Có 4 nhóm nguy cơ gây mắc rối loạn tâm thần, theo hướng dẫn mới nhất của Bộ Y tế về dự phòng mắc rối loạn tâm thần và quản lý, chăm sóc y tế, xã hội cho người mắc rối loạn tâm thần tại cộng đồng được áp dụng từ tháng 7.2026.
Trong đó, về sinh học, những người có tiền sử gia đình mắc rối loạn tâm thần, gặp bất lợi trong thai kỳ hoặc sinh nở, bị chấn thương sọ não, mắc bệnh lý thần kinh hoặc bệnh mạn tính ảnh hưởng đến hoạt động của não có nguy cơ cao hơn.
Về yếu tố tâm lý, căng thẳng kéo dài, biến cố lớn trong cuộc sống, khó kiểm soát cảm xúc, lo âu quá mức, tự ti kéo dài các hoàn cảnh dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người sống một mình hoặc có hoàn cảnh khó khăn cũng nằm trong nhóm có nguy cơ.
Các yếu tố xã hội: gồm nghèo đói, thất nghiệp, áp lực công việc, bạo lực gia đình, bạo lực học đường và tình trạng cô lập xã hội tăng nguy cơ rối loạn tâm thần.
Yếu tố nguy cơ khác: sử dụng rượu, bia, ma túy và các chất tác động thần kinh; thiếu hoạt động thể lực; áp lực từ việc sử dụng mạng xã hội, thiết bị điện tử hoặc tiếp xúc thường xuyên với thông tin tiêu cực.
Để phòng ngừa, Bộ Y tế khuyến cáo người dân các biện pháp phòng ngừa yếu tố nguy cơ như duy trì lối sống lành mạnh: ngủ đủ giấc và đúng giờ (thanh thiếu niên và người lớn nên ngủ trung bình từ 7 – 9 giờ/ngày và ngủ trước 23 giờ); hoạt động thể lực cường độ vừa phải trong 150 – 300 phút/tuần hoặc cường độ mạnh dưới 75 phút/tuần.
Hạn chế sử dụng rượu, bia, thuốc lá và các chất độc hại; tư vấn cai nghiện và hỗ trợ phục hồi; kiểm soát việc sử dụng các chất gây nghiện trong cộng đồng.
Bộ Y tế nhấn mạnh việc khám sức khỏe định kỳ hoặc đi khám khi có biểu hiện bất thường để phát hiện sớm nguy cơ mắc rối loạn tâm thần.
Trạm y tế xã, phường có trách nhiệm lập hồ sơ quản lý người có nguy cơ và người mắc rối loạn tâm thần, theo dõi quá trình điều trị, phát hiện sớm dấu hiệu tái phát. Đồng thời, phối hợp với gia đình, nhà trường, nơi làm việc và chính quyền địa phương hỗ trợ người bệnh.
Người có nguy cơ cao, cần được tư vấn thay đổi hành vi, chuyển đến cơ sở khám, chữa bệnh để được đánh giá chuyên sâu.
Nếu người được sàng lọc có dấu hiệu cấp cứu (từng có ý nghĩ tự sát ), cán bộ y tế ưu tiên bảo đảm an toàn và chuyển cấp cứu tâm thần ngay, không chờ hoàn tất toàn bộ quy trình sàng lọc.
Theo Bộ Y tế, rối loạn tâm thần là một tình trạng sức khỏe có thể gặp ở mọi lứa tuổi, giới tính và nghề nghiệp. Cần truyền thông để người dân chủ động tiếp cận dịch vụ y tế, xã hội nhằm giảm kỳ thị, phân biệt đối xử với người mắc rối loạn tâm thần. Ngoài chăm sóc y tế, người bệnh cần được tạo điều kiện học tập, tham gia các hoạt động cộng đồng.
Ngày 8/5, TS.BS.CK2 Nguyễn Cẩm Tú, Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết bệnh nhân nuốt đau, cảm giác vướng vùng cổ - ngực sau khi uống thuốc khoảng một ngày. Nội soi thực quản - dạ dày phát hiện một viên thuốc còn nguyên vỏ mắc tại thực quản bệnh nhân, các cạnh sắc của lớp nhôm ghim vào niêm mạc gây viêm xước và chảy máu.
ThS.BS Hồ Quốc Pháp cùng kíp nội soi sau hơn 20 phút sử dụng các dụng cụ chuyên biệt đã lấy được dị vật ra an toàn. Bệnh nhi may mắn được phát hiện sớm nên chưa xảy ra biến chứng nặng như loét sâu, thủng thực quản hay nhiễm trùng trung thất. Sau can thiệp, tình trạng nuốt đau cải thiện rõ rệt.
Theo bác sĩ Tú, dị vật đường tiêu hóa là tình trạng khá thường gặp ở trẻ em. Đặc biệt, các dị vật sắc nhọn như xương cá, xương gà, kim lấy tủy răng, pin nút áo, nam châm hoặc viên thuốc còn nguyên vỏ có nguy cơ gây tổn thương nghiêm trọng do dễ mắc kẹt trong đường tiêu hóa.
Với viên thuốc còn nguyên vỏ, phần nhôm - nhựa bên ngoài có nhiều góc sắc. Khi mắc tại thực quản, chúng có thể gây đau, chảy máu, viêm loét. Nếu phát hiện muộn có thể dẫn đến thủng thực quản hoặc nhiễm trùng trung thất, đe dọa tính mạng.
Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần kiểm tra kỹ thuốc trước khi cho trẻ uống, bảo đảm đã bóc hoàn toàn khỏi vỉ thuốc. Không cắt rời từng viên khỏi vỉ quá sớm để tránh nhầm lẫn khi sử dụng. Không để trẻ tự uống thuốc mà không có người lớn giám sát.
Khi trẻ có biểu hiện nuốt đau, nuốt vướng, đau cổ hoặc đau ngực sau uống thuốc, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và xử trí kịp thời. Việc phát hiện sớm và can thiệp nội soi đúng lúc giúp hạn chế đáng kể các biến chứng nguy hiểm do dị vật thực quản gây ra.
Ngày 30.5, UBND xã Phú Xuân đã thông báo rộng rãi đến người dân địa phương, cảnh báo về việc ăn bọ xít gây ngộ độc thực phẩm, sau khi 6 người dân ở địa phương phải nhập viện vì ăn loại côn trùng này.
Trước đó, chiều 27.5, có 6 người dân ở bản Sa Lắng (xã Phú Xuân) bắt khoảng 0,3 kg bọ xít ngoài tự nhiên về chế biến và ăn.
Sau khi ăn, cả 6 người xuất hiện các triệu chứng đau bụng, buồn nôn, đau đầu, đau vai gáy nên được người thân đưa đến các Bệnh viện đa khoa Quan Hóa và Bệnh viện đa khoa Ngọc Lặc cấp cứu. Kết quả thăm khám bước đầu xác định cả 6 người bị ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bọ xít.
Đến ngày 30.5, các bệnh nhân đã được chuyển từ các bệnh viện trên đến Bệnh viện đa khoa tỉnh Thanh Hóa tiếp tục điều trị.
Bệnh nhân và người nhà các bệnh nhân cho biết, trong bữa ăn, ngoài bọ xít còn có các món thịt lợn rang, canh cá suối nấu cà chua bi, canh rau bí (tự trồng) và rượu trắng.
Sau khi xảy ra vụ việc, UBND xã Phú Xuân đã đưa ra cảnh báo rộng rãi đến người dân địa phương, khuyến cáo không săn bắt, chế biến và sử dụng các loại côn trùng như bọ xít, sâu lạ, động vật không rõ nguồn gốc làm thực phẩm.
Với cột mốc hoàn thành 75.000 ca phẫu thuật SMILE/SMILE Pro thành công, bệnh viện Mắt Quốc tế Việt - Nga vinh dự đạt chứng nhận thực hiện phẫu thuật ZEISS SMILE® Pro AI 4.0 nhiều nhất Việt Nam.
Cụ thể, ngày 18-6-2026, Hệ thống Bệnh viện Mắt Quốc tế Việt - Nga chính thức được Carl Zeiss công bố và trao tặng các chứng nhận gồm:
- Đạt cột mốc hơn 75.000 ca phẫu thuật ZEISS SMILE® và ZEISS SMILE® Pro thành công, tiếp tục được vinh danh là đơn vị dẫn đầu Việt Nam với những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực phẫu thuật khúc xạ dựa trên các tiêu chuẩn đánh giá nghiêm ngặt và thống nhất toàn cầu.
- Là đơn vị thực hiện số lượng ca phẫu thuật ZEISS SMILE® Pro AI 4.0 nhiều nhất Việt Nam, khẳng định năng lực chuyên môn vững vàng, kinh nghiệm lâm sàng dày dặn và sự tin tưởng ngày càng lớn từ phía khách hàng trong và ngoài nước.
Cột mốc này không chỉ khẳng định vị thế tiên phong của Bệnh viện trong việc ứng dụng các công nghệ nhãn khoa thế hệ mới, mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong hành trình nâng cao chất lượng điều trị và trải nghiệm thị giác cho người bệnh.
Đại diện Carl Zeiss Việt Nam, bà Vũ Thị Thu Hiền - Tổng Giám đốc Carl Zeiss Việt Nam cho biết, Bệnh viện Mắt Quốc tế Việt - Nga là đối tác chiến lược của ZEISS và cũng là đơn vị duy nhất tại Việt Nam đạt được đồng thời hai dấu mốc nổi bật trong lĩnh vực phẫu thuật khúc xạ: hơn 75.000 ca ZEISS SMILE®/ZEISS SMILE® Pro thành công và số lượng ca ZEISS SMILE® Pro AI 4.0 nhiều nhất Việt Nam.
Theo bà, những thành tựu này cho thấy vai trò dẫn đầu của Mắt Việt - Nga trong việc đưa các công nghệ xóa cận hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế đến gần hơn với người bệnh Việt Nam.
Đại diện Bệnh viện, Bác sĩ Vitalii Bazhanov - Phó Giám đốc Chuyên môn chia sẻ: "Việc được ZEISS ghi nhận ở cả hai dấu mốc gồm ZEISS SMILE®/ZEISS SMILE® Pro và ZEISS SMILE® Pro AI 4.0 là minh chứng cho định hướng phát triển bền vững của Bệnh viện trong lĩnh vực phẫu thuật khúc xạ.
Đây không chỉ là niềm tự hào của đội ngũ chuyên gia Việt Nam và Liên bang Nga, mà còn là động lực để chúng tôi tiếp tục mang đến cho người bệnh những giải pháp xóa cận hiện đại, an toàn và hiệu quả hơn."
Chứng nhận hệ thống Bệnh viện Mắt Việt - Nga đạt mức 75.000 ca phẫu thuật ZEISS Smile®/ZEISS Smile® Pro - Ảnh: DNCC
Những ghi nhận từ ZEISS không chỉ đánh dấu bước tiến về mặt công nghệ, mà còn thể hiện định hướng lâu dài của Mắt Việt - Nga trong việc mang đến các giải pháp chăm sóc thị lực hiện đại, chuẩn châu Âu tại Việt Nam.
Với hệ thống cơ sở tại TPHCM, Hà Nội, Hải Phòng và Hạ Long, cùng đội ngũ bác sĩ châu Âu làm việc toàn thời gian, Bệnh viện tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những đơn vị nhãn khoa hàng đầu, tiên phong ứng dụng công nghệ cao và nâng cao chất lượng điều trị cho người bệnh.
