Cục máu đông ở chân, còn gọi là huyết khối tĩnh mạch sâu, xảy ra khi máu đông lại trong các tĩnh mạch sâu, thường ở bắp chân, đùi hoặc vùng chậu. Nhiều trường hợp không có triệu chứng rõ ràng hoặc dễ bị nhầm với đau cơ thông thường, khiến người bệnh chậm đi khám, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).
Huyết khối tĩnh mạch sâu là tình trạng không nên xem nhẹ. Nguyên nhân là vì cục máu đông có thể bong ra khỏi thành mạch, di chuyển theo dòng máu lên phổi và gây thuyên tắc phổi. Đây là một biến chứng nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng. Dưới đây là những dấu hiệu thường gặp cần lưu ý.
Một trong những dấu hiệu phổ biến nhất của huyết khối tĩnh mạch sâu là sưng ở một bên chân, thường xảy ra ở bắp chân, mắt cá chân hoặc toàn bộ chân. Nguyên nhân là cục máu đông làm cản trở dòng máu về tim, khiến máu bị ứ lại trong tĩnh mạch.
Người bệnh có thể nhận thấy một chân to hơn chân còn lại rõ rệt, kèm cảm giác căng tức hoặc nặng chân. Nếu tình trạng sưng xuất hiện đột ngột mà không liên quan đến chấn thương, đây là dấu hiệu nên được kiểm tra sớm.
Nhiều người dễ nhầm triệu chứng này với đau cơ sau vận động hoặc chuột rút thông thường. Tuy nhiên, cơn đau do cục máu đông thường kéo dài hơn và không cải thiện rõ rệt dù đã nghỉ ngơi.
Cơn đau có thể âm ỉ hoặc đau nhói, thường tập trung ở bắp chân hoặc đùi. Một số người mô tả cảm giác giống như bị co thắt cơ.
Khi dòng máu bị tắc nghẽn, vùng da gần vị trí có cục máu đông có thể chuyển sang màu đỏ, tím nhẹ hoặc sẫm màu hơn bình thường. Sự thay đổi này có thể rõ ràng hoặc khá nhẹ tùy từng người.
Do biểu hiện này đôi khi giống viêm da hoặc nhiễm trùng mô nên nhiều người có thể bỏ qua. Tuy nhiên, nếu da đổi màu xuất hiện cùng đau và sưng chân, người mắc cần nghĩ đến nguy cơ huyết khối tĩnh mạch sâu.
Đây là dấu hiệu nguy hiểm vì có thể cục máu đông đã di chuyển từ chân lên phổi và gây thuyên tắc phổi. Người bệnh có thể đột ngột cảm thấy hụt hơi, thở nhanh hoặc khó thở ngay cả khi đang nghỉ ngơi. Đây là tình trạng cần cấp cứu ngay lập tức.
Khi cục máu đông làm tắc động mạch phổi, người bệnh có thể cảm thấy đau ngực, đặc biệt đau tăng lên khi hít sâu, ho hoặc vận động. Triệu chứng này dễ bị nhầm với đau cơ hoặc các vấn đề hô hấp khác. Thế nhưng, nếu chúng xuất hiện cùng khó thở thì cần đi cấp cứu ngay, theo Verywell Health.
Ngày 20/4, sức khỏe bệnh nhân tiến triển tích cực, tỉnh táo và vết thương khô ráo sau ca mổ căng thẳng kéo dài hai giờ. Trước đó, thanh niên nhập Bệnh viện Việt Đức cấp cứu với hai chiếc đũa dài 7-10 cm cắm ngập vào hai hốc mắt sau một tai nạn.
PGS.TS Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, đánh giá đây là tai nạn y khoa vô cùng hy hữu. Hình ảnh chụp CT đa dãy và dựng hình 3D cho thấy dị vật nằm sâu dưới sàn hốc mắt.
"Dị vật nằm rất sâu dưới sàn hốc mắt, đi sát nhãn cầu bên trái và đi xuyên ra đằng sau rồi dừng ngay cạnh các động mạch cảnh lớn – đi lên để cung cấp máu cho vùng đầu mặt cổ, chỉ cần thêm một milimet là có thể vô cùng nguy hiểm đến tính mạng", ThS.BS Nguyễn Thị Hương Giang, khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, cho biết.
Bà Giang nói thêm y văn thế giới hiện chưa ghi nhận ca chấn thương đâm xuyên hai hốc mắt cùng lúc, bởi cơ thể luôn có phản xạ che chắn con mắt còn lại khi mắt đầu tiên gặp nguy hiểm.
Đứng trước ca bệnh phức tạp, kíp trực cấp cứu lập tức huy động nhiều chuyên khoa cùng hội chẩn nhằm tìm ra phương án tối ưu. Trong phòng mổ, các bác sĩ cẩn thận rút dị vật ra từng milimet để không làm vỡ mạch máu hay tổn thương nhãn cầu. Ca phẫu thuật thành công giúp người bệnh thoát khỏi cửa tử và giữ lại gần như trọn vẹn thẩm mỹ cùng chức năng thị giác.
Bật quạt khi ngủ trong những ngày nắng nóng thường an toàn và có thể giúp cơ thể mát hơn, dễ đi vào giấc ngủ. Tuy nhiên, việc để luồng gió thổi trực tiếp liên tục suốt đêm có thể gây khô da, khô mũi, đau họng hoặc khó chịu ở người nhạy cảm, đặc biệt với người mắc bệnh hô hấp hoặc xoang.
Quạt có thể làm khô mũi, họng và mắt
Times of India dẫn lời bác sĩ chuyên khoa hô hấp tại Bệnh viện Lenox Hill (New York, Mỹ) cho biết ngủ dùng quạt nhìn chung không gây hại cho sức khỏe, nhưng luồng khí lạnh và khô có thể làm khô đường thở, khiến một số người cảm thấy khó chịu hoặc khó thở hơn.
Theo Healthline, không khí lưu thông liên tục từ quạt có thể khiến miệng, mũi và cổ họng bị khô. Điều này có thể kích thích cơ thể tăng tiết chất nhầy, gây nghẹt mũi, đau họng hoặc đau đầu khi thức dậy.
Người ngủ há miệng hoặc đang bị cảm lạnh, viêm xoang thường dễ cảm thấy khó chịu hơn. Một số trường hợp cũng có thể bị khô mắt, khô mũi hoặc khô da nếu luồng gió thổi trực tiếp suốt nhiều giờ.
Các chuyên gia của Sleep Foundation cho biết quạt có thể làm bụi, phấn hoa và lông thú cưng lưu thông trong phòng. Với người bị dị ứng, hen suyễn hoặc viêm mũi, hít phải các tác nhân này vào ban đêm có thể gây hắt hơi, ngứa họng, chảy nước mũi hoặc ho.
Tình trạng nghẹt mũi do dị ứng đôi khi còn khiến ngáy ngủ nặng hơn. Vì vậy, những người có đường hô hấp nhạy cảm cần vệ sinh cánh quạt thường xuyên, thay ga gối định kỳ hoặc dùng thêm máy lọc không khí.
Một số người có thể bị đau mỏi cơ
Luồng gió thổi trực tiếp vào một vùng cơ thể trong thời gian dài có thể khiến cơ bắp căng cứng hoặc co rút nhẹ. Đây là lý do một số người thức dậy với cảm giác đau cổ, vai hoặc lưng sau khi ngủ quạt cả đêm. Nguy cơ này thường gặp khi đặt quạt quá gần hoặc để gió thổi trực tiếp vào cơ thể ở tốc độ cao.
Bên cạnh các vấn đề trên, ngủ với quạt bật suốt đêm vẫn mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt trong thời tiết oi nóng. Quạt giúp lưu thông không khí, giảm cảm giác bí bách và duy trì nhiệt độ dễ chịu cho giấc ngủ. Điều này đặc biệt hữu ích với người dễ nóng về đêm, phụ nữ mãn kinh bị bốc hỏa hoặc người đang sốt.
Tiếng quạt đều và liên tục cũng hoạt động như "tiếng ồn trắng", giúp lấn án tiếng xe cộ hoặc âm thanh đột ngột từ môi trường xung quanh. Healthline dẫn một số nghiên cứu cho thấy tiếng ồn trắng có thể giúp mọi người đi vào giấc ngủ nhanh hơn.
Cách dùng quạt có lợi
Các chuyên gia khuyến nghị không nên để quạt thổi trực tiếp vào mặt hoặc cơ thể suốt đêm. Tốt nhất nên đặt quạt cách giường khoảng 60-90 cm và ưu tiên chế độ quay. Nếu có thể, người dùng nên hẹn giờ để quạt tự tắt sau vài giờ đầu ngủ. Vệ sinh cánh quạt thường xuyên cũng giúp hạn chế bụi và chất gây dị ứng phát tán trong phòng.
Sleep Foundation cũng gợi ý kết hợp thêm các biện pháp làm mát khác như dùng rèm cản nhiệt, mặc đồ ngủ cotton thoáng khí, tắm nước ấm trước khi ngủ hoặc giữ nhiệt độ phòng mát mẻ, thông thoáng để ngủ ngon hơn.
Các chuyên gia cho biết nhiều người không hề biết về choline và chức năng của nó. Tiến sĩ Kelly Gonderman, Giám đốc lâm sàng tại Trung tâm Chăm sóc sức khỏe tâm thần We Conquer Together (Mỹ), cho biết: Hầu hết mọi người chưa từng nghe nói về choline, nhưng chất này rất quan trọng với trí nhớ, sự chú ý và tâm trạng, theo trang tin sức khỏe Real Simple.
Chuyên gia Erin Clifford, huấn luyện viên sức khỏe của Mỹ, cho biết: Choline giúp điều chỉnh tâm trạng và sửa chữa tế bào não, từ đó giảm lo âu. Chất này có trong mọi tế bào cơ thể, rất quan trọng với não bộ, hỗ trợ sản xuất acetylcholine, chất dẫn truyền tín hiệu từ não đến cơ thể.
Chuyên gia dinh dưỡng Chacha Miller, người sáng lập Trung tâm Tư vấn dinh dưỡng The Cardamom Nutrition (Mỹ), cho biết: Choline là chất dinh dưỡng vô cùng quan trọng đối với não bộ ở mọi giai đoạn cuộc đời.
Chuyên gia Miller cho biết: Rất nhiều nghiên cứu chứng minh lợi ích của choline đối với não bộ, từ làm chậm suy giảm nhận thức đến cải thiện trí nhớ và tâm trạng. Nghiên cứu cho thấy lượng choline hấp thụ cao hơn có liên quan đến trí nhớ ngôn ngữ và hình ảnh tốt hơn, đồng thời, mức choline thấp hơn liên quan đến lão hóa não.
Giảm trầm cảm. Tiến sĩ Gonderman cho biết: Nghiên cứu bao gồm hơn 12.900 người tham gia đã phát hiện những người có lượng choline tiêu thụ cao nhất đã giảm đến 43% tỷ lệ trầm cảm, theo Real Simple.
Giảm lo âu. Chuyên gia Clifford dẫn nghiên cứu được công bố trên tạp chí Molecular Psychiatry, phân tích dữ liệu từ 25 nghiên cứu, cho thấy những người bị rối loạn lo âu có mức choline thấp hơn khoảng 8%, nhất là ở vỏ não trước trán, phần não giúp kiểm soát suy nghĩ, cảm xúc và hành vi. Tiêu thụ thực phẩm chứa choline hoặc bổ sung có thể giúp ích và giảm lo âu.
Tiến sĩ Eric Ciappio, chuyên gia dinh dưỡng, quản lý cấp cao về khoa học dinh dưỡng tại Trung tâm Dinh dưỡng Balchem Human Nutrition & Health (Mỹ), giải thích: Choline thúc đẩy trí nhớ, tâm trạng, kiểm soát cơ bắp và nhiều chức năng tế bào khác.
Chuyên gia Miller lưu ý có đến 90% người thiếu choline, một số có nguy cơ thiếu hụt nghiêm trọng. Bổ sung choline đặc biệt quan trọng đối với những người kiêng ăn trứng và thịt, vì đó là những nguồn cung cấp choline chính trong chế độ ăn uống.
Chuyên gia Clifford nói: Choline chủ yếu có trong trứng, thịt bò, cá, sữa và thịt gà. Ngoài ra, choline cũng có trong đậu nành, đậu phộng và một số loại rau như bông cải xanh.
Chuyên gia Miller khuyên nên ăn trứng thường xuyên vì đó là một trong những nguồn choline dễ tiếp cận nhất. Trung bình một người trưởng thành cần khoảng 425 - 500 mg choline mỗi ngày, theo Real Simple.
