắng lựa chọn giữa việc chi trả tiền viện phí cho con hoặc để con tiếp tục đến trường. Ngoài áp lực kinh tế, định kiến xã hội cũng tước đi mạng sống của nhiều phụ nữ khi họ chọn cái chết thay vì thực hiện phẫu thuật cắt bỏ vú.
Dù bức tranh tổng thể còn nhiều mảng tối, cơ quan nghiên cứu của WHO ghi nhận những điểm sáng quan trọng khi 40% ca mắc mới liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể kiểm soát. Việc hạn chế thuốc lá, rượu bia, béo phì và kiểm soát nhiễm trùng giúp giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật.
Các chuyên gia kêu gọi chính phủ các nước nhanh chóng cấp ngân sách toàn diện cho dịch vụ y tế và trân trọng việc chăm sóc giảm nhẹ tương đương nỗ lực cứu chữa bệnh để thay đổi cục diện cuộc chiến chống ung thư trong tương lai.
Ngày 8/7, Bệnh viện 19-8, Bộ Công an thông tin về trường hợp tai nạn rất dễ gặp phải trong mùa hè được điều trị thành công.
Người đàn ông 62 tuổi được đưa vào viện cấp cứu trong tình trạng đau liệt hoàn toàn hai chi dưới; tê bì, mất cảm giác hai chân. Bệnh nhân không thể tự đứng và mất khả năng đi lại.
Người nhà bệnh nhân cho biết, ông bị rơi từ độ cao 3m, khi cố hái xoài trước sân.
Xác định bệnh nhân bị chấn thương cột sống nghiêm trọng, ảnh hưởng tủy sống, các bác sĩ đã phẫu thuật bắt vít cố định cột sống và giải ép tủy sống. Khi tình trạng ổn định, ông được chuyển đến Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện 19-8.
BSCKII Nguyễn Thị Bích, Khoa Phục hồi chức năng cho biết, đánh giá cơ lực hai chi dưới của bệnh nhân chỉ còn khoảng bậc 2-3/5, phải phụ thuộc hoàn toàn vào xe lăn.
"Người bệnh cần một chương trình phục hồi chức năng bài bản, cá thể hóa để sớm hòa nhập cuộc sống", BS Bích nói.
ThS Nguyễn Thị Hồng Hậu đã xây dựng phác đồ tập luyện nghiêm ngặt theo từng giai đoạn cho người bệnh.
Theo đó, bệnh nhân được tập mạnh cơ lõi (core muscles) để giữ thăng bằng thân mình và ổn định cột sống; tăng tầm vận động các khớp và tăng cuờng sức mạnh cơ hai chân; luyện tập thay đổi tư thế, dịch chuyển an toàn từ giường sang xe lăn; tập đứng và tập đi từng bước dưới sự hỗ trợ của kỹ thuật viên.
Chỉ sau 2 tuần kiên trì, bệnh nhân đã có sự phục hồi ngoạn mục. Ông đã có thể đeo đai cột sống, tự ngồi dậy vững vàng và bắt đầu những bước đi đầu tiên với dụng cụ hỗ trợ.
Bác sĩ khuyến cáo, tai nạn sinh hoạt có thể xảy ra bất cứ lúc nào, từ việc trèo cây hái quả, sửa mái nhà hay leo thang.
Vì thế, người dân không nên trèo cây hoặc làm việc trên cao khi không có đồ bảo hộ chuyên dụng. Người cao tuổi có nguy cơ gãy xương rất cao, nên hạn chế tối đa việc leo trèo.
Khi xảy ra tai nạn nghi ngờ chấn thương cột sống, tuyệt đối không tự ý bế, cõng hay di chuyển nạn nhân bằng xe máy. Cần giữ cố định cột sống thẳng và gọi ngay cấp cứu để đưa đến cơ sở y tế gần nhất.
Ngày 6-4, ThS.BS Lê Hoàng Hùng, khoa ngoại thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 2 TP.HCM, cho biết các bác sĩ vừa phẫu thuật thành công, lấy dị vật là viên bi sắt nằm sâu trong vùng hố sọ giữa, sát màng não thùy thái dương phải, kịp thời cứu sống một bé trai 4 tuổi. Bé trai đã nằm điều trị hơn 2 tuần tại Bệnh viện Nhi đồng 2.
Bệnh nhi là bé H.L.Đ., ngụ tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang.
Theo người nhà, vào khoảng 8h ngày 22-3, bé chơi cùng bạn và dùng ná bắn chim thì không may xảy ra tai nạn. Sau đó bé được đưa đến cơ sở y tế địa phương, rồi nhanh chóng chuyển lên tuyến trên do vết thương nghiêm trọng.
Đến 23h, bé nhập viện Bệnh viện Nhi đồng 2 trong tình trạng đau và sưng nề vùng mắt phải, đầu đau nhiều; có vết thương khoảng 6mm ở mi dưới mắt phải, rách kết mạc, xuất huyết củng mạc. Đồng tử mắt phải giãn 4mm, phản xạ ánh sáng yếu.
Kết quả chụp CT cho thấy có khí trong hốc mắt, xuất huyết võng mạc và đặc biệt là dị vật kim loại hình cầu (đường kính khoảng 5mm) nằm ở cánh nhỏ xương bướm, thuộc vùng hố sọ giữa, rất gần màng não thùy thái dương phải.
Trước tình trạng nguy hiểm, các bác sĩ đã mổ khẩn cấp trong đêm để mở hộp sọ lấy dị vật.
Sau khoảng 2 giờ phẫu thuật, viên bi sắt đã được lấy ra thành công. Bác sĩ cho biết nếu chậm trễ, bệnh nhi có thể đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng như viêm xương bướm, áp xe nội sọ, viêm màng não nhiễm khuẩn, thậm chí nguy cơ tử vong cao.
Sau phẫu thuật, bé đã tỉnh táo, không sốt, ăn uống tốt, giảm đau và sưng. Tuy nhiên vẫn có nguy cơ mất thị lực mắt phải do tổn thương nhãn cầu và xuất huyết võng mạc.
BS.CK1 Nguyễn Thành Đô, Phó trưởng khoa ngoại thần kinh, cho biết các bậc phụ huynh không nên sử dụng hoặc lưu trữ các loại vật dụng có tính sát thương. Phụ huynh cần sát sao con trẻ, để các đồ vật nguy hiểm xa tầm tay của trẻ.
Nhà trường và gia đình nên thường xuyên nhắc nhở trẻ không được chơi hoặc chế tạo các loại đồ chơi gây ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng, nhằm tránh các tai nạn thương tâm tương tự.
Lương y Bùi Đắc Sáng, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam, Hội Đông y Hà Nội, cho biết vải và nhãn là những loại trái cây mọng nước, vị ngọt thanh rất được ưa chuộng trong mùa hè. Dù chứa nhiều dưỡng chất tốt, cả hai loại quả này đều có tính nóng, hàm lượng đường cao. Nếu ăn quá nhiều, chúng có thể làm mất cân bằng cơ thể, gây nhiệt miệng, nổi mụn, thậm chí ảnh hưởng nghiêm trọng đến một số nhóm đối tượng đặc thù.
Trong 100g vải chứa tới 15,2g đường. Hàm lượng đường lớn trong cùi vải vượt quá khả năng hấp thu và chuyển hóa của gan, khiến đường huyết tăng nhanh. Ăn nhiều vải khiến lượng đường trong máu tăng vọt, ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa glucose, khiến tình trạng bệnh trầm trọng hơn. Người bệnh có thể gặp các triệu chứng choáng váng, đổ mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc phát sốt.
Hệ tiêu hóa của trẻ còn non nếu ăn nhiều vải dễ gây rối loạn chuyển hóa đường, gây nóng trong dẫn đến khó tiêu, nổi rôm sảy và sốt cao. Trẻ em chỉ nên ăn khoảng 5-6 quả trong một lần.
Vải giàu vitamin C và chất chống oxy hóa mạnh. Đối với người bị bệnh tự miễn (như đa xơ cứng, lupus, viêm khớp dạng thấp), các hoạt chất này có thể kích thích hệ miễn dịch hoạt động quá mức, làm tăng các triệu chứng bệnh.
Ăn nhiều vải gây thừa cân, béo phì, dị ứng, rôm sẩy. Thai phụ vốn có nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ cao. Ăn quá nhiều vải khiến đường huyết tăng vọt, gây khó sinh, tăng nguy cơ xuất huyết và nhiễm trùng sau sinh.
Người trưởng thành có sức khỏe bình thường cũng chỉ nên tiêu thụ vải với lượng hợp lý, khoảng 10-15 quả/lần để phòng tránh tác hại.
Nhãn
Quả nhãn tuy có vị ngọt thanh, mọng nước nhưng lại chứa lượng đường rất lớn. Trong 100g nhãn tươi chứa khoảng 48 kcal cùng nhiều dưỡng chất, nhưng nếu ăn quá nhiều sẽ gây ra cảm giác khó chịu, mụn nhọt và mẩn ngứa.
Do nhãn có tính nhiệt cao, khi ăn vào sẽ gây áp lực cho hệ tim mạch, dẫn đến tăng huyết áp, hoàn toàn không tốt cho tiến trình điều trị bệnh. Thai phụ (đặc biệt là trong 7-8 tháng đầu thai kỳ) cần kiêng ăn nhãn. Tính nóng của loại quả này dễ gây động thai, ra huyết, đau tức bụng dưới, thậm chí tổn thương thai khí dẫn đến sảy thai.
Khi cho trẻ nhỏ ăn nhãn, người lớn cần bóc vỏ, bỏ hạt trước để tránh nguy cơ trẻ nuốt chửng gây hóc, nghẹn đường thở nguy hiểm đến tính mạng.
Nếu là người có cơ địa nóng trong, hay nổi mụn nhọt nhưng vẫn muốn ăn nhãn, bạn cần chú ý bổ sung đủ nước (2-2,5 lít/ngày) và tăng cường ăn nhiều rau xanh (200-300g/ngày) để cân bằng lại cơ thể.
