Ngày 4-4, ông Trần Thuận – giám đốc Trung tâm Y tế Krông Búk (Đắk Lắk) – cho biết đang theo dõi, xử lý ổ dịch quai bị tại Trường Tiểu học Phạm Hồng Thái (xã Cư Pơng).
Theo ghi nhận ban đầu, trong ngày 3-4, ngành y tế phát hiện 9 trường hợp mắc bệnh, chủ yếu là học sinh, xuất hiện rải rác tại 5 lớp từ khối 1 đến khối 3. Các học sinh mắc quai bị sinh sống tại các buôn Tlan, Kđoh và Ea Klok.
Các trường hợp mắc bệnh có triệu chứng điển hình như sốt, sưng đau vùng mang tai, khó nhai nuốt và mệt mỏi.
Hiện chưa ghi nhận ca biến chứng nặng, song theo ngành y tế, nguy cơ lây lan khá cao do môi trường học đường có mật độ tiếp xúc lớn.
Ngay sau khi phát hiện ổ dịch tại trường, Trung tâm Y tế Krông Búk đã đẩy mạnh tuyên truyền để người dân nâng cao ý thức phòng bệnh.
Đến sáng 4-4, toàn bộ khuôn viên trường đã được lực lượng của trung tâm phun khử khuẩn. Trung tâm cũng đã phối hợp với nhà trường vệ sinh lớp học, đồ dùng, bàn ghế nhằm hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
Ngành y tế địa phương cũng phối hợp với các đơn vị liên quan khẩn trương điều tra, giám sát, xử lý ổ dịch, đồng thời khuyến cáo người dân chủ động phòng bệnh, đặc biệt là tiêm vắc xin và thực hiện vệ sinh cá nhân để ngăn nguy cơ bùng phát dịch trong thời gian tới.
Giám đốc Trung tâm Y tế Krông Búk cho hay từ đầu năm 2026 đến nay, riêng xã Cư Pơng đã ghi nhận 17 trường hợp nghi mắc quai bị.
"Nhắc đến trẻ hóa da, phần lớn mọi người thường nghĩ đến việc xóa nếp nhăn, làm căng da hay cải thiện các dấu hiệu lão hóa nhìn thấy được trên bề mặt. Tuy nhiên những hiểu biết mới về sinh học lão hóa cho thấy quá trình lão hóa da phức tạp hơn rất nhiều và không chỉ diễn ra ở lớp ngoài cùng của da", PGS.TS Nguyễn Trọng Hào, Chủ tịch Hội Da liễu TP.HCM, cho biết như vậy tại Hội nghị khoa học thường niên Hội Da liễu TP.HCM lần thứ 22, được tổ chức vào ngày 31-5 tại TP.HCM.
Ông Hào cho biết các nghiên cứu cho thấy quá trình lão hóa sinh học bắt đầu từ khá sớm, thường vào cuối tuổi 20. Mặc dù ở giai đoạn này cơ thể vẫn khỏe mạnh và chưa xuất hiện nhiều biểu hiện lâm sàng, nhưng những thay đổi vi thể đã âm thầm diễn ra bên trong.
Nhiều nghiên cứu ghi nhận lượng collagen tự nhiên của da bắt đầu suy giảm từ khoảng 25 tuổi, với tốc độ trung bình khoảng 1% mỗi năm. Quá trình tiêu xương vùng mặt cũng có thể khởi phát từ cuối thập niên thứ hai của cuộc đời.
Từ những hiểu biết này, một xu hướng mới trong y học tái tạo đã hình thành, được gọi là "trẻ hóa dự phòng" hoặc "tiền trẻ hóa". Thay vì chờ đến khi xuất hiện nếp nhăn, da chùng nhão hay đốm sắc tố mới bắt đầu can thiệp, các chuyên gia khuyến khích thực hiện các biện pháp bảo tồn và kích hoạt khả năng tái tạo tự nhiên của làn da ngay từ giai đoạn sớm.
Mục tiêu của chiến lược này là duy trì hoạt động của các nguyên bào sợi, bảo tồn chức năng của ty thể, kích thích sản xuất collagen và elastin, đồng thời hạn chế những tổn thương tích lũy do quá trình lão hóa gây ra.
Nói cách khác, thay vì điều trị hậu quả, y học tái tạo hướng đến việc làm chậm hoặc trì hoãn quá trình hình thành các dấu hiệu lão hóa ngay từ đầu.
Hiện nay nhiều công nghệ và sản phẩm đang được ứng dụng theo hướng tiếp cận này.
Điểm khác biệt của trẻ hóa dự phòng nằm ở chỗ nhiều can thiệp được thực hiện khi làn da vẫn còn tương đối khỏe mạnh và chưa xuất hiện các biểu hiện lão hóa rõ rệt. Mục tiêu không phải là thay đổi diện mạo tức thời mà là duy trì chất lượng làn da trong thời gian dài, giúp quá trình lão hóa diễn ra chậm hơn và làn da giữ được trạng thái khỏe mạnh lâu hơn.
Ông Hào cho biết y học tái tạo đang trở thành một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất của y học hiện đại, với nhiều ứng dụng từ ghép tạng, kỹ thuật mô đến công nghệ tế bào và vật liệu sinh học. Trong đó, da liễu được đánh giá là một trong những chuyên ngành có nhiều lợi thế để trở thành lĩnh vực tiên phong.
Theo các chuyên gia, y học tái tạo hướng đến mục tiêu thay thế, sửa chữa hoặc tái tạo tế bào, mô và cơ quan nhằm khôi phục chức năng bình thường của cơ thể.
Theo báo cáo nghiên cứu về niềm tin của người tiêu dùng Việt Nam đối với thực phẩm tươi sống năm 2026 của InsightAsia, có 56% người tiêu dùng tham gia khảo sát cho biết họ đã thay đổi cách hoặc nơi mua thực phẩm tươi sống sau các vụ việc liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm năm 2025.
Theo khảo sát, thịt heo vẫn là nhóm thực phẩm nhạy cảm nhất về mức độ an toàn sau các vụ việc trong năm 2025, nhiều hộ gia đình đã giảm hoặc tạm ngừng tiêu thụ loại thịt này.
Sau thịt heo, người tiêu dùng lo ngại về thịt gia cầm và rau lá xanh với các vấn đề như dư lượng thuốc kháng sinh và thuốc trừ sâu.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng niềm tin của người tiêu dùng có xu hướng dịch chuyển sang các kênh bán lẻ hiện đại, với kỳ vọng cao hơn về nguồn gốc, truy xuất và chứng nhận an toàn.
Kết quả khảo sát cho thấy 79% người tiêu dùng tin tưởng siêu thị về mức độ an toàn của thực phẩm tươi sống, cao hơn đáng kể so với 44% đối với chợ truyền thống.
Trong 3 tiêu chí lựa chọn thực phẩm tươi sống, 88% người tham gia khảo sát cho biết độ tươi của sản phẩm là tiêu chí quan trọng nhất, với các đánh giá về ngoại quan và mùi. Yếu tố được quan tâm thứ hai là yếu tố an toàn, không hóa chất của thực phẩm, với 76% lựa chọn. Yếu tố tiếp theo là giá cả, với 51%.
Đáng lưu ý, 72% người được hỏi đồng ý rằng thực phẩm có vẻ ngoài tươi ngon không đồng nghĩa với an toàn. Điều này cho thấy người mua hiện không chỉ đánh giá bằng cảm quan mà cần thêm các bằng chứng về nguồn gốc và quy trình kiểm soát.
“Thịt heo có thể trông ngon nhưng vẫn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của các con. Sau nhiều vụ việc vào năm ngoái, tôi cần nhiều chứng minh an toàn hơn là chỉ ngoại quan đẹp”, một người tiêu dùng tại Đà Nẵng được báo cáo dẫn lời.
Rút ra từ báo cáo, InsightAsia nhận định khi các quy định về an toàn thực phẩm được siết chặt, việc công khai nguồn gốc sản phẩm sẽ dần trở thành yêu cầu cơ bản của thị trường.
Đối với doanh nghiệp và tiểu thương, yếu tố cạnh tranh trong giai đoạn mới không chỉ là sản phẩm tươi ngon mà còn là khả năng chứng minh sự an toàn trong toàn bộ chuỗi cung ứng, với kết quả khảo sát cho thấy 71% người tiêu dùng có thể từ bỏ hoàn toàn một cửa hàng sau một lần có trải nghiệm tiêu cực trong vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm.
Báo cáo được InsightAsia thực hiện với kết quả khảo sát từ 1.247 người tiêu dùng tại 6 thành phố lớn của Việt Nam là Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ và Nha Trang.
Theo phản ánh từ người bệnh tại địa phương, việc hoàn tiền cho người bệnh bảo hiểm y tế khi phải tự mua thuốc điều trị (do các bệnh viện thiếu thuốc), thực tế còn khó khăn khi quyết toán lại.
Đồng thời, có ý kiến đề nghị, Bộ Y tế cần quy định rõ trách nhiệm người đứng đầu khi để thiếu thuốc, và quan tâm tạo điều kiện cho người dân được hoàn tất thủ tục thanh toán lại chi phí bảo hiểm y tế.
Về thủ tục thanh toán trực tiếp với người bệnh bảo hiểm y tế phải tự mua thuốc, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư số 22/2024/TT-BYT ngày 18.10.2024 quy định việc thanh toán trực tiếp chi phí thuốc, thiết bị y tế cho người có thẻ bảo hiểm y tế khi đi khám bệnh, chữa bệnh.
Theo đó, trường hợp người bệnh được bác sĩ kê đơn mua thuốc tại nhà thuốc bệnh viện thì quỹ bảo hiểm y tế thanh toán trực tiếp khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện:
Thuốc đó thuộc danh mục thuốc hiếm (ban hành kèm theo Thông tư số 26/2019/TT-BYT của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định về danh mục thuốc hiếm).
Bệnh viện không có thuốc do đang trong quá trình lựa chọn nhà thầu theo kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được duyệt.
Không có thuốc thương mại nào chứa hoạt chất mà người bệnh được kê đơn hoặc cùng hoạt chất nhưng khác nồng độ hoặc hàm lượng hoặc dạng bào chế hoặc đường dùng và không thể thay thế để kê đơn cho người bệnh.
Không chuyển người bệnh đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác do tình trạng sức khỏe, bệnh lý người bệnh được xác định không đủ điều kiện để chuyển hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh
Không thể điều chuyển thuốc, thiết bị y tế giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật.
Thuốc được kê đơn, chỉ định sử dụng phải phù hợp với phạm vi chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và đã được thanh toán chi phí khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại một trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên toàn quốc.
Bộ Y tế cũng cho biết, tiếp thu ý kiến về vấn đề nêu trên, sẽ nghiên cứu, bổ sung quy định về trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khi để xảy ra tình trạng thiếu thuốc.
