GS.TS Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo – cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đang trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Dự kiến chính sách mới sẽ được áp dụng từ ngày 1-9-2026.
Theo ông Thảo, tuyển sinh đại học năm 2026 sẽ có những chính sách mới hỗ trợ người theo học các nhóm ngành STEM. Hiện Bộ Giáo dục và Đào tạo đang trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chính sách học bổng cho người theo học nhóm ngành này.
Mục tiêu của chính sách không chỉ dừng ở hỗ trợ chi phí học tập, sinh hoạt cho người học, mà quan trọng hơn là tạo động lực đủ mạnh để thu hút và giữ chân người học giỏi theo đuổi các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược – những lĩnh vực có vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia.
Chính sách học bổng dự kiến được áp dụng cho công dân Việt Nam đang theo học hệ chính quy, từ sinh viên cử nhân, kỹ sư đến học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh tiến sĩ.
Có hai nhóm được xem xét hỗ trợ học bổng. Thứ nhất, các thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế (thời gian đoạt giải không quá 3 năm).
Nhóm thứ hai, các thí sinh có tổng điểm thi tốt nghiệp trong tổ hợp xét tuyển gồm môn toán và hai môn trong số bốn môn lý, hóa, sinh, tiếng Anh từ 22,50 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, không tính điểm quy đổi môn tiếng Anh nếu thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp).
Bên cạnh đó, nhóm thí sinh thứ hai cũng phải bảo đảm nằm trong nhóm 30% thí sinh đạt điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc.
Để duy trì học bổng trong toàn khóa, người học phải đáp ứng các yêu cầu về kết quả học tập, tiến độ tích lũy tín chỉ, kỷ luật học tập. Đối với bậc sau đại học, là năng lực nghiên cứu khoa học.
Theo ông Thảo, danh mục nhóm ngành đề xuất được cấp học bổng dự kiến gồm 15 nhóm ngành gồm: sinh học, sinh học ứng dụng, khoa học vật chất, khoa học Trái đất, toán học, thống kê, máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, kỹ thuật điện – điện tử và viễn thông, kỹ thuật hóa học – vật liệu – luyện kim và môi trường, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật địa chất – địa vật lý và trắc địa, kỹ thuật mỏ, xây dựng.
Ông Thảo cũng lưu ý tổ hợp xét tuyển của 3 môn thi tốt nghiệp phải nằm trong số 5 môn (toán, lý, hóa, sinh, tiếng Anh) mới đạt điều kiện nhận học bổng. Các tổ hợp khác ngoài 5 môn này nếu xét tuyển vào nhóm ngành trên sẽ không được nhận học bổng.
Các mức học bổng dự kiến chia theo bậc học và nhóm ngành. Ở bậc đại học, mức hỗ trợ dao động từ khoảng 3,7 triệu đến 5,5 triệu đồng/tháng; ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, mức hỗ trợ cao hơn, tối đa lên tới 8,4 triệu đồng/tháng.
“Đây là mức học bổng giúp bạn sinh viên đủ sinh hoạt phí khi theo học các chương trình đào tạo. Chính sách học bổng cũng thiết kế theo cấu trúc tăng dần theo trình độ đào tạo, phản ánh đúng yêu cầu về năng lực nghiên cứu và đóng góp của người học.
Ngoài ra việc xét và chi trả học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu sẵn có khi thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, không phát sinh thủ tục hành chính cho người học, bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả”, ông Thảo nói.
Sau thời gian chấm thi môn ngữ văn tốt nghiệp THPT vừa qua có thể thấy phần đọc hiểu với yêu cầu quen thuộc giúp thí sinh (TS) đạt điểm tương đối đồng đều, trong khi phần viết phân loại năng lực TS rõ rệt.
Nhìn vào cấu trúc đề thi ngữ văn, giám khảo dễ dàng nhận thấy phần đọc hiểu tiếp tục giữ vai trò "chống liệt" (điểm liệt là từ 1 trở xuống) cho TS. Thực tế điểm số chấm thi cho thấy điều đó.
Ngữ liệu được lựa chọn là văn bản thông tin với nội dung tương đối gần gũi, dễ tiếp cận, không đánh đố về mặt ngôn ngữ hay tư duy. Các câu hỏi cũng bám sát cấu trúc quen thuộc từ nhiều năm nay, đi theo trình tự từ nhận biết đến thông hiểu và vận dụng thấp.
Cụ thể, hầu hết TS đạt điểm tuyệt đối câu 1 phần đọc hiểu, 0,5 điểm (Theo văn bản, trước năm 1440, tri thức được lưu giữ ở đâu?). Câu 2 (0,5 điểm) cũng không khó, vì chỉ cần nhận biết và chỉ ra câu văn (chứa đựng bằng chứng về vai trò máy in đối với tác phẩm của William Shakespeare) là có điểm. Câu 1, 2 là dạng câu hỏi nhận biết và tái hiện kiến thức, TS chỉ cần đọc kỹ văn bản là có thể trả lời chính xác. Đáp án và hướng dẫn chấm rõ ràng, ít gây tranh cãi, song vẫn có TS mất điểm ở chỗ chép lại sai hoặc không đầy đủ thông tin cơ bản (câu 1) và chép dư hoặc thiếu ở câu 2.
Câu 3 đọc hiểu là câu hỏi thông hiểu và yêu cầu TS giải thích đúng (nghĩa của cụm từ tài sản bị giam cầm, nhiên liệu). Tuy có độ khó hơn câu 1, 2 nhưng vẫn nằm trong khả năng của TS trung bình nếu biết bám sát ngữ liệu. Đáp án chấm theo khung đóng (từ khóa: tài sản là của cải; bị giam cầm là hạn chế, độc quyền, không được truyền bá; nhiên liệu là nguồn năng lượng) nhưng khi chấm giám khảo vẫn cho điểm linh hoạt theo hướng mở, nếu TS diễn đạt theo ý tương đương. Tuy vậy, vẫn có nhiều TS không đạt 1 điểm do hiểu sai, thiếu ý hoặc diễn giải dài dòng không đúng trọng tâm.
Câu 4 và câu 5 có sự phân hóa rõ rệt nhất của phần đọc hiểu. Ở câu 4, hầu hết TS đạt 0,25 điểm ở phần xác định luận đề và luận điểm. Tuy nhiên ở phần nhận xét mối liên hệ khó đạt 0,75 điểm (có 3 ý), do đa số không trả lời được ý 2 (triển khai theo trật tự thời gian, không gian, tương phản) và ý 3 (thái độ của tác giả), nên bị mất 0,5 điểm.
Nhìn chung phần đọc hiểu có mức độ phân hóa thấp. Phổ điểm ở phần này dự kiến tập trung ở mức từ 2,5 - 3 điểm.
Ở phần viết, khi chấm theo rubric (bảng tiêu chí đánh giá được xây dựng với các mức độ cụ thể), thể hiện rõ nhất sự phân hóa năng lực của TS. Trước đây, việc chấm bài văn phần nào phụ thuộc cảm nhận của giám khảo. Một bài viết có thể được đánh giá cao nhờ văn phong mượt mà hoặc cảm xúc tốt, dù chưa thực sự đầy đủ ý. Ngược lại, cũng có những bài đúng ý nhưng diễn đạt chưa tốt lại bị chấm thấp. Vì thế, việc chấm theo rubric, theo quan điểm của lãnh đạo Bộ GD-ĐT, là để tránh tình trạng lệch điểm giữa các giám khảo, đem đến sự công bằng nhiều hơn cho TS.
Với thang rubric, mỗi mức điểm đều gắn với những tiêu chí cụ thể (theo đáp án rubric của Bộ GD-ĐT) khiến việc chấm thi trở nên chặt chẽ hơn, đồng thời tạo ra một trần điểm rõ ràng cho từng mức độ bài làm. Tuy vậy, do quá chi li theo từng ý, từng yêu cầu nên việc chấm của giám khảo sẽ chậm hơn. Đó là lý do tại sao quá trình chấm thi môn văn năm nay ở tất cả các địa phương đều kéo dài ngày hơn trước đây.
Ở phần nghị luận xã hội (viết đoạn văn khoảng 200 chữ, "làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?", TS dễ dàng đạt mức điểm từ 1 - 1,25 nếu đáp ứng được yêu cầu chung và nêu được một số giải pháp (cá nhân hoặc xã hội). Tuy nhiên, để đạt điểm tối đa (2 điểm), bài viết phải đạt trọn vẹn yêu cầu của rubric chấm về nội dung, kiến thức (1,25 điểm), kỹ năng phân tích và lập luận (0,5 điểm) và hình thức, ngôn ngữ (0,25 điểm). Câu này phân loại rõ nhất ở phần giải pháp (1 điểm), vì rất ít TS làm bài như các tiêu chí của đáp án đưa ra.
Sự phân hóa rõ nét hơn nằm ở phần nghị luận văn học (4 điểm, phân tích bài thơ Những chiếc lá của Nguyễn Đình Thi). Với thang điểm lớn, câu này đòi hỏi TS không chỉ hiểu tác phẩm mà còn phải biết phân tích, cảm thụ và diễn đạt một cách có chiều sâu. Nhiều TS không hiểu nội dung - chủ đề bài thơ, phân tích chung chung và kỹ năng diễn đạt chưa tốt... Trong khi đó đáp án rubric thì rất nhiều ý nên tính phân loại cao ở câu này cũng là điều đương nhiên.
Đây cũng là điểm mới của đề thi và đáp án chấm lần này: chống liệt, đáp ứng yêu cầu của một kỳ thi với hai mục đích, và thay đổi cách chấm (theo rubric) nhằm đáp ứng việc thay đổi cách dạy học văn theo Chương trình 2018 trong nhà trường phổ thông, đem đến công bằng hơn cho TS trong thi cử.
Năm 2026, khối 8 trường công an tuyển mới 2.070 sinh viên đại học chính quy bằng ba phương thức, gồm xét tuyển thẳng, xét kết hợp chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế với điểm bài thi đánh giá của Bộ Công an, xét điểm thi tốt nghiệp THPT với điểm bài thi đánh giá.
Ở kỳ thi đánh giá diễn ra vào ngày 20-21/6, thí sinh làm bài trong 180 phút với ba phần: tự luận bắt buộc, trắc nghiệm bắt buộc và trắc nghiệm tự chọn. Tổng điểm của bài thi là 100 điểm. Trong đó, phần tự luận (bắt buộc) là 25 điểm, trắc nghiệm - 75 điểm.
Về nội dung, 70% đề thi đánh giá nằm trong kiến thức lớp 12, 30% kiến thức lớp 10 và 11. Câu hỏi ở mức độ biết, thông hiểu chiếm 30%, mức độ vận dụng chiếm 50%, mức vận dụng cao chiếm 20% câu hỏi.
Ví dụ phần Toán học trong mã đề CA1 như sau:
Xem 4 mã đề minh họa thi đánh giá của Bộ Công An năm 2026:
Năm 2025, điểm chuẩn vào các trường công an là từ 15,95 đến 26,28/30, theo phương thức xét kết hợp điểm thi tốt nghiệp THPT và bài thi đánh giá của Bộ Công an.
Sáng nay (24.6), Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức hội thảo Đánh giá công tác chuyển đổi số cấp học mầm non năm học 2025-2026 và phương hướng nhiệm vụ năm học 2026-2027. Hệ thống giáo dục mầm non của TP.HCM hiện đang lớn nhất cả nước với hơn 5.000 cơ sở giáo dục, trên 524.000 trẻ và gần 73.000 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên. Điều này đặt ra những yêu cầu bắt buộc phải chuyển đổi số để quản lý hiệu quả.
Tại hội nghị, bà Lương Thị Hồng Điệp, Trưởng phòng Giáo dục mầm non, Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết, đến nay 97,7% cơ sở giáo dục mầm non đã hoàn thành cập nhật dữ liệu ngành; hơn 524.000 hồ sơ trẻ mầm non được số hóa; tỷ lệ định danh trẻ đạt 94,65%.
Số trẻ 5 - 6 tuổi được xác thực định danh phục vụ cho tuyển sinh đầu cấp là 164.280/165.899, tỷ lệ 99,02%. Về hồ sơ cán bộ giáo viên, nhân viên, hiện có 69.267 trên tổng số 71.821 hồ sơ đã được cập nhật thông tin xác thực định danh, tỷ lệ 96.44%. Hơn 90% cơ sở giáo dục mầm non đã triển khai nền tảng EDUi, góp phần tăng cường kết nối giữa nhà trường, gia đình và cơ quan quản lý.
"Tính đến thời điểm báo cáo đã có 2.508 trên tổng số 5.004 cơ sở giáo dục mầm non triển khai xây dựng kho học liệu số, đạt tỷ lệ 50,12%, với tổng số 85.635 học liệu số đã được xây dựng, cập nhật và chia sẻ trên hệ thống. Hàng trăm giáo viên đã chủ động ứng dụng AI trong thiết kế hoạt động giáo dục và xây dựng môi trường học tập hiện đại cho trẻ", bà Điệp cho hay.
Song, Sở GD-ĐT TP.HCM cũng đánh giá công tác chuyển đổi số ở bậc mầm non còn một số hạn chế, khó khăn. Dữ liệu ngành tuy đã lớn nhưng chưa thực sự được khai thác hiệu quả để phục vụ công tác dự báo và ra quyết định.
Dữ liệu trẻ mầm non có tính biến động cao do thường xuyên phát sinh trường hợp tuyển mới, chuyển trường, nghỉ học hoặc thay đổi thông tin cá nhân. Đặc biệt, tại các nhóm trẻ, lớp mẫu giáo độc lập, số lượng trẻ thay đổi thường xuyên. Khoảng cách về năng lực số giữa các đơn vị vẫn còn khá rõ nét. Ở một số nơi, chuyển đổi số vẫn được hiểu là nhiệm vụ của bộ phận công nghệ thông tin, chưa trở thành trách nhiệm và nhu cầu tự thân của mỗi cán bộ quản lý, giáo viên.
Bà Lê Thụy Mỵ Châu, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, nhấn mạnh quan điểm "Chuyển đổi số phải lấy sự thuận tiện của nhà trường, giáo viên và sự phát triển của trẻ làm trung tâm". Bà Châu đề nghị các đơn vị thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm cho năm học 2026-2027.
Trong đó, Phòng Giáo dục mầm non phải trực tiếp tham mưu lãnh đạo Sở ban hành Chiến lược chuyển đổi số giáo dục mầm non giai đoạn 2026 - 2030, trong đó, ưu tiên hoàn thiện hệ thống cơ sở dữ liệu dùng chung. Yêu cầu đặt ra là phải đảm bảo nguyên tắc: Dữ liệu chỉ nhập một lần, dùng cho nhiều mục đích và được liên thông từ cấp cơ sở đến cấp sở.
Phải rà soát và tinh giản các loại báo cáo, hồ sơ sổ sách không cần thiết, chuyển hẳn sang quản lý bằng hồ sơ điện tử để giảm áp lực cho giáo viên, nhân viên tại cơ sở, giúp thầy cô chuyên tâm vào công tác nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ.
Chuyên trách giáo dục và chính quyền các địa phương cần chủ động phối hợp với Sở GD-ĐT trong tham mưu với UBND địa phương để bố trí nguồn ngân sách thỏa đáng cho việc nâng cấp hạ tầng mạng và trang thiết bị công nghệ thông tin tại các trường mầm non công lập trên địa bàn.
Đối với các cơ sở giáo dục mầm non ở thành phố, bà Châu đề nghị hiệu trưởng phải rà soát lại hạ tầng công nghệ. "Chuyển đổi số không phải là mua thật nhiều máy tính, mà là biết cách vận dụng những gì đang có một cách hiệu quả nhất", bà nói.
"Các trường, lớp mầm non phải coi đào tạo kỹ năng số cho giáo viên là nhiệm vụ thường xuyên. Chúng ta cần những người giáo viên không chỉ biết soạn bài giảng điện tử, mà phải có tư duy về dữ liệu, biết sử dụng các công cụ AI hỗ trợ để theo dõi và đánh giá sự phát triển của trẻ một cách khoa học. Cán bộ quản lý phải là những người tiên phong, thay đổi tư duy quản lý dựa trên công nghệ", bà Châu yêu cầu.
Đồng thời, bà Châu đề nghị các cơ sở mầm non cần đẩy mạnh truyền thông, xây dựng các kênh truyền thông số giữa nhà trường và gia đình để cha mẹ trẻ cần được biết con mình hôm nay học gì, ăn gì, phát triển ra sao…
Bà Châu cũng đề nghị các trường đại học sư phạm nghiên cứu điều chỉnh chương trình đào tạo giáo viên mầm non, đưa các học phần về giáo dục số và kỹ năng quản trị dữ liệu vào giảng dạy. Các đối tác công nghệ cần mang đến những giải pháp thực chất, phù hợp với đặc thù của giáo dục mầm non...
