Theo cơ quan điều tra, từ đầu năm 2026 đến nay, các nghi phạm đã tiêu thụ khoảng 3.600 con heo mắc dịch bệnh (tương đương gần 300 tấn).
Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này đã cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Ngày 31-3, Hà Nội yêu cầu các trường rà soát, niêm yết công khai nguồn thực phẩm bếp ăn bán trú. Tuy nhiên vấn đề nhiều phụ huynh lo ngại là việc những con heo bệnh đã được tiêu thụ có thể gây ảnh hưởng như thế nào đối với con em mình.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Lê Văn Thiệu, khoa nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh tả heo châu Phi là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, do vi rút African Swine Fever Virus (ASFV) gây ra.
Bệnh này lây lan rất nhanh trong đàn heo, bất kể heo nuôi hay heo rừng, với tỉ lệ chết có thể lên tới 100%.
Mặc dù, dịch tả heo châu Phi chỉ lây nhiễm ở loài heo, không có khả năng lây sang người, tuy nhiên thực tế vẫn xảy ra tình trạng người dân mua phải thịt heo bệnh hoặc thịt heo chết không rõ nguồn gốc.
“Nếu không may ăn phải thịt heo nhiễm vi rút nhưng đã được nấu chín kỹ như luộc, xào, nướng thì không quá nguy hiểm. Đây là điểm khác biệt so với một số bệnh khác như lở mồm long móng ở gia súc hay cúm gia cầm H5N1”, bác sĩ Thiệu nêu rõ.
Theo bác sĩ Thiệu, điều đáng lo ngại là thịt heo chết hoặc thịt bệnh thường là môi trường thuận lợi cho nhiều loại vi sinh vật phát triển mạnh, trong đó có vi khuẩn như Salmonella, E.coli hay Listeria.
Khi ăn phải, người tiêu dùng có thể bị rối loạn tiêu hóa với các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa, sốt cao. Những nhóm đối tượng dễ bị biến chứng nặng nhất là trẻ nhỏ, người già và phụ nữ mang thai.
Không chỉ vi khuẩn, một số loại ký sinh trùng như giun xoắn, sán dây cũng có thể xâm nhập vào cơ thể nếu thịt không được nấu chín hoàn toàn. Chúng có thể gây tổn thương ở cơ, mắt hoặc thậm chí tấn công hệ thần kinh trung ương.
Đặc biệt, thịt heo chết hoặc ôi thiu có thể sinh ra nhiều độc tố như histamine, endotoxin hay mycotoxin. Những độc tố này rất khó bị phá hủy hoàn toàn, kể cả khi nấu ở nhiệt độ 100 độ C.
“Khi ăn phải thịt chứa độc tố, người tiêu dùng có thể bị ngộ độc cấp tính với các biểu hiện như nôn mửa dữ dội, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao, tụt huyết áp. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể bị sốc nhiễm độc, đe dọa tính mạng.
Nếu tiếp xúc lâu dài với lượng nhỏ độc tố, cơ thể cũng dễ bị tổn thương gan, thận, hệ miễn dịch và làm tăng nguy cơ ung thư. Điều đáng lo là những loại thịt chứa độc tố này thường không có dấu hiệu khác thường rõ rệt về màu sắc hay mùi vị, khiến người tiêu dùng dễ chủ quan”, bác sĩ Thiệu cho hay.
Bên cạnh đó, khi heo nhiễm tả châu Phi, sức đề kháng của chúng giảm đi rõ rệt, khiến đàn heo dễ mắc thêm các bệnh lây nhiễm nguy hiểm khác như bệnh tai xanh, cúm, thương hàn, liên cầu khuẩn lợn hay lở mồm long móng.
Trong đó, bệnh liên cầu khuẩn lợn rất dễ lây sang người qua các vết thương hở, vết trầy xước hoặc qua các món ăn tái sống, tiết canh.
Nếu nhiễm liên cầu khuẩn lợn, người bệnh có thể phải đối diện với nguy cơ nhiễm độc tiêu hóa, nhiễm trùng máu, viêm màng não, viêm não, suy đa tạng, phải lọc máu, thở máy, hồi sức tích cực với chi phí điều trị cao và nguy cơ di chứng nặng nề.
Theo ông Nguyễn Duy Thịnh – chuyên gia về công nghệ thực phẩm, nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội – người tiêu dùng có thể nhận biết thịt heo bị bệnh qua một số đặc điểm như thịt heo bệnh thường có màu sắc tái nhợt hoặc bầm tím, bị chảy nước, có mùi hôi tanh.
Trên bề mặt da có thể xuất hiện các nốt xuất huyết nhỏ, thớ thịt nhão và không đàn hồi. Khi luộc, nước thịt đục, không có lớp váng mỡ, mùi không thơm.
Ngược lại, thịt heo ngon và an toàn thường có màu đỏ hồng hoặc đỏ sẫm, phần mỡ trắng, chắc, không chảy nước và không có mùi lạ. Khi chạm tay vào thịt khô ráo, có độ đàn hồi tốt và không để lại dấu vết. Khi nấu chín nước thịt trong, có lớp váng mỡ nổi rõ trên bề mặt và mùi thơm đặc trưng.
Tuy nhiên ông Thịnh cũng cho hay một số trường hợp thịt heo bệnh khó nhận biết được bằng mắt thường mà cần được kiểm dịch chặt chẽ.
“Trong quá trình chế biến, cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, rửa tay sạch sẽ, sử dụng dao và thớt riêng cho thực phẩm sống và chín để tránh lây nhiễm chéo. Đặc biệt không nên ăn các món từ thịt heo sống hoặc tái như tiết canh, nem chua, gỏi thịt”, ông Thịnh khuyến cáo.
Ngày 13/7, ThS.BSNT Biện Văn Hoàn, khoa Tai Mũi Họng Trẻ em, Bệnh viện Tai Mũi Họng Trung ương, cho biết kết quả chụp phim cắt lớp vi tính phát hiện viên bi không dừng lại ở ổ mắt mà nằm sâu trong xoang bướm – một xoang nằm ở vị trí rất sâu, sát nhiều cấu trúc quan trọng như dây thần kinh thị giác, động mạch cảnh trong và nền sọ.
"Chỉ cần tổn thương đi lệch đi vài milimet, hậu quả có thể là mất thị lực vĩnh viễn, chảy máu nặng hoặc biến chứng nội sọ nguy hiểm", bác sĩ Hoàn nói.
Trước tình huống này, các bác sĩ hội chẩn với chuyên khoa mắt đánh giá tình trạng tổn thương ở mắt, quyết định phẫu thuật nội soi mũi xoang để tiếp cận xoang bướm và lấy dị vật. Đây là kỹ thuật hiện đại cho phép tiếp cận tổn thương qua đường mũi tự nhiên, giúp bác sĩ quan sát rõ cấu trúc giải phẫu và thao tác chính xác.
Trong ca mổ các bác sĩ đã tiếp cận xoang bướm và lấy thành công viên bi sắt đường kính khoảng 0,5 cm ra ngoài, đồng thời bảo tồn các cấu trúc quan trọng xung quanh. Sau phẫu thuật, bệnh nhi hồi phục tốt và tiếp tục được theo dõi.
Bác sĩ cảnh báo không cho trẻ sử dụng súng cao su, súng bắn bi hoặc đồ chơi có lực bắn mạnh.
Omega-3 có ba dạng chính gồm ALA, EPA và DHA. Trong đó, ALA chủ yếu có trong thực vật, còn EPA và DHA thường đến từ hải sản. Dù cơ thể có thể chuyển ALA thành EPA và DHA, nhưng tỷ lệ này khá thấp. Vì vậy, các chuyên gia khuyến nghị nên bổ sung omega-3 từ nhiều nguồn khác nhau để đảm bảo hiệu quả tối ưu, theo Today (Mỹ).
Bà Vanessa King, chuyên gia dinh dưỡng và người phát ngôn của Học viện Dinh dưỡng và Ăn kiêng Mỹ, cho biết omega-3 không chỉ bảo vệ tim mạch mà còn giúp chống viêm, cải thiện da, hỗ trợ nhận thức, đồng thời quan trọng cho sức khỏe trẻ sơ sinh, phát triển não bộ và tăng cường miễn dịch suốt vòng đời.
Theo chuyên gia dinh dưỡng Mỹ Frances Largeman-Roth, omega-3 từ hải sản giúp giảm nguy cơ tử vong do bệnh tim, còn ALA từ thực vật liên quan đến giảm nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân. Một số nghiên cứu cũng cho thấy omega-3 có tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa ung thư.
Thực phẩm giàu omega-3 còn cung cấp thêm nhiều dưỡng chất mà viên bổ sung không có, ví dụ: Ngoài EPA và DHA, hải sản còn cung cấp protein; thực vật giàu ALA cung cấp chất xơ, cùng các vitamin và khoáng chất như vitamin D, kali, magie, canxi.
Cá hồi: Ngoài omega-3 tốt cho tim, cá hồi còn cung cấp protein chất lượng cao, vitamin B6, B12 và selenium. Cá hồi cũng là một trong số ít thực phẩm tự nhiên giàu vitamin D, giúp cơ thể hấp thu canxi để xây dựng và duy trì xương chắc khỏe.
Quả óc chó: Trong 28 g óc chó cung cấp khoảng 2,5 g ALA, hơn 200% nhu cầu mỗi ngày, hỗ trợ tim và não khỏe mạnh. Óc chó còn giàu L-arginine, giúp giảm viêm và cải thiện huyết áp, đồng thời cung cấp chất xơ, magie, đồng và mangan.
Hạt chia: 28 g hạt chia cung cấp khoảng 5 g ALA, hơn 400% nhu cầu hằng ngày. ALA trong hạt chia giúp chống viêm, bảo vệ tim và não. Hạt chia còn tốt cho da, tiêu hóa và xương, chứa protein và chất xơ giúp no lâu.
Cá trích: Cá trích là loại cá nhỏ nhiều dầu, giàu chất béo tốt cho tim, thường được đóng hộp hoặc ngâm giấm. Trong 85 g cá trích Đại Tây Dương cung cấp khoảng 1,6 g EPA và DHA, hơn 100% nhu cầu hằng ngày. Cá trích còn giàu protein, creatine tự nhiên, vitamin D, A, selenium và phốt pho.
Hạt lanh: 1 muỗng canh hạt lanh chứa khoảng 2,35 g ALA. Hạt lanh giàu chất xơ, protein thực vật, magie và thiamin (vitamin B1) - cần thiết cho chức năng thần kinh và cơ bắp. Chúng cũng chứa nhiều chất chống oxy hóa có đặc tính chống viêm mạnh.
Cá thu: Một khẩu phần cá thu nấu chín cung cấp hơn 1 g omega-3. Hàm lượng EPA và DHA cao trong cá thu giúp hạ huyết áp, giảm viêm và giảm cholesterol xấu (LDL). Cá thu cũng rất giàu vitamin D, vitamin nhóm B, phốt pho, canxi và i ốt. Nên chọn cá thu Đại Tây Dương hoặc Thái Bình Dương vì ít thủy ngân.
Hàu: Hàu là nguồn omega-3 rất tốt vì chứa đủ cả ALA, EPA và DHA. Một khẩu phần hàu tự nhiên nấu chín cung cấp khoảng 0,7 g omega-3. Hàu giàu protein nạc, kẽm, axit amin thiết yếu, vitamin và khoáng chất.
Đậu nành non (edamame): Nửa cốc đậu nành non chứa khoảng 0,3 g ALA. Ngoài omega-3 chống viêm, đậu nành non còn có lượng protein cao nhất trong các loại đậu, nhiều chất xơ, tốt cho tim mạch, cholesterol và đường ruột. Thực phẩm này cũng giàu vitamin C, K, canxi, folate và sắt.
Cơ bắp không chỉ giúp cơ thể vận động linh hoạt mà còn rất quan trọng với quá trình chuyển hóa đường và tiêu hao calo. Khi khối cơ giảm, sức mạnh và sức bền cũng suy giảm, nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 và bệnh tim mạch sẽ tăng lên, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Để cơ bắp không bị suy yếu, người trẻ cần tránh những kiểu lối sống sau:
Chạy bộ, đạp xe, bơi lội hay nhảy dây đều là những bài cardio giúp cải thiện sức khỏe tim mạch rất tốt. Tuy nhiên, nếu chỉ tập cardio mà không tập các bài tăng sức mạnh, cơ bắp sẽ không nhận được đủ kích thích để phát triển hoặc ít nhất là duy trì khối lượng cơ.
Các bài tập sức mạnh như nâng tạ, hít đất, squat, đu xà đơn hoặc tập với dây kháng lực tạo ra lực tác động trực tiếp lên sợi cơ, từ đó kích thích cơ thể tăng tổng hợp protein và giúp cơ bắp khỏe hơn. Vì vậy, đây là hình thức tập luyện giúp phòng ngừa mất cơ rất quan trọng.
Vitamin D không trực tiếp tạo nên cơ bắp nhưng lại cần thiết cho hoạt động tế bào cơ và hệ thần kinh cơ. Thiếu vitamin D có thể làm giảm sức mạnh cơ, tăng nguy cơ té ngã và giảm hiệu quả tập luyện. Người trẻ hiện nay thường làm việc trong văn phòng, học tập trong nhà hoặc dành nhiều thời gian trước màn hình nên dễ thiếu vitamin D.
Protein là thành phần quan trọng giúp phục hồi và phát triển cơ bắp. Nếu ăn thiếu protein trong thời gian dài, cơ thể sẽ không có đủ nguyên liệu để duy trì khối cơ. Tình trạng này càng dễ xảy ra ở những người áp dụng chế độ ăn kiêng khắt khe, thâm hụt quá nhiều hoặc kiêng hẳn một số nhóm thực phẩm.
Khi không được cung cấp đủ calo từ thức ăn, cơ thể sẽ huy động protein trong cơ bắp để đáp ứng các nhu cầu thiết yếu. Hậu quả là cơ bắp nhỏ lại.
Không ít người trẻ có thói quen thức khuya để học tập, làm việc hoặc chơi game. Tuy nhiên, giấc ngủ là khoảng thời gian cơ thể phục hồi và sửa chữa các mô, trong đó có cơ bắp.
Trong khi ngủ, cơ thể tiết ra nhiều hoóc môn cần thiết cho quá trình tái tạo mô và tổng hợp protein cơ. Ngược lại, ngủ quá ít làm tăng nồng độ hoóc môn cortisol. Nếu cortisol duy trì cao trong thời gian dài có thể kích thích quá trình phân hủy protein trong cơ. Ngoài ra, thiếu ngủ còn làm giảm khả năng phục hồi sau tập luyện, khiến cơ bắp khó phát triển.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san Physiological Reports cho thấy chỉ một đêm mất ngủ hoàn toàn cũng có thể làm giảm khoảng 18% tốc độ tổng hợp protein cơ sau bữa ăn. Ngoài ra, nồng độ cortisol sẽ tăng và testosterone giảm, khiến khó duy trì khối lượng cơ.
Các chuyên gia khuyến cáo người trưởng thành nên ngủ khoảng 7-9 giờ/đêm. Họ cũng cần duy trì giờ đi ngủ và thức dậy cố định qua các ngày. Cách này giúp cơ thể có đủ thời gian để phục hồi, theo Healthline.
