Dưới đây là những triệu chứng cảnh báo đột quỵ dễ bị nhầm với mệt mỏi thông thường:
Sau 1 ngày làm việc hoặc vận động nhiều, cảm giác mệt mỏi là điều bình thường. Tuy nhiên, nếu cơ thể bỗng nhiên kiệt sức, yếu hẳn đi mà không có nguyên nhân rõ ràng, người bệnh cần cảnh giác, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Đây không phải là cảm giác uể oải tăng dần như sau khi làm việc mà là tình trạng xuất hiện rất nhanh, khiến người bệnh cảm thấy như không còn sức để đứng, đi hoặc thực hiện các hoạt động thường ngày.
Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA), một số người, đặc biệt là phụ nữ, thay vì yếu liệt rõ ở một bên thì có thể gặp các biểu hiện không điển hình của đột quỵ. Những biểu hiện này thường là mệt lả, yếu toàn thân.
Vì triệu chứng khá giống tình trạng thiếu ngủ hoặc làm việc quá sức nên nhiều người dễ phớt lờ. Nếu cảm giác kiệt sức xuất hiện đột ngột và đi kèm chóng mặt, nói khó hoặc mất thăng bằng, người mắc cần đến bệnh viện ngay.
Chóng mặt là triệu chứng khá phổ biến và thường được cho là do tụt huyết áp, thiếu ngủ hoặc cơ thể mệt mỏi. Tuy nhiên, nếu cảm giác này xuất hiện đột ngột, dữ dội, đặc biệt kèm theo đi đứng loạng choạng hoặc không giữ được thăng bằng, đó có thể là dấu hiệu của đột quỵ.
Theo AHA, mất thăng bằng và chóng mặt xuất hiện đột ngột là một trong những dấu hiệu cảnh báo sớm của đột quỵ. Tình trạng này thường xảy ra khi vùng tiểu não hoặc thân não bị thiếu máu, khiến người bệnh có cảm giác như say, bước đi không vững hoặc khó phối hợp các động tác. Khác với chóng mặt do mệt mỏi, các triệu chứng này thường không cải thiện dù đã nghỉ ngơi, thậm chí có thể đi kèm nhìn mờ, nói khó hoặc yếu tay chân.
Sau nhiều giờ làm việc với máy tính hoặc điện thoại, mắt thường có cảm giác mỏi và nhìn không còn rõ như trước nữa. Tuy nhiên, nếu thị lực giảm đột ngột, nhìn đôi hoặc mất thị lực ở một hoặc hai mắt mà không có nguyên nhân rõ ràng, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo đột quỵ.
Mất thị lực đột ngột là một trong những triệu chứng quan trọng của đột quỵ, tiến sĩ Brian Mac Grory, bác sĩ thần kinh mạch máu tại Trường Y Đại học Duke (Mỹ), cho biết.
Nguyên nhân là lưu lượng máu đến vùng não xử lý hình ảnh hoặc đến mắt bị gián đoạn, khiến khả năng nhìn suy giảm nhanh chóng. Nếu triệu chứng này xuất hiện cùng với đau đầu dữ dội, chóng mặt, nói khó hoặc yếu một bên cơ thể, người bệnh cần gọi cấp cứu ngay thay vì chờ xem tình trạng có tự cải thiện hay không, theo Healthline.
Người phụ nữ trọng thương cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa Tiền Giang, không còn khả năng cứu chữa. Gia đình có nguyện vọng hiến mô, tạng của chị để cứu người, thông tin đến Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người Bệnh viện Chợ Rẫy ngày 19/4.
Êkíp điều phối đánh giá điều kiện chuyên môn tại bệnh viện Tiền Giang chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của quá trình hiến - ghép tạng, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy. Tại đây, các bác sĩ tiếp nhận trái tim, gan, hai quả thận và một giác mạc còn nguyên vẹn của chị để ghép cho 6 bệnh nhân trong vòng 24 giờ.
Đặc biệt, lá gan hiến được chia đôi để ghép đồng thời cho hai người bệnh ở hai cơ sở khác nhau. Phần gan bên phải được ghép cho nam bệnh nhân trưởng thành tại Bệnh viện Chợ Rẫy, trong khi phần gan bên trái chuyển đến Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM ghép cho một bệnh nhi.
Theo TS.BS Dư Thị Ngọc Thu, Đơn vị Điều phối ghép các bộ phận cơ thể người Bệnh viện Chợ Rẫy, đây là một trong những ca ghép "cấp cứu tối khẩn", bởi nếu chậm trễ thêm vài ngày, những người bệnh nhận tạng ghép có thể không còn cơ hội sống.
"Trường hợp suy gan, suy tim giai đoạn cuối, thời gian sống tính bằng giờ, khi nguồn tạng xuất hiện đúng thời điểm, các êkíp phải lập tức vận hành đồng bộ để tận dụng thời gian vàng cứu bệnh nhân", bác sĩ nói.
Đây là lần đầu tiên người chết não ở bệnh viện tỉnh được chuyển về Chợ Rẫy để tiến hành lấy tạng. Đến nay hầu hết trường hợp quá trình phẫu thuật nhận tạng được tiến hành tại bệnh viện nơi bệnh nhân chết não đang nằm, sau đó tạng được vận chuyển bằng thiết bị chuyên dụng cấp tốc đưa đến bệnh viện tiến hành phẫu thuật ghép cho bệnh nhân khác. Quá trình vận chuyển này được tiến hành càng nhanh càng tốt để đảm bảo chất lượng tạng tốt nhất. Độ thành công của ca ghép một phần lớn phụ thuộc vào chất lượng tạng.
Ba ngày sau ca hiến tạng từ Đồng Tháp, Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục tiếp nhận thêm một trường hợp chết não hiến tạng khác là nam bệnh nhân 41 tuổi quê Thanh Hóa, chấn thương sọ não do tai nạn giao thông. Theo nguyện vọng lúc sinh thời của anh, gia đình hiến mô, tạng sau khi bệnh nhân được xác định chết não. Từ trường hợp này, bệnh viện tiếp nhận tim, gan, hai thận và hai giác mạc, ghép thành công cho 6 người bệnh.
Như vậy, chỉ trong vòng 4 ngày, bệnh viện Chợ Rẫy đã tiếp nhận đa tạng hiến từ hai bệnh nhân chết não ghép thành công cho 12 người.
Trong số 12 ca ghép tạng thực hiện liên tiếp từ hai nguồn hiến, có ba trường hợp thuộc diện ghép khẩn cấp, gồm hai ca ghép gan và một ca ghép tim. Một trong những bệnh nhân được ghép tim là nam thanh niên 18 tuổi ở Lâm Đồng, suy tim nặng trên nền bệnh cơ tim giãn, nguy cơ tử vong bất cứ lúc nào.
"Em tri ân người hiến và gia đình đã cho em cơ hội được sống tiếp, em sẽ chăm sóc sức khỏe thật tốt để giữ gìn trái tim của người hiến tặng", chàng trai được ghép tim nói khi xuất viện.
Đến nay, 11 trong 12 bệnh nhân ghép mô, tạng đã ổn định sức khỏe và xuất viện. Riêng ca ghép gan khẩn cấp còn lại diễn tiến tích cực và dự kiến xuất viện trong thời gian tới.
BS.CK2 Phạm Thanh Việt, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, cho rằng chuỗi ca ghép liên tiếp vừa qua cho thấy ý nghĩa to lớn của hiến tạng và sự phối hợp chặt chẽ giữa các bệnh viện, trung tâm điều phối và gia đình người bệnh.
Theo ông, nhiều trường hợp suy gan, suy tim hay suy phổi giai đoạn cuối có thể mất cơ hội sống nếu không có nguồn tạng phù hợp xuất hiện kịp thời. Vì vậy, bệnh viện kỳ vọng xây dựng mạng lưới phát hiện, kết nối hiến - ghép tạng tại các tỉnh phía Nam và Tây Nguyên, giúp rút ngắn thời gian điều phối, bảo quản tạng và tăng cơ hội cứu sống người bệnh nguy kịch.
PorMedTec, một công ty khởi nghiệp công nghệ sinh học của Nhật Bản, hôm 29/6 thông báo kế hoạch thử nghiệm lâm sàng nhằm cấy ghép thận lợn sang cơ thể người tại hai bệnh viện trong nước, dự kiến sớm nhất là vào năm 2028, theo The Japan Times.
Mỹ và Trung Quốc hiện là những quốc gia đi đầu trong lĩnh vực cấy ghép dị chủng (xenotransplantation), phương pháp sử dụng nội tạng động vật để điều trị cho người. Đến nay, hai quốc gia này ghi nhận tổng cộng 8 ca ghép thận lợn sang người. Trong đó, một trường hợp suy thận tại Mỹ đã duy trì sự sống mà không cần chạy thận nhân tạo trong suốt 38 tuần trước khi được nhận tạng từ người hiến tặng.
PorMedTec được tách ra từ Đại học Meiji, hiện nhập khẩu các tế bào lợn chỉnh sửa gene do công ty công nghệ sinh học eGenesis của Mỹ phát triển, sau đó nuôi cấy lợn nhân bản phục vụ cho mục đích ghép tạng tại Nhật Bản.
Theo The Mainichi, startup này đã đạt được thỏa thuận với Bệnh viện Đại học Hokkaido, thành phố Sapporo, và Bệnh viện Đa khoa Shonan Kamakura, thành phố Kamakura, tỉnh Kanagawa, để bắt đầu chuẩn bị cho các đợt thử nghiệm. Các cơ sở phẫu thuật lấy tạng từ lợn hiến tặng sẽ được xây dựng ngay trong khuôn viên hoặc khu đất liền kề bệnh viện. Điều này giúp nội tạng được vận chuyển ngay lập tức đến phòng mổ cho người, đảm bảo duy trì trạng thái chất lượng tốt nhất.
Kế hoạch thử nghiệm lâm sàng sẽ được trình lên Cơ quan Quản lý Dược phẩm và Thiết bị Y tế Nhật Bản (PMDA) sớm nhất là vào cuối năm tài chính 2026. Mỗi bệnh viện dự kiến thực hiện một vài ca để đánh giá cả tính an toàn lẫn hiệu quả của phương pháp. Một tiêu chí để đánh giá hiệu quả là bệnh nhân không phải chạy thận nhân tạo trong ít nhất 24 tuần.
Người đủ điều kiện tham gia thử nghiệm dự kiến là bệnh nhân trong độ tuổi 50 và 60 bị suy thận mạn tính cần phải chạy thận hoặc ghép tạng nhưng ít có khả năng nhận được thận hiến từ người thân hoặc các nguồn khác, đồng thời không mắc các biến chứng nghiêm trọng như bệnh tim. Tình trạng sức khỏe tổng thể của người bệnh cũng sẽ được xem xét kỹ lưỡng, do phương pháp này đòi hỏi phải sử dụng các loại thuốc ức chế miễn dịch mạnh hơn so với các ca ghép tạng thông thường.
Những chú lợn hiến tạng sẽ được tạo ra bằng công nghệ nhân bản vô tính từ các tế bào lợn nhập khẩu của công ty công nghệ sinh học Mỹ, đơn vị đã có kinh nghiệm lâm sàng trong lĩnh vực này. Mười gene trong các tế bào này đã được chỉnh sửa để làm giảm nguy cơ thải ghép miễn dịch. Tính đến ngày 28/6, một bệnh nhân được ghép thận vào tháng 11/2025 từ nguồn lợn do công ty Mỹ này cung cấp đã sống khỏe mạnh mà không cần chạy thận trong suốt 31 tuần.
PorMedTec lên kế hoạch thiết lập một hệ thống có khả năng sản xuất 100 con lợn hiến tạng mỗi năm vào năm 2027. Nếu các cuộc thử nghiệm diễn ra suôn sẻ, công ty dự định nộp đơn xin chính phủ phê duyệt quy trình này như một sản phẩm y học tái sinh vào năm 2029, đồng thời tiến tới hợp tác rộng rãi với các cơ sở y tế trong nước để triển khai kỹ thuật này.
Nhật Bản hiện có hơn 300.000 người phải chạy thận nhân tạo do mắc các bệnh lý về thận và khoảng 15.000 người trong danh sách chờ ghép thận. Trong khi đó, theo dữ liệu từ Mạng lưới Ghép tạng Nhật Bản, số ca ghép tạng từ người hiến chết não chỉ đạt khoảng 200 ca mỗi năm.
Trước bối cảnh đó, chính phủ Nhật Bản đã đưa cấy ghép dị chủng vào danh sách một trong những lĩnh vực trọng điểm thuộc lộ trình đầu tư công - tư được công bố vào đầu tháng này. Chính phủ kỳ vọng sẽ sớm làm chủ các công nghệ nội địa và hệ thống sản xuất nhằm đưa giải pháp này vào ứng dụng thực tiễn trong thời gian ngắn nhất.
"Trước mắt, chúng tôi muốn tận dụng những thành tựu của tập đoàn hàng đầu thế giới tại Mỹ, từ đó xây dựng nền móng cho việc đưa cấy ghép dị chủng vào ứng dụng thực tiễn tại Nhật Bản", ông Hiroshi Nagashima, Giám đốc PorMedTec đồng thời là giáo sư tại Đại học Meiji, chia sẻ.
Nghị quyết 21 năm 2026 về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính và phân cấp thẩm quyền thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế (Nghị quyết 21), đã được Chính phủ ban hành ngày 29.4 vừa qua.
Tại Nghị quyết 21, nhiều thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế như an toàn thực phẩm, phòng bệnh; cấp giấy phép hành nghề, hoạt động khám bệnh, chữa bệnh được phân cấp thẩm quyền thực hiện. Nghị quyết còn cắt giảm, đơn giản hóa nhiều thủ tục hành chính, các điều kiện kinh doanh thuộc lĩnh vực y tế.
Trong đó, về an toàn thực phẩm, Nghị quyết 21 đã phân cấp thẩm quyền thực hiện thủ tục hành chính về an toàn thực phẩm về cấp tỉnh. Việc cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe từ ngày 1.7 sẽ thuộc thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe được quy định tại khoản 5 điều 27 Nghị định số 15 năm (Nghị định 15) quy định chi tiết thi hành một số điều của luật An toàn thực phẩm thuộc thẩm quyền của chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Theo Nghị định 15 về thủ tục cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo: tổ chức, cá nhân có sản phẩm quảng cáo gửi hồ sơ đăng ký xác nhận nội dung quảng cáo đến cơ quan cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm.
Trong thời hạn 10 ngày làm việc, kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, cơ quan tiếp nhận hồ sơ có trách nhiệm xem xét hồ sơ và trả kết quả. Thời hạn này được tính từ ngày đóng dấu đến của cơ quan tiếp nhận hồ sơ nếu hồ sơ được gửi qua đường bưu điện hoặc ngày hồ sơ hoàn chỉnh được tiếp nhận trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến.
Trong trường hợp không đồng ý với nội dung quảng cáo của tổ chức, cá nhân hoặc yêu cầu sửa đổi, bổ sung, cơ quan tiếp nhận hồ sơ phải có văn bản nêu rõ lý do và căn cứ pháp lý của việc yêu cầu. Cơ quan tiếp nhận hồ sơ chỉ được yêu cầu sửa đổi, bổ sung 1 lần.
Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ khi nhận hồ sơ sửa đổi, bổ sung, cơ quan tiếp nhận hồ sơ thẩm định hồ sơ và có văn bản trả lời.
Sau 90 ngày làm việc kể từ khi có công văn yêu cầu sửa đổi, bổ sung nếu tổ chức, cá nhân không sửa đổi, bổ sung thì hồ sơ không còn giá trị.
Các cơ quan tiếp nhận hồ sơ đăng ký xác nhận nội dung quảng cáo có trách nhiệm thông báo công khai tên, sản phẩm của tổ chức, cá nhân đã được cấp Giấy xác nhận nội dung quảng cáo sản phẩm thực phẩm trên trang thông tin điện tử (website) của mình và cơ sở dữ liệu về an toàn thực phẩm.
Tổ chức, cá nhân có sản phẩm quảng cáo; tổ chức, cá nhân phát hành quảng cáo chỉ được tiến hành quảng cáo sản phẩm đã được cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo và chỉ được quảng cáo phù hợp với nội dung đã được xác nhận.
Theo Cục An toàn thực phẩm, các năm trước, mỗi năm có hàng ngàn hồ sơ xin cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo đối với thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
Lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm, cho biết, việc phân cấp về địa phương nhằm thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp về thủ tục hành chính. Cục và các cơ quan liên quan sẽ tăng cường hậu kiểm về tuân thủ các quy định trong quảng cáo; kiểm tra, hậu kiểm, việc quảng cáo thực phẩm chức năng trên các phương tiện truyền thông, mạng xã hội, trang thương mại điện tử, sàn thương mại điện tử.
