Ung thư đại tràng thường được xem là bệnh của người lớn tuổi (>50 tuổi). Tuy nhiên, thực tế cho thấy gần đây số lượng người trẻ tuổi mắc ung thư đại tràng đang tăng lên.
Bác sĩ chuyên khoa I Ung thư Nguyễn Văn Đạt, Bệnh viện đa khoa Bà Rịa (TP.HCM) bần thần khi nhắc lại ca bệnh của một chàng trai mới đây. Khi bệnh nhân nhập viện, khối u xâm lấn gây thủng ruột, viêm phúc mạc. Quá trình điều trị lúc này cho bệnh nhân rất gian nan và kéo dài. Tới hiện tại sau phẫu thuật và 8 lần hóa trị vẫn chưa kết thúc.
Bác sĩ Đạt cũng còn nhớ trường hợp thứ 2 bệnh nhân là nữ (35 tuổi) thi thoảng cảm thấy đau bụng nhẹ thoáng qua nên tặc lưỡi bỏ qua. Ai ngờ, thăm khám nội soi đại tràng phát hiện có một khối u lớn ở đại tràng phải, bề mặt loét và rất dễ chảy máu. Kết quả mô học khẳng định: ung thư đại trực tràng.
Trường hợp thứ hai là nam bệnh nhân 31 tuổi hay bị chóng mặt kèm theo rối loạn đi cầu. Khi bác sĩ tiến hành nội soi đại trực tràng thì phát hiện một khối u dạng vòng nhẫn đang chảy máu rỉ rả ở vùng trực tràng. Giải phẫu bệnh một lần nữa gọi tên: ung thư trực tràng.
Đây cũng là thực trạng mà thời gian qua rất nhiều bệnh viện đăng bài cảnh báo. Cụ thể ngày 25.11.2025, trên fanpage Bệnh viện Đại học Y Dược (cơ sở 3) có đăng bài của thạc sĩ – BSCKI, BSNT Ngô Văn Tân, Phòng khám hỗ trợ điều trị ung thư với tựa đề: “Ung thư đại trực tràng vì sao ngày càng trẻ hóa?”.
Bác sĩ Tân chỉ ra: “Ở người trẻ, nhiều trường hợp mắc bệnh giai đoạn sớm nhưng lại mang đặc điểm ác tính mạnh hơn, có xu hướng xâm lấn nhanh, thậm chí di căn ngay khi mới phát hiện. Nền tảng bệnh học trên người trẻ có thể có các đột biến gen, rối loạn miễn dịch hoặc những thay đổi bất thường trong hệ vi sinh đường ruột. Một số nghiên cứu hồi cứu cho kết quả rằng, tỉ lệ bệnh nhân trẻ tuổi được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng ở giai đoạn IV là 38,7% và giai đoạn I là 3,2%”.
Hay như ngày 19.3.2026 trên fanpage Bệnh viện Nhân dân 115 đăng bài cảnh báo: “Ung thư đại trực tràng ở người trẻ – Cẩn trọng với các triệu chứng mệt mỏi, xanh xao không điển hình”. Bài viết nêu ra: “Tại phòng khám Nội tiêu hóa – Bệnh viện Nhân dân 115, chúng tôi ghi nhận một thực trạng đáng báo động: Người bệnh ung thư đại trực tràng đang ngày càng trẻ hóa. Đáng nói, rất nhiều bạn trẻ (27 – 35 tuổi) nhận “bản án” ung thư giai đoạn muộn chỉ từ những triệu chứng mà họ vẫn đinh ninh là do “áp lực công việc”: mệt mỏi, uể oải, da xanh xao và thỉnh thoảng đau bụng lâm râm”…
Bác sĩ chuyên khoa I Ung thư Nguyễn Văn Đạt nói khoảng 28% bệnh nhân mắc ung thư đại trực tràng ở độ tuổi trẻ có tiền sử gia đình mắc bệnh này. “Những bệnh nhân có người thân cấp một (ví dụ cha – con) mắc ung thư đại trực tràng có nguy cơ mắc bệnh cao gấp bốn lần so với người bình thường”, bác sĩ Đạt cho biết.
Bác sĩ Đạt cũng thông tin, bệnh nhân 21 tuổi nói trên, gia đình không ai bị ung thư tiêu hoá. Tuy nhiên, khi khai thác kỹ thêm những yếu tố liên quan trong cuộc sống hằng ngày, thì bệnh nhân này có nhiều thói quen sinh hoạt thường gặp làm gia tăng tỉ lệ mắc ung thư đại tràng.
Bác sĩ Đạt nêu ra lưu ý 3 thói quen sau:
Một là thói quen sống “western diet”: tiện lợi nhưng tiềm ẩn rủi ro. Cuộc hiện đại cùng sự hối hả tất bật khiến bạn trẻ lựa chọn ăn kiểu phương tây “western diet”: đồ ăn nhanh, thực phẩm chế biến sẵn, quá nhiều thịt đỏ, nước ngọt có gas, trong khi lại thiếu chất xơ từ rau xanh và trái cây. Bác sĩ Đạt khuyến cáo việc ăn quá nhiều thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn là yếu tố nguy cơ của một số bệnh như mỡ máu cao, tim mạch, ung thư, đặc biệt là ung thư đại tràng.
Hai là thói quen ngồi nhiều, ít vận động. Tùy cơ địa và sức khỏe của từng người để có hình thức tập luyện phù hợp.
Ba là lạm dụng thuốc kháng sinh. Người trẻ lạm dụng thuốc kháng sinh là một trong những nguyên nhân quan trọng gây thay đổi hệ vi sinh vật, tác nhân gây ung thư đại tràng. “Việc lạm dụng thuốc đôi sẽ làm giảm/hết triệu chứng tạm thời khiến bệnh nhân chủ quan trong việc thăm khám, điều trị, gây kéo dài thời gian phát hiện ung thư dẫn tới khi triệu chứng nặng quá khi tới bệnh viện thăm khám phát hiện thì đã qua giai đoạn vàng điều trị, khả năng bình phục khó hơn”, bác sĩ chuyên khoa I Ung thư Nguyễn Văn Đạt khuyến cáo.
PGS.TS.BS Tạ Thị Tuyết Mai, Trưởng khoa Dinh dưỡng Bệnh viện quốc tế Carmel, nguyên Trưởng khoa Dinh dưỡng Bệnh viện Nhân dân Gia Định, phân tích không ít người trẻ hiện nay đang tiêu thụ quá nhiều thức ăn nhanh (khoai tây chiên, hamburger, xúc xích…), uống quá nhiều đồ uống có đường (trà sữa, nước ngọt), ăn quá nhiều thịt, đặc biệt là thịt bò nhưng thiếu chất xơ, rau xanh và trái cây…
“Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị mỗi bữa ăn nên được xây dựng một cách đa dạng và cân bằng, trong đó thành phần không thể thiếu là rau xanh và trái cây. Đặc biệt, người trẻ nên chủ động bổ sung các loại hạt giàu dinh dưỡng như hạt óc chó, hạt mắc ca vào chế độ ăn hằng ngày. Bên cạnh đó, việc đảm bảo đầy đủ các nhóm dưỡng chất từ cá, thịt, trứng, đậu… cũng rất quan trọng để duy trì sức khỏe. Trong khẩu phần ăn hằng tuần, bạn nên dành ít nhất 3 bữa cho cá và từ 1–2 bữa với các món từ đậu…”, PGS.TS.BS Tạ Thị Tuyết Mai chia sẻ.
Chiều 20.5, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Đoàn các cơ quan Đảng T.Ư tổ chức tọa đàm "Nâng cao chất lượng giới thiệu đoàn viên ưu tú trong sinh viên khối trường học".
Phát biểu đề dẫn tọa đàm, chị Trần Thị Ngọc Quỳnh, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ các cơ quan Đảng T.Ư, Ủy viên Ban Chấp hành T.Ư Đoàn, Bí thư Đoàn các cơ quan Đảng T.Ư, khẳng định công tác bồi dưỡng, giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp là nhiệm vụ chính trị quan trọng của tổ chức Đoàn, có ý nghĩa chiến lược trong công tác xây dựng Đảng và bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau.
Theo báo cáo tại tọa đàm, những năm qua, các cấp bộ đoàn trong trường học đã triển khai nhiều giải pháp tạo nguồn, phát hiện và bồi dưỡng đoàn viên ưu tú. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng, giáo dục lý tưởng cách mạng được chú trọng; nhiều phong trào hành động cách mạng, chương trình đồng hành với thanh niên được tổ chức hiệu quả, tạo môi trường để đoàn viên, sinh viên rèn luyện, cống hiến và trưởng thành.
Từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng đến nay, toàn Đảng đã kết nạp hơn 21.000 đảng viên là học sinh, sinh viên, chiếm khoảng 7,4% tổng số đảng viên mới được kết nạp. Nhiều đảng viên trẻ là sinh viên có thành tích nổi bật trong học tập, nghiên cứu khoa học, công tác đoàn, hội và phong trào thanh niên.
Đối với các trường trực thuộc Đoàn các cơ quan Đảng T.Ư, công tác giới thiệu đoàn viên ưu tú thời gian qua có nhiều chuyển biến tích cực. Hiện nay, tổng số đoàn viên là sinh viên tại 7 trường trực thuộc đạt hơn 31.000 đoàn viên, trong đó có 1.267 sinh viên là đảng viên. Từ năm 2025 đến nay, các cơ sở đoàn đã giới thiệu 620 đoàn viên ưu tú để xem xét kết nạp Đảng.
Bên cạnh kết quả đạt được, tọa đàm cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều khó khăn, hạn chế trong công tác phát triển đảng viên trong sinh viên. Một bộ phận sinh viên chưa có động cơ phấn đấu vào Đảng rõ ràng; còn biểu hiện thờ ơ với chính trị, thiếu ý thức rèn luyện lâu dài. Việc tạo nguồn và theo dõi quá trình phấn đấu của đoàn viên ưu tú ở một số cơ sở đoàn còn thiếu tính liên tục; chưa xây dựng được cơ chế phát hiện sớm, bồi dưỡng từ đầu khóa học.
Ngoài ra, mô hình đào tạo theo tín chỉ cũng đặt ra nhiều khó khăn trong công tác tập hợp, quản lý, đánh giá đoàn viên sinh viên; thời gian học tập phân tán khiến việc tham gia sinh hoạt đoàn, hoạt động phong trào chưa đồng đều.
Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về thực trạng công tác giáo dục chính trị tư tưởng, tạo động lực phấn đấu vào Đảng cho sinh viên; những khó khăn trong công tác phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu đoàn viên ưu tú; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nâng cao chất lượng phát triển đảng viên trẻ trong trường học.
Nhiều ý kiến cho rằng cần thực hiện công tác tạo nguồn sớm, thường xuyên và có chiều sâu; bảo đảm việc giới thiệu đoàn viên ưu tú thực chất, khách quan, đúng tiêu chuẩn; tăng cường phối hợp giữa tổ chức đoàn với cấp ủy, chi bộ và nhà trường trong theo dõi, giúp đỡ đoàn viên ưu tú.
Các đại biểu cũng đề xuất đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong quản lý, theo dõi quá trình phấn đấu của đoàn viên; xây dựng cơ sở dữ liệu về đoàn viên ưu tú; nhân rộng các mô hình "Sinh viên 5 tốt", "Chi đoàn mạnh", câu lạc bộ lý luận trẻ; tăng cường các diễn đàn đối thoại, sinh hoạt chính trị để khơi dậy lý tưởng cách mạng và khát vọng cống hiến trong sinh viên.
Chiều 2.4, Đoàn các cơ quan Đảng T.Ư đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) lần thứ I với sự tham dự của bà Nguyễn Thị Hoàng Vân, Phó bí thư Đảng ủy các cơ quan Đảng T.Ư.
Tại hội nghị, ban tổ chức đã công bố các quyết định về việc chuyển giao, tiếp nhận 5 tổ chức Đoàn từ trực thuộc Đoàn Thanh niên Chính phủ về trực thuộc Đoàn các cơ quan Đảng T.Ư, gồm: Đoàn Thanh niên Đài Truyền hình Việt Nam, Đoàn Thanh niên Đài Tiếng nói Việt Nam, Đoàn Thanh niên Thông tấn xã Việt Nam, Đoàn Thanh niên Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Đoàn Thanh niên Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.
Cũng tại hội nghị, các đại biểu đã nghe và thảo luận về Báo cáo sơ kết công tác Đoàn và phong trào thanh niên quý 1/2026, phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm quý 2/2026.
Báo cáo cho thấy, trong quý 1/2026, Ban Thường vụ Đoàn các cơ quan Đảng T.Ư đã bám sát chương trình công tác năm, chủ động ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn; tập trung triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, tạo chuyển biến tích cực trong công tác Đoàn và phong trào thanh niên.
Công tác tuyên truyền, giáo dục được triển khai đồng bộ, gắn với các đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước, của Đảng và của Đoàn. Các phong trào hành động cách mạng và chương trình đồng hành với thanh niên tiếp tục được triển khai thiết thực, hiệu quả, bám sát nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị.
Trong Tháng Thanh niên năm 2026, các cấp bộ Đoàn đã tổ chức nhiều hoạt động tình nguyện, an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, hiến máu tình nguyện, chăm lo đoàn viên, thanh niên; đồng thời đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, thể thao và chuyển đổi số.
Nhiều công trình, phần việc thanh niên được đăng ký, triển khai gắn với chuyên môn, nghiệp vụ, thể hiện rõ tinh thần xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ các cơ quan Đảng T.Ư.
Công tác xây dựng Đoàn tiếp tục được quan tâm, với việc duy trì nền nếp sinh hoạt chi đoàn; triển khai chương trình rèn luyện đoàn viên; tăng cường công tác kiểm tra, giám sát; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Đoàn; đồng thời chú trọng công tác giới thiệu đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp.
Phát biểu tại hội nghị, bà Nguyễn Thị Hoàng Vân đánh giá cao kết quả các cấp bộ Đoàn trong khối đạt được, đồng thời nhấn mạnh những nhiệm vụ trọng tâm của tổ chức Đoàn các cơ quan Đảng T.Ư trong thời gian tới.
Theo bà Vân, tổ chức Đoàn cần tiếp tục quán triệt sâu sắc và cụ thể hóa kịp thời các chủ trương, định hướng của Đảng ủy các cơ quan Đảng T.Ư, của T.Ư Đoàn và các định hướng lớn của Đảng.
"Đặc biệt, bám sát kết luận của Hội nghị Ban Chấp hành T.Ư lần thứ 2 khóa XIV về mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, nhất là yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.
Trên cơ sở đó, phát huy vai trò của thanh niên các cơ quan Đảng T.Ư trong công tác tham mưu, nghiên cứu và nâng cao hiệu quả thực thi nhiệm vụ, góp phần thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế của đất nước", bà Vân đề nghị.
Đặc biệt, bà Vân lưu ý, cần tập trung làm tốt công tác tiếp nhận và ổn định tổ chức đối với các đoàn cơ sở và đoàn viên được chuyển giao. Khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ, nắm chắc tình hình tổ chức và đội ngũ cán bộ, đoàn viên; kịp thời hướng dẫn, hỗ trợ để các đơn vị nhanh chóng ổn định bộ máy, đi vào nền nếp hoạt động.
Anh Đào Thanh Tuấn, Trưởng phòng nhân sự Công ty TNHH sản xuất thương mại Hưng Gia Phát (P.Long Trường, TP.HCM; trước là P.Long Trường, TP.Thủ Đức), cho rằng câu chuyện đổ thừa cho trí tuệ nhân tạo (AI) là thực tế có thật.
Anh Tuấn phản ánh chuyện một số nhân viên hay chống chế bằng cách đổ thừa cho AI. "Như có trường hợp nhân viên đi cà phê trong giờ làm rồi đăng ảnh lên mạng xã hội, vi phạm nội quy công ty, hay nói những điều không đúng về đồng nghiệp bị ghi âm lại. Dù xác thực được những câu chuyện này là thật, nhưng nhân viên phân bua cho rằng ảnh do AI tạo, thanh minh đoạn ghi âm do AI thực hiện", anh Tuấn kể.
Lại Như Mai, sinh viên một trường ĐH ở P.Tăng Nhơn Phú, TP.HCM (trước là TP.Thủ Đức), cho biết từng chứng kiến nhiều trường hợp sử dụng AI như "lá chắn trách nhiệm".
"Có bạn từng hút thuốc lá, nhưng khi ảnh chụp lại bị phát hiện thì nói ảnh do "AI làm đó". Hay có bạn làm bài tiểu luận nhưng trích dẫn nhiều tư liệu không hợp lý, những nguồn dẫn không tồn tại. Khi bị giảng viên thắc mắc thì bảo do AI chế nội dung, thay vì nhận lỗi cẩu thả, không biết cách kiểm tra kỹ thông tin đưa vào bài làm", Mai cho hay.
Trần Hữu Khang (27 tuổi, làm việc tại 56 Yên Thế, P.Tân Sơn Hòa, TP.HCM; trước là P.2, Q.Tân Bình) cũng từng gặp trường hợp nhân viên nộp ý tưởng kinh doanh với hàng loạt thông tin sai lệch.
"Khi bị yêu cầu giải thích, người này trả lời rất tỉnh bơ: "Em nhờ AI làm nên không biết". Điều đáng nói là bạn ấy không xem đây là lỗi của mình. Bạn cứ mặc định AI mới là chủ thể gây sai. Trong khi rõ ràng người sử dụng phải chịu trách nhiệm cuối cùng cho nội dung mình nộp", Khang nói.
Theo Khang, đây là biểu hiện của tâm lý né tránh trách nhiệm trong môi trường số. Khi công nghệ ngày càng thông minh, nhiều người bắt đầu vô thức xem AI như một thực thể độc lập, từ đó dễ dàng đẩy lỗi sang công cụ thay vì nhìn nhận vấn đề ở bản thân.
Anh Lê Quốc Hưng, Công ty TNHH Creative Pulse (P.Đức Nhuận, TP.HCM; trước là P.5, Q.Phú Nhuận), cho biết công ty từng xử lý trường hợp nhân viên gửi nhầm email nội bộ chứa nội dung thiếu chuyên nghiệp cho khách hàng. "Khi bị nhắc nhở, bạn ấy nói do AI tự gợi ý nội dung và bấm gửi nhầm. Nhưng AI chỉ là công cụ hỗ trợ, còn việc kiểm tra trước khi gửi là trách nhiệm cá nhân", anh Hưng chia sẻ.
Theo anh Hưng, điều đáng ngại là một bộ phận người trẻ hiện nay đang có xu hướng phụ thuộc quá mức vào công nghệ, đến mức xem AI như người chịu lỗi thay.
Anh Lê Thành Tân (32 tuổi), nghiên cứu sinh tiến sĩ tâm lý, Trường ĐH Newcastle (Úc), cho rằng hiện tượng đổ thừa cho AI phản ánh một vấn đề lớn hơn, là sự khủng hoảng trách nhiệm cá nhân trong môi trường số.
"AI không có khả năng tự chịu trách nhiệm. Quyết định sử dụng công cụ AI vẫn là con người", anh Tân nói.
Theo anh Tân, nhiều người trẻ hiện nay lớn lên trong môi trường mạng xã hội, nơi hình ảnh cá nhân được xây dựng liên tục và áp lực giữ hình tượng rất lớn. Khi gặp khủng hoảng hoặc bị phát hiện sai sót, họ dễ tìm đến các lối thoát, trong đó AI trở thành cái cớ thuận tiện.
"Trước đây người ta đổ cho hacker, cho lỗi kỹ thuật. Bây giờ chuyển sang đổ cho AI", anh Tân nhận định.
Anh Tân cũng cảnh báo việc lạm dụng AI để né tránh trách nhiệm có thể tạo ra hệ quả lâu dài về mặt nhân cách. "Nếu một người liên tục đổ lỗi cho công cụ thay vì nhìn nhận sai sót của bản thân, họ sẽ dần đánh mất khả năng chịu trách nhiệm. Điều này rất nguy hiểm trong học tập, công việc lẫn các mối quan hệ xã hội", anh Tân nói.
Chuyên gia tâm lý Lại Thị Trang Thùy, Trung tâm bồi dưỡng kỹ năng sống và văn hóa Psychological Education (P.An Khánh, TP.HCM; trước là P.Thảo Điền, TP.Thủ Đức), cho rằng cần nhìn nhận AI đúng bản chất, đây chỉ là công cụ.
"Con dao có thể dùng để nấu ăn hoặc gây hại, AI cũng vậy. Vấn đề nằm ở cách con người sử dụng", bà Thùy nói.
Bà Thùy cho rằng đừng biến AI thành nơi trú ẩn cho sự thiếu trung thực. "Mọi sản phẩm cuối cùng mình công bố đều gắn với trách nhiệm cá nhân. AI hỗ trợ, con người chịu trách nhiệm. Nếu dùng AI để tham khảo, tăng hiệu suất làm việc thì rất tốt. Nhưng nếu xem AI là nơi trú ẩn cho sự thiếu trung thực thì rất nguy hiểm", bà Thùy chia sẻ và nhấn mạnh: "Nên có sự tự trọng, bản lĩnh để thừa nhận lỗi khi gây ra lỗi lầm, đừng đổ thừa cho AI nếu làm sai".
